Cực quang: Vũ điệu ánh sáng tiềm ẩn rủi ro

HOÀNG TRUNG HIẾU
Bên cạnh vẻ đẹp huyền ảo, những dải cực quang trên bầu trời Bắc Âu lại có những tác động không tốt tới môi trường và sức khỏe con người.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Phần Lan là một trong những quốc gia Bắc Âu có các điểm ngắm cực quang tuyệt đẹp. Ảnh minh họa. (Nguồn: eutrip)
Phần Lan là một trong những quốc gia Bắc Âu có các điểm ngắm cực quang tuyệt đẹp. Ảnh minh họa. (Nguồn: eutrip)

Từ khóa “cực quang” (Northern lights, aurora borealis) được nhiều người yêu thích du lịch khám phá tìm kiếm. Nếu may mắn một lần được nhìn thấy cực quang, bạn sẽ bị “hớp hồn” trước những dải ánh sáng lộng lẫy đủ sắc màu như xanh, tím, hồng… nhảy múa liên tục và xoắn vào nhau như những dải lụa mềm mại, uyển chuyển trên bầu trời. Sự pha trộn những màu sắc rực rỡ và ánh sáng lấp lánh trên bầu trời làm cho người ta có cảm giác như đang đi trong một thế giới kỳ diệu và huyền bí.

Cực quang hình thành do bức xạ từ. Về mặt khoa học, các dải sáng này được tạo thành do sự tương tác giữa các hạt mang điện tích từ gió Mặt trời và tầng khí quyển bên trên Trái đất. Cực quang ở Bắc bán cầu được gọi là Bắc cực quang, còn ở Nam bán cầu được gọi là Nam cực quang.

“Săn” cực quang là một trải nghiệm tuyệt vời cho những ai yêu thích sự kỳ thú và muốn khám phá vẻ đẹp của thiên nhiên. Bắc Âu là một trong những nơi tốt nhất trên thế giới để thưởng ngoạn với địa điểm là các nước Đan Mạch, Na Uy, Phần Lan và Thụy Điển. Ngoài ra, ở Iceland, Bắc Siberia, Alaska và Bắc Canada cũng có thể xuất hiện hiện tượng này.

Cuộc trình diễn ánh sáng

Tuy vậy, hành trình “săn” cực quang không hề đơn giản.

Theo trang Traveloka Goglobal, Trần Bích Hà là cô gái trẻ người Việt Nam yêu thích du lịch khám phá thế giới. Cô đã trải nghiệm một chuyến “săn” cực quang ở Bắc Âu. Hà tìm hiểu thông tin về thời điểm thích hợp để chiêm ngưỡng cực quang là từ cuối tháng Chín đến tháng Tư năm sau, trong đó, tháng 10, 11 và tháng Hai là cao điểm.

Hà cho biết, sau chuyến lang thang ở thành phố Kiruna, thuộc tỉnh Lapland (Thụy Điển), chịu đựng nhiều đêm khuya giá lạnh, chuyến “săn” cực quang không hề dễ dàng với một phụ nữ Việt Nam lần đầu đặt chân đến miền Bắc Âu lạnh lẽo. “Cực quang đối với tôi không chỉ đẹp mà còn rất nhiệm màu. Từ thuở bé, tôi đã ao ước được nhìn thấy và từng nghĩ sẽ chỉ thấy hiện tượng này trên tivi”, cô chia sẻ.

Thời điểm xảy ra hiện tượng cực quang phụ thuộc vào nhiều yếu tố như trạng thái thời tiết, ánh sáng ở khu vực, độ sáng của Mặt trời và mức độ mây. Vì vậy, việc chọn đúng thời gian và địa điểm sẽ giúp tăng khả năng quan sát cực quang. Ánh sáng kỳ ảo này có thể xuất hiện trong những đêm trời quang, lạnh buốt. Để chụp được những bức ảnh lung linh, không ít người phải lặn lội tới những nơi xa xôi, ít bị ô nhiễm ánh sáng.

Các cực quang thường “trình diễn” trong vài giờ trước khi biến mất. Mỗi lần cực quang xuất hiện giống như một “chương trình nghệ thuật ánh sáng” do màu sắc, độ sáng, hình dạng các dải sáng chuyển động, thay đổi liên tục, khi nhẹ nhàng, khi lên cao trào.

Một số thành phố với khí hậu lạnh đặc trưng là nơi lý tưởng để ngắm Bắc cực quang. Đó là thành phố Abisko (Thụy Điển) với công viên quốc gia Abisko mang đến khung cảnh cực quang rực rỡ, ít bị ảnh hưởng bởi thời tiết. Trên bầu trời thị trấn Nellim, thành phố Aurora Chalet (Phần Lan) vào những đêm trời quang đãng không một gợn mây, những vũ điệu của ánh sáng được báo trước bởi một thiết bị phát ra tiếng bíp bíp ngay khi hiện tượng này xuất hiện.

Bên cạnh đó, thị trấn Tromso (Na Uy) với vị trí nằm trong vòng Bắc cực và trong vùng cực quang, nổi tiếng là một trong những địa điểm thú vị để ngắm những dải ánh sáng màu xanh lá lấp lánh. Ở thủ phủ Tórshavn trên quần đảo Faroe (Đan Mạch), người ta cũng có thể chiêm ngưỡng những vầng sáng lung linh, kỳ ảo này.

Những nguy hiểm tiềm tàng

Đã có nghiên cứu cho thấy, tuy cực quang tạo ra những màn trình diễn ánh sáng lộng lẫy trên bầu trời đêm, nhưng hiện tượng này lại có ảnh hưởng xấu tới khí quyển Trái đất, khiến tầng ozon bị ăn mòn.

Mặc dù con người là nguyên nhân gây ra phần lớn sự suy giảm của tầng ozon, song các nhà quan sát cho biết, có một loại cực quang được gọi là “cực quang proton cô lập” góp phần không nhỏ trong quá trình này.

Từ lâu, các nhà nghiên cứu quốc tế phát hiện rằng tác động của các cực quang proton cô lập tạo ra một lỗ hổng rộng gần 400km2 trên tầng ozon, khiến hầu hết ozon biến mất trong khoảng hai giờ đồng hồ.

Họ cho biết cực quang proton cô lập xuất hiện cùng với sự tấn công dữ dội của tia plasma do Mặt trời phóng ra, mang theo các ion điện từ có năng lượng cao, hướng về Trái đất. Một số hạt ion điện từ đến được Trái đất, gây xáo trộn cho bầu khí quyển của Trái đất.

Hệ quả của hoạt động này là các oxit nitơ và hydro được giải phóng do tương tác của các hạt với bầu khí quyển, gây suy giảm tầng ozon.

Theo cảnh báo của giới khoa học, khi cực quang xảy ra có thể gây trục trặc một số vệ tinh đang hoạt động và cơ sở hạ tầng điện dưới mặt đất. Các hạt mang tích điện cũng tạo ra mối nguy hiểm đối với các phi hành gia làm nhiệm vụ ngoài không gian.

Bên cạnh đó, các chuyên gia cảnh báo việc đi ngắm Bắc cực quang tiềm ẩn không ít nguy cơ.

Ông Johannes Sigfusson, cảnh sát tại Akureyri, Iceland cho biết, do phải ra khỏi ánh đèn thành phố càng xa càng tốt, nhiều người chọn những con đường núi hiểm trở để “săn” Bắc cực quang. Trong khi điều kiện thời tiết và đường sá rất nguy hiểm, nhiều người dừng xe giữa đường để chụp ảnh mà không có cảnh báo cho những người đi đường khác. Rất nhiều vụ tai nạn đã xảy ra. Một nửa trong số những vụ chết vì tai nạn ở Iceland vào năm ngoái là do khách du lịch tự lái xe đi tham quan và ngắm Bắc cực quang, ông Sigfusson cho biết.

Bắc cực quang là “đặc sản” thiên nhiên của các nước Bắc Âu. Chỉ có ý thức tự bảo vệ an toàn cho bản thân, tuân thủ luật lệ của nước sở tại, những chuyến đi “săn” cực quang của du khách mới thật sự mang lại những kỷ niệm giá trị.

Để “săn” được cực quang:

- Nên sử dụng thông tin từ bản đồ về cực quang trên "Auroral Activity by Solar Rotation map" để lên kế hoạch cho chuyến đi.

- Tra cứu thông tin vào thời điểm sát ngày bạn tới để xem độ yếu, mạnh của cực quang.

- Tránh ngày rằm bởi trăng rất sáng, khiến việc quan sát và chụp cực quang khó khăn hơn.

'Vũ khí AI' - Uy lực khủng khiếp nhưng đầy rủi ro

'Vũ khí AI' - Uy lực khủng khiếp nhưng đầy rủi ro

Ứng dụng rộng rãi của AI trong quân sự là những bước tiến trong phát triển các hệ thống vũ khí tự hành. Điều này ...

Cơ hội chiêm ngưỡng cực quang rực rỡ trong tháng 6

Cơ hội chiêm ngưỡng cực quang rực rỡ trong tháng 6

Vết đen trên Mặt trời đã tạo ra cực quang rực rỡ vào tháng 5 sẽ sớm "quay mặt" về Trái đất một lần nữa. ...

Hưởng lợi từ AI nhưng các Big Tech đều lo sợ rủi ro

Hưởng lợi từ AI nhưng các Big Tech đều lo sợ rủi ro

Mặc dù hưởng lợi lớn từ AI, nhưng các Big Tech như Google, Meta đều thừa nhận rủi ro của công nghệ này đến hoạt ...

Iceland: Tắt đèn để chiêm ngưỡng Bắc cực quang

Iceland: Tắt đèn để chiêm ngưỡng Bắc cực quang

Đèn đường ở hầu khắp các khu vực tại thủ đô Reykjavik của Iceland đã được tắt vào 22h tối 29/9 để người dân có ...

Hình ảnh Bắc cực quang ảo diệu trên bầu trời Bắc bán cầu do bão Mặt trời

Hình ảnh Bắc cực quang ảo diệu trên bầu trời Bắc bán cầu do bão Mặt trời

Cơn bão Mặt trời mạnh bất thường đã tạo nên những màn trình diễn ánh sáng thiên thể ngoạn mục trên bầu trời Bắc bán ...

(tổng hợp)

Đọc thêm

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú chủ trì Phiên họp thứ nhất Ban Chỉ đạo các ngày lễ lớn

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú chủ trì Phiên họp thứ nhất Ban Chỉ đạo các ngày lễ lớn

Sáng 21/10, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú chủ trì Phiên họp thứ nhất Ban Chỉ đạo kỷ niệm các ngày lễ lớn của đất nước giai đoạn ...
Giữa 'cơn khát' tên lửa đánh chặn, Ukraine nhận tin không vui

Giữa 'cơn khát' tên lửa đánh chặn, Ukraine nhận tin không vui

Chính quyền Mỹ đã trì hoãn phê duyệt việc chuyển giao các tên lửa đánh chặn thuộc hệ thống phòng không Patriot mà Ukraine cần để đối phó với Nga.
Bắc Ninh triển khai định danh địa điểm trên địa bàn thành phố

Bắc Ninh triển khai định danh địa điểm trên địa bàn thành phố

Bắc Ninh triển khai thực hiện Nghị định số 326/2026/NĐ-CP ngày 19/8/2026 của Chính phủ quy định về định danh địa điểm trên địa bàn thành phố.
Đi bộ thế nào để an toàn và tốt cho sức khỏe tuổi già?

Đi bộ thế nào để an toàn và tốt cho sức khỏe tuổi già?

Nhiều người cho rằng đi bộ càng nhanh càng sống thọ. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy tốc độ đi bộ chủ yếu phản ánh sức khỏe tổng thể.
Liệu Tổng thống Ukraine có thể hàn gắn quan hệ với ông chủ Nhà Trắng khi quan hệ Mỹ-Nga dần ấm lên?

Liệu Tổng thống Ukraine có thể hàn gắn quan hệ với ông chủ Nhà Trắng khi quan hệ Mỹ-Nga dần ấm lên?

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gặp Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff tại Oslo, trong bối cảnh Kiev tìm cách cải thiện quan hệ đang xấu đi với Washington.
Top 5 xe đa dụng cỡ trung bán chạy nhất tháng 9/2026: Mazda CX-5 tiếp tục dẫn đầu

Top 5 xe đa dụng cỡ trung bán chạy nhất tháng 9/2026: Mazda CX-5 tiếp tục dẫn đầu

Top 5 xe đa dụng cỡ trung bán chạy nhất tháng 9/2026 tại Việt Nam, Mazda CX-5 dẫn đầu với 1.449 chiếc bán ra, xếp thứ 2 là Ford Territory.
Hoa hậu Biển Việt Nam 2026 dự kiến diễn ra tại Lâm Đồng

Hoa hậu Biển Việt Nam 2026 dự kiến diễn ra tại Lâm Đồng

Hoa hậu Biển Việt Nam 2026 dự kiến diễn ra tại Lâm Đồng trong những ngày cuối tháng 12/2026.
Điều ít biết về người em gái đứng sau khối tài sản 150 triệu USD của nữ minh tinh Lý Băng Băng

Điều ít biết về người em gái đứng sau khối tài sản 150 triệu USD của nữ minh tinh Lý Băng Băng

Đằng sau hành trình thành công rực rỡ của Lý Băng Băng là sự đồng hành của em gái Lý Tuyết, người vừa quản lý sự nghiệp, vừa là cộng sự và chỗ dựa của ...
Sao Việt: Hòa Minzy hóa nàng thơ, MC Đan Lê khoe dáng xinh

Sao Việt: Hòa Minzy hóa nàng thơ, MC Đan Lê khoe dáng xinh

Ca sĩ Hòa Minzy khoe vai trần, được khen ‘nhìn giống cô dâu’; MC Hoài Anh sành điệu xuống phố.
Đại diện Việt Nam tiết lộ lý do đến với hành trình Miss Earth 2026

Đại diện Việt Nam tiết lộ lý do đến với hành trình Miss Earth 2026

Đại diện Việt Nam Phạm Hoàng Thu Uyên tiết lộ lý do khiến bản thân có động lực để bước vào hành trình chinh phục vương miện Miss Earth 2026.
Huyền thoại Hollywood Greta Garbo ‘trở lại’ nhờ AI

Huyền thoại Hollywood Greta Garbo ‘trở lại’ nhờ AI

Sau 36 năm qua đời, huyền thoại Hollywood Greta Garbo xuất hiện trở lại trên màn ảnh nhờ AI, làm dấy lên tranh luận về bản quyền và quyền hình ảnh.
Sao Việt: Hoa hậu Ngọc Hân có tin vui, Hoa hậu Jennifer Phạm trẻ đẹp tuổi 41

Sao Việt: Hoa hậu Ngọc Hân có tin vui, Hoa hậu Jennifer Phạm trẻ đẹp tuổi 41

Hoa hậu Ngọc Hân đăng ảnh xinh đẹp, rạng rỡ và thông báo tin vui; Hoa hậu Jennifer Phạm được khen "trẻ khó tin" ở tuổi 41, người đẹp Doãn Hải My khoe khoảnh khắc ...
‘2 ngày 1 đêm’ mùa 5 hút triệu lượt xem dù thiếu Trường Giang

‘2 ngày 1 đêm’ mùa 5 hút triệu lượt xem dù thiếu Trường Giang

Không có sự góp mặt của Trường Giang, chương trình thực tế ‘2 ngày 1 đêm’ mùa 5 vẫn ghi nhận thành tích ấn tượng trên các nền tảng số.
Hơn 200.000 lượt khán giả đến với Liên hoan phim quốc tế Busan, cao nhất trong hơn một thập kỷ

Hơn 200.000 lượt khán giả đến với Liên hoan phim quốc tế Busan, cao nhất trong hơn một thập kỷ

Liên hoan phim quốc tế Busan (BIFF) lần thứ 31 thu hút hơn 200.000 lượt khán giả trong 10 ngày tổ chức, mức cao nhất trong khoảng một thập kỷ qua.
Sinh viên Thế hệ mới 2026: Lộ diện top 4 miền Bắc với những dự án vì cộng đồng

Sinh viên Thế hệ mới 2026: Lộ diện top 4 miền Bắc với những dự án vì cộng đồng

Hàng trăm sinh viên từ các trường đại học mang đến nhiều ý tưởng sáng tạo, hướng tới giải quyết những vấn đề thực tiễn của cộng đồng tại Sinh viên thế hệ mới.
Căn nhà không mái che tập 2: Hạnh bán vàng cứu chồng, quyết định ly hôn

Căn nhà không mái che tập 2: Hạnh bán vàng cứu chồng, quyết định ly hôn

Căn nhà không mái che tập 2 hé lộ tình tiết Hạnh (Huyền Lizzie) phải bán số vàng phòng thân để 'cứu' chồng.
Phim kinh dị Other Mommy mở màn ấn tượng tại phòng vé Bắc Mỹ

Phim kinh dị Other Mommy mở màn ấn tượng tại phòng vé Bắc Mỹ

Phim kinh dị Other Mommy dẫn đầu phòng vé Bắc Mỹ với 27,5 triệu USD trong tuần đầu công chiếu, dù nhận nhiều đánh giá tiêu cực từ giới phê bình.
'Căn nhà không mái che' tập 1: Bình xin vợ đưa tiền trả nợ và phản ứng của Hạnh

'Căn nhà không mái che' tập 1: Bình xin vợ đưa tiền trả nợ và phản ứng của Hạnh

Căn nhà không mái che tập 1 hé lộ tình tiết Hạnh (Huyền Lizzie) bị Bình (Doãn Quốc Đam) đánh bầm dập vì vay nợ.
Phiên bản di động