 |
Nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Đại học Monash (Australia) thực hiện trên hơn 2.100 người từ 40-70 tuổi và công bố trên tạp chí Alzheimer’s & Dementia. Các nhà khoa học phát hiện người tiêu thụ nhiều thực phẩm siêu chế biến có khả năng tập trung kém hơn và nguy cơ sa sút trí tuệ cao hơn.
Các loại thực phẩm siêu chế biến phổ biến bao gồm snack đóng gói, nước ngọt có đường, mì ăn liền, thịt chế biến sẵn và các bữa ăn đông lạnh. Đây là nhóm thực phẩm chứa nhiều phụ gia, chất tạo hương vị, chất bảo quản và thành phần tinh chế.
Các chuyên gia gọi thực phẩm siêu chế biến là dạng thực phẩm “tiền tiêu hóa” vì nguyên liệu tự nhiên đã bị tách nhỏ thành các thành phần công nghiệp, sau đó trộn với hương liệu, phẩm màu và chất phụ gia để tạo thành sản phẩm cuối cùng.
“Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy việc tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến có liên quan đến khả năng chú ý kém hơn và nguy cơ sa sút trí tuệ cao hơn ở người trung niên và cao tuổi”, bà Barbara Cardoso, tác giả chính nghiên cứu cho biết.
Nghiên cứu thực hiện theo dõi nhật ký ăn uống trong một năm của hơn 2.100 người Australia có độ tuổi từ 40-70. Người tham gia sẽ được thực hiện các bài kiểm tra nhận thức nhằm đánh giá khả năng tập trung và tốc độ xử lý thông tin mới. Không ai mắc sa sút trí tuệ ở thời điểm bắt đầu nghiên cứu.
Mỗi mức tăng 10% lượng thực phẩm siêu chế biến tiêu thụ mỗi ngày tương ứng với việc tăng thêm 0,24 điểm nguy cơ sa sút trí tuệ trên thang điểm từ 0-7. Một bữa sáng với bánh pancake chế biến sẵn, khoai tây chiên vào bữa trưa, bánh quy ăn vặt và pizza cho bữa tối có thể nhanh chóng đẩy lượng thực phẩm siêu chế biến vượt ngưỡng.
“Cứ mỗi khi lượng thực phẩm siêu chế biến tăng thêm 10%, chúng tôi ghi nhận sự suy giảm rõ rệt và có thể đo lường được trong khả năng tập trung của người tham gia”, bà Barbara Cardoso cho biết. Về mặt lâm sàng, điều này thể hiện qua việc điểm số trong các bài kiểm tra chú ý thị giác và tốc độ xử lý thông tin giảm xuống.
Theo nghiên cứu, khả năng tập trung là nền tảng cho nhiều hoạt động quan trọng của não bộ như học tập và giải quyết vấn đề. Dù chưa tìm thấy mối liên hệ trực tiếp giữa thực phẩm siêu chế biến và trí nhớ, nghiên cứu vẫn đánh giá mức suy giảm nhận thức tổng thể thông qua thang điểm dự đoán nguy cơ sa sút trí tuệ trong 20 năm ở người trung niên.
Theo nhóm nghiên cứu, ngay cả những người theo chế độ ăn Địa Trung Hải - chế độ vốn nổi tiếng có lợi cho tim mạch và não bộ thì mối liên hệ giữa thực phẩm siêu chế biến với việc sa sút trí tuệ cao cũng không thay đổi. Điều đó cho thấy tác động tiêu cực có thể đến từ chính quá trình chế biến công nghiệp của thực phẩm, thay vì chỉ do chế độ ăn thiếu lành mạnh.
Theo các chuyên gia, thực phẩm siêu chế biến thường chứa nhiều đường, muối và chất béo nhưng lại thiếu dưỡng chất cần thiết cho cơ thể và não bộ. Trong khi đó, các chế độ ăn như Địa Trung Hải, DASH (phương pháp dinh dưỡng lành mạnh nhằm ngăn ngừa và hạ huyết áp cao, tập trung vào rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, đạm nạc như cá, gia cầm, hạt và sữa ít béo) hay MIND (sự kết hợp giữa hai chế độ ăn lành mạnh Địa Trung Hải và DASH, được thiết kế đặc biệt để tăng cường sức khỏe não bộ, làm chậm quá trình suy giảm nhận thức và ngăn ngừa bệnh Alzheimer) đều tập trung vào “thực phẩm thật” gồm rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, hạt và dầu ô liu vốn được chứng minh giúp giảm nguy cơ bệnh tim mạch, tiểu đường và sa sút trí tuệ.
Tiến sĩ W. Taylor Kimberly, Giáo sư thần kinh học tại Trường Y Harvard (Mỹ) nhận định, nghiên cứu là một bổ sung quan trọng, cung cấp thêm bằng chứng về tác hại của thực phẩm siêu chế biến đối với não bộ.
“Các nghiên cứu hiện nay đều cho thấy mức tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến cao có liên quan nhất quán tới hiệu suất nhận thức kém hơn”, ông nói.
Nghiên cứu cũng nhấn mạnh việc cắt giảm thực phẩm siêu chế biến và thay thế bằng thực phẩm nguyên bản, ít chế biến có thể giúp giảm nguy cơ suy giảm nhận thức trong dài hạn. “Giai đoạn trung niên là cơ hội quan trọng để kiểm soát các yếu tố nguy cơ trước khi các tổn thương thần kinh liên quan đến sa sút trí tuệ hình thành”, TS. Cardoso cho biết.
| Công dụng bất ngờ của vỏ xoài trong bảo vệ sức khoẻ Vỏ xoài giàu chất chống oxy hóa như carotenoid và phenol, có thể giúp giảm gốc tự do, hỗ trợ phòng ngừa bệnh tim, béo ... |
| Những thói quen buổi sáng tưởng vô hại nhưng làm tăng nguy cơ bệnh tim Nhiều hành động tưởng chừng quen thuộc, từ cách bạn thức dậy, ăn sáng cho đến nhịp sinh hoạt đầu ngày, lại có thể âm ... |
| Uống nước mía sao cho đúng cách và an toàn Nước mía là lựa chọn quen thuộc trong những ngày nắng nóng nhờ vị ngọt mát, giá rẻ và dễ tìm. Tuy nhiên, đây không ... |
| 7 phương pháp hiệu quả giúp giảm căng thẳng khi ôn thi Cùng khám phá các phương pháp giảm căng thẳng hiệu quả giúp học sinh duy trì tinh thần ổn định trong mùa ôn thi. |
| Nhóm người nào nên tránh ăn mướp đắng? Mướp đắng là loại thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn và được xem là vị thuốc quý trong y học cổ truyền nhờ khả ... |
