Hai cuốn sách hay dành cho những người yêu thích dòng lịch sử

Nga Vũ
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Một là tác phẩm lịch sử kinh điển của Trung Quốc, hai là tài liệu quý được viết từ những năm 1900 trở về trước của Nhật Bản đã có mặt tại Việt Nam.

Kho tài liệu vô giá của Tư Mã Thiên

Sử Ký (tên gốc: “史記”) là công trình sử học lớn nhất của Trung Quốc và là một trong những quyển sử nổi tiếng nhất của thế giới được biên soạn bởi đại sử gia Tư Mã Thiên thời Tây Hán.

Đây là tác phẩm tổng hợp lịch sử đầu tiên ở Trung Quốc, ghi lại 3000 năm từ thời Hoàng Đế, đến thời nhà Hán giữa bốn năm đầu. Đây đồng thời là một trong những tác phẩm văn học ưu tú của nhân loại. Người Trung Hoa xem nó là tác phẩm lớn nhất về văn xuôi trong nền văn học cổ Trung Quốc và là tác phẩm cổ điển ngang hàng với thơ của Đỗ Phủ.

Do đây là một tác phẩm khó vs dung lương đồ sộ nên Omega+ chỉ lựa chọn dịch trọn vẹn những chương tiêu biểu nhất và lược bớt những đoạn ít quan trọng đối với văn học, với sự góp ý của dịch giả Phan Duy Tiếp.
Sử ký là một tác phẩm với dung lượng đồ sộ nên đơn vị xuất bản chỉ lựa chọn dịch trọn vẹn những chương tiêu biểu nhất và lược bớt những đoạn ít quan trọng đối với văn học, với góp ý của dịch giả Phan Duy Tiếp. (Nguồn: Omega+)

Trong công trình lịch sử đồ sộ này, Tư Mã Thiên đã mang đến một kho tài liệu vô giá, chính xác, với giá trị tổng hợp rất cao ghi lại các quy tắc, sự kiện chính trị, kinh tế và văn hóa của toàn bộ dân tộc Trung Hoa. Tác phẩm có tất cả 52 vạn chữ, 130 thiên, gồm năm phần: Bản kỷ, biểu, thư, thế gia, liệt truyện.

Trong đó, mục đích của “Bản kỷ” là chép lại sự việc của những người, những nước có tác dụng chi phối cả thiên hạ. Ngay ở đây, trong cách sắp đặt của ông cũng có những điều đời sau không dám nghĩ đến. Qua đó, cung cấp cho người đọc, cái nhìn khái quát về từng thời đại, sau đó đi sâu vào từng sự kiện và từng nhân vật.

Tiếp đó, để có cái nhìn đối chiếu các sự kiện hoặc căn cứ vào niên đại, hoặc căn cứ vào sự tương quan đồng thời giữa các nước, Tư Mã Thiên lập ra mười “biểu” về những công trình khoa học rất quý, ghi chép, năm, tháng, biến cố, giúp cho các nhà sử học hiểu được vị trí của từng sự kiện và sự tương quan của nó về thời gian cũng như về không gian với các sự kiện khác, đặc biệt ở trong một nước mênh mông lại chia cắt phân tán như Trung Quốc cổ.

Lịch sử một nước chủ yếu là lịch sử của những thiết chế của nó. Tư Mã Thiên nhận thấy điều đó nên viết tám “thư” dành cho tám mặt của xã hội Trung Quốc thời bấy giờ. Trong đó, tác giả nêu rõ sự biến đổi, những cống hiến về lễ, nhạc, luật lệ, việc làm lịch, thiên văn,... qua các thời đại.

Phần “thế gia” bao gồm 30 thiên, chủ yếu nói đến lịch sử các chư hầu, chẳng hạn các nước Tề, Lỗ, Triệu, Sở...; những người có địa vị lớn trong quý tộc như các thái hậu, những người được phong một nước như Chu Công, Thiệu Công, và những người có công lớn như Trương Lương, Trần Bình... Đáng chú ý nhất là tác giả xếp vào thế gia hai người thường dân không hề có một tấc đất phong: Khổng Tử - một người có địa vị đặc biệt trong lịch sử tư tưởng của Trung Quốc và Trần Thiệp - anh chàng cố nông đã cầm đầu cuộc nông dân khởi nghĩa đầu tiên của lịch sử dân tộc Hán.

Ở phần cuối “liệt truyện”, có 70 thiên bao gồm những nhân vật khác nhau và những sự việc rất khác nhau. Đặc biệt, ông đã nhìn thấy vai trò to lớn của những con người bình thường, thường không có chức tước gì nhưng có ảnh hưởng vô cùng sâu rộng đối với cả dân tộc.

Đối với những người yêu văn học Trung Quốc, tác phẩm đưa đến một cảm giác rất lạ. Ở đây có cái biến ảo của Nam Hoa Kinh, có cái rạch ròi của Hàn Phi Tử, có cái hoa lệ của Tả truyện, có cái nghiêm khắc của Xuân Thu.

Nhưng còn một cái nữa mà văn học từ Hán trở về trước (trừ Kinh Thi) không thấy có, đó là ý thức bám chắc vào sự thực, không xa rời cuộc sống dù chỉ nửa bước. Có thể nói, Sử Ký chính là Tư Mã Thiên sống và con người ấy sống với những tư tưởng lớn.

Hiểu về chính thể lập hiến của Nhật Bản

Lược sử phát triển dân quyền Nhật Bản (tên gốc: “日本民權發達史”) là tác phẩm của chính trị gia người Nhật Uehara Etsujirō. Xuất bản lần đầu năm 1961, đây là một trong số những tài liệu hiếm hoi được viết từ những năm 1900 trở về trước và nay đã có mặt tại Việt Nam.

Hai cuốn sách hay dành cho những người yêu thích dòng lịch sử
Cuốn sách vừa được Nhà xuất bản Thế giới và Omega Plus ấn hành tại Việt Nam. (Nguồn: Omega+)

Trong tác phẩm, Etsujirō đã trình bày về nguồn gốc cũng như quá trình phát triển chính thể lập hiến Nhật Bản, với mong muốn đóng góp giúp cho nền hiến chính Nhật Bản phát triển, khiến quyền lợi và tự do của người dân Nhật thời bấy giờ cũng như sau này được mở rộng; xây dựng được một chế độ bình đẳng, mỗi cá nhân có thể phát huy được hết tài năng của mình.

Trước đó, hầu hết sử gia và nhà hiến pháp Nhật Bản đều chủ trương sự ra đời của chính thể lập hiến Nhật Bản (tức nền tảng của sự phát triển dân quyền) không phải xuất phát từ đòi hỏi của nhân dân, mà xuất phát từ chính phủ. Trong số quốc dân cũng không ít người đồng thuận với chủ trương ấy.

Theo Uehara Etsujirō, đó là tư duy sai lầm do không khảo xét kỹ càng sự thực lịch sử, cũng như không thấu hiểu rõ nhân tình thế thái. Chính thể lập hiến của Nhật Bản được ra đời không phải nhờ chính phủ, mà là từ một bộ phận quốc dân hay toàn thể quốc dân nỗ lực phấn đấu giành được.

Sự phát triển của chính thể lập hiến Nhật Bản, tuy vẫn còn chậm nhưng vẫn có những tiến triển qua từng năm là điều ai cũng nhận thấy. Uehara Etsujirō nhìn thấy điểm đó nên mới soạn ra sách này, những mong độc giả thấy được khái lược sự phát triển của nền hiến chính Nhật Bản.

Tư Mã Thiên (145 TCN - 86 TCN) tên tự là Tử Trường. Ông sống thời thơ ấu ở Long Môn, cày ruộng, chăn cừu, làm bạn với những người nông dân bình thường, và học các sách sử cổ. Lên mười tuổi, ông đã học Tả truyện, Quốc ngữ, Thế bản và thuộc lòng hầu hết những bài văn nổi tiếng của thời trước. Năm hai mươi tuổi, ông bắt đầu lên đường đi du lịch để xem tận mắt những nơi sau này ông sẽ phải viết sử. Đến năm 108 TCN, ông thay cha làm thái sử lệnh, rồi bị khép vào tội “coi thường nhà vua”. Sau ông làm đến chức trung thư lệnh và mất năm 60 tuổi.

Uehara Etsujirō (1877 - 1962) là một chính trị gia người Nhật Bản. Sinh ra tại tỉnh Nagano. Năm 1899 ông sang Mỹ. Năm 1907 ông tốt nghiệp Đại học Bang Washington. Hồi còn học đại học, ông theo học chuyên ngành Kinh tế chính trị từ John Smith. Cùng năm đó ông học tiếp lên cao học tại Đại học London, và năm 1910 ông có được bằng tiến sĩ Kinh tế chính trị.

Sau khi về nước ông trở thành giáo sư, giảng dạy tại Đại học Meiji, Đại học Rikkyo. Từ năm 1932 đến năm 1936 ông đảm nhận chức vụ Phó Nghị trưởng Chúng nghị viện. Năm 1946 ông gia nhập Nội các trong vai trò Quốc vụ Đại thần của Nội các Yoshida lần thứ nhất. Ông mất năm 1962.

TIN LIÊN QUAN
Góc nhìn mới mẻ từ cuốn sách hay ‘Nhà nước khởi tạo’
Những cuốn sách hay nên đọc trong mùa Covid-19 năm 2021
Cuốn sách với những giải mã về mạng lưới và quyền lực trong xã hội
Lịch sử chính trị - Bộ sách mang tính bước ngoặt về lịch sử nhà nước hiện đại
Vì sao cuốn sách ‘Ăn theo nhóm máu’ vẫn bán chạy sau hơn hai thập kỷ?

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 28/5/2022: Cự Giải may mắn trong sự nghiệp

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 28/5/2022: Cự Giải may mắn trong sự nghiệp

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 28/5/2022 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Đề nghị Intel hỗ trợ Việt Nam trong xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Đề nghị Intel hỗ trợ Việt Nam trong xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Baoquocte.vn. Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị Intel tiếp tục đầu tư vào Việt Nam, không chỉ mở rộng sản xuất mà đầu tư theo chiều sâu.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Hội người Hàn Quốc tại Việt Nam

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Hội người Hàn Quốc tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước mong muốn Hội người Hàn Quốc tại Việt Nam có nhiều biện pháp thúc đẩy hợp tác hai nước trong nhiều lĩnh vực.
Doanh nhân và Cuộc sống số 11/2022: Hoa hậu Hoài Hạnh - Sống cống hiến cho xã hội

Doanh nhân và Cuộc sống số 11/2022: Hoa hậu Hoài Hạnh - Sống cống hiến cho xã hội

Baoquocte.vn. Mời quý độc giả cùng lắng nghe câu chuyện của Hoa hậu Hoài Hạnh trong Doanh nhân và Cuộc sống số 11 phát sóng 9h00 ngày 28/5 trên Quốc tế ...
Việt Nam-Algeria: Đẩy mạnh hợp tác thương mại, dầu khí, lao động và nông nghiệp

Việt Nam-Algeria: Đẩy mạnh hợp tác thương mại, dầu khí, lao động và nông nghiệp

Baoquocte.vn. Chiều 27/5, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn tiếp Tổng thư ký Bộ Ngoại giao Algeria Chakib Rachid Kaïd đang có chuyến thăm tới Việt Nam.
Việt Nam-Algeria: Tiếp tục hợp tác chặt chẽ và tích cực ủng hộ lẫn nhau tại quốc tế và khu vực

Việt Nam-Algeria: Tiếp tục hợp tác chặt chẽ và tích cực ủng hộ lẫn nhau tại quốc tế và khu vực

Baoquocte.vn. Ngày 27/5, tại Hà Nội, đã diễn ra Tham vấn chính trị lần thứ 3 giữa Bộ Ngoại giao Việt Nam và Bộ Ngoại giao và Cộng đồng người Algeria ...
Tin thế giới ngày 27/5: Ukraine nói ‘cần thảo luận’ với Nga, tàu NATO tập trận ở Phần Lan, Trung Quốc chỉ trích Ngoại trưởng Mỹ

Tin thế giới ngày 27/5: Ukraine nói ‘cần thảo luận’ với Nga, tàu NATO tập trận ở Phần Lan, Trung Quốc chỉ trích Ngoại trưởng Mỹ

Baoquocte.vn. Tổng thống Ukraine nêu bật tầm quan trọng của đối thoại với Nga, tàu chiến NATO tập trận ở Phần Lan…là một số tin thế giới nổi bật 24 giờ ...
Cuốn sách trang bị kiến thức sơ cấp cứu cho nhiều người

Cuốn sách trang bị kiến thức sơ cấp cứu cho nhiều người

Baoquocte.vn. Thương hiệu sách và xuất bản tri thức y học MedInsights vừa phát hành cuốn sách 'Cẩm nang sơ cấp cứu thường thức' do nhà xuất bản hàng đầu thế ...
Doanh nhân kiều bào thúc đẩy hợp tác đào tạo lĩnh vực luật và kinh tế, thương mại quốc tế với Hàn Quốc

Doanh nhân kiều bào thúc đẩy hợp tác đào tạo lĩnh vực luật và kinh tế, thương mại quốc tế với Hàn Quốc

Baoquocte.vn. Hiệp hội Doanh nhân và Đầu tư Việt Nam-Hàn Quốc (VKBIA) và Trường Đại học Luật và Kinh doanh Quốc tế Hàn Quốc (TLBU) đã đã ký kết hợp tác ...
Mỹ 'bắt bài' Trung Quốc, nêu bật phương châm 3 'từ khóa'

Mỹ 'bắt bài' Trung Quốc, nêu bật phương châm 3 'từ khóa'

Baoquocte.vn. Bài phát biểu dài 45 phút của Ngoại trưởng Mỹ đã cho thấy đầy đủ cách tiếp cận mới của chính quyền Tổng thống Biden với Trung Quốc.
NZ Herald: 10 lý do để du khách quốc tế đến thăm Việt Nam

NZ Herald: 10 lý do để du khách quốc tế đến thăm Việt Nam

Baoquocte.vn. Việt Nam đang mở cửa chào đón du khách quốc tế, sau khi đại dịch Covid-19 qua đi. Báo NZ Herald nêu 10 lý do tại sao nên đến thăm Việt Nam.
Hình ảnh thủ đô Canberra được 'nhuộm màu' trong sắc Thu trữ tình

Hình ảnh thủ đô Canberra được 'nhuộm màu' trong sắc Thu trữ tình

Baoquocte.vn. Người dân Canberra, Australia, đang tận hưởng không khí se lạnh mùa Thu và chiêm ngưỡng 'buổi trình diễn' màu sắc của những hàng cây vào mùa thay lá.
Tuần du lịch Ninh Bình: Ngoại giao chung sức với địa phương mở cửa du lịch trở lại

Tuần du lịch Ninh Bình: Ngoại giao chung sức với địa phương mở cửa du lịch trở lại

Baoquocte.vn. Tuần du lịch Ninh Bình năm 2022 là sự kiện nhằm hưởng ứng chủ trương của Chính phủ mở lại hoạt động du lịch trong điều kiện bình thường mới.
Khai mạc Tuần du lịch Ninh Bình ‘Sắc vàng Tam Cốc – Tràng An’ năm 2022

Khai mạc Tuần du lịch Ninh Bình ‘Sắc vàng Tam Cốc – Tràng An’ năm 2022

Baoquocte.vn. Tuần du lịch Ninh Bình năm 2022 diễn ra từ ngày 21-28/5 với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật và các sản phẩm du lịch đặc sắc.
Hội chợ thị trường du lịch khu vực Arab: Giới thiệu các ý tưởng mới cho ngành du lịch hậu Covid-19

Hội chợ thị trường du lịch khu vực Arab: Giới thiệu các ý tưởng mới cho ngành du lịch hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Ra mắt lần đầu tiên vào năm 1994, đến nay ATM đã trở thành sự kiện thường niên thu hút hàng ngàn công ty và doanh nghiệp du lịch trên thế giới.
Khai mạc Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội năm 2022

Khai mạc Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội năm 2022

Baoquocte.vn. Tối 20/5, Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội năm 2022 đã khai mạc trọng thể ở quảng trường trước sân vận động Mỹ Đình, Hà Nội.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 25]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 25]

Baoquocte.vn. Những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 24]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 24]

Baoquocte.vn. Những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 23]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 23]

Baoquocte.vn. Những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 22]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 22]

Baoquocte.vn. Những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 21]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 21]

Baoquocte.vn. Những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 20]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 20]

Baoquocte.vn. Những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.