Chuyện bé gái thích tự cắt tay và vấn đề bình đẳng giới ở Việt Nam

Chia sẻ với TG&VN, chuyên gia tâm lý, Tiến sĩ Trần Thành Nam (giảng viên Trường Đại học Giáo dục – Đại học Quốc gia Hà Nội) nhận định, ảnh hưởng của nền văn hóa Nho giáo với đặc trưng “nhất nam viết hữu, thập nữ viết vô” vẫn đang âm thần củng cố những giá trị bất bình đẳng giới.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
chuyen be gai thich tu cat tay va van de binh dang gioi o viet nam PGS. Huỳnh Văn Sơn: Còn hạn chế về bảo vệ trẻ khỏi bạo lực
chuyen be gai thich tu cat tay va van de binh dang gioi o viet nam Trách nhiệm nhà giáo và quyền trẻ em

Tiến sĩ đánh giá như thế nào về thực trạng bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái ở nước ta hiện nay?

Theo tôi nghĩ, bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái thể hiện sự bất bình đẳng giữa nam và nữ, dẫn đến phân biệt trong đối xử với phụ nữ. Các dạng bạo lực với phụ nữ và trẻ em gái bao gồm: bạo lực thể chất, tinh thần, tình dục, kinh tế. Tuy nhiên, trên thực tế đây là những loại hình tội phạm ít được chú ý đến. Chẳng hạn như khái niệm hiếp dâm trong hôn nhân chưa được thừa nhận.

Có thể nói, sự kỳ thị và đổ lỗi cho phụ nữ trong các vụ việc bạo hành là những rào cản chính, làm cho công tác phòng chống bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái trở nên khó khăn hơn.

Vậy nguyên nhân gì khiến phụ nữ và trẻ em gái vẫn chưa thoát ra được nạn bạo hành?

Có thể nói, ảnh hưởng của nền văn hóa Nho giáo với đặc trưng “nhất nam viết hữu, thập nữ viết vô", "nối dõi tông đường", "tôn ti trật tự",... vẫn đang âm thần củng cố những giá trị bất bình đẳng giới.

Phụ nữ vốn là người hay chịu đựng, được quan niệm là người “xây tổ ấm”, chịu trách nhiệm duy trì sự yên ấm trong gia đình. Từ đó, dư luận thường đổ lỗi cho người phụ nữ nếu gia đình họ xảy ra bất kỳ một biến cố tiêu cực nào như bạo lực, ly thân, ly hôn… Còn nam giới, nếu có hành vi bạo lực cũng thường được xí xóa bằng những lời giải thích như: do áp lực công việc quá nhiều hay rượu say quá chén…

Trong nhiều cuộc điều tra, tỷ lệ nam giới thừa nhận đã từng bạo hành thể xác, tinh thần, tình dục với vợ luôn cao hơn nhiều so với báo cáo. Nhiều phụ nữ gia đình trung lưu cho rằng, bạo lực gia đình là điều chỉ có thể xảy ra ở những gia đình tầng lớp lao động giản đơn vì thế, họ từ chối tiết lộ thông tin để bảo vệ thể hiện chung cho cả vợ lẫn chồng. Có thể thấy, chính tâm lý cá nhân của chị em (tâm lý không dám thừa nhận và lên tiếng) cũng là một yếu tố góp phần củng cố sự bất bình đẳng giới và gia tăng xu hướng bạo lực trong gia đình hiện nay.

Cuối cùng, dù đã có nhiều nỗ lực nhưng nhiều nạn nhân của bạo lực không thể tiếp cận được các dịch vụ hỗ trợ. Họ phải đấu tranh với không chỉ kẻ gây ra bạo lực mà còn với cả gia đình nhà chồng, thậm chí nhà mẹ đẻ.

chuyen be gai thich tu cat tay va van de binh dang gioi o viet nam
Tiến sĩ Trần Thành Nam. (Nguồn: ĐBND)

Theo ông, hậu quả sẽ ra sao nếu trẻ em, đặc biệt là trẻ em gái phải chịu đựng bạo hành?

Tôi đã từng tiếp chuyện một em gái 12 tuổi được đưa đến tư vấn vì hành vi tự rạch tay bằng dao. Hỏi chuyện, em cho rằng mình là người vô giá trị, không được yêu thương, tương lai đối với em rất đen tối và không có gì để trông đợi. Cảm xúc của em trong giai đoạn hiện tại chủ yếu là cô đơn, chán nản, sợ hãi và rất dễ nổi cáu. Ngoài hành vi tự cắt tay, em nói mình ghét bố mẹ và thường gặp ác mộng. Em từ chối giao tiếp với mọi người, nói mình muốn chết và không muốn tới trường.

Quá trình phân tích tâm lý cho thấy, một nguyên nhân chính là bố mẹ của em thường dạy con bằng bạo lực từ nhỏ, luôn áp đặt, cấm đoán quá mức. Mỗi khi mắc lỗi hoặc vô tình sai sót, em thường bị mắng và đánh đau bằng thắt lưng, gậy gỗ. Có những lần bố tát em đến chảy máu mồm hoặc hạ nhục em và bạn trai trước đông người vì không cho phép em được yêu đương. Chính cha mẹ - những người gần gũi nhất, quan trọng nhất lại có hành vi gây tổn thương thể chất và tinh thần nhiều nhất khiến em mất niềm tin vào mọi người và về tương lai. Em đã cố gắng tìm kiếm sự yêu thương từ người ngoài gia đình nhưng cũng bị bố mẹ hạ nhục nên trở nên cô đơn cùng cực, luôn bất an và sợ hãi.

Để giải tỏa bản thân khỏi những cảm xúc tiêu cực này, em chọn cách thức tự cắt tay. Khi đó, em cảm thấy đau nhưng nỗi đau đó đánh lạc hướng khỏi những cảm xúc khó chịu, cô đơn. Em thích nhìn thấy máu chảy, cảm nhận mình như đang chết đi để biết quý cuộc sống và có động lực sống tiếp. Cắt tay theo em nghĩ còn làm cho bố mẹ tạm dừng bạo hành trách mắng, đồng thời làm em cảm thấy có chút quyền lực vì khiến bố mẹ lo lắng, cảm thấy bất lực khi không thể kiểm soát hành vi này ở em một cách hiệu quả.

Với câu chuyện trên, tôi nghĩ có thể cho thấy những hậu quả nặng nề, nguy hiểm của bạo hành với trẻ em gái.

Cần có những biện pháp gì để thông điệp bình đẳng giới đến gần hơn với người dân hơn?

Theo tôi, cần phải có nhiều giải pháp đồng bộ mang tính hệ thống thì mới truyền được những thông điệp bình đẳng giới đến mọi tầng lớp xã hội.

Thứ nhất, chúng ta cần phải nghiên cứu, điều chỉnh hoặc xây dựng các văn bản pháp luật mới xác định rõ tất cả các loại hình bạo lực hiện chưa được đề cập và các biện pháp hỗ trợ.

Thứ hai, cần tăng cường năng lực đội ngũ tư pháp trong việc thực thi các chính sách chống bạo lực.

Thứ ba, lồng ghép nội dung bạo lực giới vào chương trình giáo dục học đường để thay đổi nhận thức giới trẻ, thúc đẩy bình đẳng giới.

Thứ tư, đa dạng hóa và đảm bảo hệ thống dịch vụ tối thiểu để hỗ trợ nạn nhân bạo lực.

Cuối cùng, nên tập huấn tăng cường năng lực cho phụ nữ và trẻ em gái kỹ năng sống để trao quyền cho họ…

Chúng ta có thể học được gì từ thế giới trong việc bảo vệ phụ nữ và trẻ em gái thoát khỏi nạn bạo hành?

So sánh với thế giới, có thể thấy về cơ sở pháp lý, Việt Nam đã ký kết nhiều hiệp ước về quyền con người. Việt Nam cũng đã có Luật về Bình đẳng giới, Luật phòng chống bạo lực gia đình hay chương trình hành động phòng chống tội phạm buôn bán phụ nữ và trẻ em. Tuy nhiên, Việt Nam chưa khảo sát và dự trù được quy mô kinh phí chung cho việc thực hiện các cơ chế chính sách này.

Công tác giám sát và đánh giá hiệu quả thực thi công tác này vẫn còn nhiều thách thức. Đơn cử việc thu thập số liệu chính xác về bức tranh bạo lực gia đình ở quy mô toàn quốc vẫn chưa đủ độ tin cậy. Việt Nam cũng thiếu các nghiên cứu mang tính đại diện quốc gia về bức tranh bạo lực gia đình cũng như đánh giá hiệu quả của các chiến lược, chính sách hoặc biện pháp ngăn ngừa bạo lực.

Xin cảm ơn ông!

chuyen be gai thich tu cat tay va van de binh dang gioi o viet nam Bạo hành trẻ, trách nhiệm thuộc về ai?

Thời gian gần đây, tình trạng trẻ em bị bạo hành ở trường mầm non xảy ra ngày càng nhiều khiến cho dư luận, đặc ...

chuyen be gai thich tu cat tay va van de binh dang gioi o viet nam PGS. Huỳnh Văn Sơn: Còn hạn chế về bảo vệ trẻ khỏi bạo lực

Trước thực trạng gần 70% trẻ em Việt Nam đang bị bạo lực trong gia đình theo nghiên cứu của Quỹ nhi đồng LHQ (UNICEF), ...

chuyen be gai thich tu cat tay va van de binh dang gioi o viet nam Xâm hại tình dục trẻ em: Hãy lên tiếng một cách thông minh!

Đó là quan điểm của các diễn giả khi tham gia cuộc tọa đàm mang tựa đề "Im lặng hay lên tiếng?", được tổ chức ...

Phi Yến (thực hiện)

Đọc thêm

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự gặp mặt các thế hệ lực lượng Cảnh sát nhân dân

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự gặp mặt các thế hệ lực lượng Cảnh sát nhân dân

Bộ Công an tổ chức gặp mặt các thế hệ lãnh đạo, chỉ huy, cán bộ lão thành và đại diện thương binh trong lực lượng Cảnh sát nhân dân.
Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy định mới về nhà giáo nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng

Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy định mới về nhà giáo nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng.
Đảng ủy Petrovietnam tiếp tục phát huy vai trò hạt nhân chính trị, nâng cao năng lực lãnh đạo

Đảng ủy Petrovietnam tiếp tục phát huy vai trò hạt nhân chính trị, nâng cao năng lực lãnh đạo

Đảng ủy Petrovietnam tiếp tục phát huy vai trò hạt nhân chính trị, nâng cao năng lực lãnh đạo, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ năm 2026.
Lionel Messi chia sẻ trước trận Chung kết World Cup: 'Argentina sẽ cống hiến tất cả để bảo vệ ngôi vương'

Lionel Messi chia sẻ trước trận Chung kết World Cup: 'Argentina sẽ cống hiến tất cả để bảo vệ ngôi vương'

Trước thềm trận chung kết World Cup 2026, Lionel Messi gửi đi thông điệp đầy quyết tâm: 'Chúng tôi sẽ cống hiến tất cả'.
Chuyên gia đề xuất trả kỳ thi tốt nghiệp THPT về đúng chức năng đánh giá chuẩn đầu ra

Chuyên gia đề xuất trả kỳ thi tốt nghiệp THPT về đúng chức năng đánh giá chuẩn đầu ra

Nhiều chuyên gia cho rằng, cần xem xét trả kỳ thi tốt nghiệp về đúng chức năng đánh giá chuẩn đầu ra giáo dục phổ thông.
Cục Gìn giữ hòa bình Việt Nam tiếp nhận Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 8 và Đội Công binh số 5

Cục Gìn giữ hòa bình Việt Nam tiếp nhận Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 8 và Đội Công binh số 5

Chiều 17/7, Bộ Tổng Tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam tiếp nhận Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 8 từ Học viện Quân y về Cục Gìn ...
Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy định mới về nhà giáo nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng

Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy định mới về nhà giáo nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng.
Chuyên gia đề xuất trả kỳ thi tốt nghiệp THPT về đúng chức năng đánh giá chuẩn đầu ra

Chuyên gia đề xuất trả kỳ thi tốt nghiệp THPT về đúng chức năng đánh giá chuẩn đầu ra

Nhiều chuyên gia cho rằng, cần xem xét trả kỳ thi tốt nghiệp về đúng chức năng đánh giá chuẩn đầu ra giáo dục phổ thông.
Từ vụ điểm 10 Toán bất thường ở Tuyên Quang: Gian dối thi cử không bắt đầu từ học sinh

Từ vụ điểm 10 Toán bất thường ở Tuyên Quang: Gian dối thi cử không bắt đầu từ học sinh

Vụ điểm 10 Toán bất thường tại Tuyên Quang đặt ra câu hỏi về trách nhiệm của người lớn trong việc bảo vệ sự công bằng trong giáo dục.
Rút vụ án tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang về Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an

Rút vụ án tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang về Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an

Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã tiếp nhận vụ án tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang để điều tra và xử lý theo quy định pháp luật.
Quảng Ninh đầu tư cho giáo dục để tạo nền tảng phát triển bền vững

Quảng Ninh đầu tư cho giáo dục để tạo nền tảng phát triển bền vững

Quảng Ninh đang triển khai hệ thống chính sách giáo dục đặc thù, đồng bộ, bao phủ toàn bộ quá trình học tập của người dân.
Hành trình từ khát vọng học tập đến trách nhiệm với cộng đồng

Hành trình từ khát vọng học tập đến trách nhiệm với cộng đồng

Không chỉ là điểm đến của nền giáo dục tiên tiến hàng đầu thế giới, Phần Lan còn đang trở thành lựa chọn của nhiều bạn trẻ Việt Nam mong muốn phát triển toàn diện ...
Chiến lược ăn uống bền vững giúp phụ nữ sau 45 tuổi duy trì collagen

Chiến lược ăn uống bền vững giúp phụ nữ sau 45 tuổi duy trì collagen

Sau tuổi 45, chế độ ăn giàu protein, vitamin C và các vi chất hỗ trợ tổng hợp collagen trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Lợi ích sức khỏe khi bổ sung một lượng nhỏ gừng vào thực đơn hằng ngày

Lợi ích sức khỏe khi bổ sung một lượng nhỏ gừng vào thực đơn hằng ngày

Không chỉ là loại gia vị quen thuộc, gừng từ lâu đã được xem là 'thần dược' trong y học cổ truyền nhờ chứa nhiều hoạt chất có lợi cho sức khỏe.
Lần đầu thử nghiệm vaccine phòng Ebola chủng Bundibugyo trên người

Lần đầu thử nghiệm vaccine phòng Ebola chủng Bundibugyo trên người

Đại học Oxford (Anh) đã khởi động thử nghiệm lâm sàng đầu tiên trên người đối với vaccine phòng virus Ebola chủng Bundibugyo (Bundibugyo ebolavirus).
Ăn trứng đúng cách vào bữa sáng theo lời khuyên chuyên gia

Ăn trứng đúng cách vào bữa sáng theo lời khuyên chuyên gia

Kết hợp thêm yến mạch, bơ, táo và cải bó xôi khi ăn trứng vào bữa sáng giúp tăng giá trị dinh dưỡng và hỗ trợ sức khỏe.
Ngủ ngon mỗi đêm giúp kéo dài tuổi thọ

Ngủ ngon mỗi đêm giúp kéo dài tuổi thọ

Giấc ngủ giúp cơ thể tái tạo từ bên trong, vì thế được nhiều chuyên gia trường thọ ưu tiên hơn mỹ phẩm.
Hành trình đưa các Anh hùng liệt sĩ ‘về nhà’ từ công nghệ ADN hiện đại

Hành trình đưa các Anh hùng liệt sĩ ‘về nhà’ từ công nghệ ADN hiện đại

Hơn 50 năm sau chiến tranh, chương trình thu nhận và đối sánh ADN do Bộ Công an triển khai đã giúp nhiều liệt sĩ được ‘trả lại tên’.
Phiên bản di động