| Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un tại Đại hội lần thứ IX Đảng Lao động Triều Tiên ở Bình Nhưỡng ngày 22/2. (Nguồn: Yonhap) |
Đại hội lần thứ IX của Đảng Lao động Triều Tiên (ngày 19-25/2) khép lại với một số kết quả đáng chú ý, phản ánh định hướng chính sách trong giai đoạn tới của Triều Tiên giữa vô vàn biến động toàn cầu, từ xung đột Nga - Ukraine, tình hình tại Iran tới những căng thẳng trong khu vực như vấn đề eo biển Đài Loan, quan hệ Trung - Nhật và bán đảo liên Triều.
Củng cố quyền lực
Kết quả hiện hữu nhất của sự kiện này chắc chắn là việc ông Kim Jong Un tái cử Tổng Bí thư Đảng Lao động Triều Tiên với số phiếu tuyệt đối, qua đó củng cố vững chắc vị trí lãnh đạo tối cao tại Bình Nhưỡng sau 15 năm nắm quyền.
Bên cạnh đó, việc thay thế tới 40% nhân sự trong Ban Chấp hành Trung ương cho thấy nỗ lực của ông Kim Jong Un nhằm bổ nhiệm những gương mặt trẻ hơn, bao gồm em gái Kim Yo Jong, vào các vị trí chủ chốt, đánh dấu sự chuyển giao thế hệ, tăng cường tính kỹ trị trong tăng trưởng kinh tế và bảo đảm an ninh quốc phòng.
Đại hội cũng thông qua sửa đổi Điều lệ Đảng Lao động Triều Tiên, đưa 5 Đường lối chủ chốt về xây dựng đảng trong kỷ nguyên mới do ông Kim Jong Un khởi xướng tháng 10/2022 trở thành Đường lối chính thức về Xây dựng đảng.
Đáng chú ý, sự xuất hiện của Kim Ju Ae, con gái ông Kim Jong Un tại các sự kiện bên lề cũng làm dấy lên nhiều đồn đoán rằng đây có thể là ứng viên tiềm năng cho vị trí lãnh đạo Triều Tiên trong tương lai.
“Chủ thể” là chủ trương
Đại hội cũng chứng kiến nhiều điều chỉnh đáng chú ý về mặt chính sách, với “chủ thể” tiếp tục là thành tố xuyên suốt, duy trì độc lập, tự chủ trước mọi áp lực từ bên ngoài. Về kinh tế, dù đề cao “thành tựu đáng kể” trong triển khai những kế hoạch trước đó, bao gồm chiến dịch xây dựng 50.000 ngôi nhà ở và cải tạo vùng nông thôn, ông Kim Jong Un cũng thẳng thắn đề cập đến những hạn chế.
Trên cơ sở đó, Đại hội tiếp tục đề ra kế hoạch phát triển kinh tế 5 năm, ưu tiên “phát triển về chất”, hướng tới xây dựng nền công nghiệp, nông nghiệp ổn định, bảo đảm nhà ở cho người dân.
Về quân sự, ông Kim Jong Un kêu gọi phát triển các hệ thống chiến đấu không người lái do trí tuệ nhân tạo điều khiển, vũ khí chống vệ tinh cùng khả năng tác chiến điện tử nhằm đối phó với các khí tài hiện đại của Mỹ và Hàn Quốc.
Quan trọng hơn cả, nhà lãnh đạo này tái khẳng định năng lực hạt nhân của Triều Tiên là “không thể đảo ngược”. Tuy nhiên, trong hoạt động diễu binh chào mừng Đại hội, dù tiếp tục công bố một số khí tài mới, song quân đội nước này đã không phô diễn nhiều tên lửa như trước, động thái được cho là phản ánh thái độ kiềm chế.
Liên Triều khó xoay chiều?
Tuy nhiên, sự kiềm chế đó dường như không dành cho quan hệ liên Triều. Ông Kim Jong Un khẳng định Hàn Quốc là “đối tượng thù địch nhất” và sẽ không bao giờ coi nước này là “đồng chí”.
Sự “lựa chọn lịch sử” này phản ánh thực tế đáng báo động khi các cơ chế liên lạc liên Triều đang ngày một yếu đi, đồng thời nhấn mạnh rằng Seoul có thể phải đối mặt “sự sụp đổ hoàn toàn” nếu an ninh của Bình Nhưỡng bị đe dọa.
Một số chuyên gia nhận định sau tuyên bố của ông Kim Jong Un, tình hình bán đảo liên Triều có thể chuyển sang một trạng thái căng thẳng mới. Nhà nghiên cứu Kibum Han của Viện Asan (Hàn Quốc) đánh giá: “Ông Kim Jong Un đã thể hiện thái độ cứng rắn khi coi Seoul là “đối tượng thù địch nhất". Điều này có thể buộc Hàn Quốc phải thay đổi lập trường căn bản”. Quan hệ liên Triều, vốn đã bị đình trệ, có thể sẽ bị cắt đứt hoàn toàn.
Mặt khác, dù duy trì “lập trường cứng rắn nhất”, song ông Kim Jong Un vẫn để ngỏ cánh cửa đối thoại nếu Nhà Trắng có thể chấp nhận thực tế về năng lực hạt nhân của Triều Tiên và thu hồi “chính sách thù địch”. Song ở thời điểm hiện tại, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn chưa tỏ ra “mặn mà”. Trong khi đó, Trung Quốc tiếp tục coi Triều Tiên là đối tác quan trọng. Hợp tác Nga - Triều dự kiến sẽ duy trì đà phát triển trong lĩnh vực kinh tế và đặc biệt là quốc phòng.
Đánh giá về kết quả Đại hội lần thứ IX của Đảng Lao động Triều Tiên, chuyên gia Michael MacArthur Bosack của tờ The Diplomat (Australia) nhận định: “Không có sự thay đổi lớn nào… Đại hội chủ yếu tập trung thể chế hoá các định chế mang tính dài hạn”. Song với những phân tích trên đây, rõ ràng, nếu được triển khai hiệu quả, các định chế này có thể đóng vai trò then chốt trong hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược của nhà lãnh đạo Kim Jong Un về một Triều Tiên nhằm đạt được sự ổn định trên các lĩnh vực giữa một thế giới vô vàn biến động.