Hành trình hồi sinh từ đất cằn, một ngôi làng ở Vân Nam (Trung Quốc) đổi đời nhờ loài cây gai góc

Nhờ khả năng chịu hạn vượt trội, cây xương rồng đã giúp một ngôi làng vùng núi đá tại Trung Quốc cải thiện độ phủ xanh lên 75%, đồng thời tạo ra chuỗi giá trị kinh tế từ nông nghiệp đến du lịch.

Anh hỗ trợ Việt Nam phát triển điện gió ngoài khơi, mở rộng tài chính xanh Đằng sau cách tiếp cận 'đa lộ trình' của Nhật Bản trong ngành công nghiệp ô tô xanh Doanh nghiệp đồng hành cùng thành phố Hà Nội trong chuyển đổi giao thông xanh

Người dân làng Trang Tử Điền (Zhuangzitian), tỉnh Vân Nam, thu hoạch xương rồng lê gai trên vùng núi đá vôi từng khô cằn, nay trở thành trung tâm trồng xương rồng lớn của Trung Quốc. (Nguồn: Tân Hoa xã)

Từng là một ngôi làng gần như không có ngành nghề mũi nhọn, ít cơ hội sinh kế và phụ thuộc nhiều vào lao động đi làm xa, làng Trang Tử Điền thuộc thành phố Văn Sơn, tỉnh Vân Nam, Tây Nam Trung Quốc đang trở thành ví dụ điển hình cho mô hình phát triển kinh tế gắn với điều kiện tự nhiên đặc thù.

Sự thay đổi của địa phương này bắt nguồn từ một loại cây tưởng chừng bình thường mang tên xương rồng. Loài cây vốn quen thuộc trên những triền núi đá trắng tại đây đang mở ra con đường tăng trưởng mới, giúp vùng đất khô cằn từng bước hồi sinh.

Từ vùng đất bạc màu đến vùng chuyên canh xương rồng

Từ vùng đất có tới 80% diện tích bị sa mạc hóa đá, làng Trang Tử Điền đang hồi sinh mạnh mẽ nhờ phát triển ngành trồng, chế biến và kinh doanh các sản phẩm từ xương rồng. (Nguồn: Tân Hoa xã)

Trong nhiều năm, địa hình karst khiến Trang Tử Điền hứng chịu tình trạng sa mạc hóa đá nghiêm trọng. Trong đó, khoảng 80% diện tích đất trong làng từng ở trạng thái cằn cỗi, khó canh tác, buộc phần lớn lao động trẻ phải rời quê tìm việc.

More from WVR
Tôn vinh các lao động nữ nghề ve chai phi chính thức trong hành trình 'Hồi sinh rác thải nhựa'

Dù vậy, xương rồng lại phát triển rất tốt trên những sườn núi khô hạn này. Loài cây này đã tồn tại tại địa phương từ hơn 200 năm trước, nổi bật với khả năng thích nghi cao trong điều kiện đất nghèo dinh dưỡng và thiếu nước.

Nhận thấy tiềm năng thương mại từ loại cây bản địa, lãnh đạo làng đã thúc đẩy người dân phát triển mô hình trồng xương rồng từ năm 2019.

Không phụ sự kỳ vọng, kết quả mang lại khá rõ nét. Đến cuối năm 2025, diện tích trồng xương rồng tại địa phương đã vượt 5.000 mẫu Trung Quốc, tương đương khoảng 333,33 ha. Bên cạnh đó, tỷ lệ che phủ thực vật cũng tăng lên 75%, góp phần cải thiện đáng kể môi trường sinh thái.

Chính vì vậy, xương rồng hiện được xem là “cứu tinh” của vùng núi đá tại đây nhờ khả năng chịu hạn vượt trội và chi phí chăm sóc thấp.

Xây dựng chuỗi giá trị từ nông nghiệp đến du lịch

Các sản phẩm từ xương rồng tại làng Chuangzitian hiện được ứng dụng đa dạng trong thực phẩm, đồ uống, mỹ phẩm và du lịch, mở ra sinh kế bền vững cho người dân địa phương. (Nguồn: Tân Hoa xã)

Các sản phẩm từ xương rồng tại làng Trang Tử Điền hiện được ứng dụng đa dạng trong thực phẩm, đồ uống, mỹ phẩm và du lịch, mở ra sinh kế bền vững cho người dân địa phương. (Nguồn: Tân Hoa xã)

Nhờ mô hình độc đáo, giá trị của xương rồng tại Trang Tử Điển không dừng ở trồng trọt. Nhờ hàm lượng chất xơ, khoáng chất và vitamin dồi dào, cây xương rồng được ứng dụng ngày càng rộng rãi trong thực phẩm, đồ uống, dược phẩm và mỹ phẩm.

More from WVR
Từ phụ phẩm cacao đến hướng đi cho nông nghiệp xanh và phát triển bền vững

Từ nguồn nguyên liệu này, địa phương đã phát triển thêm nhiều mô hình kinh doanh mới, tạo ra chuỗi giá trị hoàn chỉnh.

Các nhà máy chế biến sâu hiện sản xuất nhiều sản phẩm từ xương rồng như thực phẩm đóng gói, đồ uống và sản phẩm chăm sóc sức khỏe. Trong khi đó, nhà hàng tại làng cũng đưa nguyên liệu này vào thực đơn với nhiều món ăn đặc trưng.

Song song với nông nghiệp và công nghiệp chế biến, du lịch trải nghiệm cũng đang trở thành hướng đi giàu tiềm năng. Du khách đến Trang Tử Điền có thể tham quan vùng trồng xương rồng, trải nghiệm ẩm thực địa phương, tìm hiểu quy trình sản xuất và mua sắm các sản phẩm đặc trưng.

Từ một ngôi làng nghèo từng bị giới hạn bởi địa hình khắc nghiệt, Trang Tử Điền đang cho thấy cách một địa phương có thể biến bất lợi tự nhiên thành lợi thế phát triển.

Câu chuyện của ngôi làng ở Vân Nam cũng phản ánh xu hướng phát triển nông nghiệp bền vững tại Trung Quốc, khi nhiều địa phương đang tìm cách xây dựng mô hình tăng trưởng dựa trên đặc điểm tài nguyên bản địa.