 |
| Đại sứ Việt Nam tại Belarus Nguyễn Văn Ngự. (Nguồn: ĐSQ Việt Nam tại Belarus) |
Trả lời phỏng vấn Báo Thế giới và Việt Nam nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Belarus của Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam theo lời mời của Tổng thống Belarus Aleksandr Lukashenko, Đại sứ Việt Nam tại Belarus Nguyễn Văn Ngự đã nêu bật ý nghĩa và những hoạt động điểm nhấn trong chuyến thăm lịch sử của quan hệ song phương.
Đại sứ đánh giá về ý nghĩa chuyến thăm đối với quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác nhiều mặt giữa Việt Nam và Belarus?
Quan hệ giữa Việt Nam và Belarus có cội nguồn từ thời Xô viết và có bước phát triển quan trọng sau các chuyến thăm của Chủ tịch Hồ Chí Minh đến Belarus vào năm 1957 và 1961.
Trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước của nhân dân ta đã có nhiều cán bộ, chuyên gia Belarus trong đội ngũ cán bộ, chuyên gia Liên Xô sang giúp sức, chia sẻ khó khăn, nhiều người trong số họ đã để lại một phần xương máu của mình trên mảnh đất Việt Nam.
Belarus cũng đã giúp ta đào tạo hàng nghìn sinh viên, nghiên cứu sinh, công nhân là những người đã và đang góp phần vào công cuộc xây dựng đất nước ta và phát triển, củng cố quan hệ hữu nghị giữa hai nước. Trong đại dịch Covid-19, Belarus đã gửi sang Việt Nam nhiều thiết bị kỹ thuật, hỗ trợ trang thiết bị, vật tư y tế phục vụ công tác phòng chống dịch. Đó là điều mà nhân dân ta luôn biết ơn và không bao giờ lãng quên.
Thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế, là bạn, đối tác tin cậy và là thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, Việt Nam mong muốn tiếp tục tăng cường và mở rộng quan hệ hữu nghị và hợp tác nhiều mặt với Belarus vì lợi ích của nhân dân hai nước, vì hòa bình, hợp tác và phát triển, phù hợp với bối cảnh quốc tế và khu vực đang có nhiều biến đổi mạnh mẽ.
Tôi tin rằng chuyến thăm cấp Nhà nước Belarus sắp tới của Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân sẽ tạo động lực mới cho việc tăng cường và mở rộng quan hệ song phương, đưa ra những định hướng làm sâu sắc hơn nữa mối quan hệ tốt đẹp đó; tạo cơ sở để các bộ, ban, ngành, địa phương và doanh nghiệp hai nước ngày càng hiểu rõ hơn tiềm năng của nhau, mong muốn hợp tác và sẽ tìm đến nhau nhiều hơn, thường xuyên hơn.
 |
| Tham vấn chính trị Việt Nam-Belarus do Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng và Thứ trưởng thứ Nhất Bộ Ngoại giao Belarus S. Lukashevich đồng chủ trì, ngày 24/4. (Ảnh: Bảo Chi) |
Đại sứ có thể chia sẻ những điểm nổi bật của quan hệ Việt Nam-Belarus trong hơn ba thập kỷ qua và những lĩnh vực tiềm năng mà hai nước cần chú trọng để tạo đột phá cho quan hệ song phương trong thời gian tới?
Giữa Việt Nam và Belarus có nhiều điểm tương đồng, hai nước đều đã từng trải qua những năm tháng đấu tranh gian khổ giành độc lập dân tộc, xây dựng và bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ. Nhân dân hai nước đều là những con người yêu chuộng hòa bình, cần cù lao động, có ý chí vươn lên mạnh mẽ và giàu lòng hiếu khách.
Kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 24/1/1992 đến nay, hai nước đã duy trì, phát triển mối quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác nhiều mặt với độ tin cậy chính trị ngày càng cao. Hai bên thường xuyên trao đổi đoàn, đặc biệt là đoàn cấp cao, tạo nền tảng cho việc vun đắp và phát triển mối quan hệ gắn bó đã được thời gian thử thách.
Hai bên duy trì hợp tác trên nhiều lĩnh vực từ an ninh quốc phòng đến kinh tế - thương mại, văn hóa, giáo dục, khoa học công nghệ, giao lưu nhân dân, hợp tác cấp địa phương, tạo dựng khuôn khổ pháp lý gồm khoảng 50 văn kiện là điều ước quốc tế hoặc thỏa thuận giữa các bộ, ngành. Đặc biệt, 9 địa phương cấp tỉnh của Việt Nam đã thiết lập quan hệ hữu nghị và hợp tác với 6 trong tổng số 7 đơn vị hành chính cấp tỉnh của Belarus.
Trên trường quốc tế, hai nước có lập trường cơ bản tương đồng và thường xuyên tham vấn, ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn, cơ chế đa phương. Bên cạnh đó, Việt Nam và Liên minh kinh tế Á - Âu, mà Belarus là thành viên, đã ký kết Hiệp định thương mại tự do Việt Nam và Liên minh Kinh tế Á – Âu (VN-EAEU FTA).
Thực hiện các thỏa thuận đạt được trong chuyến thăm chính thức Việt Nam của nguyên Thủ tướng Belarus Roman Golovchenko vào tháng 12/2023, hai bên đã tiếp tục tăng cường trao đổi đoàn và tiếp xúc ở mọi cấp, phát triển và mở rộng hợp tác trên hầu hết các lĩnh vực, thảo luận các vấn đề phát sinh trong quá trình tương tác.
Một bước tiến mới trong quan hệ hợp tác song phương là Hiệp định về miễn thị thực cho công dân mang hộ chiếu phổ thông của Việt Nam và Belarus đã bắt đầu có hiệu lực từ ngày 30/1/2025, mở ra nhiều cơ hội hợp tác sâu rộng trên nhiều lĩnh vực. Cần lưu ý rằng đây là lần đầu tiên một quốc gia châu Âu bãi bỏ chế độ thị thực đối với công dân Việt Nam.
Tôi cho rằng những thành tựu này mới chỉ là sự khởi đầu cho một giai đoạn hợp tác song phương mới, vì giữa hai nước vẫn còn nhiều tiềm năng cần tiếp tục khai thác, ví dụ như trong lĩnh vực thương mại và kinh tế, nơi các sản phẩm xuất khẩu thế mạnh của hai nước có tính bổ trợ lẫn nhau.
Trong khi Việt Nam có gạo, cà phê, hải sản và hàng dệt may rất được ưa chuộng trên thị trường thế giới thì Belarus lại nổi tiếng với phân kali, máy móc nông nghiệp, thịt và các sản phẩm từ sữa cùng nhiều mặt hàng chất lượng khác.
Hơn 30 năm qua, Việt Nam và Belarus đã xây dựng, vun đắp và phát triển quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác tốt đẹp trên cơ sở tin cậy, bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau vì lợi ích của nhân dân hai nước, góp phần củng cố hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển thịnh vượng ở khu vực và trên thế giới, tạo nền tảng cho sự tương tác chặt chẽ và tích cực hơn nữa trên mọi lĩnh vực. Tôi tin rằng đây là cơ sở quan trọng để hai bên có thể xem xét đưa quan hệ lên tầm cao mới nhằm củng cố và tăng cường hiệu quả các cơ chế hiện có, hình thành các cơ chế hợp tác mới.
Tiềm năng hợp tác giữa hai nước còn rất lớn và cần được khai thác cả về chiều rộng lẫn chiều sâu, phù hợp với nguyện vọng và kỳ vọng của nhân dân hai nước, với nhu cầu và thách thức của thời đại mới. Khó có thể liệt kê hết tất cả các lĩnh vực hợp tác mà hai bên có thể thúc đẩy trong tương lai gần, nhưng có thể nêu bật một số điểm.
Về chính trị - ngoại giao, có thể thảo luận về cơ chế tăng cường quan hệ theo kênh đảng, cơ chế hợp tác mới giữa các bộ, ban, ngành và địa phương, mở rộng các hình thức hợp tác giữa các cơ quan lập pháp, chẳng hạn như giữa các ủy ban liên quan của Quốc hội hai nước.
Trong lĩnh vực quốc phòng và an ninh, đó là các vấn đề như trao đổi thông tin, đánh giá, dự báo các vấn đề liên quan đến lợi ích quốc gia và an ninh của hai nước, hợp tác phòng chống tội phạm, tăng cường hợp tác về công nghiệp quốc phòng.
Về kinh tế - thương mại, đó là việc tăng cường hiệu quả hoạt động của Ủy ban liên chính phủ về hợp tác kinh tế - thương mại và khoa học kỹ thuật, thành lập và phát huy vai trò các tiểu ban thuộc Ủy ban này nhằm tạo đột phá trong hợp tác kinh tế, tăng kim ngạch thương mại song phương.
Ngoài các lĩnh vực hợp tác truyền thống như công nghiệp, năng lượng, khoa học, công nghệ thông tin, có thể mở rộng sang các lĩnh vực tiềm năng khác như logistic, vận tải, kinh tế số, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, công nghệ cao cho nông nghiệp, thực hiện hiệu quả VN-EAEU FTA, hỗ trợ lẫn nhau trong hợp tác kinh tế và tiếp cận thị trường ASEAN và EAEU.
Một lĩnh vực hợp tác khác là phối hợp nỗ lực trong việc giải quyết các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống như dịch bệnh, biến đổi khí hậu, khủng bố, tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm mạng, an ninh lương thực, an ninh năng lượng và nguồn nước.
Trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch, có thể tăng cường các chương trình quảng bá văn hóa và lịch sử, tổ chức ngày văn hóa của nước này tại nước kia, tăng cường trao đổi các đoàn văn hóa, nghệ thuật, thể thao.
Một hướng đi được kỳ vọng nữa là khai thác tiềm năng du lịch sau khi hai nước đã thực thi chế độ miễn thị cho người mang hộ chiếu phổ thông và các doanh nghiệp hàng không đang thảo luận về khả năng mở đường bay thẳng giữa hai nước.
 |
| Thủ tướng Phạm Minh Chính và Thủ tướng Belarus Roman Golovchenko chứng kiến lễ ký và trao Hiệp định giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Belarus về miễn thị thực cho người mang hộ chiếu phổ thông, ngày 8/12/2023. (Nguồn: VGP) |
Đại sứ kỳ vọng gì vào chuyến thăm của Tổng Bí thư Tô Lâm nhằm hiện thực hóa những tiềm năng rộng lớn giữa hai nước? Bên cạnh các hoạt động tiếp xúc cấp cao, chuyến thăm còn có hoạt động điểm nhấn gì nhằm vun đắp và phát triển quan hệ hữu nghị truyền thống Việt Nam-Belarus?
Như đã đề cập, những thành tựu đạt được trong quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác nhiều mặt giữa hai nước trong hơn 30 năm qua, đặc biệt là trong những năm gần đây là cơ sở quan trọng để hai nước có thể thảo luận về việc đưa quan hệ lên tầm cao mới.
Hy vọng rằng chuyến thăm sắp tới của Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân sẽ tạo động lực mới cho việc tăng cường và mở rộng quan hệ song phương, làm sâu sắc hơn nữa mối quan hệ giữa hai nước đang phát triển hết sức tốt đẹp.
Nhân dân ta đã giành được những thắng lợi to lớn trong cuộc đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước và xây dựng chủ nghĩa xã hội, đặc biệt kể từ khi thực hiện công cuộc Đổi mới do Đảng ta khởi xướng cách đây gần 40 năm.
Có được những thành tựu đó, bên cạnh việc phát huy nội lực, ý chí quật cường và chủ nghĩa anh hùng cách mạng của dân tộc, chúng ta luôn trân trọng và ghi nhớ sự ủng hộ, giúp đỡ quý báu của bạn bè quốc tế, trong đó có nhân dân Belarus và các chuyên gia Belarus từng công tác tại Việt Nam.
Thời gian qua, chúng ta đã tổ chức nhiều sự kiện tri ân dành cho các cựu chuyên gia Belarus. Họ đã được Nhà nước ta trao tặng phần thưởng cao quý, được Bộ Quốc phòng mời sang thăm lại chiến trường xưa.
Tại địa bàn, Đại sứ quán và Văn phòng Tùy viên Quốc phòng ta thường xuyên giữ liên hệ, tổ chức gặp mặt các cựu chuyên gia vào các dịp lễ lớn như kỷ niệm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước 30/4; Quốc khánh 2/9; Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam 22/12; về quê thăm mộ liệt sĩ Belarus hy sinh tại Việt Nam khi làm nghĩa vụ quốc tế...
Nhân chuyến thăm sắp tới của Tổng Bí thư Tô Lâm, Đại sứ quán dự kiến tổ chức buổi gặp mặt của Tổng Bí thư với các cựu chuyên gia Belarus và những người bạn Belarus. Tôi hy vọng cuộc gặp sẽ diễn ra tốt đẹp và đây sẽ là một điểm nhấn nữa trong chuyến thăm. Đặc biệt, đây sẽ là hoạt động tri ân cựu chuyên gia Belarus đầu tiên ở cấp Lãnh đạo cao nhất của Đảng và Nhà nước ta. Đây là sự kiện kịp thời và đầy ý nghĩa vì trong tương lai số lượng các cựu chuyên gia Belarus có thể tới dự ngày càng thưa dần do điều kiện tuổi tác.
 |
| Đại sứ quán cùng Văn phòng Tùy viên Quốc phòng Việt Nam tại Belarus tổ chức Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam, tháng 12/2024. |
Hơn 3 năm công tác tại Belarus, Đại sứ có kỷ niệm gì đặc biệt với đất nước và con người quốc gia Đông Âu này?
Tôi thực sự có nhiều ấn tượng và kỷ niệm đẹp về đất nước và con người Belarus. Đó là sự yên bình, trật tự, là cảm giác an toàn khi đi lại trên đường phố hay tham gia giao thông. Đó là cảnh quan thiên nhiên nguyên sơ, tươi đẹp, là những cánh đồng lúa bạt ngàn, đồng hoa cải vàng rực, những cuộn rơm xếp hình khéo léo và ngộ nghĩnh. Đó còn là những món ăn được chế biến theo phong cách mộc mạc nhưng cũng không kém phần tinh tế.
Và trên hết, đó là những còn người hiền hòa, nhân hậu và giàu lòng hiếu khách, là những tình cảm chân thành của người Belarus đối với dân tộc Việt Nam, con người Việt Nam. Không ít lần, tôi đã gặp những người dân bình thường, khi tôi giới thiệu là người Việt, họ đã xin được ôm hôn tôi rồi bắt đầu kể những câu chuyện hay kỷ niệm đẹp về chuyến đi Việt Nam của mình hoặc của người thân, hoặc chỉ là những suy nghĩ, nhận thức và tình cảm của họ về Việt Nam.
Cá nhân tôi cũng như cán bộ, nhân viên Đại sứ quán và thành viên gia đình đều đã cảm nhận rõ tình cảm chân thành, cách ứng xử nhân văn của cán bộ và người dân Belarus dành cho Đại sứ quán và bà con cộng đồng người Việt Nam tại Belarus.
Trong hơn ba năm công tác tại địa bàn, tôi tự hào được chứng kiến mối quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác nhiều mặt giữa hai nước Việt Nam-Belarus tiếp tục phát triển lên một tầm cao mới, vinh dự được đóng góp một phần nhỏ bé vào việc mở rộng và làm sâu sắc hơn mối quan hệ rất tốt đẹp đó, mà điểm nhấn chính là chuyến thăm Belarus sắp tới của Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân.
Tôi cũng có mơ ước được chứng kiến hay trực tiếp tham dự những sự kiện có ý nghĩa biểu trưng khác trong quan hệ hai nước, chẳng hạn như lễ công bố mở đường bay trực tiếp, dự khán một trận bóng đá giao hữu, song vì nhiệm kỳ công tác có thời hạn nên hy vọng rằng những mơ ước đó sẽ trở thành hiện thực vào một ngày không xa.
Trân trọng cảm ơn Đại sứ!
 |
| Thủ đô Minsk của Belarus. (Nguồn: Kayak) |
| Đại sứ Azerbaijan kỳ vọng tạo bước nhảy đột phá cho quan hệ song phương qua chuyến thăm lịch sử của Tổng Bí thư Tô Lâm Đại sứ Azerbaijan tại Việt Nam Shovgi Kamal Oglu Mehdizade đánh giá, chuyến thăm cấp Nhà nước tới Azerbaijan của Tổng Bí thư Tô Lâm ... |
| Truyền thông quốc tế đưa đậm nét chuyến thăm lịch sử của Tổng Bí thư Tô Lâm tới Kazakhstan và Azerbaijan Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư Tô Lâm tới hai nước Cộng hòa Trung Á đã thu hút sự chú ý đặc ... |
| Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng thăm Belarus, đồng chủ trì Tham vấn chính trị Bộ trưởng Ngoại giao Belarus M. Ryzhenkov khẳng định Việt Nam là một trong những đối tác quan trọng nhất của Belarus ở khu vực. |
| Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân chuẩn bị thăm cấp Nhà nước tới ba nước, thăm chính thức Liên bang Nga và dự Lễ kỷ niệm chiến thắng vệ quốc Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước Cộng hòa Kazakhstan, thăm ... |
| Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân lên đường thăm Kazakhstan, Azerbaijan, Nga và Belarus Trưa nay, ngày 5/5, chuyên cơ chở Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân Ngô Phương Ly cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt ... |
