Cuốn sách 'Lịch sử' đoạt giải A Giải thưởng Sách Quốc gia 2020 có gì đặc biệt?

An Vũ
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Vượt qua 362 cuốn sách đến từ 48 nhà xuất bản, cuốn sách 'Lịch sử' của Nhà xuất bản Thế giới và Omega Plus ấn hành đã được vinh danh ở thứ hạng cao nhất tại Giải thưởng Sách Quốc gia 2020.

“Lịch sử” (Historiai) vừa được trao Giải thưởng Sách Quốc gia là một trong những ghi chép về lịch sử lâu đời nhất thế giới được lưu giữ và truyền lại nguyên vẹn cho đến ngày nay, thay vì những nghiên cứu nhỏ, dang dở từ thời cổ đại.

Đây được coi là tác phẩm mở đầu cho sử học hiện đại phương Tây, viết vào thế kỷ V TCN bằng phương ngữ Ionia tiếng Hy Lạp, bởi sử gia Herodotus (khoảng 484-425 TCN) thành Halikarnassos ở bờ biển Aigaion (nay là thành phố Bodrum thuộc Thổ Nhĩ Kỳ) – người được mệnh danh là “cha đẻ môn lịch sử”.

Một tác phẩm biên niên sử

Tác phẩm là tập hợp các khảo cứu về lịch sử, văn hóa, phong tục, thiên nhiên, khí hậu, địa hình... của những vùng đất ở châu Á, Âu, Phi mà tác giả đã tìm hiểu được.

Trong đó, nội dung cuốn sách nhấn mạnh vào sự hình thành đế quốc Ba Tư cũng như nguyên nhân và diễn biến của cuộc chiến tranh Hy Lạp – Ba Tư vào đầu thế kỷ V TCN.

cuon sach lich su dat giai a giai thuong sach quoc gia 2020 co gi dac biet
Bìa cuốn sách 'Lịch sử' đạt giải A Giải thưởng Sách Quốc gia 2020.

Bản thân nhan đề tác phẩm “Historiai” vốn có nghĩa gốc là “khảo cứu, điều tra” cũng đã cho thấy Herodotus khi đặt bút viết ra bộ sách của đời mình không bó hẹp ở lịch sử.

Tác giả đưa vào đó tất cả những hiểu biết, kiến thức ông sưu tầm được một cách cả trực tiếp lẫn gián tiếp với mục đích để những điều đó được lưu truyền cho hậu thế.

Sự khách quan trong ghi chép nhiều biến cố, sự vật của Herodotus đã được chứng tỏ khi từ những manh mối ông ghi lại các nhà khảo cổ đã tìm ra đường hầm dẫn nước trên đảo Samos hay dấu vết con kênh đào qua mũi Athos của Xerxes, vốn một thời gian dài bị coi là sản phẩm của trí tưởng tượng.

Sự khách quan ấy còn thể hiện trong cả cách ông viết về những con người, nhân vật trong tác phẩm của mình.

Dù là người Hy Lạp hay “man tộc”, mỗi nhân vật được đánh giá qua phẩm cách, tài năng của anh ta chứ không phải xuất thân hay chủng tộc.

Bởi thế Herodotus từng bị các học giả Hy Lạp cổ đại chỉ trích là ưu ái những kẻ không phải người Hy Lạp, nhưng cũng bởi thế mà Historiai được đánh giá cao về tính khách quan.

"Sách đoạt giải là những tác phẩm giàu tính sáng tạo, mang tinh thần nhân văn sâu sắc, những công trình nghiên cứu khoa học hết sức công phu, nghiêm túc, có nhiều giá trị khoa học, xã hội và thực tiễn cao. Hội đồng xét giải đã làm việc công tâm, trách nhiệm và quyết định cuốn sách “Lịch sử” của Herodotus đáp ứng được yêu cầu trên với những nội dung và giá trị mà sách mang lại" - Ông Hoàng Phong Hà – Phó chủ tịch thường trực Hội Xuất bản Việt Nam.

Bên cạnh khía cạnh một tác phẩm biên niên về lịch sử, một khảo cứu về văn hóa, phong tục, địa lý…

“Lịch sử” còn có thể được nhìn nhận như một câu chuyện lý thú, cuốn hút. Trong tác phẩm này, những ai thích tiểu thuyết lịch sử, chuyện cổ tích, ngụ ngôn có thể tìm cho mình những nhân vật, những câu chuyện thật hấp dẫn.

Những nhân vật lịch sử được Herodotus kể lại trong cuốn sách không khỏi có phần được tiểu thuyết hóa, “bảy thực ba hư”, để trở thành những biểu tượng mang đậm tính ngụ ngôn.

Ảnh hưởng của những nhân vật do Herodotus tạo ra là rất lớn trong văn hóa phương Tây, từ cổ đại đến hiện đại.

Đề tài của vô số tác phẩm nghệ thuật

Thực tế, những câu chuyện trong “Historiai” đã trở thành đề tài cho vô số tác phẩm nghệ thuật, văn học, từ xa xưa cho tới hiện đại, gần gũi với chúng ta như truyện tranh 300 của Frank Miller lấy cảm hứng tự trận Thermopylai, hay thậm chí cảnh bầu vua hải tặc trong loạt phim Cướp biển Carribean cũng phảng phất sự trào lộng ngấm ngầm của Herodotus khi ông mô tả cuộc bầu chọn đô đốc xuất sắc nhất của liên quân Hy Lạp sau trận Salamis.

Văn bản của “Historiai” được truyền tới ngày nay dưới dạng chia làm 9 quyển, từng quyển phân chia làm nhiều tiết. Đây là dấu vết của hệ thống phân chia văn bản cổ xưa để tạo điều kiện thuận lợi cho việc tra cứu, sao chép, nhất là ở thời kỳ chưa có công nghệ in ấn. Trong đó, bốn quyển đầu nói về người Hy Lạp và các man tộc xung quanh trong quan hệ với Ba Tư, năm quyển sau kể về cuộc chiến Hy Lạp – Ba Tư.

Với ông, ở đây ta có một câu chuyện hấp dẫn lôi cuốn và đôi khi còn có chút hoang đường, có lẽ là bởi vì con người vào thời đó khó có khả năng lý giải và kiểm chứng những biến cố khó tin và mang nhiều màu sắc của truyền thuyết, truyện dân gian và dã sử.

Bên cạnh đó, để giúp độc giả thuận tiện hơn trong quá trình đọc tác phẩm, sách cũng được bổ sung một số cước chú cũng như mục lục các nội dung chính và niên biểu các biến cố được mô tả cùng với danh sách địa danh, nhân vật và một bản đồ về diễn biến chính của chiến tranh Hy Lạp – Ba Tư.

cuon sach lich su dat giai a giai thuong sach quoc gia 2020 co gi dac biet
Tác phẩm biên niên về lịch sử, một khảo cứu về văn hóa, phong tục, địa lý.

Nhà chép sử cổ điển Arnaldo Momigliano đã nói rằng: “Giờ đây chúng tôi thu thập đủ chứng cớ để có thể nói rằng Herodotus đáng tin cậy. Những nhà nghiên cứu về phương Đông đã xem xét tỉ mỉ về Herodotus với sự trợ giúp của khảo cổ học cũng như những kiến thức về ngôn ngữ mà lúc bấy giờ ông không hiểu.

Họ khẳng định rằng ông miêu tả trung thực những gì ông đã chứng kiến và tường thuật đúng với những gì đã nghe. Nếu có sai sót nào, thì có thể do người ta cố tình cung cấp thông tin sai hoặc ông hiểu lầm ý người ta nói với ông”.

“Cuốn sách Lịch sử của Herodotus là một trong những mảnh ghép quan trọng trong dòng chảy tri thức của thế giới mà Omega Plus mong muốn đưa về Việt Nam. Ra đời vào thời điểm Việt Nam xuất hiện khoảng trống khổng lồ về những giá trị kinh điển của văn minh thế giới, mảng sách kinh điển về Hy Lạp, La Mã cổ đại và gần đây là châu Âu thời Cận đại chính là một trong những ưu tiên phát triển của chúng tôi". (Ông Nguyễn Cảnh Bình, Chủ tịch Alpha Books và là người sáng lập Công ty sách Omega Plus)

Ra mắt sách Khám phá Quốc kỳ trên thế giới

Ra mắt sách Khám phá Quốc kỳ trên thế giới

TGVN. Nhân kỷ niệm 73 năm ngày Hiến chương Liên hợp quốc 24/10, Nhà xuất bản Kim Đồng ra mắt sách Khám phá Quốc kỳ ...

Ra mắt sách Sổ tay dịch thuật Tâm lý học với 5 thứ tiếng

Ra mắt sách Sổ tay dịch thuật Tâm lý học với 5 thứ tiếng

TGVN. Ngày 19/9, tại Hà Nội, Hiệp hội các Viện Văn hoá và Đại sứ quán châu Âu tại Việt Nam (EUNIC) và Nhà xuất ...

TS. Nguyễn Ngọc Trường ra mắt cuốn sách 'Thế giới 30 năm - Nhận diện và xu thế'

TS. Nguyễn Ngọc Trường ra mắt cuốn sách 'Thế giới 30 năm - Nhận diện và xu thế'

TGVN. Ngày 16/10, tại Học viện Ngoại giao, TS. Nguyễn Ngọc Trường ra mắt cuốn sách “Thế giới 30 năm - nhận diện và xu ...

Xem nhiều

Đọc thêm

Thủ tướng Lý Khắc Cường thừa nhận ổn định kinh tế đang ở 'thời điểm khó khăn nhất'

Thủ tướng Lý Khắc Cường thừa nhận ổn định kinh tế đang ở 'thời điểm khó khăn nhất'

Baoquocte.vn. Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường nhìn nhận, hiện là thời điểm khó khăn nhất trong việc ổn định nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
Thành tích nổi bật của Top 10 tay đua Công thức 1 nhận lương cao nhất

Thành tích nổi bật của Top 10 tay đua Công thức 1 nhận lương cao nhất

Baoquocte.vn. Lewis Hamilton, Max Verstappen và cựu vô địch Fernando Alonso là ba tay đua nhận lương cao nhất làng Công thức 1.
Pháp 'hứng' mưa như trút, Italy khô hạn kéo dài

Pháp 'hứng' mưa như trút, Italy khô hạn kéo dài

Baoquocte.vn. Sau đợt nắng nóng gay gắt kéo dài nhiều tuần qua, Pháp đang hứng những trận mưa lớn như trút nước, có khả năng gây lũ quét.
Hãng công nghệ Tencent chấm dứt chuỗi bất bại về doanh thu kể từ khi niêm yết

Hãng công nghệ Tencent chấm dứt chuỗi bất bại về doanh thu kể từ khi niêm yết

Baoquocte.vn. Ngày 17/8, công ty công nghệ Tencent cho biết doanh thu theo quý của hãng đã giảm lần đầu tiên kể từ khi doanh nghiệp này niêm yết trên sàn ...
Không chỉ châu Âu, giá khí đốt tự nhiên cũng đang tăng đột biến tại Mỹ

Không chỉ châu Âu, giá khí đốt tự nhiên cũng đang tăng đột biến tại Mỹ

Baoquocte.vn. Giá khí đốt tự nhiên của Mỹ đã tăng vọt lên mức chưa từng thấy kể từ ngày 1/8/2008.
Australia chế tạo tàu ngầm robot, có khả năng tàng hình để ngăn chặn các hành động của Trung Quốc

Australia chế tạo tàu ngầm robot, có khả năng tàng hình để ngăn chặn các hành động của Trung Quốc

Baoquocte.vn. Tàu ngầm mới của Australia có khả năng tàng hình và có thể di chuyển quãng đường dài mà không cần nổi lên.
Ngoại trưởng Mỹ-Ukraine điện đàm, HĐBA LHQ sớm họp

Ngoại trưởng Mỹ-Ukraine điện đàm, HĐBA LHQ sớm họp

Baoquocte.vn. Mỹ và một số quốc gia châu Âu đã đề nghị Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc sớm nhóm họp về tình hình Ukraine vào ngày 24/8.
Hoa hậu Đỗ Thị Hà khoe khéo đường cong quyến rũ

Hoa hậu Đỗ Thị Hà khoe khéo đường cong quyến rũ

Baoquocte.vn. Hoa hậu Đỗ Thị Hà ngày càng xinh đẹp sau 2 năm đăng quang. Cô khoe khéo đường cong quyến rũ khi diện những bộ đầm cắt xẻ...
Walmart, Walgreens và CVS chi hơn 650 triệu USD giải quyết cuộc khủng hoảng thuốc giảm đau

Walmart, Walgreens và CVS chi hơn 650 triệu USD giải quyết cuộc khủng hoảng thuốc giảm đau

Baoquocte.vn. Một thẩm phán liên bang đã yêu cầu Walmart, Walgreens và CVS chi 650,6 triệu USD cho hai hạt của bang Ohio (Mỹ) do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng ...
Trực tiếp xổ số miền Nam - XSMN 18/8 - SXMN 18/8/2022 - kết quả xổ số hôm nay 18/8

Trực tiếp xổ số miền Nam - XSMN 18/8 - SXMN 18/8/2022 - kết quả xổ số hôm nay 18/8

Baoquocte.vn. XSMN 18/8. trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay - XSMN thứ 5 ngày 18/8/2022. xổ số hôm nay ngày 18 tháng 8. SXMN 18/8/2022. xổ số ...
Quảng Ninh nói không với rác thải nhựa, hướng tới phát triển du lịch bền vững

Quảng Ninh nói không với rác thải nhựa, hướng tới phát triển du lịch bền vững

Baoquocte.vn. Du lịch Quảng Ninh nói không với rác thải hiện đang là khẩu hiệu hành động và quyết tâm của tỉnh trong hành trình phát triển du lịch bền vững.
Thưởng lãm vịnh du thuyền – Khám phá đặc quyền sống xa hoa của giới siêu giàu

Thưởng lãm vịnh du thuyền – Khám phá đặc quyền sống xa hoa của giới siêu giàu

Baoquocte.vn. Đồng điệu với phong cách sống thượng lưu và giàu trải nghiệm mới mẻ, giới tinh hoa Việt Nam đã và đang mạnh tay đầu tư cho lối sống du thuyền. Theo đó, bất động ...
Báo du lịch Canada: Vịnh Hạ Long - top 5 điểm đến đẹp nhất thế giới 2022

Báo du lịch Canada: Vịnh Hạ Long - top 5 điểm đến đẹp nhất thế giới 2022

Baoquocte.vn. Trang du lịch The Travel của Canada đưa Vịnh Hạ Long vào danh sách những điểm đến đẹp nhất năm 2022, đứng thứ 5.
Chiêm ngưỡng 3 bảo vật quốc gia quý hiếm ở Quảng Ngãi

Chiêm ngưỡng 3 bảo vật quốc gia quý hiếm ở Quảng Ngãi

Baoquocte.vn. Bảo vật quốc gia gồm: Tượng Tu sĩ Chămpa Phú Hưng, bộ sưu tập bình gốm đất nung Long Thạnh, bộ sưu tập trang sức vàng Trà Veo 3 và Lâm Thượng
Lễ Quốc khánh 2/9: Ngành đường sắt tăng nhiều chuyến tàu khách đến các điểm du lịch

Lễ Quốc khánh 2/9: Ngành đường sắt tăng nhiều chuyến tàu khách đến các điểm du lịch

Baoquocte.vn. Đường sắt Việt Nam sẽ tổ chức chạy nhiều chuyến tàu trên các tuyến đường sắt phục vụ nhu cầu đi lại của hành khách dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9.
Gần 50.000 du khách Nga 'vượt khó' tới Croatia

Gần 50.000 du khách Nga 'vượt khó' tới Croatia

Baoquocte.vn. Kể từ khi Nga tiến hành chiến dịch đặc biệt tại Ukraine, gần 50.000 du khách Nga đã tới nước này.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 34]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 34]

Baoquocte.vn. Những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 33]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 33]

Baoquocte.vn. Chúng tôi tiếp tục giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 32]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 32]

Baoquocte.vn. Những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 31]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 31]

Baoquocte.vn. Những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 30]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 30]

Baoquocte.vn. Những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Di sản danh nhân Nguyễn Đình Chiểu: Sống mãi cùng dòng chảy nhân loại

Di sản danh nhân Nguyễn Đình Chiểu: Sống mãi cùng dòng chảy nhân loại

Baoquocte.vn. Cuộc đời của danh nhân văn hóa Nguyễn Đình Chiểu là một nguồn cảm hứng không chỉ đối với người dân Việt Nam mà còn với cả nhân loại.
Phiên bản di động