Chợ xưa kể chuyện nếp nhà người Việt

Lưu Đình Long
Tư liệu về các khu chợ Sài Gòn, một góc chợ được tái hiện và những câu chuyện của người làm nghề thu hút công chúng tại triển lãm “Tiền nhân lập chợ”, khai mạc ngày 27/9 ở TP. Hồ Chí Minh.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Triển lãm và tọa đàm cùng tên diễn ra tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia II, mở đầu chuỗi hoạt động “Nếp nhà xưa - Mạch sống người Việt”. Chương trình do Trung tâm Lưu trữ quốc gia II phối hợp Hội quán Các bà mẹ và Nếp Xưa - Tinh hoa Văn hóa Việt tổ chức.

Chợ xưa kể chuyện nếp nhà người Việt

Các diễn giả tham gia tọa đàm. (Ảnh: Minh Hòa)

Người xem được tiếp cận tài liệu, hình ảnh về chợ Bến Thành, Tân Định, Phú Nhuận, Bình Tây, Chợ Lớn và nhiều khu chợ khác. Trong đó có tài liệu năm 1909 liên quan việc xây dựng chợ Bến Thành và bài diễn văn đọc tại lễ khánh thành chợ năm 1914. Những tư liệu này giúp hình dung chợ đã gắn với quá trình phát triển đô thị ra sao.

Bên cạnh phần trưng bày, Ban tổ chức tái hiện một góc chợ để khách tham quan trải nghiệm cách mời chào, trao đổi và mua bán. Tại hoạt động “Bản đồ ký ức”, người tham dự viết lại kỷ niệm về ngôi chợ, khu phố hoặc làng xóm của mình. Không gian này thu hút nhiều bạn trẻ tìm hiểu về sinh hoạt chợ xưa.

Chợ là nơi người ta nhớ nhau

Tại tọa đàm do nhà báo Lê Minh Hạ điều phối, các diễn giả nhìn chợ từ góc độ lịch sử, văn hóa và đời sống. Tiến sĩ Bùi Việt Thành, người từng khảo sát 22 ngôi chợ trên cả nước, ví chợ như một xã hội thu nhỏ. Theo ông, mỗi khu chợ có cách vận hành và những quy ước riêng, phản ánh nếp sống của cư dân địa phương.

Chợ xưa kể chuyện nếp nhà người Việt
Bạn trẻ trải nghiệm đi chợ tại tọa đàm và triển lãm “Tiền nhân lập chợ”. (Ảnh: Minh Hòa)

Tiến sĩ Nguyễn Thị Trúc Bạch cho rằng mối quan hệ giữa người mua và người bán được tạo dựng qua những việc thường ngày: chọn thức ăn, hỏi cách chế biến, trò chuyện bên quầy hàng. Những lần gặp gỡ lặp lại giúp chợ trở thành nơi duy trì sự gắn bó trong cộng đồng.

Trong khi đó, Nhà báo Cù Mai Công kể về các hàng quán quanh chợ Ông Tạ, nơi ông gắn bó nhiều năm. Có người bán nhớ khách thích món gì, gặp lại sau một thời gian vắng mặt liền hỏi thăm. Ông nhắc đến gia đình bà Lai bán xôi: sau khi bà mất, các con vẫn tiếp tục nghề và giữ liên hệ với những khách quen của mẹ. Theo ông, tình thân ấy được xây dựng từ chữ tín và cách buôn bán thật thà qua nhiều năm.

Một câu chuyện khác được nhắc đến là việc lập chợ An Bình Đông bên rạch Ba Tri vào đầu thế kỷ 19. Theo tư liệu tiến sĩ Phạm Văn Luân giới thiệu, ông Thái Hữu Kiểm đứng ra lập chợ để người dân và ghe thuyền thuận tiện giao thương. Khi dòng rạch bị đắp đập cản trở việc buôn bán, ông đã đi khiếu kiện để khơi thông lối đi.

Chợ xưa kể chuyện nếp nhà người Việt
Chương trình do Trung tâm Lưu trữ quốc gia II phối hợp Hội quán Các bà mẹ và Nếp Xưa - Tinh hoa Văn hóa Việt tổ chức. (Ảnh: Minh Hòa)

Giữ nếp chợ trong cách mua bán mới

Từ chợ Ba Tri đến các chợ lâu đời ở Sài Gòn, tọa đàm đặt ra câu hỏi về những giá trị cần giữ khi thói quen mua sắm thay đổi. Siêu thị và mua hàng trực tuyến mang đến nhiều lựa chọn, nhưng quan hệ giữa tiểu thương với khách quen vẫn có thể tiếp tục khi người mua đặt hàng qua điện thoại, mạng xã hội rồi nhận hàng tại nhà.

Theo các diễn giả, ký ức chợ không chỉ nằm ở kiến trúc hay những bức ảnh cũ. Nó còn hiện diện trong cách cân đo, giữ lời hứa, truyền nghề và đối đãi với khách. Một người mẹ dạy con chọn hàng, một tiểu thương chỉ con cách giữ chữ tín cũng đang tiếp nối “nếp nhà” trong đời sống chợ.

Triển lãm “Tiền nhân lập chợ” mở cửa miễn phí đến ngày 2/10 tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia II, số 2 Ter Lê Duẩn, phường Sài Gòn, TP.Hồ Chí Minh.

Triển khai chính sách hỗ trợ bảo tồn nghệ thuật Bài Chòi

Việc bảo tồn nghệ thuật Bài Chòi không chỉ nằm ở lưu giữ tư liệu mà còn cần duy trì không gian thực hành, đội ...

Hội tụ những sắc màu văn hóa dân tộc Mông

Ngày hội văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV tại tỉnh Điện Biên, năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 9-11/10, với sự tham ...

Trải nghiệm 9 không gian văn hóa tại Festival Thu Hà Nội năm 2026

Festival Thu Hà Nội năm 2026 với chủ đề “Thu Hà Nội - Hành trình cảm xúc” được điều chỉnh thời gian tổ chức từ ...

Nghệ thuật kết nối những sắc màu văn hóa quốc tế tại Hà Nội

Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ hai quy tụ nhiều nghệ sĩ, đoàn nghệ thuật Việt Nam và quốc tế, ...

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung phát biểu khai mạc Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và Tính xác thực tại Hà Nội

Sáng 28/9 tại Hà Nội, Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và Tính xác thực chính thức khai ...

Đọc thêm

Tập đoàn Stavian ghi dấu tại các giải thưởng về phát triển nguồn nhân lực và hiệu quả kinh doanh năm 2026

Tập đoàn Stavian ghi dấu tại các giải thưởng về phát triển nguồn nhân lực và hiệu quả kinh doanh năm 2026

Tháng 11/2026, Tập đoàn Stavian được ghi nhận tại hai chương trình vinh danh uy tín về thương hiệu tuyển dụng và phát triển chuyên môn.
Thứ trưởng Lê Anh Tuấn tiếp Tổng Thư ký Tòa trọng tài thường trực quốc tế

Thứ trưởng Lê Anh Tuấn tiếp Tổng Thư ký Tòa trọng tài thường trực quốc tế

Ngày 19/11, tại trụ sở Bộ Ngoại giao, Thứ trưởng Lê Anh Tuấn tiếp ông Marcin Czepelak, Tổng Thư ký Toà trọng tài thường trực quốc tế (PCA).
Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (20/11): Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ trời rét, vùng núi có rét đậm; cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (20/11): Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ trời rét, vùng núi có rét đậm; cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (20/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Việt Nam và ADB phối hợp hỗ trợ Timor-Leste xây dựng năng lực

Việt Nam và ADB phối hợp hỗ trợ Timor-Leste xây dựng năng lực

Đại sứ Việt Nam tại Timor-Leste Phạm Bình Đàm làm việc với ông Artur Andrysiak, Giám đốc quốc gia Ngân hàng Phát triển châu Á tại Timor-Leste.
Chính thức công bố logo, bộ nhận diện Năm APEC Việt Nam 2027

Chính thức công bố logo, bộ nhận diện Năm APEC Việt Nam 2027

Chính thức Công bố logo, bộ nhận diện Năm APEC Việt Nam 2027 lấy cảm hứng từ hình tượng hoa sen Việt.
Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam kỷ niệm 70 năm thành lập

Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam kỷ niệm 70 năm thành lập

Sáng 19/11, tại Hà Nội, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam tổ chức Lễ kỷ niệm 70 năm thành lập (1956–2026).
Khám phá sắc màu văn hóa và du lịch của vùng đất quê hương Khổng Tử

Khám phá sắc màu văn hóa và du lịch của vùng đất quê hương Khổng Tử

Chiều 18/11, Trung tâm Văn hóa Trung Quốc tại Hà Nội cùng Sở Văn hóa và Du lịch tỉnh Sơn Đông tổ chức chương trình giới thiệu văn hóa và du lịch tỉnh Sơn Đông.
Khám phá sự kỳ diệu của Việt Nam cùng Marriott International

Khám phá sự kỳ diệu của Việt Nam cùng Marriott International

Từ Thủ đô Hà Nội bên hồ thơ mộng đến những bãi biển ngập nắng của Phú Quốc, Việt Nam là vùng đất hội tụ những sắc thái tương phản đầy cuốn hút, nơi những ...
Công bố Travel Awards 2026, tìm kiếm những đại diện tiêu biểu tạo nên diện mạo mới cho du lịch Việt Nam

Công bố Travel Awards 2026, tìm kiếm những đại diện tiêu biểu tạo nên diện mạo mới cho du lịch Việt Nam

Chiều 17/11, Báo VnExpress và Công ty CP Dịch vụ trực tuyến FPT (FPT Online) chính thức công bố Giải thưởng Du lịch - Travel Awards 2026.
Giữ chân du khách bằng bản sắc riêng

Giữ chân du khách bằng bản sắc riêng

Để du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn cũng cần những mô hình nhỏ đủ sức giữ chân du khách bằng bản sắc riêng để níu chân du khách.
Cần Thơ sôi động chuỗi sự kiện văn hóa, du lịch những tháng cuối năm

Cần Thơ sôi động chuỗi sự kiện văn hóa, du lịch những tháng cuối năm

TP. Cần Thơ đang chuẩn bị chuỗi hoạt động quy mô lớn trong những tháng cuối năm 2026.
Lý do Đà Nẵng là điểm đến hấp dẫn dịp Giáng sinh và năm mới

Lý do Đà Nẵng là điểm đến hấp dẫn dịp Giáng sinh và năm mới

Tạp chí du lịch quốc tế Lonely Planet xếp Đà Nẵng ở vị trí thứ 4 trong danh sách 10 điểm đến đáng trải nghiệm nhất từ Giáng sinh đến đêm giao thừa.
HANIFF VIII quy tụ 11 thành viên Ban Giám khảo trong nước và quốc tế

HANIFF VIII quy tụ 11 thành viên Ban Giám khảo trong nước và quốc tế

Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội lần thứ VIII (HANIFF VIII) quy tụ 11 chuyên gia, nhà làm phim và nghệ sĩ điện ảnh Việt Nam, quốc tế tham gia các Ban Giám khảo.
Trải nghiệm văn hoá Việt Nam tại Cairo

Trải nghiệm văn hoá Việt Nam tại Cairo

Đại sứ quán Việt Nam tại Ai Cập đã trang trọng tổ chức "Ngày văn hóa Việt Nam tại Cairo", hướng tới kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11/2026).
Đưa văn hóa Việt đến với người dân Perth

Đưa văn hóa Việt đến với người dân Perth

Gần 4.000 lượt người đã đến quảng trường Forrest Place, trung tâm thành phố Perth để tham dự Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 – “Sắc màu quê hương”.
Chuyên gia Israel bật mí cách xây dựng sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên số

Chuyên gia Israel bật mí cách xây dựng sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên số

Israel từ một quốc gia nhỏ đã xây dựng vị thế hàng đầu về an ninh mạng nhờ sự kết nối giữa chính sách, doanh nghiệp, giáo dục và đổi mới sáng tạo.
Miền đất hứa của điện ảnh Việt

Miền đất hứa của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là một vùng trung gian giống như miền đất hứa chưa được khai thác đầy đủ...
Cơ hội đưa tranh của tài năng trẻ Việt Nam đến triển lãm tại Paris, Pháp

Cơ hội đưa tranh của tài năng trẻ Việt Nam đến triển lãm tại Paris, Pháp

Cuộc thi Vẽ tranh quốc tế Triển lãm Bảo tàng Louvre Pháp IAP lần thứ 4 mở ra cơ hội cho các tài năng hội họa trẻ Việt Nam vươn ra quốc tế.
Lắng nghe sắc màu dân ca Trung Quốc giữa lòng Hà Nội

Lắng nghe sắc màu dân ca Trung Quốc giữa lòng Hà Nội

Sáng 13/11, chương trình giao lưu hợp xướng dân ca Trung Quốc tại Hà Nội mang đến những tiết mục đặc sắc, góp phần kết nối văn hóa Việt-Trung.
Làm giàu kho tàng di sản tư liệu Việt Nam

Làm giàu kho tàng di sản tư liệu Việt Nam

Ma nhai trên núi Non Nước (Ninh Bình) và Văn bia Phố Hiến (Hưng Yên) được ghi danh vào Danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Dấu ấn nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong gìn giữ hồn quê Kinh Bắc

Dấu ấn nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong gìn giữ hồn quê Kinh Bắc

Nhà văn hóa Lê Hồng Dương đã có nhiều đóng góp nổi bật trong xây dựng nền tảng văn hóa địa phương, đặc biệt là xứ Kinh Bắc.
Triển lãm ảnh 'Từ di sản đến ngoại giao văn hóa': Kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè quốc tế

Triển lãm ảnh 'Từ di sản đến ngoại giao văn hóa': Kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè quốc tế

Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) phối hợp với Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức khai mạc triển lãm ảnh.
Gần 2.500 vận động viên quốc tế tham gia đường chạy quảng bá di sản Hà Nội

Gần 2.500 vận động viên quốc tế tham gia đường chạy quảng bá di sản Hà Nội

Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 khép lại ngày 8/11, thu hút hàng vạn vận động viên trong nước và quốc tế.
Đường chạy qua những di sản của Hà Nội

Đường chạy qua những di sản của Hà Nội

Giải chạy Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 diễn ra từ ngày 6-8/11, dự kiến thu hút hàng chục nghìn vận động viên trong nước và quốc tế.
Phiên bản di động