 |
| Mặt trời mọc phía sau cột điện và đường dây điện ở Frankfurt, Đức. (Nguồn: Getty Images) |
Các đề xuất này nhấn mạnh những thiệt hại kinh tế mà cuộc chiến tại Iran đang giáng xuống châu Âu - khu vực chỉ mới vừa thoát khỏi cuộc khủng hoảng năng lượng do căng thẳng tại Ukraine năm 2022. Một số ngành công nghiệp hiện đã phải vật lộn để sinh tồn.
“Lần thứ hai trong vòng chưa đầy 5 năm, người dân châu Âu đang phải trả giá cho sự phụ thuộc của châu lục này vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu,” Ủy ban châu Âu (EC) cho biết.
Khối này đã phải chi thêm 24 tỷ Euro (tương đương 28 tỷ USD) cho hoạt động nhập khẩu năng lượng kể từ khi căng thẳng Trung Đông bắt đầu do giá cả leo thang - tương đương hơn 587 triệu USD mỗi ngày - “mà không nhận thêm được dù chỉ một đơn vị năng lượng nào,” EC nhấn mạnh.
Các kế hoạch hành động của EU bao gồm việc thành lập một cơ quan trên toàn châu Âu nhằm nhanh chóng xác định các nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu máy bay và dầu diesel, đồng thời điều phối việc chia sẻ nhiên liệu hoặc xả kho dự trữ khẩn cấp từ các quốc gia thành viên EU.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) và Tổ chức Hội đồng sân bay quốc tế châu Âu (ACI Europe) đều đã cảnh báo rằng châu Âu, nơi nhập khẩu khoảng 70% nguồn cung nhiên liệu máy bay, có thể sẽ phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhiên liệu trong những tuần tới.
Nhằm đáp lại các đề xuất của EC, bao gồm cả các khoản hỗ trợ thu nhập, phiếu năng lượng và cắt giảm thuế điện, ông Olivier Jankovec, Tổng giám đốc ACI Europe, cho rằng các quốc gia thành viên EU cũng nên “khẩn cấp đình chỉ” các loại thuế hàng không “để giảm thiểu tác động của giá cả”.
Nhóm đại diện ngành này trước đó đã cảnh báo rằng, sự sụt giảm trong hoạt động đi lại bằng đường hàng không sẽ “gây tổn thất đáng kể đến nền kinh tế châu Âu,” đặc biệt với các quốc gia phụ thuộc vào du lịch.
| Foreign Affairs: Căng thẳng Mỹ-Iran đang tạo thêm lợi thế cho Trung Quốc Theo trang Foreign Affairs, căng thẳng Mỹ-Iran diễn ra trong gần hai tháng qua không đem lại lợi ích chiến lược rõ ràng cho Mỹ ... |
Khủng hoảng năng lượng ở châu Âu
Sự sụt giảm nguồn cung dầu mỏ và khí đốt tự nhiên do căng thẳng tại Trung Đông đã tác động mạnh đến châu Á và đang lan dần sang phương Tây. Ngay cả khi các cuộc đàm phán hòa bình tiềm năng có thể chấm dứt xung đột trong tuần này, thì ít nhất một phần thiệt hại đối với nền kinh tế châu Âu cũng đã thành hình.
“Ngay cả khi chiến sự chấm dứt ngay lập tức, sự gián đoạn nguồn cung năng lượng từ Vùng Vịnh vẫn sẽ tiếp diễn trong tương lai gần, EC nhận định.
Danh sách những tác động tiêu cực đối với các hộ gia đình và doanh nghiệp ngày càng dài thêm, từ giá xăng và thực phẩm cao hơn cho đến số lượng chuyến bay giảm nhưng chi phí lại đắt đỏ hơn.
Tập đoàn Lufthansa của Đức cho biết sẽ cắt giảm 20.000 chuyến bay khỏi lịch trình từ nay cho đến tháng 10 để tiết kiệm nhiên liệu máy bay, loại nhiên liệu mà “giá đã tăng gấp đôi kể từ khi căng thẳng Trung Đông bùng phát".
| More from WVR |
 Kinh tế Mỹ: Người dân quan tâm đến giá xăng, hơn là các học thuyết kinh tế của chính phủ |
Đối với một số doanh nghiệp, tác động của cuộc khủng hoảng năng lượng này đặc biệt nghiêm trọng. Ví dụ, một số ngư dân châu Âu đã ngừng ra khơi vì lợi nhuận quá ít do chi phí năng lượng và nguyên liệu thô tăng cao. Tuần trước, EC đã kích hoạt “cơ chế khủng hoảng” để cho phép các quốc gia thành viên cung cấp hỗ trợ tài chính trực tiếp cho ngư dân và tiểu thương hải sản.
“Những người mang hải sản đến bàn ăn của chúng ta xứng đáng nhận được sự hỗ trợ đầy đủ khi một cuộc khủng hoảng nằm ngoài tầm kiểm soát đang đe dọa sinh kế của họ,” Costas Kadis, người phụ trách lĩnh vực thủy sản và nuôi trồng thủy sản của EU, chia sẻ.
Giá nhựa và chất tẩy rửa cũng tăng mạnh. Tập đoàn BASF của Đức, một trong những nhà sản xuất hóa chất lớn nhất thế giới, đã tăng giá mọi sản phẩm, từ axit formic được dùng trong thức ăn chăn nuôi cho đến các sản phẩm gia dụng, một số trường hợp tăng hơn 30%.
Hiệp hội Công nghiệp Hóa chất Đức chia sẻ, căng thẳng tại Trung Đông đã giáng một “đòn mạnh” vào hy vọng cải thiện bức tranh kinh tế trong năm nay của cường quốc kinh tế lớn nhất châu Âu.
Các ngành công nghiệp hóa chất của Đức và của cả châu Âu sẽ tiếp tục chứng kiến tình trạng thiếu hụt đơn hàng, và các nhà máy vẫn sẽ không thể hoạt động có lãi. Hậu quả là, việc tiếp tục đóng cửa sản xuất và cắt giảm việc làm là điều đã được dự báo trước"
Theo Neil Shearing, Kinh tế trưởng tại Capital Economics, châu Âu có thể sẽ rơi vào suy thoái nếu căng thẳng tại Trung Đông kéo dài suốt nửa đầu năm nay và “tình trạng gián đoạn nguồn cung năng lượng lan rộng hơn”.
Cho đến nay, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế năm nay của 21 quốc gia sử dụng đồng Euro. Trong các ước tính cập nhật tuần trước, tổ chức này cũng điều chỉnh giảm mạnh tăng trưởng của Vương quốc Anh.
Anh cũng chịu áp lực kinh tế
Theo dữ liệu chính thức, lạm phát tại Vương quốc Anh trong tháng trước đã tăng lần đầu tiên kể từ tháng 12 do giá nhiên liệu tăng vọt. Giá thực phẩm và vé máy bay cũng tăng nhanh hơn trong tháng 3.
Các nhà bán lẻ nhiên liệu tại Anh cho biết, giá bán lẻ xăng dầu tăng vọt đã dẫn đến sự gia tăng các vụ trộm cắp nhiên liệu tại các trạm xăng, bao gồm cả những người vi phạm lần đầu, phản ánh áp lực tài chính ngày càng lớn đối với các hộ gia đình.
Adam Deasy, chuyên gia kinh tế tại PwC Anh nhận định: “Đây mới chỉ là làn sóng đầu tiên của cú sốc năng lượng, chủ yếu thể hiện qua việc giá bán lẻ nhiên liệu cao hơn. Chúng ta vẫn chưa thấy tác động dây chuyền của áp lực giá cả đối với các sản phẩm phụ của dầu mỏ và khí đốt, chẳng hạn như phân bón, heli, nhựa hoặc kim loại".
Các vật liệu thiết yếu cũng có nguy cơ thiếu hụt.
Tháng trước, chính phủ Anh đã tạm thời khởi động lại một nhà máy sản xuất bioethanol đang đóng cửa để củng cố nguồn cung carbon dioxide - một chất đặc biệt quan trọng đối với ngành y tế và quá trình sản xuất thực phẩm.
Giá khí đốt tự nhiên tăng do cuộc xung đột đã làm gián đoạn việc sản xuất phân bón của EU, khiến cho việc nhập khẩu carbon dioxide - một sản phẩm phụ của quá trình sản xuất này, trở nên khó khăn.
Sự tăng giá khí đốt tự nhiên cũng đẩy giá điện ở Anh lên cao, do chi phí của hai lĩnh vực này có sự liên kết chặt chẽ.
Vào ngày 22/4, Bộ trưởng Năng lượng Anh Ed Miliband đã vạch ra nhiều biện pháp như mở rộng lắp đặt hệ thống điện mặt trời áp mái tại các trường học và xây dựng thêm nhiều dự án năng lượng tái tạo trên đất công, nhằm “giúp cắt giảm hóa đơn cho các gia đình và cung cấp thêm nguồn điện sạch, tự sản xuất trong nước".
| Tình hình Trung Đông: Nhiều quốc gia triển khai ứng phó khủng hoảng năng lượng và lương thực Trước đà tăng mạnh của giá năng lượng và lương thực do căng thẳng Trung Đông, chính phủ nhiều nước đang gấp rút triển khai ... |
| Khủng hoảng năng lượng sẽ tác động đến kinh tế toàn cầu nặng nề hơn cả Covid-19? Trong bài viết đăng trên tờ Asia Times, Adi Imsirovic, giảng viên về hệ thống năng lượng tại Đại học Oxford, cho rằng hiện nguồn ... |
| Châu Âu đón cuộc khủng hoảng năng lượng mới: Cú sốc có thể vượt xa mọi dự báo, quy mô tương đương với Covid-19 Châu Âu đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng năng lượng mới có nguy cơ gây ra cú sốc kinh tế lớn tương đương ... |
| 'Trụ đỡ thầm lặng' cho an ninh năng lượng châu Âu giữa khủng hoảng dầu mỏ Trong khi dầu mỏ và khí đốt vẫn là tâm điểm địa chính trị, thủy điện – nguồn năng lượng tái tạo lâu đời – ... |
| Giám đốc IEA: Thế giới đối mặt khủng hoảng an ninh năng lượng lớn nhất lịch sử do phong tỏa kép ở eo biển Hormuz Thế giới đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử khi xung đột giữa Mỹ-Israel với Iran ... |
