Bộ GD&ĐT giải thích lý do chọn sách giáo khoa 'Kết nối tri thức với cuộc sống'

Kết nối tri thức với cuộc sống là bộ sách được lựa chọn làm sách giáo khoa thống nhất. (Nguồn: NXB Giáo dục Việt Nam)

Báo cáo về việc triển khai sử dụng bộ SGK thống nhất toàn quốc (thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị) tại Giao ban báo chí Trung ương sáng 6/1, Bộ GD&ĐT đã giải thích lựa chọn này.

Theo Bộ GD&ĐT, về tính đồng bộ, so với 3 bộ sách được phát triển trong giai đoạn xã hội hóa SGK, bộ SGK “Kết nối tri thức với cuộc sống” có nhiều môn học/hoạt động giáo dục nhất ở cả 3 cấp (tiểu học, THCS, THPT) được quy định trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Về tính ổn định, bộ SGK “Kết nối tri thức với cuộc sống” là bộ được lựa chọn nhiều trong các SGK đã có; việc tiếp tục sử dụng bộ sách này sẽ ít tác động đến nhà trường, giáo viên và học sinh.

Về năng lực cung ứng, bộ SGK này thuộc Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam - doanh nghiệp có 100% vốn Nhà nước, là đơn vị có đủ năng lực kỹ thuật, hệ thống kho vận và phân phối để bảo đảm cung ứng sách đến tận vùng sâu, vùng xa, hải đảo.

Tuy nhiên, Bộ GD&ĐT cũng khẳng định không phủ nhận giá trị khoa học, sư phạm và thực tiễn của các bộ SGK đã được biên soạn, thẩm định và phê duyệt trước đây (như “Cánh diều”, “Chân trời sáng tạo”…). Đó đều là các sản phẩm trí tuệ được xây dựng và phê duyệt đúng quy trình, quy định, đáp ứng đầy đủ yêu cầu của Chương trình phổ thông do Bộ GD&ĐT ban hành.

Theo Bộ GD&ĐT, trong giai đoạn chuyển đổi, các bộ sách này không bị loại bỏ, mà chuyển từ vai trò SGK chính khóa sang tài liệu tham khảo và học liệu bổ trợ quan trọng. Do đó, các nhà trường, thư viện có thể tiếp tục lưu trữ, khai thác và sử dụng để giáo viên và học sinh tham khảo, so sánh, đối chiếu, làm phong phú nội dung dạy học, bài giảng.

Bên cạnh đó, việc thống nhất sử dụng một bộ SGK không đồng nghĩa với việc áp đặt phương pháp dạy học. Chương trình giáo dục phổ thông 2018 là chương trình mở, trong đó SGK chỉ là tài liệu cụ thể hóa các yêu cầu cần đạt, không phải là khuôn mẫu cứng nhắc cho hoạt động dạy học.

Bộ tiếp tục chỉ đạo giáo viên phát huy tính chủ động, sáng tạo trong tổ chức dạy học, lựa chọn phương pháp, hình thức và học liệu phù hợp với đối tượng học sinh và điều kiện thực tiễn của nhà trường. Giáo viên dạy học theo yêu cầu cần đạt của Chương trình, không dạy học theo lối “đọc - chép” nội dung SGK, bảo đảm phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh đúng định hướng đổi mới giáo dục.

Bộ GD&ĐT cũng xác định tập huấn giáo viên và bảo đảm đầy đủ các điều kiện triển khai là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả của việc sử dụng một bộ SGK thống nhất toàn quốc.

Việc chuyển đổi SGK chỉ đạt mục tiêu khi giáo viên được trang bị đầy đủ về chuyên môn, phương pháp và học liệu. Bộ GD&ĐT sẽ chỉ đạo tổ chức tập huấn, bồi dưỡng giáo viên sử dụng SGK thống nhất theo hình thức linh hoạt, kết hợp trực tuyến và trực tiếp, phù hợp với điều kiện từng địa phương, không làm phát sinh áp lực cho giáo viên. Nội dung tập huấn tập trung vào cách tiếp cận chương trình, tổ chức dạy học theo yêu cầu cần đạt, khai thác hiệu quả SGK và học liệu.

Cùng với đó, Bộ GD&ĐT chỉ đạo bảo đảm cung ứng đầy đủ SGK để giáo viên và học sinh tiếp cận, sử dụng thuận lợi ngay từ đầu năm học.

Để triển khai hiệu quả chủ trương sử dụng một bộ SGK thống nhất toàn quốc từ năm học 2026-2027, Bộ GD&ĐT xác định ba nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất, bảo đảm chất lượng SGK, năng lực triển khai của đội ngũ giáo viên. Bộ sẽ rà soát, đánh giá và chỉnh lý, hoàn thiện (nếu cần thiết) bộ SGK “Kết nối tri thức với cuộc sống” nhằm bảo đảm chất lượng khoa học, sư phạm và tính chuẩn mực khi triển khai sử dụng thống nhất trên toàn quốc bên cạnh việc tổ chức tập huấn, bồi dưỡng giáo viên.

Thứ hai, Bộ GD&ĐT tổ chức phát hành SGK theo hướng tiết kiệm, hiệu quả; từng bước chuyển từ hỗ trợ mua SGK sang hỗ trợ trực tiếp cho học sinh, hướng tới mục tiêu cung cấp SGK miễn phí vào năm 2030. Việc in ấn, phát hành sẽ được thực hiện tập trung, thông qua đấu thầu, nhằm giảm giá SGK và bảo đảm cơ hội tiếp cận bình đẳng.

Thứ ba, Bộ GD&ĐT sẽ triển khai số hóa toàn bộ bộ SGK thống nhất, đồng thời xây dựng hệ sinh thái học liệu số đi kèm theo hướng dùng chung, truy cập thuận lợi và miễn phí, phục vụ giáo viên, học sinh và người dân, qua đó góp phần nâng cao chất lượng dạy học và thúc đẩy chuyển đổi số trong giáo dục phổ thông.