Đại sứ Nga: Cấu trúc khu vực lấy ASEAN làm trung tâm giúp duy trì cân bằng lợi ích, xây dựng đối thoại và thúc đẩy hòa bình

Hội nghị cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN-Nga diễn ra tại Kazan, Nga ngày 18/6. (Nguồn: World Business Outlook)

Xin Đại sứ đánh giá tầm quan trọng của Hội nghị cấp cao ASEAN-Nga lần này, nhân dấu mốc kỷ niệm 35 năm quan hệ Đối tác đối thoại?

Hiện nay, khu vực châu Á – Thái Bình Dương đang trải qua giai đoạn phát triển phức tạp nhưng có ý nghĩa mang tính quyết định đối với tương lai. Đây là nơi tập trung những trung tâm tăng trưởng kinh tế triển vọng nhất của thế giới, đồng thời là nơi hình thành các chuỗi sản xuất, công nghệ và logistics quan trọng. Bên cạnh đó, chúng ta cũng chứng kiến áp lực ngày càng gia tăng từ bên ngoài đối với cấu trúc khu vực đã được hình thành.

Đại sứ Nga tại Việt Nam Gennady Stepanovich Bezdetko. (Ảnh: Ngọc Vân)

Trong bối cảnh đó, các cách tiếp cận độc lập có trách nhiệm và cân bằng, dựa trên nguyên tắc tôn trọng chủ quyền, không can thiệp vào công việc nội bộ, bình đẳng và tính đến lợi ích chính đáng của tất cả các bên tham gia tiến trình khu vực, càng trở nên có giá trị đặc biệt. Đây cũng chính là những nguyên tắc vốn gần gũi với cả Nga và ASEAN.

Trong khuôn khổ cuộc gặp giữa các nhà lãnh đạo ASEAN và Nga tại Kazan, hai bên sẽ trao đổi sâu rộng về những vấn đề cấp thiết nhất trong chương trình nghị sự quốc tế và khu vực; các biện pháp làm sâu sắc hơn hợp tác thực chất, đồng thời xác định các bước đi nhằm thúc đẩy quan hệ Nga-ASEAN trong tương lai.

Kết quả các cuộc thảo luận dự kiến được thể hiện trong một loạt văn kiện, ghi nhận các ưu tiên chung và xác định phương hướng phát triển tiếp theo của Đối tác chiến lược ASEAN-Nga.

Trước thềm Hội nghị cấp cao, ngày 17/6 đã diễn ra Diễn đàn Doanh nghiệp Nga-ASEAN với sự tham gia của các doanh nhân hàng đầu Nga và các nước Đông Nam Á. Mục tiêu của diễn đàn là thúc đẩy tăng trưởng thương mại và đầu tư hai bên, triển khai các dự án hợp tác cùng có lợi, trong đó có các sáng kiến dành cho thanh niên.

Chúng tôi coi các hoạt động sắp tới không chỉ là dịp tổng kết chặng đường đã qua mà còn là cột mốc quan trọng để xác định các định hướng hợp tác trong nhiều năm tới. Chúng tôi kỳ vọng Hội nghị cấp cao kỷ niệm sẽ khẳng định cam kết của Nga và ASEAN đối với mô hình hợp tác cởi mở, bao trùm, đồng thời tạo thêm động lực cho hợp tác thực chất trong các lĩnh vực quan trọng như năng lượng, chuyển đổi số, an ninh thông tin, thương mại, kết nối giao thông, giáo dục và giao lưu nhân văn.

Tôi tin tưởng sự tham gia của đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam do Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu sẽ góp phần vào thành công của Hội nghị cấp cao, đồng thời tăng cường các mối liên kết đa dạng giữa Nga và ASEAN.

Đại sứ đánh giá như thế nào về vị thế, vai trò của ASEAN tại khu vực, đặc biệt trong kiến tạo môi trường cho đối thoại và thúc đẩy hòa bình?

Nga là đối tác lâu đời và đáng tin cậy của các quốc gia Đông Nam Á. Điều đó tạo nền tảng cho đối thoại trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau, tin cậy và hợp tác thực chất.

Nga luôn nhất quán ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN trong các vấn đề khu vực. Cấu trúc khu vực lấy ASEAN làm trung tâm cho phép duy trì cân bằng lợi ích, tránh đối đầu và xây dựng đối thoại trên cơ sở tôn trọng tất cả các bên tham gia.

Chúng tôi đặc biệt coi trọng hợp tác với ASEAN trong lĩnh vực chính trị - an ninh, tập trung xây dựng một hệ thống quan hệ quốc tế bình đẳng, cân bằng và minh bạch tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Năm 2004, Nga gia nhập Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC) – một trong những văn kiện nền tảng của ASEAN.

Hai bên đang triển khai hợp tác có hệ thống trong các lĩnh vực như thương mại và đầu tư, năng lượng, nông nghiệp, giáo dục, khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và du lịch. Năm 2021, Nga và ASEAN ký Bản ghi nhớ về hợp tác trong lĩnh vực phòng ngừa và khắc phục hậu quả các tình huống khẩn cấp. Năm 2022 được tuyên bố là Năm hợp tác Khoa học - Công nghệ Nga-ASEAN. Tháng 1/2024, Nga được trao quy chế Đối tác số của ASEAN. Các dự án hợp tác chung cũng đang được triển khai thông qua Quỹ tài chính Đối tác Đối thoại Nga-ASEAN.

Trong suốt 35 năm qua, quan hệ Nga-ASEAN đã vượt qua giai đoạn hình thành và đang phát triển năng động trên cơ sở cùng có lợi. Hai bên bước vào dịp kỷ niệm này với nền tảng vững chắc gồm các thỏa thuận chính trị quan trọng, các cơ chế hợp tác ổn định và nhiều dự án thực tiễn trong các lĩnh vực an ninh, kinh tế, năng lượng, khoa học, giáo dục, văn hóa và giao lưu nhân văn.

Chúng tôi đặc biệt coi trọng Kế hoạch hành động toàn diện Nga-ASEAN giai đoạn 2026–2030. Văn kiện này tập trung vào các công nghệ đổi mới sáng tạo, công nghệ số, công nghệ xanh, hợp tác nhân văn và mở rộng hợp tác thực chất. Đây không chỉ là tập hợp các dự án cụ thể mà còn phản ánh sự tương đồng, gần gũi trong cách tiếp cận của Nga và ASEAN đối với nhiều vấn đề quan trọng trong chương trình nghị sự quốc tế và khu vực hiện nay.

Thủ tướng Lê Minh Hưng đến Kazan, bắt đầu chuyến công tác tại Liên bang Nga. (Nguồn: TTXVN)

Việt Nam là thành viên tích cực, chủ động của ASEAN đồng thời là Đối tác chiến lược toàn diện của Nga. Đại sứ nhận định ra sao về vai trò cầu nối của Việt Nam trong hợp tác ASEAN-Nga?

Chúng tôi đánh giá cao vai trò của Việt Nam trong việc thúc đẩy đối thoại và hợp tác thực tiễn giữa Nga và ASEAN. Đối với chúng tôi, điều này hoàn toàn tự nhiên, bởi Việt Nam là một trong những đối tác then chốt của Nga tại Đông Nam Á, quan hệ Nga-Việt Nam được xây dựng trên nền tảng vững chắc của tình hữu nghị truyền thống, lòng tin lẫn nhau và quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện.

Việt Nam đã khẳng định là thành viên có trách nhiệm, có uy tín trong các tiến trình quốc tế, luôn nhất quán ủng hộ việc củng cố vai trò trung tâm của ASEAN, phát triển một cấu trúc khu vực bao trùm, tôn trọng luật pháp quốc tế, duy trì hòa bình, ổn định và hợp tác. Những cách tiếp cận này về nhiều mặt tương đồng với tầm nhìn của Nga.

Chúng tôi đánh giá cao việc các bạn Việt Nam không chỉ ủng hộ các sáng kiến của Nga trong khuôn khổ ASEAN mà còn tích cực góp phần hiện thực hóa các sáng kiến đó trên thực tế. Điều này được thể hiện trong các lĩnh vực như đối thoại chính trị, hợp tác an ninh, ứng phó với các thách thức xuyên quốc gia, phát triển quan hệ thương mại - kinh tế, năng lượng, khoa học, giáo dục, văn hóa, ngoại giao nhân dân và nhiều lĩnh vực khác.

Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển quan hệ Nga-ASEAN với tư cách là quốc gia có uy tín cao trong khu vực, có bề dày kinh nghiệm hợp tác với Nga và quan tâm đến việc duy trì một cấu trúc hợp tác cởi mở, bao trùm và bền vững.

Tôi tin tưởng rằng sự tham gia của đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tại các hoạt động kỷ niệm Nga-ASEAN sẽ góp phần vào thành công của sự kiện, thúc đẩy chương trình nghị sự tích cực và tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược giữa Nga và ASEAN nói chung.

Đại sứ đánh giá như thế nào về tiềm năng hợp tác ASEAN-Nga trong chặng phát triển mới?

Sau cột mốc 35 năm, nhiệm vụ đặt ra đối với Nga và ASEAN không chỉ là duy trì động lực phát triển đã đạt được mà còn đưa quan hệ Đối tác chiến lược lên một tầm cao mới.

Định hướng then chốt trong giai đoạn tiếp theo là triển khai Kế hoạch Hành động Toàn diện Nga-ASEAN giai đoạn 2026–2030. Văn kiện này tập trung thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ đổi mới sáng tạo, công nghệ số, công nghệ xanh và giao lưu nhân văn. Đây là những lĩnh vực đặc biệt cần thiết trong bối cảnh môi trường địa chính trị và địa kinh tế thế giới đang biến động mạnh.

Một trong những ưu tiên hàng đầu vẫn là lĩnh vực năng lượng. Khu vực Đông Nam Á có nhu cầu lớn đối với năng lực và kinh nghiệm của Nga trong các ngành dầu khí, thủy điện, năng lượng hạt nhân và năng lượng tái tạo. Chúng tôi nhận thấy tiềm năng hợp tác đáng kể với các nước ASEAN trong phát triển năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình, hiện đại hóa cơ sở hạ tầng năng lượng, đào tạo nguồn nhân lực và ứng dụng các giải pháp công nghệ tiên tiến.

Chương trình nghị sự số cũng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Nội dung hợp tác bao gồm công nghệ thông tin và truyền thông, chuyển đổi số, an ninh thông tin, đào tạo chuyên gia và trao đổi kinh nghiệm. Trong bối cảnh nền kinh tế số phát triển nhanh chóng, những lĩnh vực này không chỉ mang tính triển vọng mà đã trở thành yêu cầu chiến lược.

Hợp tác thương mại - kinh tế cũng là hướng ưu tiên quan trọng. Mặc dù phải đối mặt với áp lực từ bên ngoài và những bất ổn của kinh tế thế giới, Nga và ASEAN vẫn duy trì sự quan tâm đối với việc mở rộng và đa dạng hóa quan hệ thương mại. Chúng tôi cho rằng việc tăng cường kết nối giữa cộng đồng doanh nghiệp, mở rộng thanh toán bằng đồng nội tệ, làm sâu sắc hơn hợp tác giữa ASEAN và Liên minh Kinh tế Á – Âu, cũng như thúc đẩy liên kết giữa các tiến trình hội nhập trong khuôn khổ quan hệ Đối tác Đại Á – Âu là những hướng đi đầy triển vọng.

Kết nối giao thông và logistics cũng có tiềm năng lớn. Nga coi việc thu hút các quốc gia ASEAN tham gia vận tải qua Tuyến đường Biển Bắc là một hướng hợp tác đầy triển vọng. Tuyến vận tải này đang được phát triển mạnh mẽ và có nhiều lợi thế đáng kể, trong đó có yếu tố an toàn, đồng thời mở ra những cơ hội mới để thúc đẩy thương mại giữa châu Âu và châu Á.

Cuối cùng, không thể không nhấn mạnh tầm quan trọng đặc biệt của hợp tác nhân văn. Giáo dục, khoa học, văn hóa, du lịch, trao đổi thanh niên, đối thoại giữa các chuyên gia và giới học thuật – tất cả những lĩnh vực này tạo nên nền tảng lâu dài để củng cố lòng tin lẫn nhau. Nếu thiếu yếu tố đó, bất kỳ hình thức hợp tác liên quốc gia nào cũng không thể phát triển một cách toàn diện.

Tôi tin tưởng rằng thập niên tới có thể trở thành giai đoạn đổi mới về chất trong quan hệ Nga-ASEAN. Chúng ta có đầy đủ điều kiện để đưa quan hệ đối tác này trở nên thực chất hơn, bền vững hơn và hướng nhiều hơn tới những nhu cầu thực tế của các quốc gia và nhân dân hai bên. Điều đó phù hợp với lợi ích của Nga, các nước ASEAN cũng như toàn bộ khu vực.

Trân trọng cảm ơn Đại sứ!

Thủ tướng Lê Minh Hưng dự Hội nghị cấp cao ASEAN-Nga: Thể hiện cam kết chính trị ở cấp cao nhất, minh chứng cho giá trị của đối thoại và hợp tác Trước thềm chuyến công tác tham dự Hội nghị cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN-Nga của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh ...

Việt Nam là nhân tố quan trọng trong tăng cường quan hệ ASEAN-Nga Theo Giám đốc Trung tâm ASEAN Ekaterina Koldunova, Hội nghị cấp cao Nga-ASEAN sắp tới là dịp để các bên trao đổi sâu rộng về ...

Đại sứ Đặng Minh Khôi: Việt Nam ủng hộ tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược ASEAN-Nga Theo Đại sứ Việt Nam tại Nga Đặng Minh Khôi, chuyến thăm của Thủ tướng Lê Minh Hưng tới Nga và tham dự Hội nghị ...

ASEAN và Nga coi trọng vai trò, vị thế, đóng góp của nhau cho hòa bình, ổn định Nhân dịp Thủ tướng Lê Minh Hưng có chuyến công tác tham dự Hội nghị cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN-Nga và ...

Cầu nối ASEAN - Nga trên chặng đường mới Hội nghị cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga có ý nghĩa đặc biệt, vượt ra phạm vi một sự kiện ...