 |
| Xét nghiệm gene đột phá có thể giúp hàng triệu bệnh nhân ung thư vú tránh hóa trị. (Nguồn: Getty Images) |
Ung thư vú hiện là loại ung thư phổ biến nhất trên thế giới. Sau phẫu thuật loại bỏ khối u, bệnh nhân thường được chỉ định hóa trị nếu bác sĩ nhận định có nguy cơ tái phát bệnh.
Tuy nhiên, hóa trị thường đi kèm nhiều tác dụng phụ nặng nề như rụng tóc, phát ban, buồn nôn, mất ngủ và mệt mỏi kéo dài. Một số bệnh nhân còn có thể đối mặt với những hậu quả lâu dài như vô sinh, suy giảm nhận thức hoặc mãn kinh sớm.
Trong nhiều thập kỷ qua, bệnh nhân gần như không có nhiều lựa chọn thay thế. Hiện nay, các nhà khoa học đã phát triển một xét nghiệm gene có khả năng xác định chính xác những người thực sự cần hóa trị và những người có thể bỏ qua phương pháp điều trị này.
Kết quả thử nghiệm cho thấy hàng triệu phụ nữ mắc ung thư vú có thể tránh hóa trị một cách an toàn mà không làm tăng nguy cơ tái phát bệnh. Phát hiện này được kỳ vọng sẽ mở ra một kỷ nguyên mới của y học cá thể hóa trong điều trị ung thư.
Theo dõi hơn 4.000 bệnh nhân tại nhiều quốc gia
Thử nghiệm Optima do Đại học University College London (UCL) dẫn đầu đã theo dõi hơn 4.000 bệnh nhân mới được chẩn đoán ung thư vú tại Anh, Na Uy, Thụy Điển, Australia, New Zealand và Thái Lan.
Nghiên cứu phát hiện những bệnh nhân có điểm số thấp trong xét nghiệm gene có thể được điều trị an toàn chỉ bằng liệu pháp hormone mà không cần hóa trị.
Một phụ nữ tham gia nghiên cứu chia sẻ rằng việc được xác nhận không cần hóa trị mang đến niềm hạnh phúc lớn với bà. Chín năm sau khi được chẩn đoán bệnh và lựa chọn không hóa trị dựa trên kết quả xét nghiệm, bà vẫn khỏe mạnh và có cuộc sống năng động.
Giáo sư Rob Stein, trưởng nhóm nghiên cứu và là chuyên gia ung thư vú tại UCL, cho biết thử nghiệm Optima đã giải quyết một thách thức tồn tại từ lâu trong điều trị ung thư vú: xác định chính xác ai thực sự hưởng lợi từ hóa trị và ai không cần đến phương pháp này.
Theo ông, kết quả nghiên cứu cho thấy nhiều bệnh nhân có thể tránh hóa trị mà không ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị. Đây là bước tiến quan trọng hướng tới các phác đồ điều trị cá thể hóa, trong đó quyết định điều trị được đưa ra dựa trên đặc điểm sinh học của khối u thay vì chỉ dựa vào các yếu tố lâm sàng truyền thống.
“Đối với bệnh nhân, điều này đồng nghĩa nhiều người có thể tránh được gánh nặng về thể chất và tâm lý do hóa trị gây ra, cũng như các tác dụng phụ kéo dài. Đối với hệ thống y tế, đây là cách sử dụng nguồn lực hiệu quả và dựa trên bằng chứng khoa học hơn”, ông nói.
Xét nghiệm phân tích hoạt động của 50 gene
Xét nghiệm Prosigna do công ty chẩn đoán y khoa Veracyte phát triển có khả năng phân tích hoạt động của 50 gene trong mô khối u.
Thông qua đó, xét nghiệm xác định loại hình phân tử của ung thư và đưa ra điểm số đánh giá nguy cơ bệnh tái phát trong vòng 10 năm tới, giúp bác sĩ cân nhắc liệu hóa trị có thực sự cần thiết hay không.
Thử nghiệm ngẫu nhiên được tiến hành trên 4.429 bệnh nhân từ 40 tuổi trở lên mắc ung thư vú dương tính với hormone, dạng ung thư vú phổ biến nhất hiện nay, chiếm tới khoảng 80% tổng số ca mắc trên toàn cầu.
Những người tham gia được chia thành hai nhóm điều trị. Nhóm thứ nhất được điều trị theo phác đồ tiêu chuẩn gồm hóa trị kết hợp liệu pháp hormone.
Trong khi đó, nhóm thứ hai được phân tích khối u bằng xét nghiệm gene. Những bệnh nhân có điểm số cao tiếp tục được hóa trị và điều trị hormone, còn những người có điểm số thấp chỉ sử dụng liệu pháp hormone. Các phương pháp điều trị khác như xạ trị vẫn được áp dụng bình thường cho cả hai nhóm.
Hiệu quả điều trị gần như tương đương
Kết quả cho thấy ở nhóm được đánh giá bằng xét nghiệm gene, hiệu quả điều trị gần như không khác biệt giữa những người có hóa trị và những người không hóa trị.
Sau 5 năm điều trị, 95% bệnh nhân được hóa trị kết hợp liệu pháp hormone vẫn sống khỏe và không tái phát ung thư. Tỷ lệ này ở nhóm chỉ sử dụng liệu pháp hormone là 94%.
Theo các nhà nghiên cứu, sự chênh lệch rất nhỏ này cho thấy hóa trị mang lại rất ít hoặc không mang lại lợi ích bổ sung đối với những bệnh nhân có điểm số thấp trên xét nghiệm gene. Điều đó đồng nghĩa họ có thể tránh hóa trị và những tác dụng phụ đi kèm một cách an toàn.
Một số nam giới cũng tham gia nghiên cứu, tuy nhiên số lượng chưa đủ lớn để đưa ra kết luận đáng tin cậy cho nhóm bệnh nhân này.
Giáo sư Iain MacPherson, đồng trưởng nhóm nghiên cứu và chuyên gia ung thư vú tại Đại học Glasgow, nhận định kết quả thử nghiệm Optima là bằng chứng mạnh mẽ có thể làm thay đổi thực hành điều trị hiện nay.
Ông cho rằng nghiên cứu đánh dấu bước tiến lớn trong việc cung cấp dịch vụ chăm sóc y tế chính xác và cá thể hóa hơn, bảo đảm các quyết định điều trị được đưa ra dựa trên lợi ích thực sự đối với bệnh nhân, đồng thời tránh những độc tính không cần thiết.
“Nghiên cứu này có tiềm năng tạo ra tác động rất lớn, không chỉ đối với người bệnh mà còn đối với toàn bộ hệ thống y tế”, ông nhấn mạnh.
| Một nghiên cứu mới của Mỹ phân tích tác nhân gây ung thư phổi ở người trẻ Một nghiên cứu tại Mỹ phát hiện người trẻ không hút thuốc nhưng ăn nhiều trái cây và rau củ có tỷ lệ ung thư ... |
| Kết nối công nghệ điều trị ung thư tiên tiến Nhật Bản với bệnh nhân Việt Nam Trong khuôn khổ Triển lãm quốc tế chuyên ngành Y Dược Việt Nam - VIETNAM MEDI-PHARM 2026, hoạt động tư vấn 1:1 của các chuyên ... |
| Chỉ một gói snack mỗi ngày cũng có thể làm tăng nguy cơ sa sút trí tuệ Chỉ cần tăng 10% lượng thực phẩm siêu chế biến mỗi ngày như snack, mì ăn liền hay pizza đông lạnh cũng có thể làm ... |
| Hi Rank Academic - Trung tâm đào tạo học thuật và nghiên cứu chuẩn quốc tế Trong bối cảnh giáo dục toàn cầu đang chuyển mình mạnh mẽ dưới tác động của công nghệ và trí tuệ nhân tạo, nhu cầu ... |
| Đại sứ Việt Nam tại Tanzania tiếp đoàn cán bộ Đại học Dar Es Salaam, thúc đẩy hợp tác giáo dục và nghiên cứu khoa học Ngày 29/5, tại trụ sở Đại sứ quán Việt Nam ở Dar es Salaam, Đại sứ Vũ Thanh Huyền đã tiếp và làm việc với ... |
