ĐBQH Phạm Trọng Nghĩa: Việt Nam luôn lấy con người là động lực, trung tâm, mục tiêu của chính sách an sinh xã hội

Kim Thoa
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. ĐBQH Phạm Trọng Nghĩa, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Xã hội của Quốc hội nêu quan điểm, an sinh xã hội ở nước ta phải đối mặt với những thách thức cơ bản như già hóa dân số, “bẫy thu nhập trung bình” làm giảm nguồn lực, tác động của biến đổi khí hậu...
ĐBQH Phạm Trọng Nghĩa:
ĐBQH Phạm Trọng Nghĩa cho rằng, chính sách an sinh xã hội ở nước ta luôn lấy con người làm trung tâm.

Là một ĐBQH, ông đánh giá thế nào về mục tiêu phát triển vì con người, lấy người dân làm trung tâm, bảo đảm để mọi người dân có thể tiếp cận và thụ hưởng các chính sách an sinh xã hội (ASXH) ở nước ta hiện nay?

Xuyên suốt quá trình bảo vệ, xây dựng và phát triển đất nước, Đảng ta đã nhiều lần khẳng định về mô hình phát triển của Việt Nam, đó là lấy con người là động lực, trung tâm và mục tiêu của sự phát triển.

Mới đây, trong tác phẩm "Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam”, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã khẳng định: Chúng ta cần một xã hội mà trong đó sự phát triển là thực sự vì con người, chứ không phải vì lợi nhuận mà bóc lột và chà đạp lên phẩm giá con người. Chúng ta cần sự phát triển về kinh tế đi đôi với tiến bộ và công bằng xã hội, chứ không phải gia tăng khoảng cách giàu nghèo và bất bình đẳng xã hội.

Theo tôi, quan điểm này có hai khía cạnh.

Thứ nhất, Đảng, Nhà nước ta luôn khẳng định, vị trí, vai trò quan trọng của nhân tố con người với tư cách là yếu tố quyết định sự phát triển. Theo khía cạnh này, nguồn nhân lực là tài sản quý giá nhất, phải được trân trọng và bảo vệ.

Thứ hai, mục tiêu cao nhất của mọi chính sách phát triển về kinh tế - xã hội cũng vì con người, hướng tới bảo đảm an sinh và cuộc sống ngày càng tốt hơn cho người dân. Theo khía cạnh này, chính sách ASXH phải ngày càng phát triển, mở rộng để làm cơ sở tốt hơn cho việc người dân được thụ hưởng ngày càng nhiều hơn từ sự phát triển của đất nước.

Các chính sách ASXH đang dần được tiếp cận theo hướng dựa trên quyền được an sinh của người dân. Quyền của phụ nữ, trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật và những đối tượng yếu thế được đảm bảo tốt hơn. Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác ASXH của Việt Nam còn những hạn chế, bất cập nào?

Trên thế giới, quyền được hưởng ASXH là một trong những quyền con người cơ bản, được xếp vào nhóm quyền kinh tế, xã hội, văn hóa. Quyền này được ghi nhận trong Điều 22 (đồng thời được nhắc đến trong Điều 25) của Tuyên ngôn toàn thế giới về Nhân quyền (UDHR) năm 1948.

Ở nước ta, quyền được hưởng ASXH lần đầu tiên được hiến định trong Hiến pháp năm 2013 với tư cách là một quyền cơ bản của công dân. Cụ thể, Điều 34 Hiến pháp quy định: “Công dân có quyền được bảo đảm ASXH”.

Như vậy, mọi công dân Việt Nam đều có quyền được hưởng ASXH, không phân biệt giới tính, tôn giáo, tín ngưỡng, nghề nghiệp, thành phần xã hội.

Tôi nhận thấy, Việt Nam là một trong số ít các quốc gia trên thế giới ghi nhận quyền hưởng ASXH trong Hiến pháp. Tuy nhiên, hệ thống ASXH ở nước ta vẫn còn một số bất cập. Cụ thể:

Thứ nhất, ASXH của Việt Nam đã và đang tiếp cận dựa trên quyền theo hướng phổ quát, bao phủ toàn dân, nhất là về y tế, giáo dục. Tuy nhiên, do nguồn lực đầu tư cho ASXH còn hạn chế nên vẫn phải tập trung ưu tiên trước hết cho nhóm người nghèo, đối tượng yếu thế, dễ bị tổn thương, vùng sâu, vùng xa, đồng bào dân tộc thiểu số... Vì vậy, độ bao phủ của ASXH còn thấp.

Thứ hai, hệ thống ASXH ở Việt Nam hiện nay được xây dựng theo mô hình đa tầng, tuy nhiên, mối quan hệ và gắn kết cũng như chia sẻ giữa các trụ cột và các tầng ASXH chưa thật chặt chẽ để có thể hỗ trợ lẫn nhau trong phòng ngừa, giảm thiểu và khắc phục rủi ro cho người dân.

Thứ ba, chính sách ASXH phải bảo đảm cho mọi người dân có mức sống tối thiểu theo chuẩn quốc gia. Mặc dù vậy, trên thực tế, do nguồn lực hạn chế, chính sách ASXH vẫn chưa bảo đảm cho mọi người dân có mức sống này và từng loại chính sách lại có các chuẩn khác nhau, như mức chuẩn nghèo, mức chuẩn trợ giúp xã hội, mức chuẩn bảo đảm các dịch vụ xã hội cơ bản.

Do đó, hệ số bỏ sót đối tượng còn lớn, vẫn còn một bộ phận không nhỏ người dân sống dưới mức sống tối thiểu.

ĐBQH Phạm Trọng Nghĩa:
An sinh xã hội ở nước ta phải đối mặt với thách thức già hóa dân số. (Nguồn: VGP)

Theo ông, những thách thức nào là cơ bản đối với chính sách ASXH ở nước ta trong thời gian tới?

Tôi cho rằng, hệ thống ASXH ở nước ta phải đối mặt với 4 thách thức cơ bản.

Một là, thách thức về già hóa dân số. Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số kể từ năm 2017 khi tỷ lệ người cao tuổi đã chiếm 10% dân số cả nước.

Theo đánh giá của các tổ chức quốc tế, Việt Nam là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa nhanh nhất thế giới, sẽ bước vào thời kỳ dân số già vào năm 2036 và dân số rất già vào năm 2056.

Mô hình ASXH dựa trên nguyên tắc thế hệ đi làm chăm sóc cho thế hệ cao tuổi không đi làm sẽ phải đối mặt với thách thức rất lớn. Bên cạnh đó, hàng loạt vấn đề kinh tế - xã hội phát sinh gây sức ép lên hệ thống ASXH.

Hai là, thách thức về “bẫy thu nhập trung bình” làm giảm nguồn lực cho ASXH. Việc Việt Nam trở thành nước đang phát triển có thu nhập trung bình là một cơ hội, điều kiện quan trọng đối với phát triển hệ thống ASXH giai đoạn 2021-2030.

Song, Việt Nam vẫn là nước đang phát triển có thu nhập trung bình thuộc nhóm thấp và đối diện với những thách thức lớn phải vượt qua về tăng trưởng, phát triển kinh tế - xã hội để không rơi vào “bẫy thu nhập trung bình”.

Vấn đề đặt ra là phải tập trung nguồn lực và có giải pháp đột phá để duy trì tốc độ tăng trưởng cao, bền vững, nâng cao chất lượng tăng trưởng, tăng quy mô Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và GDP bình quân đầu người, từ đó mới có tiền đề và điều kiện cơ bản để thực hiện một chính sách ASXH tiếp cận dựa trên quyền theo hướng bao phủ toàn dân được Hiến pháp quy định.

Ba là, thách thức về tác động của biến đổi khí hậu. Biến đổi khí hậu, nhất là xu hướng ấm lên của khí hậu toàn cầu và nước biển dâng, sẽ dẫn đến gia tăng tần suất và mức độ cực đoan của các hiện tượng thiên nhiên, như hạn hán, lũ lụt, bão, sóng thần, kéo theo nó là các thảm họa đối với con người, với hoạt động sản xuất...

Việt Nam được dự báo là một trong 5 nước bị ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu với nhiều hậu quả nghiêm trọng đối với nông nghiệp, nông dân, nông thôn và đối với cả nước. Biến đổi khí hậu là một thách thức rất lớn đối với Việt Nam trong phát triển kinh tế - xã hội, nhất là bảo đảm ASXH.

Bốn là, thách thức của an ninh phi truyền thống khác như an ninh năng lượng, an ninh lương thực, an ninh mạng nếu không được quản trị tốt sẽ hưởng nghiêm trọng đến đời sống kinh tế-xã hội.

Các nhóm đối tượng yếu thế, đặc biệt lao động trong khu vực phi chính thức càng khó khăn hơn, tạo thách thức lớn cho hệ thống an sinh.

Chúng ta cần có những hành động, chính sách thế nào trước những thách thức này?

Theo tôi, cần phát huy lợi thế của thời kỳ dân số vàng - cơ hội có một không hai trong "vòng đời" của quốc gia và với các chính sách kinh tế - xã hội phù hợp nhằm bảo vệ, xây dựng và phát huy nguồn nhân lực - tài sản quý nhất của quốc gia.

Đồng thời, hoàn thiện pháp luật, tiếp tục thể chế hóa tố hơn nữa việc ghi nhận, bảo đảm và thúc đẩy quyền được bảo đảm ASXH trong Hiến pháp.

Bên cạnh đó, phát triển và hoàn thiện hệ thống ASXH trong mối quan hệ gắn kết chặt chẽ, cân bằng với phát triển và hoàn thiện hệ thống chăm sóc xã hội đáp ứng nhu cầu cung cấp dịch vụ ngày càng tăng của người dân.

Tăng đầu tư của Nhà nước cho chính sách, chương trình an sinh với quan điểm đầu tư cho ASXH là đầu tư cho phát triển và giữ vai trò nòng cốt.

Cuối cùng, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong việc thực hiện cũng như tăng cường hiệu quả, giảm chi phí quản lý ASXH.

Xin cảm ơn ông!

TP.Hồ Chí Minh: Điểm thi tốt nghiệp Ngữ văn cao nhất 9,5, thấp nhất là 0,75

TP.Hồ Chí Minh: Điểm thi tốt nghiệp Ngữ văn cao nhất 9,5, thấp nhất là 0,75

Điểm môn Ngữ văn ở kỳ thi tốt nghiệp THPT 2022 tại TP. Hồ Chí Minh cao nhất 9,5, thấp nhất 0,75, có sự phân ...

Lao động trẻ mở ‘cánh cửa’ bước vào ‘sân chơi’ toàn cầu hóa

Lao động trẻ mở ‘cánh cửa’ bước vào ‘sân chơi’ toàn cầu hóa

GS. Huỳnh Văn Sơn, Hiệu trưởng trường Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh nhận định, người lao động Việt Nam khá dồi dào ...

Bài viết cùng chủ đề

Góc nhìn Nhân quyền

Xem nhiều

Đọc thêm

Ngoại trưởng Czech triệu tập Đại sứ Nga về vấn đề sáp nhập lãnh thổ

Ngoại trưởng Czech triệu tập Đại sứ Nga về vấn đề sáp nhập lãnh thổ

Baoquocte.vn. Ngày 3/10, Đại sứ Nga tại CH Czech Alexander Zmeyevsky đã được Ngoại trưởng Czech triệu tập về việc sáp nhập các vùng lãnh thổ Ukraine.
Giá vàng hôm nay 4/10, Giá vàng bất ngờ ‘quay xe’, vẫn bị nghi ngờ vì ‘trò chơi’ chưa có hồi kết của Fed, vàng SJC không còn ngược chiều

Giá vàng hôm nay 4/10, Giá vàng bất ngờ ‘quay xe’, vẫn bị nghi ngờ vì ‘trò chơi’ chưa có hồi kết của Fed, vàng SJC không còn ngược chiều

Baoquocte.vn. Giá vàng hôm nay 4/10, Giá vàng tăng nhẹ. Giới phân tích vẫn nghi ngờ đà tăng của kim loại quý. Vàng SJC cùng chiều đi lên.
Giá tiêu hôm nay 4/10, thị trường đìu hiu, sức mua từ Trung Quốc hạn chế, lực cầu từ Mỹ và EU giảm

Giá tiêu hôm nay 4/10, thị trường đìu hiu, sức mua từ Trung Quốc hạn chế, lực cầu từ Mỹ và EU giảm

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước nối dài chuỗi phiên đi ngang tại một số vùng trồng trọng điểm, giao dịch từ 63.000 - 65.500 đ/kg.
Trao Huân chương Hữu nghị cho Đại sứ Hàn Quốc tại Việt Nam Park Noh Wan

Trao Huân chương Hữu nghị cho Đại sứ Hàn Quốc tại Việt Nam Park Noh Wan

Thừa ủy quyền của Chủ tịch nước, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đã trao Huân chương Hữu nghị cho Đại sứ Hàn Quốc tại Việt Nam Park Noh ...
Khủng hoảng năng lượng: Italy tìm cách khơi thông dòng khí đốt từ Nga qua Áo

Khủng hoảng năng lượng: Italy tìm cách khơi thông dòng khí đốt từ Nga qua Áo

Baoquocte.vn. Tập đoàn năng lượng Eni của Italy đang đàm phán với Gazprom của Nga và Gas Connect của Áo để tìm cách mở lại nguồn cung cấp khí đốt từ ...
Xuất khẩu ngày 30/9-2/10: Việt Nam vượt qua các thị trường chủ lực của Tây Ban Nha; xuất khẩu sang Nga 'hồi sức'

Xuất khẩu ngày 30/9-2/10: Việt Nam vượt qua các thị trường chủ lực của Tây Ban Nha; xuất khẩu sang Nga 'hồi sức'

Baoquocte.vn. Báo TG&VN điểm lại những tin nổi bật về hoạt động xuất nhập khẩu trong bản tin xuất khẩu ngày 30/9-2/10.
Một người chết, ba người bị thương trong vụ nổ súng tại vũ trường ở Madrid

Một người chết, ba người bị thương trong vụ nổ súng tại vũ trường ở Madrid

Baoquocte.vn. Đã có 1 người thiệt mạng và 3 người bị thương trong vụ nổ súng tại 1 vũ trường/câu lạc bộ đêm ở vùng ngoại ô thủ đô Madrid của ...
EU bàn cách giới hạn giá dầu Nga, những quốc gia nào lên tiếng phản đối?

EU bàn cách giới hạn giá dầu Nga, những quốc gia nào lên tiếng phản đối?

Baoquocte.vn. Đại diện các nước EU thảo luận về các biện pháp trừng phạt tiếp theo chống Nga, bao gồm việc giới hạn giá dầu vận chuyển bằng đường biển.
Tin thế giới 3/10: Nga nói về khả năng dùng vũ khí hạt nhân, Nhật Bản mở lại Đại sứ quán ở Ukraine

Tin thế giới 3/10: Nga nói về khả năng dùng vũ khí hạt nhân, Nhật Bản mở lại Đại sứ quán ở Ukraine

Baoquocte.vn. Lithuania trục xuất Đại biện lâm thời Nga, tình hình Burkina Faso vẫn nóng, Israel-Lebanon căng thẳng về biên giới…là một số tin thế giới đáng chú ý 24 giờ ...
UNFPA khẳng định sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với Việt Nam

UNFPA khẳng định sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với Việt Nam

Baoquocte.vn. Giám đốc khu vực châu Á-Thái Bình Dương của Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) thăm và làm việc tại Việt Nam.
Tập huấn công tác bảo đảm và đấu tranh về nhân quyền năm 2022 tại Hà Nam

Tập huấn công tác bảo đảm và đấu tranh về nhân quyền năm 2022 tại Hà Nam

Baoquocte.vn. Thời gian qua, công tác bảo đảm và đấu tranh về nhân quyền trên địa bàn tỉnh Hà Nam đã được quan tâm, thực hiện hiệu quả.
Phụ nữ Việt Nam-Lào-Campuchia hợp tác vì phát triển xanh và bền vững

Phụ nữ Việt Nam-Lào-Campuchia hợp tác vì phát triển xanh và bền vững

Baoquocte.vn. Diễn đàn 'Phụ nữ Việt Nam-Lào-Campuchia hội nhập, hợp tác vì phát triển xanh và bền vững trong một thế giới có Covid-19' đã được tổ chức tại thủ đô Hà Nội.
Công tác nhân quyền cần có sự kết hợp chặt chẽ giữa ‘xây’ và ‘chống’

Công tác nhân quyền cần có sự kết hợp chặt chẽ giữa ‘xây’ và ‘chống’

Baoquocte.vn. Ngày 23/9, tại tỉnh Cao Bằng, đã diễn ra Hội nghị tập huấn về công tác nhân quyền với sự tham dự của hơn 3.000 đại biểu.
Australia viện trợ 10 triệu USD để đảm bảo an ninh lương thực châu Phi

Australia viện trợ 10 triệu USD để đảm bảo an ninh lương thực châu Phi

Baoquocte.vn. Australia khẳng định sẽ cùng các đối tác khắp thế giới giải quyết khủng hoảng an ninh lương thực toàn cầu và đối phó thách thức từ biến đổi khí hậu và xung đột.
Việt Nam lên tiếng về việc ứng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc

Việt Nam lên tiếng về việc ứng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc

Baoquocte.vn. Người phát ngôn Lê Thị Thu Hằng đã bác bỏ nội dung sai sự thật, không khách quan của một số tổ chức về việc Việt Nam ứng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp ...
Bộ đội Biên phòng tỉnh An Giang chúc mừng Lễ Sen Dolta tại 5 chùa Khmer

Bộ đội Biên phòng tỉnh An Giang chúc mừng Lễ Sen Dolta tại 5 chùa Khmer

Baoquocte.vn. Đoàn công tác của Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh An Giang đến thăm và chúc mừng Lễ Sen Dolta của đồng bào Khmer tại 5 điểm chùa.
Thành tựu và nỗ lực bảo đảm quyền con người của Việt Nam xứng đáng được ghi nhận

Thành tựu và nỗ lực bảo đảm quyền con người của Việt Nam xứng đáng được ghi nhận

Baoquocte.vn. Việt Nam tự tin với những thành quả và nỗ lực đạt được trong bảo vệ và thúc đẩy các quyền con người.
Hòa bình chỉ có được khi tất cả đều chung sức

Hòa bình chỉ có được khi tất cả đều chung sức

Baoquocte.vn. Nhân Ngày quốc tế Hòa bình 21/9, Tổng thư ký Liên hợp quốc kêu gọi phát huy tinh thần đoàn kết toàn cầu, cùng hành động tập thể và tin tưởng nhau
Sóc Trăng: Đồng bào Khmer rộn ràng đón lễ Sen Dolta

Sóc Trăng: Đồng bào Khmer rộn ràng đón lễ Sen Dolta

Baoquocte.vn. Những ngày này, khi đến các phum sóc Sóc Trăng dễ dàng cảm nhận được không khí rộn ràng của đồng bào Khmer chuẩn bị đón mừng lễ Sen Dolta.
Tranh luận. Lãnh đạo nữ trong chính trị và ngoại giao: Nên hay không?

Tranh luận. Lãnh đạo nữ trong chính trị và ngoại giao: Nên hay không?

Baoquocte.vn. Dù phụ nữ đã đạt được nhiều tiến bộ trong cuộc chiến bình đẳng giới, nhưng số lãnh đạo nữ trong ngành chính trị và ngoại giao vẫn còn ở mức thấp.
Chủ trương của Campuchia trong xử lý tội phạm buôn người

Chủ trương của Campuchia trong xử lý tội phạm buôn người

Baoquocte.vn. Vụ việc liên quan đến người Việt Nam đào thoát khỏi sòng bạc ở tỉnh Kandal là 'giọt nước tràn ly' về hoạt động tội phạm buôn người ở Campuchia.
ASEAN nỗ lực thúc đẩy bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ

ASEAN nỗ lực thúc đẩy bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ

Baoquocte.vn. Thúc đẩy bình đẳng giới và tăng quyền năng cho phụ nữ là mục tiêu phấn đấu của toàn thế giới, trong đó có ASEAN.
Nhức nhối nạn bạo lực với nữ giới ở Mexico

Nhức nhối nạn bạo lực với nữ giới ở Mexico

Baoquocte.vn. Tại Mexico, cứ 10 phụ nữ và trẻ em gái thì có tới 7 người từng bị trải qua một hình thức bạo lực.
Australia: Treo cờ Thổ dân hay động thái hàn gắn quan hệ

Australia: Treo cờ Thổ dân hay động thái hàn gắn quan hệ

Baoquocte.vn. Lá cờ Thổ dân Australia sẽ vĩnh viễn tung bay trên Cầu cảng Sydney sau khi chính quyền bang New South Wales cam kết 17 triệu USD để lắp đặt cột cờ thứ ba.
Phần Lan: Nỗ lực giảm sự hấp dẫn của thuốc lá đối với giới trẻ

Phần Lan: Nỗ lực giảm sự hấp dẫn của thuốc lá đối với giới trẻ

Baoquocte.vn. Từ ngày 1/5, Phần Lan bắt buộc hình ảnh và logo thương hiệu phải xóa khỏi bao bì các sản phẩm thuốc lá, kể cả thuốc lá điện tử.
Nữ cựu binh Hải quân đầu tiên trở thành Cố vấn quốc phòng của Phó Tổng thống Mỹ

Nữ cựu binh Hải quân đầu tiên trở thành Cố vấn quốc phòng của Phó Tổng thống Mỹ

Baoquocte.vn. Bà Shanti Sethi, cựu binh Hải quân Mỹ gốc Ấn gia nhập văn phòng của Phó Tổng thống Kamala Harris với tư cách Cố vấn quốc phòng.
Sau 2 tháng chiến sự, hơn 5,2 triệu người Ukraine rời khỏi đất nước

Sau 2 tháng chiến sự, hơn 5,2 triệu người Ukraine rời khỏi đất nước

Baoquocte.vn. Phụ nữ và trẻ em chiếm 90% trong số hơn 5,2 triệu người Ukraine rời khỏi đất nước kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine.
Instagram 'lỗi hệ thống' trong việc bảo vệ phụ nữ khỏi những kẻ quấy rối

Instagram 'lỗi hệ thống' trong việc bảo vệ phụ nữ khỏi những kẻ quấy rối

Baoquocte.vn. Instagram có hệ thống hết sức lỏng lẻo trong việc ngăn chặn hành vi quấy rối qua tin nhắn, chủ yếu nhằm vào tệp người dùng nữ với lượng người theo dõi cao.
Phiên bản di động