Để hiểu hơn về con người và vùng đất Tây Nguyên

Lê An
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Lần đầu tiên Tọa độ: Cấu trúc gia đình và xã hội của người Jörai – một trong hai tác phẩm quan trọng nhất của nhà Tây Nguyên học hàng đầu Jacques Dournes phát hành tại Việt Nam.

Tọa độ: Cấu trúc gia đình và xã hội của người Jörai (tên gốc: Coordonnées: Structures jörai familiales et sociales) cùng với Pötao, một lý thuyết về quyền lực ở người Jörai Đông DươngRừng, Đàn bà, Điên loạn tạo nên bộ tài liệu vô cùng quý giá về con người và vùng đất Tây Nguyên.

Jacques Dournes (1922-1993) là nhà dân tộc học người Pháp, với bút danh là Dam Bo. Ông sống ở Tây Nguyên 25 năm (1946-1970) trong vai trò một nhà truyền giáo đam mê điền dã dân tộc học, tập trung nghiên cứu về văn hóa Jörai (Giarai) và các tộc người vùng cao nguyên.

Để hiểu hơn về con người và vùng đất Tây Nguyên
Cuốn sách được Nhà xuất bản Thế giới và Omega Plus ấn hành vào tháng Tư. (Nguồn: Omega Plus)

Với Tọa độ, Jacques Dournes đã dùng cách dẫn thuật chi tiết đi từ các truyền thuyết của người Jörai, lưu ý chúng ta về những tình tiết trong các câu chuyện, rồi đối sánh chúng với các “dấu hiệu” hay chỉ dấu đang diễn ra trong đời sống thực tế của người dân bản địa, từ đó tìm những mối nối, phân tách rồi giải nghĩa…

Cuối cùng, ông đưa ra kết luận về cấu trúc gia đình và xã hội Jörai, như bản chất “mẫu hệ” trong gia đình và xã hội của họ khác với “mẫu quyền” ở phương Tây ra sao, mối quan hệ đối ứng giữa đàn bà và đàn ông Jörai, mối liên kết giữa con người xứ này với chính tự nhiên…

Tác phẩm được xuất bản năm 1972, tức Jacques Dournes đã viết cuốn sách này và cho xuất bản ngay khi ông đang thực địa giữa những người Jörai mà ông tiếp xúc hằng ngày và đang cố gắng xác nhận các “tọa độ” (xã hội) của họ, nhận diện đúng bản nguyên, “căn cước” (identité) riêng của họ giữa thế giới này, để cuối cùng suy nghĩ về thực trạng và số phận của họ, những khả năng, những thách thức và con đường phát triển của họ trong thế giới ấy hôm nay.

Dựa trên ba “tọa độ” là: Hệ thống những quan hệ thân tộc, Hệ thống liên minh qua hôn nhân và Những quan hệ liên minh khác, Dournes đã rút ra kết luận rằng cấu trúc gia đình và xã hội Jörai xác định nên căn tính của người Jörai trong một tập họp xã hội.

Nhà văn Nguyên Ngọc: “Cùng với Rừng, Đàn bà, Điên loạn, và Pötao, một lý thuyết về quyền lực ở người Jörai Đông Dương, Tọa độ: Tọa độ: Cấu trúc gia đình và xã hội Jörai là tác phẩm đặc biệt quan trọng của nhà nhân học hàng đầu Jacques Dournes về con người và vùng đất Tây Nguyên".

Sau những nghiên cứu kỹ lưỡng xuyên suốt hơn hai trăm trang sách, ông bày tỏ những lo ngại về hiện trạng và con đường phát triển của con người và xã hội Jörai.

Tác giả cho rằng, khi người Jörai còn đứng trước những khả năng phát triển phong phú khác nhau, họ đã chọn con đường dễ dãi, ít cản trở nhất, song là con đường bế tắc, cá nhân bị hệ thống lấn át và nhanh chóng lu mờ.

Ở thời điểm thập niên 1970, chính con người và truyền thống của vùng đất này là thứ khiến tác giả lo âu về những mai một khả dĩ trong tương lai, để rồi thực tế sau này chứng tỏ những băn khoăn này của ông là tuyệt đối xác đáng. Quá trình đô thị hóa, với ông, vừa là cách cứu lấy những giá trị truyền thống có nguy cơ biến mất nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ.

Có thể nói với người đọc hiện đại, Tọa độ sẽ cho ta cơ hội chìm đắm trong không gian Tây Nguyên nói chung và không gian văn hóa Jörai nói riêng ở một chiều không-thời gian khác, để hiểu hơn về phong tục tập quán, và xã hội của nhóm dân tộc tiêu biểu trong đại gia đình các dân tộc thiểu số ở Việt Nam.

Cuốn sách nằm trong Bộ sách Tây Nguyên của Omega Plus, mang đến những góc nhìn đa chiều về lịch sử, tập tục, con người của một số dân tộc ở Tây Nguyên, với các tựa sách:

- Rừng, Đàn bà, Điên loạn - Jacques Dournes

- Pötao, một lý thuyết về quyền lực ở người Jörai Đông Dương - Jacques Dournes

- Người Ê Đê: Một xã hội mẫu quyền - Anne de Hauteclocque-Howe

- Vũ Man Tạp Lục Thư - Ôn Khê Nguyễn Tấn

TIN LIÊN QUAN
'Một hướng dẫn viên' về nghệ thuật hiện đại
Hai cuốn sách hay dành cho những người yêu thích dòng lịch sử
Khám phá Việt Nam - cuốn sách mở ra cả một thế giới
Góc nhìn mới mẻ từ cuốn sách hay ‘Nhà nước khởi tạo’
Những cuốn sách hay nên đọc trong mùa Covid-19 năm 2021

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ nhật 26/9/2021: Bạch Dương cung tài lộc không sáng, Thiên Bình mệt mỏi trong tình cảm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ nhật 26/9/2021: Bạch Dương cung tài lộc không sáng, Thiên Bình mệt mỏi trong tình cảm

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 26/9 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Thủ tướng Ấn Độ: 'Mượn' tình hình Afghanistan 'bẻ' Pakistan

Thủ tướng Ấn Độ: 'Mượn' tình hình Afghanistan 'bẻ' Pakistan

Baoquocte.vn. Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cảnh báo các nước đang sử dụng chủ nghĩa khủng bố như một "công cụ chính trị"...
Bầu cử Đức: 16 năm, được - mất và một khoảng trống rất lớn

Bầu cử Đức: 16 năm, được - mất và một khoảng trống rất lớn

Baoquocte.vn. Trước bà Angela Merkel, chưa có thủ tướng Đức nào rời chức vụ một cách thanh thản và được lòng dân đến vậy...
Toàn cảnh lô vaccine Covid-19 Abdala của Cuba và thiết bị, vật tư y tế của các đối tác Hoa Kỳ tài trợ về đến Sân bay Nội Bài

Toàn cảnh lô vaccine Covid-19 Abdala của Cuba và thiết bị, vật tư y tế của các đối tác Hoa Kỳ tài trợ về đến Sân bay Nội Bài

Baoquocte.vn. Tối 25/9, 1,05 triệu liều vaccine Covid-19 Abdala của Cuba và thiết bị, vật tư y tế của các đối tác Hoa Kỳ tài trợ đã về đến Sân bay ...
Lễ bàn giao vaccine Covid-19 Abdala của Cuba và thiết bị, vật tư y tế tại Sân bay Quốc tế Nội Bài

Lễ bàn giao vaccine Covid-19 Abdala của Cuba và thiết bị, vật tư y tế tại Sân bay Quốc tế Nội Bài

Baoquocte.vn. 1,05 triệu liều vaccine Covid-19 Abdala của Cuba đã về đến Sân bay Nội Bài trên chuyến chuyên cơ đưa Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc về Việt Nam.
Long trọng kỷ niệm 76 năm Quốc khánh Việt Nam tại Slovakia

Long trọng kỷ niệm 76 năm Quốc khánh Việt Nam tại Slovakia

Baoquocte.vn. Lễ kỷ niệm 76 năm Quốc khánh Việt Nam tại Slovakia diễn ra trong không khí trang trọng, ấm áp và để lại nhiều ấn tượng với khách mời.
AUKUS đang 'phủ bóng đen' lên thỏa thuận thương mại tự do EU-Australia?

AUKUS đang 'phủ bóng đen' lên thỏa thuận thương mại tự do EU-Australia?

Baoquocte.vn. Liệu mối quan hệ Australia-Pháp đang bị xấu đi do tác động của thỏa thuận an ninh AUKUS có khiến FTA EU-Australia bị ảnh hưởng?
Trung Quốc chi kỷ lục cho nghiên cứu và phát triển

Trung Quốc chi kỷ lục cho nghiên cứu và phát triển

Baoquocte.vn. Nghiên cứu mới đây của Viện Aspen cho thấy, số tiền Trung Quốc chi cho hoạt động nghiên cứu và phát triển đang trên đà vượt Mỹ vào năm 2025.
Indonesia tăng tốc phát triển nền kinh tế Hồi giáo

Indonesia tăng tốc phát triển nền kinh tế Hồi giáo

Baoquocte.vn. Chính phủ Indonesia đưa ra các trọng tâm để phát triển nền kinh tế Hồi giáo, trong đó nhấn mạnh phát triển ngành tài chính Hồi giáo.
Bình Nhưỡng cân nhắc tham gia hội nghị thượng đỉnh liên Triều

Bình Nhưỡng cân nhắc tham gia hội nghị thượng đỉnh liên Triều

Baoquocte.vn. Ngày 25/9, em gái nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un cho biết, Bình Nhưỡng có thể tham gia hội nghị thượng đỉnh liên Triều nếu được đáp ứng các ...
Diện mạo mới của hai khu dự trữ sinh quyển Núi Chúa và Kon Hà Nừng

Diện mạo mới của hai khu dự trữ sinh quyển Núi Chúa và Kon Hà Nừng

Baoquocte.vn. Việc Núi Chúa và Kon Hà Nừng chính thức được UNESCO công nhận đã nâng khu dự trữ sinh quyển thế giới ở Việt Nam lên con số 11.
Hà Nội phục hồi ngành du lịch với 'Chiến dịch Xanh – Xanh'

Hà Nội phục hồi ngành du lịch với 'Chiến dịch Xanh – Xanh'

Baoquocte.vn. Hội thảo trực tuyến ‘Chiến dịch xanh – xanh’ nhằm tìm giải pháp phục hồi và phát triển du lịch.
33 Di sản thế giới mới nhất được UNESCO công nhận (kỳ cuối)

33 Di sản thế giới mới nhất được UNESCO công nhận (kỳ cuối)

Baoquocte.vn. Sau đây là danh sách những Di sản thế giới mới được bổ sung trong hai năm 2020/2021, theo thứ tự do UNESCO công bố.
33 Di sản thế giới mới nhất được UNESCO công nhận (kỳ 1)

33 Di sản thế giới mới nhất được UNESCO công nhận (kỳ 1)

Baoquocte.vn. Theo UNESCO, Di sản thế giới được định nghĩa là "sự chỉ định các địa điểm trên Trái đất có giá trị phổ quát nổi bật đối với nhân loại.
Chuyến du ngoạn tới 11 thành phố cổ nhất thế giới

Chuyến du ngoạn tới 11 thành phố cổ nhất thế giới

Baoquocte.vn. Những thành phố cổ với lịch sử hàng nghìn năm có nhiều thứ dành cho du khách hơn là chỉ có kiến ​​trúc đẹp và cổ vật độc đáo.
Ấn Độ xem xét mở cửa, miễn phí thị thực cho nửa triệu du khách nước ngoài đầu tiên

Ấn Độ xem xét mở cửa, miễn phí thị thực cho nửa triệu du khách nước ngoài đầu tiên

Baoquocte.vn. Ấn Độ có thể sớm mở cửa trở lại cho du khách nước ngoài trong bối cảnh tình hình dịch bệnh Covid-19 tại nước này đang lắng dịu.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Bỉ (kỳ 2)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Bỉ (kỳ 2)

Baoquocte.vn. Ở Bỉ có hai dòng văn học: văn học viết bằng tiếng Pháp và văn học viết bằng tiếng Hà Lan.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Bỉ (kỳ 1)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Bỉ (kỳ 1)

Baoquocte.vn. Ở Bỉ, sử dụng hai ngôn ngữ là tiếng Pháp và tiếng Hà Lan. Do đó có hai dòng văn học: văn học viết bằng tiếng Pháp và văn học viết bằng tiếng Hà Lan.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ cuối)

Baoquocte.vn. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả, tác phẩm nổi tiếng thế giới.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 6)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 6)

Baoquocte.vn. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả, tác phẩm nổi tiếng thế giới.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 5)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 5)

Baoquocte.vn. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả, tác phẩm nổi tiếng thế giới.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 4)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 4)

Baoquocte.vn. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả, tác phẩm nổi tiếng thế giới.
Phiên bản di động