 |
| Các đại biểu chụp ảnh chung tại khai mạc Hội thảo Biển Đông lần thứ 18. (Ảnh: Thành Long) |
Tại Hội thảo, các chuyên gia trao đổi về những chuyển dịch trong môi trường chiến lược khu vực, về mối liên hệ giữa an ninh biển và an ninh năng lượng, thương mại và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Biển Đông trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược đa chiều
Các ý kiến cho thấy cạnh tranh tại Biển Đông mang tính lâu dài, gắn với các chuyển động của trật tự quốc tế. Cạnh tranh tại Biển Đông không chỉ phụ thuộc vào quy mô sức mạnh quân sự, mà còn vào khả năng duy trì hiện diện, giám sát, thực thi pháp luật và tổ chức các mạng lưới hợp tác.
| More from WVR |
 Tăng cường hợp tác, củng cố ổn định trên Biển Đông |
Vị trí địa lý, cơ sở hạ tầng, các tiền đồn và năng lực hậu cần có thể tạo lợi thế chiến lược lâu dài. Điều chỉnh chính sách và quan hệ giữa các nước lớn tiếp tục tác động tới cán cân khu vực, đồng thời đặt ra những lựa chọn ngày càng phức tạp đối với các quốc gia trong các lĩnh vực công nghệ và phát triển hạ tầng số.
Trong khi đó, các quốc gia ven biển tăng cường năng lực và mở rộng quan hệ đối tác. Nhiều ý kiến cho rằng tính chất phức tạp của các vấn đề tại Biển Đông đòi hỏi sự kết hợp của nhiều cơ chế và hình thức hợp tác khác nhau và không một cơ chế đơn lẻ nào đủ sức xử lý mọi tranh chấp.
Các chuyên gia lưu ý các hoạt động “vùng xám” và va chạm dưới ngưỡng xung đột tiếp tục đặt ra thách thức trực tiếp đối với việc duy trì hòa bình, ổn định khu vực; đồng thời nhấn mạnh tới nhu cầu tăng cường liên lạc, xây dựng quy tắc ứng xử và ngăn sự cố leo thang ví dụ như Bộ quy tắc về tránh va chạm bất ngờ trên biển (CUES) cho lực lượng cảnh sát biển.
An ninh Biển Đông gắn chặt với năng lượng, chuỗi cung ứng, hạ tầng số
Các trao đổi cho thấy ổn định tại Biển Đông cần được nhìn nhận trong một không gian bao trùm, kết nối rộng hơn, liên thông với nhiều tuyến hàng hải như eo biển Hormuz, Malacca.
Gián đoạn tại một tuyến hàng hải chiến lược có thể tạo ra tác động lan toả tới nhiều khu vực và nền kinh tế; làm thay đổi hành trình vận tải, gia tăng chi phí bảo hiểm, gây sức ép lên nguồn cung và giá cả năng lượng. Tác động còn có thể lan sang phân bón, lương thực, sản xuất và vận tải, cho thấy an ninh hàng hải là vấn đề trực tiếp liên quan đến ổn định kinh tế và đời sống người dân.
Hạ tầng chiến lược dưới biển như các tuyến cáp ngầm ngày càng đóng vai trò quan trọng trong kết nối số. Một sự cố dưới đáy biển có thể trở thành khủng hoảng kết nối ở quy mô quốc gia.
Minh bạch, nhận thức không gian biển (MDA) và công nghệ mới ngày càng có vai trò trong giám sát, thực thi pháp luật và quản lý khủng hoảng. Các hệ thống không người lái giúp hỗ trợ tìm kiếm cứu nạn, giám sát và mở rộng phạm vi hoạt động của lực lượng thực thi pháp luật. Tuy nhiên, trở ngại lớn nhất là sự khác biệt về chính sách, “độ mở” trong chia sẻ thông tin, chi phí và lòng tin giữa các bên.
Do đó, có chuyên gia đề xuất cần chuẩn bị năng lực ứng phó trước khi có tình huống khủng hoảng xảy ra; đa dạng hoá nguồn cung, tuyến vận chuyển, củng cố dự trữ và nâng cao năng lực hạ tầng; xây dựng quy tắc sử dụng công nghệ và cơ chế chia sẻ thông tin phù hợp; tăng cường đảm bảo an toàn và sức chống chịu của hệ thống hạ tầng cáp ngầm.
 |
| Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Thị Hoàng Vân và Thứ trưởng Ngoại giao, Trưởng SOM ASEAN của Philippines Leo M. Herrera-Lim. (Ảnh: Thành Long) |
Luật pháp quốc tế, ASEAN và trách nhiệm chung là nền tảng duy trì kết nối an toàn
Xuyên suốt ngày làm việc thứ nhất, đa số ý kiến nhấn mạnh tầm quan trọng của luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS), trong duy trì các tuyến hàng hải an toàn, bền vững, thông suốt. Các ý kiến đều ủng hộ ASEAN cần tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong đối thoại, xây dựng chuẩn mực và thúc đẩy tiến trình đàm phán COC; cùng với các cơ chế hợp tác song phương, đa phương, tiểu đa phương, liên khu vực.
***
Dự kiến trong ngày thứ hai (8/10), Hội thảo khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 18 sẽ tiếp tục thảo luận về tầm quan trọng của luật pháp quốc tế, UNCLOS, vai trò trung tâm của ASEAN, cùng các vấn đề mới như quản trị biển sâu và khả năng chống chịu của cảng biển và cộng đồng ven biển.
Ban tổ chức sẽ có thông tin tổng hợp trong các bản tin tiếp theo.
Hình ảnh các phiên thảo luận trong ngày làm việc thứ nhất của Hội thảo
 |
| Phiên 1: Bối cảnh chiến lược tại Biển Đông: Quyền lực, sự hiện diện và ưu thế về vị trí, do Đại sứ Đặng Đình Quý, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, chủ trì. (Nguồn: BTC) |
 |
| Phiên 2: Quản lý cuộc đua mới trên biển: Quan hệ đối tác và ổn định chiến lược, do Đại sứ Singapore tại Việt Nam Rajpal Singh chủ trì. (Nguồn: BTC) |
 |
| Phiên 3: Từ eo biển Hormuz đến Biển Đông: Cú sốc dầu mỏ, gián đoạn vận tải biển và an ninh năng lượng khu vực, do Đại sứ Timor-Leste tại Việt Nam João Pereira chủ trì. (Nguồn: BTC) |
 |
| Phiên 4: Các vùng biển tranh chấp, các hệ thống kết nối: An ninh mạng hàng hải, hạ tầng ngầm dưới biển và khả năng chống chịu , do GS. Robert Beckman, Trung tâm Luật Quốc tế (Singapore) chủ trì. (Nguồn: BTC) |
| Việt Nam với hòa bình, ổn định và luật pháp trên Biển Đông: Từ cam kết đến thực thi Trong xử lý vấn đề Biển Đông, Việt Nam kiên trì theo đuổi hai yêu cầu chiến lược xuyên suốt là bảo vệ các quyền, ... |
| Việt Nam và Pháp tổ chức Đối thoại biển lần thứ hai Ngày 6/3, Bộ Ngoại giao Việt Nam và Bộ Ngoại giao Pháp phối hợp tổ chức Đối thoại biển Việt Nam-Pháp lần thứ hai tại ... |
| Khai mạc Đối thoại Biển lần thứ 15: Mở đường đưa Hiệp định BBNJ vào thực tiễn Ngày 18/9, tại Hà Nội, Học viện Ngoại giao, Quỹ Hỗ trợ Nghiên cứu Biển Đông (FESS), Quỹ Konrad-Adenauer-Stiftung (KAS) và Đại sứ quán Australia ... |
| Việt Nam và Australia tổ chức Đối thoại biển lần thứ bảy Ngày 1/10, Việt Nam và Australia đã tổ chức Đối thoại biển lần thứ bảy tại thủ đô Canberra, Australia. |
