Để hiểu hơn về con người và vùng đất Tây Nguyên

Lê An
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Lần đầu tiên Tọa độ: Cấu trúc gia đình và xã hội của người Jörai – một trong hai tác phẩm quan trọng nhất của nhà Tây Nguyên học hàng đầu Jacques Dournes phát hành tại Việt Nam.

Tọa độ: Cấu trúc gia đình và xã hội của người Jörai (tên gốc: Coordonnées: Structures jörai familiales et sociales) cùng với Pötao, một lý thuyết về quyền lực ở người Jörai Đông DươngRừng, Đàn bà, Điên loạn tạo nên bộ tài liệu vô cùng quý giá về con người và vùng đất Tây Nguyên.

Jacques Dournes (1922-1993) là nhà dân tộc học người Pháp, với bút danh là Dam Bo. Ông sống ở Tây Nguyên 25 năm (1946-1970) trong vai trò một nhà truyền giáo đam mê điền dã dân tộc học, tập trung nghiên cứu về văn hóa Jörai (Giarai) và các tộc người vùng cao nguyên.

Để hiểu hơn về con người và vùng đất Tây Nguyên
Cuốn sách được Nhà xuất bản Thế giới và Omega Plus ấn hành vào tháng Tư. (Nguồn: Omega Plus)

Với Tọa độ, Jacques Dournes đã dùng cách dẫn thuật chi tiết đi từ các truyền thuyết của người Jörai, lưu ý chúng ta về những tình tiết trong các câu chuyện, rồi đối sánh chúng với các “dấu hiệu” hay chỉ dấu đang diễn ra trong đời sống thực tế của người dân bản địa, từ đó tìm những mối nối, phân tách rồi giải nghĩa…

Cuối cùng, ông đưa ra kết luận về cấu trúc gia đình và xã hội Jörai, như bản chất “mẫu hệ” trong gia đình và xã hội của họ khác với “mẫu quyền” ở phương Tây ra sao, mối quan hệ đối ứng giữa đàn bà và đàn ông Jörai, mối liên kết giữa con người xứ này với chính tự nhiên…

Tác phẩm được xuất bản năm 1972, tức Jacques Dournes đã viết cuốn sách này và cho xuất bản ngay khi ông đang thực địa giữa những người Jörai mà ông tiếp xúc hằng ngày và đang cố gắng xác nhận các “tọa độ” (xã hội) của họ, nhận diện đúng bản nguyên, “căn cước” (identité) riêng của họ giữa thế giới này, để cuối cùng suy nghĩ về thực trạng và số phận của họ, những khả năng, những thách thức và con đường phát triển của họ trong thế giới ấy hôm nay.

Dựa trên ba “tọa độ” là: Hệ thống những quan hệ thân tộc, Hệ thống liên minh qua hôn nhân và Những quan hệ liên minh khác, Dournes đã rút ra kết luận rằng cấu trúc gia đình và xã hội Jörai xác định nên căn tính của người Jörai trong một tập họp xã hội.

Nhà văn Nguyên Ngọc: “Cùng với Rừng, Đàn bà, Điên loạn, và Pötao, một lý thuyết về quyền lực ở người Jörai Đông Dương, Tọa độ: Tọa độ: Cấu trúc gia đình và xã hội Jörai là tác phẩm đặc biệt quan trọng của nhà nhân học hàng đầu Jacques Dournes về con người và vùng đất Tây Nguyên".

Sau những nghiên cứu kỹ lưỡng xuyên suốt hơn hai trăm trang sách, ông bày tỏ những lo ngại về hiện trạng và con đường phát triển của con người và xã hội Jörai.

Tác giả cho rằng, khi người Jörai còn đứng trước những khả năng phát triển phong phú khác nhau, họ đã chọn con đường dễ dãi, ít cản trở nhất, song là con đường bế tắc, cá nhân bị hệ thống lấn át và nhanh chóng lu mờ.

Ở thời điểm thập niên 1970, chính con người và truyền thống của vùng đất này là thứ khiến tác giả lo âu về những mai một khả dĩ trong tương lai, để rồi thực tế sau này chứng tỏ những băn khoăn này của ông là tuyệt đối xác đáng. Quá trình đô thị hóa, với ông, vừa là cách cứu lấy những giá trị truyền thống có nguy cơ biến mất nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ.

Có thể nói với người đọc hiện đại, Tọa độ sẽ cho ta cơ hội chìm đắm trong không gian Tây Nguyên nói chung và không gian văn hóa Jörai nói riêng ở một chiều không-thời gian khác, để hiểu hơn về phong tục tập quán, và xã hội của nhóm dân tộc tiêu biểu trong đại gia đình các dân tộc thiểu số ở Việt Nam.

Cuốn sách nằm trong Bộ sách Tây Nguyên của Omega Plus, mang đến những góc nhìn đa chiều về lịch sử, tập tục, con người của một số dân tộc ở Tây Nguyên, với các tựa sách:

- Rừng, Đàn bà, Điên loạn - Jacques Dournes

- Pötao, một lý thuyết về quyền lực ở người Jörai Đông Dương - Jacques Dournes

- Người Ê Đê: Một xã hội mẫu quyền - Anne de Hauteclocque-Howe

- Vũ Man Tạp Lục Thư - Ôn Khê Nguyễn Tấn

TIN LIÊN QUAN
'Một hướng dẫn viên' về nghệ thuật hiện đại
Hai cuốn sách hay dành cho những người yêu thích dòng lịch sử
Khám phá Việt Nam - cuốn sách mở ra cả một thế giới
Góc nhìn mới mẻ từ cuốn sách hay ‘Nhà nước khởi tạo’
Những cuốn sách hay nên đọc trong mùa Covid-19 năm 2021

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Lịch âm 14/4 - Xem âm lịch hôm nay thứ 4 ngày 14/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 14/4/2021

Lịch âm 14/4 - Xem âm lịch hôm nay thứ 4 ngày 14/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 14/4/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 14/4. Âm lịch hôm nay 14/4. Xem âm lịch hôm nay ngày 14/4/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 14 tháng 4 năm 2021 hôm nay.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ 4 ngày 14/4/2021: Bọ Cạp bị tiểu nhân hãm hại, Song Tử xem đồng nghiệp như 'chiếu dưới'

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ 4 ngày 14/4/2021: Bọ Cạp bị tiểu nhân hãm hại, Song Tử xem đồng nghiệp như 'chiếu dưới'

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 14/4 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Điện mừng Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn

Điện mừng Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn

Baoquocte.vn. Nhân dịp ông Bùi Thanh Sơn được được bầu làm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, Lãnh đạo Bộ Ngoại giao các nước và tổ chức quốc tế đã gửi điện, ...
Lãnh đạo các nước tiếp tục gửi điện chúc mừng lãnh đạo Việt Nam

Lãnh đạo các nước tiếp tục gửi điện chúc mừng lãnh đạo Việt Nam

Baoquocte.vn. Lãnh đạo các nước đã gửi điện chúc mừng Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ.
Vụ cảnh sát Mỹ bắn tử vong công dân da màu: Cơn giận dữ dâng cao bất chấp giới nghiêm, Tổng thống Bịden gọi 'thảm kịch'

Vụ cảnh sát Mỹ bắn tử vong công dân da màu: Cơn giận dữ dâng cao bất chấp giới nghiêm, Tổng thống Bịden gọi 'thảm kịch'

Baoquocte.vn. Làn sóng biểu tình phản đối vụ cảnh sát bắn nhầm công dân da màu dẫn đến tử vong ở Minneapolis, Mỹ, đã biến thành bạo lực.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Đại sứ, Đại biện các nước ASEAN

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Đại sứ, Đại biện các nước ASEAN

Baoquocte.vn. Chiều ngày 13/4, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã tiếp xã giao các Đại sứ, Đại biện ASEAN đến chúc mừng nhân dịp được bầu làm Chủ tịch nước.
Quan hệ Mỹ-Ấn: Tưởng vậy, không phải vậy!

Quan hệ Mỹ-Ấn: Tưởng vậy, không phải vậy!

Baoquocte.vn. Những thiếu sót của chính quyền Joe Biden làm dấy lên những lo ngại về tương lai quan hệ đối tác chiến lược Mỹ-Ấn Độ.
Tin thế giới 13/4: Ukraine cầu viện NATO; Nga cảnh cáo Mỹ; Trung Quốc 'đe' Mỹ 'đừng đùa với lửa'; Philippines 'vô cùng bất bình' ở Biển Đông

Tin thế giới 13/4: Ukraine cầu viện NATO; Nga cảnh cáo Mỹ; Trung Quốc 'đe' Mỹ 'đừng đùa với lửa'; Philippines 'vô cùng bất bình' ở Biển Đông

Baoquocte.vn. Căng thẳng Nga-Ukraine, Nga-NATO, Nga-Mỹ, Mỹ-Trung, Biển Đông, Iran-Israel và sự cố ở cơ sở hạt nhân Natanz là một số tin thế giới nổi bật.
3 loại quả chị em thích mê là khắc tinh của mỡ thừa

3 loại quả chị em thích mê là khắc tinh của mỡ thừa

Baoquocte.vn. Dưới đây là 3 loại quả được nhiều chị em yêu thích có khả năng loại bỏ mỡ thừa cơ thể và nội tạng.
Ấn Độ-EU tiến hành đối thoại nhân quyền lần thứ 9

Ấn Độ-EU tiến hành đối thoại nhân quyền lần thứ 9

Baoquocte.vn. Ngày 12/4, Đối thoại Nhân quyền Ấn Độ-EU lần thứ 9 đã diễn ra tại New Delhi.
Đà Lạt mùa phượng tím, cảnh đẹp lãng mạn tựa cổ tích

Đà Lạt mùa phượng tím, cảnh đẹp lãng mạn tựa cổ tích

Baoquocte.vn. Phượng tím cùng lối kiến trúc đậm dấu ấn phương Tây của Đà Lạt, khiến du khách đặt chân đến đây như lạc vào một con phố nào đó ở nước ngoài.
Hoa anh đào rực rỡ, khoe sắc khắp các châu lục

Hoa anh đào rực rỡ, khoe sắc khắp các châu lục

Baoquocte.vn. Không riêng Nhật Bản, nhiều quốc gia ở Bắc bán cầu đang bước vào mùa Xuân, cũng là lúc hoa anh đào nở rộ tuyệt đẹp.
Đến Seoul ngắm 'sợi dây chuyền khổng lồ' kết bằng hoa anh đào

Đến Seoul ngắm 'sợi dây chuyền khổng lồ' kết bằng hoa anh đào

Baoquocte.vn. Hoa anh đào nở quanh hồ nước ngay công viên 32 tuổi, tạo thành một vòng khép kín khi nhìn từ trên cao, hút khách du Xuân.
Trải nghiệm chơi đùa cùng cá voi xám khổng lồ ở Mexico

Trải nghiệm chơi đùa cùng cá voi xám khổng lồ ở Mexico

Baoquocte.vn. Không chỉ sở hữu những bãi biển đẹp, khu bảo tồn El Vizcaíno (Mexico) còn thu lợi nhuận lớn từ sự xuất hiện của các chú cá voi xám.
'Vịnh Hạ Long thu nhỏ' đẹp như tiên cảnh ở An Giang

'Vịnh Hạ Long thu nhỏ' đẹp như tiên cảnh ở An Giang

Baoquocte.vn. Thiền viện Trúc Lâm An Giang đang trở thành điểm du lịch văn hóa - tâm linh thu hút đông đảo du khách.
Du lịch Việt Nam tìm cơ hội mới trong trạng thái bình thường mới

Du lịch Việt Nam tìm cơ hội mới trong trạng thái bình thường mới

Baoquocte.vn. Ngày 5/4, Hiệp hội Du lịch Việt Nam tổ chức buổi họp báo Hội chợ Du lịch quốc tế Việt Nam và Diễn đàn Du lịch nội địa toàn quốc 2021.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 6)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 6)

Baoquocte.vn. Văn học Italy chiếm một vị trí quan trọng trong văn hóa của châu Âu. Thời kỳ này có một số tên tuổi nổi tiếng như: Dante Alighieri, Deledda Grazia.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 5)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 5)

Baoquocte.vn. Văn học Italy chiếm vị trí quan trọng trong văn hóa của châu Âu. Thời kỳ này có một số tên tuổi nổi tiếng như: Croce Benedetto, D’annunzio Gabriela
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 4)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 4)

Baoquocte.vn. Văn học Italy chiếm một vị trí quan trọng trong văn hóa của châu Âu. Thời kỳ này có một số tên tuổi nổi tiếng thế giới.
Mục sở thị cuốn sách in chữ quốc ngữ đầu tiên của Việt Nam

Mục sở thị cuốn sách in chữ quốc ngữ đầu tiên của Việt Nam

Baoquocte.vn. Cuốn sách in chữ quốc ngữ đầu tiên được in vào năm 1651, tại Roma (Italy) hiện đang được lưu giữ tại nhà thờ Mằng Lăng (huyện Tuy An, Phú Yên).
Bàn luận về thi ca và hội họa, tôn vinh các sáng tạo văn chương và nghệ thuật

Bàn luận về thi ca và hội họa, tôn vinh các sáng tạo văn chương và nghệ thuật

Baoquocte.vn. Tọa đàm “Từ thi ca đến hội họa” đã diễn ra tại L’Espace, nằm trong chuỗi các sự kiện nhằm tôn vinh các sáng tạo văn chương và nghệ thuật.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 3)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 3)

Baoquocte.vn. Văn học Italy chiếm một vị trí quan trọng trong văn hóa của châu Âu. Thời kỳ này có một số tên tuổi nổi tiếng thế giới
Phiên bản di động