Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung các Luật Thuế quan trọng, nâng mức doanh thu miễn thuế

Kết quả biểu quyết có 466/488 đại biểu Quốc hội có mặt tham gia biểu quyết tán thành thông qua Luật này, chiếm tỷ lệ 93,2% số đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật. (Nguồn: Quốc hội)

Giảm thu ngân sách Nhà nước

Trước khi thông qua Luật, Quốc hội đã nghe Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn thay mặt Chính phủ trình bày Báo cáo Tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt.

Việc điều chỉnh ngưỡng doanh thu cần được tính toán trên cơ sở phân tích, đánh giá các chỉ tiêu của nền kinh tế, bảo đảm phù hợp với tình hình kinh tế-xã hội. Các đại biểu Quốc hội đã đề nghị Chính phủ báo cáo rõ hơn các phương án dự kiến để cung cấp các căn cứ thuyết phục, đầy đủ hơn phục vụ quá trình xem xét, cho ý kiến đối với đề xuất chính sách.

Đại diện Chính phủ cho biết, tại Tờ trình, Chính phủ đã đánh giá một cách tổng quát tác động đến thu ngân sách, tác động đến tăng trưởng kinh tế và tác động đến người dân và doanh nghiệp khi ban hành Luật. Ngoài ra, tại Báo cáo tiếp thu, giải trình Chính phủ đã báo cáo dự kiến nâng mức này lên 1 tỷ đồng và được quy định tại văn bản quy định chi tiết luật.

Theo số liệu tính toán của cơ quan thuế, hiện nay, số hộ, cá nhân có doanh thu dưới 1 tỷ đồng là khoảng 2.556.042 hộ, cá nhân. Với đề xuất này thì dự kiến số giảm thu ngân sách Nhà nước là 16.650 tỷ đồng so với năm 2025 (thu theo chế độ thuế khoán và mức ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế là 100 triệu đồng/năm) và giảm 4.850 tỷ đồng so với chính sách hiện hành đã điều chỉnh ngưỡng doanh thu miễn thuế lên 500 triệu/năm.

Đồng thời, để đảm bảo đồng bộ với việc nâng mức doanh thu không phải nộp thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh thì cần bổ sung quy định miễn thuế thu nhập cá nhân đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 1 tỷ đồng.

Với dự kiến miễn thuế thu nhập cá nhân đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu không quá 1 tỷ đồng/năm thì số thuế thu nhập cá nhân được miễn là khoảng 2.164 tỷ đồng và số lượng doanh nghiệp được miễn khoảng 235.800 doanh nghiệp.

Các đại biểu Quốc hội tham dự Phiên họp. (Nguồn: Quốc hội)

Mức điều chỉnh tối đa của Chính phủ là 3 tỷ đồng

Tại Kết luận 18-KL/TW Hội nghị Trung ương 2 chỉ giao Chính phủ chủ động điều chỉnh các loại thuế, phí trong trường hợp khẩn cấp; còn việc sửa luật theo dự thảo Luật hiện nay là giao cho Chính phủ điều chỉnh 4 loại thuế này trong điều kiện bình thường, không phải trường hợp khẩn cấp.

Do đó, một số đại biểu đề nghị cân nhắc xử lý theo 1 trong 2 hướng sau: Quy định khoảng hoặc mức về doanh thu để Chính phủ chủ động điều hành và cho phép Chính phủ được chủ động điều chỉnh ngoài khoảng hoặc mức theo quy định tại Luật trong trường hợp khẩn cấp vì lợi ích quốc gia (phù hợp với Kết luận 18 của Trung ương) và quy định tiêu chí, nguyên tắc để Chính phủ có căn cứ quy định.

Tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã bổ sung tiêu chí, nguyên tắc để đảm bảo tính hợp lý, khả thi và chỉnh lý các Điều 1, 2 và 3 dự thảo Luật như sau: Căn cứ các chỉ số kinh tế vĩ mô, khả năng cân đối ngân sách, Chính phủ quy định mức doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân, mức doanh thu để xác định đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng và mức doanh thu để xác định doanh nghiệp được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp.

Ngoài ra, Chính phủ cho biết thêm, tại Luật thuế thu nhập cá nhân đã có quy định hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm sẽ phải thực hiện phương pháp nộp thuế theo thu nhập (doanh thu-chi phí); Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp cũng quy định các mức thuế suất khác nhau tại ngưỡng doanh thu 3 tỷ đồng/năm (thuế suất 15% áp dụng đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 0 tỷ đồng; thuế suất 17% áp dụng đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm từ trên 03 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng).

Với các quy định này, trường hợp Chính phủ điều chỉnh mức doanh thu không phải nộp thuế vượt trên 3 tỷ đồng/năm sẽ phải báo cáo Quốc hội sửa các luật để điều chỉnh quy định có liên quan nhằm đảm bảo tính đồng bộ và hợp lý của chính sách. Vì vậy, mặc dù không quy định khung trong dự thảo Luật nhưng để phù hợp với quy định của các luật thuế hiện hành, Chính phủ cũng chỉ được điều chỉnh tối đa mức.

Đối với chính sách ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt, Chính phủ cho biết, chính sách này sẽ có tác dụng thúc đẩy nhu cầu đầu tư sớm hơn đối với hạ tầng điện phục vụ sạc xe điện, bao gồm trạm biến áp phân phối, đường dây trung hạ áp, thiết bị đo đếm, hệ thống điều khiển phụ tải và các giải pháp quản lý nhu cầu điện.

Như vậy, có thể đánh giá rằng, việc tiếp tục quy định thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt ưu đãi đối với ô tô điện chạy pin sẽ tạo tác động tích cực về dài hạn đối với hạ tầng năng lượng theo hướng thúc đẩy hiện đại hóa lưới điện phân phối, phát triển các giải pháp quản lý phụ tải và tăng cường tích hợp hạ tầng sạc vào quy hoạch điện.

Để hạn chế rủi ro quá tải cục bộ, cần đồng thời triển khai đồng bộ các giải pháp về quy hoạch điểm sạc, điều tiết thời gian sạc, tiêu chuẩn đấu nối, biểu giá điện phù hợp và đầu tư nâng cấp lưới điện tại các khu vực phụ tải tăng nhanh.

Về hiệu lực thi hành, việc xác định doanh thu để không phải nộp thuế thu nhập cá nhân và doanh thu để xác định đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng là doanh thu của cả năm, trường hợp quy định hiệu lực của việc điều chỉnh mức này tại thời điểm ban hành Luật có thể dẫn đến khó khăn là trong một năm các hộ, cá nhân kinh doanh phải xác định 2 mức doanh thu để được miễn thuế thu nhập cá nhân, không chịu thuế giá trị gia tăng, đặc biệt đối với hộ, cá nhân kinh doanh sẽ gặp khó khăn trong việc xác định tổng doanh thu cũng như xác định doanh thu được trừ (500 triệu đồng) theo mức quy định hiện hành và (1 mức khác) sau thời điểm Luật có hiệu lực.

Do đó, để đảm bảo lợi ích chung của doanh nghiệp, cá nhân, đồng thời đảm bảo thuận tiện trong việc kê khai thuế, dự thảo Luật đề xuất hiệu lực đối với quy định về thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp là từ ngày 1/1/2026.