Nhỏ Bình thường Lớn

Campuchia sẽ trở thành cửa ngõ thương mại của ASEAN?

Trả lời phỏng vấn Knowledge@Wharton cuối tháng Năm vừa qua, Bộ trưởng Thương mại Campuchia Chanthol Sun đã khái quát những điểm mạnh và điểm yếu của nền kinh tế Campuchia. Với vị trí địa lý thuận lợi và những nỗ lực không ngừng của Chính phủ và doanh nghiệp, liệu Campuchia có thể trở thành cửa ngõ thương mại của ASEAN?
Ảnh minh họa.


Trong khuôn khổ ASEAN, tại sao một nhà đầu tư nên chọn Campuchia thay vì những quốc gia như Thái Lan, Indonesia hay Việt Nam?

Thứ nhất, Campuchia có sự ổn định về chính trị. Đây là điều rất quan trọng với các nhà đầu tư. Chúng tôi có một sự cố chính trị nhỏ vào cuộc bầu cử năm 2013 khi phe đối lập tẩy chay Quốc hội trong vòng 10 tháng, nhưng tất cả đều đã được giải quyết ổn thoả.

Thứ hai, nền kinh tế vĩ mô của Campuchia cũng rất ổn định. GDP tăng bình quân 7,7% trong vòng 20 năm trở lại đây. Ngân hàng Thế giới (WB) ví Campuchia là “nhân vật kiệt xuất của tăng trưởng” với vị trí thứ sáu trong những quốc gia có nền kinh tế phát triển nhanh nhất 20 năm trở lại đây, mức lạm phát ở mức dưới 5% và tỷ giá hối đoái ổn định. Trong từ năm, sáu năm tới, Campuchia sẽ duy trì tăng trưởng bình quân từ 7-7.5%.

Thứ ba, Chính phủ của chúng tôi luôn ủng hộ các doanh nghiệp, coi doanh nghiệp tư nhân là động lực phát triển nền kinh tế. Hơn nữa, nước này đã thành lập những “nhóm xử lý kỹ thuật”, tập trung vào mảng như cơ sở hạ tầng, ngân hàng, du lịch, văn hóa. Họ làm việc thường xuyên để giải quyết vấn đề mà doanh nghiệp tư nhân gặp phải. Nhưng nếu không thể giải quyết được, vấn đề sẽ được trình lên Diễn đàn doanh nghiệp tư nhân của Chính phủ, bao gồm 300 thành viên và cộng thêm đại diện từ Bộ Ngoại giao, Ngân hàng phát triển châu Á (ADB), Ngân hàng Thế giới (WB) và Quỹ tiền tệ Thế giới (IMF). Diễn đàn có thể trình bày bất kỳ vấn đề nào lên Thủ tướng và Thủ tướng sẽ quyết định.

Thứ tư, Campuchia luôn tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư thông qua hệ thống luật đầu tư cởi mở. Không hạn chế ngành đầu tư vì Campuchia không có luật kinh doanh dành cho người nước ngoài. Nhà đầu tư nước ngoài được chào đón ở mọi ngành và được đối xử ngang bằng với nhà đầu tư trong nước. Khó có ở một đất nước nào mà doanh nghiệp nước ngoài có thể sở hữu 100% quyền mở ngân hàng, làm chủ trong lĩnh vực truyền thông, nông nghiệp hay bất cứ lĩnh vực nào khác.

Cuối cùng, xét về vị trí địa lý, Campuchia tọa lạc ở trung tâm của ASEAN. Nếu lên máy bay, chỉ mất khoảng 1,5 giờ đồng hồ, doanh nhân có thể đến với 600 triệu khách hàng tiềm năng. Khi tôi nói chuyện với các nhà đầu tư, tôi đã khuyên họ không nên chỉ đầu tư vào 15 triệu người ở trong nước mà hãy nhìn tới thị trường ASEAN rộng lớn hơn, hoặc ít nhất là Khu vực sông Mekong hay nhóm nước Việt Nam, Lào, Campuchia mà Campuchia nằm giữa.

Còn về những điểm yếu thì sao?

Sẽ là nói dối nếu như cho rằng Campuchia không có điểm yếu. Một trong những vấn đề chính mà Campuchia đang phải đối mặt là thiếu lao động lành nghề. Chúng tôi cần cải thiện điều này, đặc biệt, giáo dục Campuchia phải quan tâm hơn tới đào tạo hướng nghiệp. Hơn nữa, mặc dù cơ sở hạ tầng trong nước đã được cải thiện nhưng chi phí hậu cần vẫn cao hơn so với các nước láng giềng. Thêm vào đó, giá điện của Campuchia cao hơn so với các nước bạn. Hiện nay, Chính phủ cố gắng khắc phục vấn đề bằng cách xây nhiều nhà máy thủy điện. Campuchia vẫn đang nhập điện từ Thái Lan, Lào và Việt Nam, nhưng trong vòng ba năm tới, chúng tôi sẽ có thể tự cung cấp. Cuối cùng, một khía cạnh khác mà chúng tôi cần khắc phục là những phí tổn không chính thức khi kinh doanh trong nước.

Với những người chưa hiểu rõ về vấn đề này tại Campuchia, ông có thể giải thích thêm?

Phí để xử lý một tài liệu ở Campuchia là 30 USD. Thông thường với số tiền đó, tài liệu có thể được giải quyết trong hai ngày, thậm chí bị kéo dài tới năm ngày. Nhưng nếu bạn đưa cho họ một chút “bồi dưỡng” để uống tách trà hoặc cà phê, họ sẽ xử lý giấy tờ của bạn nhanh hơn.

Đó là lý do bây giờ chúng tôi đưa quá trình này lên mạng, loại bỏ việc giao dịch trực tiếp, giảm thiểu khả năng tiếp xúc giữa các nhân viên nhà nước và doanh nghiệp tư nhân.

My Hằng (lược dịch)