 |
| Hình ảnh các chip nhớ HBM3E 12 lớp và mô-đun nhớ LPDDR5X CAMM2 của SK Hynix Inc. tại Seongnam, Hàn Quốc. (Nguồn: Bloomberg) |
Căng thẳng Trung Đông không chỉ làm rung chuyển thị trường năng lượng, mà còn gây rủi ro cho ngành bán dẫn toàn cầu – lĩnh vực đang hưởng lợi lớn từ làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI).
Nguồn cung nguyên liệu gián đoạn
Tình hình tại Trung Đông đang làm nổi bật vai trò của khu vực này trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu – một hệ thống phức tạp phụ thuộc vào nhiều loại vật liệu đặc thù.
Ngay sau khi căng thẳng bùng phát, cổ phiếu ngành bán dẫn đã bị bán tháo cùng với thị trường chứng khoán. Tình hình chỉ phần nào ổn định trở lại sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng cuộc chiến có thể sớm kết thúc.
Các nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu của Hàn Quốc là Samsung Electronics và SK Hynix chịu tác động đặc biệt mạnh, khi mà tổng giá trị vốn hóa của hai công ty đã bốc hơi hơn 200 tỷ USD, dù cổ phiếu của cả hai có phục hồi đáng kể trong phiên giao dịch ngày 10/3.
Theo ông Ray Wang, chuyên gia phân tích bộ nhớ tại SemiAnalysis, một cuộc xung đột kéo dài có thể làm gián đoạn việc tiếp cận các vật liệu quan trọng trong sản xuất chip, đặc biệt là heli và brom.
Heli đóng vai trò thiết yếu trong quá trình sản xuất bán dẫn, giúp tản nhiệt trong các công đoạn chế tạo và được sử dụng trong công nghệ quang khắc – bước quan trọng để in các mạch điện cực kỳ tinh vi lên chip. Theo Cơ quan khảo sát địa chất Mỹ, riêng Qatar cung cấp hơn 1/3 nguồn heli toàn cầu, và hiện chưa có vật liệu thay thế khả thi.
Trước đây, Hiệp hội Công nghiệp bán dẫn Mỹ (SIA) từng cảnh báo, nếu nguồn cung heli bị gián đoạn, ngành sản xuất bán dẫn toàn cầu có thể phải đối mặt với cú sốc lớn.
Không chỉ vấn đề sản xuất, việc vận chuyển heli ra khỏi Trung Đông cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng nếu tuyến vận tải qua eo biển Hormuz bị đình trệ.
Theo ông Phil Kornbluth, Chủ tịch công ty Kornbluth Helium Consulting, nếu eo biển Hormuz bị đóng cửa trong thời gian dài, hơn 25% nguồn cung heli toàn cầu có thể bị loại khỏi thị trường.
Trong khi đó, khu công nghiệp Ras Laffan của QatarEnergy – nơi sản xuất heli như một sản phẩm phụ của khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) – đã buộc phải tạm ngừng hoạt động.
Ông Kornbluth cho rằng, thế giới có thể phải đối mặt với ít nhất 2-3 tháng gián đoạn sản xuất heli, và cần thêm 4-6 tháng để chuỗi cung ứng quay trở lại trạng thái bình thường.
Ngoài heli, brom cũng là nguyên liệu quan trọng khác trong sản xuất bán dẫn. Theo dữ liệu của Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ, khoảng 2/3 sản lượng brom toàn cầu đến từ Israel và Jordan.
| Korea Herald: Hàn Quốc cần làm điều này để cạnh tranh với Trung Quốc trong lĩnh vực công nghệ sinh học Trước lợi thế vượt trội về quy mô của Trung Quốc trong lĩnh vực công nghệ sinh học, Hàn Quốc đang thúc đẩy nới lỏng ... |
Nhu cầu chip chịu ảnh hưởng
Bên cạnh rủi ro về nguồn cung, giá năng lượng tăng cao cũng có thể tác động tới nhu cầu chip, đặc biệt là các loại chip phục vụ hạ tầng AI.
Nhiều loại chip đang có nhu cầu lớn hiện nay – từ bộ xử lý đồ họa của Nvidia đến chip nhớ do Samsung Electronics và SK Hynix sản xuất – chủ yếu được sử dụng trong các trung tâm dữ liệu vận hành các mô hình AI khổng lồ.
Các trung tâm dữ liệu này tiêu thụ lượng điện năng khổng lồ và đang được xây dựng với tốc độ nhanh chóng bởi các tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ như Microsoft và Amazon.
Xung đột Trung Đông đã khiến giá dầu Brent có thời điểm vượt 100 USD/thùng, làm gia tăng chi phí vận hành đối với các trung tâm dữ liệu vốn đã tiêu tốn nhiều năng lượng.
Theo nhà phân tích Jing Jie Yu tại Morningstar, các trung tâm dữ liệu AI có mức tiêu thụ điện năng cao gấp 3-5 lần so với trung tâm dữ liệu thông thường.
Chi phí năng lượng tăng có thể khiến tổng chi phí sở hữu hạ tầng AI tăng mạnh, buộc các công ty công nghệ phải cân nhắc lại tốc độ đầu tư. Trong kịch bản xung đột kéo dài, nhu cầu đối với chip nhớ phục vụ AI có thể suy giảm.
| Mỹ-Trung Quốc cạnh tranh trong lĩnh vực robot hình người, Hàn Quốc có được hưởng lợi? Báo chí Hàn Quốc cho rằng, nước này sẽ được hưởng lợi khi Mỹ và Trung Quốc cạnh tranh trong lĩnh vực robot hình người. |
Áp lực lớn cho các nhà sản xuất
Samsung Electronics và SK Hynix là hai nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới. Các loại chip này không chỉ được sử dụng trong điện thoại thông minh và máy tính xách tay, mà còn là thành phần quan trọng trong các trung tâm dữ liệu AI.
Một loại chip đặc biệt quan trọng là bộ nhớ băng thông cao (HBM) – dạng bộ nhớ DRAM xếp chồng theo chiều dọc – vốn là thành phần chủ chốt trong các hệ thống AI của Nvidia.
Trong những năm gần đây, nhu cầu khổng lồ từ các tập đoàn công nghệ đã khiến phần lớn nguồn cung chip nhớ toàn cầu được dồn vào các dự án xây dựng hạ tầng AI. Điều này tạo ra tình trạng thiếu hụt chip nhớ và đẩy giá các loại chip này tăng mạnh, góp phần giúp Samsung Electronics và SK Hynix đạt lợi nhuận cao và cổ phiếu tăng mạnh trong khoảng 9 tháng qua.
Tuy nhiên, viễn cảnh chi phí năng lượng tăng và nhu cầu có thể suy yếu đang khiến nhà đầu tư lo ngại.
Theo ông MS Hwang tại Counterpoint Research, điện năng chiếm khoảng một nửa chi phí vận hành của trung tâm dữ liệu, trong đó khoảng một nửa lại được dùng để vận hành bộ nhớ.
Điều này đồng nghĩa rằng, nếu giá chip nhớ tiếp tục tăng do bất ổn chuỗi cung ứng, trong khi chi phí năng lượng cũng leo thang, các doanh nghiệp vận hành trung tâm dữ liệu có thể buộc phải cắt giảm đầu tư, kéo theo nhu cầu bán dẫn suy yếu.
Dù vậy, bà Jing Jie Yu cho biết Samsung Electronics và SK Hynix hiện đã ký các hợp đồng cung cấp chip HBM cho cả năm, đồng thời có đủ dự trữ để duy trì sản xuất trong thời gian trước mắt.
Tuy nhiên, nếu căng thẳng kéo dài, quá trình xây dựng hạ tầng AI có thể bị trì hoãn, đặc biệt đối với các dòng chip DRAM thông thường không được bảo vệ bởi các hợp đồng dài hạn.
Khi đó, giá DRAM có thể suy giảm và doanh thu của các nhà sản xuất chip cũng có nguy cơ thấp hơn kỳ vọng của thị trường.
| Năm 2026 - Thách thức với tân Chủ tịch Fed và trật tự lãi suất toàn cầu Theo The Economist (Anh), năm 2026 sẽ là năm thử thách không chỉ đối với Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed), mà ... |
| Kinh tế toàn cầu sẽ chịu tác động gì từ căng thẳng tại Trung Đông? Căng thẳng leo thang ở Trung Đông sẽ thử thách sức chống chịu của nền kinh tế toàn cầu vốn đã chịu tác động mạnh ... |
| Tại sao căng thẳng tại Trung Đông có thể đe dọa an ninh lương thực thế giới? Trong khi phần lớn thế giới đang tập trung vào tác động của việc gián đoạn nguồn cung dầu mỏ do căng thẳng tại Trung ... |
| Thương mại toàn cầu: Xuất khẩu của Trung Quốc tăng vượt dự đoán; Đức ghi nhận sụt giảm mạnh; Hàn Quốc gặp rủi ro lớn do căng thẳng Trung Đông Dưới đây là thông tin cập nhật nhất về tình hình xuất khẩu của các nước Trung Quốc, Đức, Hàn Quốc. |
| Các nền kinh tế Đông Nam Á bất ngờ chịu ảnh hưởng từ căng thẳng tại Trung Đông Một số ngành nghề của các nền kinh tế khu vực Đông Nam Á, trong đó có Thái Lan, Philippines và Indonesia, đang chịu ảnh ... |
