 |
| Triển lãm bản đồ và trưng bày tư liệu với chủ đề: “Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam - Những bằng chứng lịch sử” tại TP. Hồ Chí Minh. |
Từ cuốn sách của Hàn Chấn Hoa
Ông Hàn Chấn Hoa, một học giả Trung Quốc có tên tuổi, được giao nhiệm vụ lãnh đạo một nhóm nghiên cứu với mục đích tập hợp các tư liệu phục vụ cho mưu đồ chiếm Hoàng Sa và Trường Sa của Trung Quốc. Nhóm này khá đông đảo và được cấp lượng kinh phí lớn. Cuốn sách Ngã quốc nam hải chư đảo sử liệu hối biên (Tập hợp các sử liệu về các đảo ở vùng biển phía Nam) do nhóm này biên soạn, dày hơn 800 trang, đã quét hầu như tất cả những ghi chép trong các sách xưa nay của Trung Quốc mà họ cho là nói về chủ quyền Trung Quốc trên hai quần đảo Tây Sa và Nam Sa. Cuốn sách đã được tái bản nhiều lần và trở thành căn cứ đề Bộ Ngoại giao Trung Quốc luôn nói là họ có "chứng cứ đầy đủ và xác đáng về chủ quyền ở Tây Sa, Nam Sa".
Trong cuộc họp báo quốc tế gần đây Trung Quốc lại đưa ra lập luận: Chủ quyền của Trung Quốc đối với hai quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa có từ thời Tây Hán, cách ngày nay hơn 2000 năm. Họ không đưa ra bất cứ chứng cứ gì nhưng ai cũng biết tuyên bố đó dựa vào lập luận không ai có thể chấp nhận được của nhóm Hàn Chấn Hoa. Theo đó thì từ thời nhà Hán, Việt Nam đã nằm dưới quyền cai trị của Trung Quốc. Khu vực tương đương với miền Trung Việt Nam ngày nay, bị quân Hán chiếm năm 111 TCN rồi lập ra quận Nhật Nam. Ách cai trị này kéo dài đến năm 192. Vin vào sự kiện lịch sử đó, Trung Quốc diễn giải rằng cả vùng biển phía đông quận Nhật Nam là của họ.
Đến thời Đông Hán (sau Công nguyên), cuốn sách sớm nhất được các học giả Trung Quốc dẫn ra làm căn cứ về "chủ quyền" của Trung Quốc với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa là Dị vật chí (Ghi chép về những vật lạ) của Dương Phù. Như tên gọi, cuốn Dị vật chí chỉ ghi lại những chuyện lạ mà tác giả (Trung Quốc) nghe thấy, nghe đồn, nghe kể…, trong đó có những câu được nhóm nghiên cứu của Hàn Chấn Hoa dẫn ra đại loại như "Trướng hải kỳ đầu thủy thiển nhi đa từ thạch…" (Biển sóng triều dâng gập ghềnh đá ngầm, nước cạn mà nhiều đá nam châm…). Họ giải thích rằng "Trướng Hải" là tên gọi Biển Đông của người Trung Quốc thời đó và vùng đá ngầm dưới có từ tính nam châm là chỉ hai quần đảo Tây Sa (Hoàng Sa) và Nam Sa (Trường Sa). Tài liệu này được dẫn lại ở rất nhiều nơi, được đăng trên trang thông tin của Bộ Ngoại giao Trung Quốc với lập luận hai quần đảo này do người dân Trung Quốc phát hiện và đặt tên sớm nhất (từ thời Đông Hán).
Để củng cố cho lập luận này, Hàn Chấn Hoa và các tác giả sách Ngã quốc nam hải chư đảo sử liệu hối biên còn trích ra nhiều câu khác trong sách cổ thời Tam quốc, thời Tùy, thời Đường như Phù Nam truyện của Khang Thái, Ngô lục của Trương Bột, Nhĩ nhã của Quách Phác… nói việc người thời ấy đã viết trong Trướng Hải (tên Biển Đông theo cách gọi của người Trung Quốc) có san hô, có đồi mồi, có ốc lớn bằng cái đấu, vỏ có thể dùng để uống rượu… Mục đích của trích dẫn này là để suy diễn rằng trong sách của mình, Quách Phác đã chú thích vùng biển nói tới ở đây là vùng biển thuộc quận Nhật Nam, rằng người Trung Quốc thời ấy đã biết đến hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.
Nhóm Hàn Chấn Hoa còn đưa ra những trích dẫn nhắc đến hai quần đảo Vạn Lý Trường Sa và Thiên Lý Thạch Đường và xem đó là những tên gọi khác về Tây Sa và Nam Sa của người Trung Quốc. Hai quần đảo này xuất hiện trong các hải trình, được mô tả trong các sách của tác giả Trung Quốc nhưng nói về nước ngoài hoặc liên quan đến nước ngoài như Lĩnh ngoại đại đáp của Chu Khứ Phi, Chư phiên chí của Triệu Nhữ Quát…
Đến những luận cứ vu vơ
Tuy nhiên, những điều mà Trung Quốc gọi là "chứng cứ" ở trên chỉ là hoả mù, hoàn toàn không có giá trị về việc thực thi chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.
Thứ nhất, lấy việc quận Nhật Nam thuộc Tây Hán từ hơn 2000 năm trước để khẳng định chủ quyền là lý sự kiểu thực dân. Vả lại, khi nói vậy dường như họ cố tình quên Trung Quốc đã từng nằm dưới ách cai trị của người Mông Cổ từ năm 1271 đến tận năm 1368. Theo lập luận này, Mông Cổ hoàn toàn có thể đòi chủ quyền đối với cả nước Trung Hoa. Không chỉ phi lý khi dẫn chiếu lịch sử mà xét về mặt luật pháp quốc tế cũng không ai có thể chấp nhận được. Nhà Hán chiếm vùng đất ấy từ năm 111 TCN nhưng đến năm 192 đã thua cuộc và bỏ chạy. Sau hơn 2000 năm nhắc lại việc xưa kia đã dùng vũ lực xâm chiếm nước khác để đòi chủ quyền cho hiện tại thì không thể thuyết phục được ai về tính "chính đáng, không thể chối cãi" mà họ vẫn thường nói.
Thứ hai, về những câu trích dẫn trong sách Dị vật chí và nhiều sách khác từ thời Đông Hán trở đi để nói về chủ quyền biển đảo, chẳng những không có giá trị khoa học và pháp lý mà còn rất thiếu nghiêm túc. Thực ra, đây chỉ là những ghi chép về các hiện tượng mà các tác giả đương thời cho là hay, là lạ (dị vật) chứ hoàn toàn không có ý nghĩa gì về việc phát hiện, đặt tên đảo nên không thể coi là chứng lý về chủ quyền và càng không phải là bằng chứng của việc chính quyền thực thi chủ quyền trên hai quần đảo này. Các sách này chỉ chứng tỏ "chúng tôi đã trông thấy, chúng tôi đã nghe…" dẫn lại chuyện ai đó trông thấy, hoặc sách của Trung Quốc đã chép ở chỗ nọ chỗ kia... chứ chưa có một dòng nào, chữ nào nói về việc thực thi chủ quyền. Bản thân chữ "Dị vật" (đồ lạ), hay "Lĩnh ngoại" (ngoài biên giới Trung Quốc) hay "Chư phiên" (các nước mà Trung Quốc coi là chư hầu) đã không phải là những cuốn sách nói về Trung Quốc.
Do vậy, những mô tả về biển đảo hoặc hải trình đi tới các nước như Giao Chỉ, Chiêm Thành, Chân Lạp thì tên các quần đảo Thiên Lý Trường Sa, Vạn Lý Thạch Đường (mà Trung Quốc cho là Tây Sa và Nam Sa) được nhắc đến chỉ để chỉ vị trí, hoàn toàn không có ý nghĩa nào trong việc xác định chủ quyền của Trung Quốc. Đấy là chưa kể từ ngữ dùng trong các sách này cho thấy tác giả cũng chỉ nghe truyền lại, chứ không biết đích xác ra sao. Có thể dẫn ra đây một vài đoạn trích mô tả vị thế xung quanh đảo Hải Nam mà Hàn Chấn Hoa sử dụng để khẳng định sách Chư phiên chí nói hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa là của Trung Quốc: "Nam đối diện với Chiêm Thành, phía tây nhìn sang Chân Lạp, đông thì Thiên Lý Trường Sa, Vạn Lý Thạch Đường, xa xôi không bờ, trời nước một màu". Hay một đoạn trích khác: "Nghe truyền rằng biển lớn phía đông có Trường Sa Thạch Đường rộng vạn dặm, nước thủy triều thi triển đẩy vào chốn cửu u".
Nhiều học giả trong và ngoài nước đã có những phân tích xác đáng và đều nhận định khá thống nhất rằng kiểu cách tập hợp, trích dẫn và giải thích sử liệu của nhóm Hàn Chấn Hoa không theo các nguyên tắc khoa học mà có dụng ý chủ quan, cắt xén, lắp ghép tùy tiện và giải thích gượng ép. Có thể nói luận lý của các học giả Trung Quốc về chủ quyền của họ đối với hai quần đảo có từ thời Đông Hán là phi lý, phản khoa học.
(còn nữa)
GS.TSKH Vũ Minh Giang
Phó Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng khoa học Đại học Quốc gia Hà Nội.
