Hai cuốn sách hay dành cho những người yêu thích dòng lịch sử

Nga Vũ
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Một là tác phẩm lịch sử kinh điển của Trung Quốc, hai là tài liệu quý được viết từ những năm 1900 trở về trước của Nhật Bản đã có mặt tại Việt Nam.

Kho tài liệu vô giá của Tư Mã Thiên

Sử Ký (tên gốc: “史記”) là công trình sử học lớn nhất của Trung Quốc và là một trong những quyển sử nổi tiếng nhất của thế giới được biên soạn bởi đại sử gia Tư Mã Thiên thời Tây Hán.

Đây là tác phẩm tổng hợp lịch sử đầu tiên ở Trung Quốc, ghi lại 3000 năm từ thời Hoàng Đế, đến thời nhà Hán giữa bốn năm đầu. Đây đồng thời là một trong những tác phẩm văn học ưu tú của nhân loại. Người Trung Hoa xem nó là tác phẩm lớn nhất về văn xuôi trong nền văn học cổ Trung Quốc và là tác phẩm cổ điển ngang hàng với thơ của Đỗ Phủ.

Do đây là một tác phẩm khó vs dung lương đồ sộ nên Omega+ chỉ lựa chọn dịch trọn vẹn những chương tiêu biểu nhất và lược bớt những đoạn ít quan trọng đối với văn học, với sự góp ý của dịch giả Phan Duy Tiếp.
Sử ký là một tác phẩm với dung lượng đồ sộ nên đơn vị xuất bản chỉ lựa chọn dịch trọn vẹn những chương tiêu biểu nhất và lược bớt những đoạn ít quan trọng đối với văn học, với góp ý của dịch giả Phan Duy Tiếp. (Nguồn: Omega+)

Trong công trình lịch sử đồ sộ này, Tư Mã Thiên đã mang đến một kho tài liệu vô giá, chính xác, với giá trị tổng hợp rất cao ghi lại các quy tắc, sự kiện chính trị, kinh tế và văn hóa của toàn bộ dân tộc Trung Hoa. Tác phẩm có tất cả 52 vạn chữ, 130 thiên, gồm năm phần: Bản kỷ, biểu, thư, thế gia, liệt truyện.

Trong đó, mục đích của “Bản kỷ” là chép lại sự việc của những người, những nước có tác dụng chi phối cả thiên hạ. Ngay ở đây, trong cách sắp đặt của ông cũng có những điều đời sau không dám nghĩ đến. Qua đó, cung cấp cho người đọc, cái nhìn khái quát về từng thời đại, sau đó đi sâu vào từng sự kiện và từng nhân vật.

Tiếp đó, để có cái nhìn đối chiếu các sự kiện hoặc căn cứ vào niên đại, hoặc căn cứ vào sự tương quan đồng thời giữa các nước, Tư Mã Thiên lập ra mười “biểu” về những công trình khoa học rất quý, ghi chép, năm, tháng, biến cố, giúp cho các nhà sử học hiểu được vị trí của từng sự kiện và sự tương quan của nó về thời gian cũng như về không gian với các sự kiện khác, đặc biệt ở trong một nước mênh mông lại chia cắt phân tán như Trung Quốc cổ.

Lịch sử một nước chủ yếu là lịch sử của những thiết chế của nó. Tư Mã Thiên nhận thấy điều đó nên viết tám “thư” dành cho tám mặt của xã hội Trung Quốc thời bấy giờ. Trong đó, tác giả nêu rõ sự biến đổi, những cống hiến về lễ, nhạc, luật lệ, việc làm lịch, thiên văn,... qua các thời đại.

Phần “thế gia” bao gồm 30 thiên, chủ yếu nói đến lịch sử các chư hầu, chẳng hạn các nước Tề, Lỗ, Triệu, Sở...; những người có địa vị lớn trong quý tộc như các thái hậu, những người được phong một nước như Chu Công, Thiệu Công, và những người có công lớn như Trương Lương, Trần Bình... Đáng chú ý nhất là tác giả xếp vào thế gia hai người thường dân không hề có một tấc đất phong: Khổng Tử - một người có địa vị đặc biệt trong lịch sử tư tưởng của Trung Quốc và Trần Thiệp - anh chàng cố nông đã cầm đầu cuộc nông dân khởi nghĩa đầu tiên của lịch sử dân tộc Hán.

Ở phần cuối “liệt truyện”, có 70 thiên bao gồm những nhân vật khác nhau và những sự việc rất khác nhau. Đặc biệt, ông đã nhìn thấy vai trò to lớn của những con người bình thường, thường không có chức tước gì nhưng có ảnh hưởng vô cùng sâu rộng đối với cả dân tộc.

Đối với những người yêu văn học Trung Quốc, tác phẩm đưa đến một cảm giác rất lạ. Ở đây có cái biến ảo của Nam Hoa Kinh, có cái rạch ròi của Hàn Phi Tử, có cái hoa lệ của Tả truyện, có cái nghiêm khắc của Xuân Thu.

Nhưng còn một cái nữa mà văn học từ Hán trở về trước (trừ Kinh Thi) không thấy có, đó là ý thức bám chắc vào sự thực, không xa rời cuộc sống dù chỉ nửa bước. Có thể nói, Sử Ký chính là Tư Mã Thiên sống và con người ấy sống với những tư tưởng lớn.

Hiểu về chính thể lập hiến của Nhật Bản

Lược sử phát triển dân quyền Nhật Bản (tên gốc: “日本民權發達史”) là tác phẩm của chính trị gia người Nhật Uehara Etsujirō. Xuất bản lần đầu năm 1961, đây là một trong số những tài liệu hiếm hoi được viết từ những năm 1900 trở về trước và nay đã có mặt tại Việt Nam.

Hai cuốn sách hay dành cho những người yêu thích dòng lịch sử
Cuốn sách vừa được Nhà xuất bản Thế giới và Omega Plus ấn hành tại Việt Nam. (Nguồn: Omega+)

Trong tác phẩm, Etsujirō đã trình bày về nguồn gốc cũng như quá trình phát triển chính thể lập hiến Nhật Bản, với mong muốn đóng góp giúp cho nền hiến chính Nhật Bản phát triển, khiến quyền lợi và tự do của người dân Nhật thời bấy giờ cũng như sau này được mở rộng; xây dựng được một chế độ bình đẳng, mỗi cá nhân có thể phát huy được hết tài năng của mình.

Trước đó, hầu hết sử gia và nhà hiến pháp Nhật Bản đều chủ trương sự ra đời của chính thể lập hiến Nhật Bản (tức nền tảng của sự phát triển dân quyền) không phải xuất phát từ đòi hỏi của nhân dân, mà xuất phát từ chính phủ. Trong số quốc dân cũng không ít người đồng thuận với chủ trương ấy.

Theo Uehara Etsujirō, đó là tư duy sai lầm do không khảo xét kỹ càng sự thực lịch sử, cũng như không thấu hiểu rõ nhân tình thế thái. Chính thể lập hiến của Nhật Bản được ra đời không phải nhờ chính phủ, mà là từ một bộ phận quốc dân hay toàn thể quốc dân nỗ lực phấn đấu giành được.

Sự phát triển của chính thể lập hiến Nhật Bản, tuy vẫn còn chậm nhưng vẫn có những tiến triển qua từng năm là điều ai cũng nhận thấy. Uehara Etsujirō nhìn thấy điểm đó nên mới soạn ra sách này, những mong độc giả thấy được khái lược sự phát triển của nền hiến chính Nhật Bản.

Tư Mã Thiên (145 TCN - 86 TCN) tên tự là Tử Trường. Ông sống thời thơ ấu ở Long Môn, cày ruộng, chăn cừu, làm bạn với những người nông dân bình thường, và học các sách sử cổ. Lên mười tuổi, ông đã học Tả truyện, Quốc ngữ, Thế bản và thuộc lòng hầu hết những bài văn nổi tiếng của thời trước. Năm hai mươi tuổi, ông bắt đầu lên đường đi du lịch để xem tận mắt những nơi sau này ông sẽ phải viết sử. Đến năm 108 TCN, ông thay cha làm thái sử lệnh, rồi bị khép vào tội “coi thường nhà vua”. Sau ông làm đến chức trung thư lệnh và mất năm 60 tuổi.

Uehara Etsujirō (1877 - 1962) là một chính trị gia người Nhật Bản. Sinh ra tại tỉnh Nagano. Năm 1899 ông sang Mỹ. Năm 1907 ông tốt nghiệp Đại học Bang Washington. Hồi còn học đại học, ông theo học chuyên ngành Kinh tế chính trị từ John Smith. Cùng năm đó ông học tiếp lên cao học tại Đại học London, và năm 1910 ông có được bằng tiến sĩ Kinh tế chính trị.

Sau khi về nước ông trở thành giáo sư, giảng dạy tại Đại học Meiji, Đại học Rikkyo. Từ năm 1932 đến năm 1936 ông đảm nhận chức vụ Phó Nghị trưởng Chúng nghị viện. Năm 1946 ông gia nhập Nội các trong vai trò Quốc vụ Đại thần của Nội các Yoshida lần thứ nhất. Ông mất năm 1962.

TIN LIÊN QUAN
Góc nhìn mới mẻ từ cuốn sách hay ‘Nhà nước khởi tạo’
Những cuốn sách hay nên đọc trong mùa Covid-19 năm 2021
Cuốn sách với những giải mã về mạng lưới và quyền lực trong xã hội
Lịch sử chính trị - Bộ sách mang tính bước ngoặt về lịch sử nhà nước hiện đại
Vì sao cuốn sách ‘Ăn theo nhóm máu’ vẫn bán chạy sau hơn hai thập kỷ?

Đọc thêm

Đã có những dấu hiệu cho thấy khả năng đại dịch Covid-19 chấm dứt

Đã có những dấu hiệu cho thấy khả năng đại dịch Covid-19 chấm dứt

Baoquocte.vn. Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra hai viễn cảnh cho thấy đại dịch Covid-19 sẽ kết thúc như thế nào. Đó là sự kết thúc về mặt y tế ...
Thúc đẩy quan hệ hợp tác Việt Nam-Croatia

Thúc đẩy quan hệ hợp tác Việt Nam-Croatia

Baoquocte.vn. Đại sứ Nguyễn Thị Bích Thảo gặp Bộ trưởng Nông nghiệp Croatia Marija Vučković bên lề Triển lãm quốc tế về săn bắn và thiên nhiên.
Lịch âm 29/9 - Xem âm lịch hôm nay thứ 4 ngày 29/9/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên

Lịch âm 29/9 - Xem âm lịch hôm nay thứ 4 ngày 29/9/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên

Baoquocte.vn. Lịch âm 29/9. Âm lịch hôm nay 29/9. Xem âm lịch hôm nay ngày 29/9/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 29 tháng 9 năm 2021 hôm nay.
Mỹ năm lần bảy lượt đề nghị gặp gỡ vô điều kiện, Triều Tiên nói về viễn cảnh tốt đẹp

Mỹ năm lần bảy lượt đề nghị gặp gỡ vô điều kiện, Triều Tiên nói về viễn cảnh tốt đẹp

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo, nước này sẵn sàng gặp Triều Tiên mà không đưa ra bất kỳ điều kiện tiên quyết nào.
Thượng đỉnh Bộ tứ trực tiếp đầu tiên, bước chuyển quan trọng và tác động đa chiều

Thượng đỉnh Bộ tứ trực tiếp đầu tiên, bước chuyển quan trọng và tác động đa chiều

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh Bộ tứ tại Washington D.C là bước chuyển quan trọng, cam kết lâu dài nhằm thúc đẩy Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở.
Phương án thi tốt nghiệp THPT 2022: Kết quả phải phản ánh khách quan, có sự phân hóa và độ tin cậy

Phương án thi tốt nghiệp THPT 2022: Kết quả phải phản ánh khách quan, có sự phân hóa và độ tin cậy

Baoquocte.vn. Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022 bảo đảm kết quả thi phản ánh khách quan, đúng năng lực học sinh, có độ tin cậy và sự phân hóa.
Đại sứ Phan Chí Thành chào xã giao Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Y tế Thái Lan

Đại sứ Phan Chí Thành chào xã giao Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Y tế Thái Lan

Baoquocte.vn. Đại sứ Việt Nam tại Thái Lan Phan Chí Thành đã đến chào Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Y tế Thái Lan Anutin Charnvirakul.
Thế giới phản ứng ra sao với kết quả bầu cử Đức?

Thế giới phản ứng ra sao với kết quả bầu cử Đức?

Baoquocte.vn. Nhiều nước trên thế giới đã gửi lời chúc mừng tới đảng Dân chủ Xã hội (SPD) với chiến thắng tại cuộc bầu cử Đức vừa qua.
11 tháng 5 ngày tập 27: Long 'đần' muốn 'quay xe' với Thục Anh, Đăng lại giở trò với Nhi?

11 tháng 5 ngày tập 27: Long 'đần' muốn 'quay xe' với Thục Anh, Đăng lại giở trò với Nhi?

Baoquocte.vn. 11 tháng 5 ngày tập 27, Long muốn 'quay lưng' với Thục Anh sau 2 ngày yêu nhau, Đăng sẽ hôn Nhi?
Vietlott 28/9/2021, Kết quả xổ số Vietlott Power thứ 3 28/9/2021. xổ số Power 655 hôm nay

Vietlott 28/9/2021, Kết quả xổ số Vietlott Power thứ 3 28/9/2021. xổ số Power 655 hôm nay

Baoquocte.vn. Vietlott 28/9. Báo TGVN sẽ cập nhật trực tiếp kết quả xổ số Vietlott hôm nay 28/9/2021 từ trường quay. Xo so Vietlott Power 655 hôm nay.
Cuộc thi Sáng kiến Du lịch Amazing Việt Nam dành cho học sinh THPT

Cuộc thi Sáng kiến Du lịch Amazing Việt Nam dành cho học sinh THPT

Baoquocte.vn. Cuộc thi Sáng kiến Du lịch Amazing Việt Nam năm 2021 vừa được Đại học RMIT khởi động nhân dịp Ngày Du lịch Thế giới 27/9.
Diện mạo mới của hai khu dự trữ sinh quyển Núi Chúa và Kon Hà Nừng

Diện mạo mới của hai khu dự trữ sinh quyển Núi Chúa và Kon Hà Nừng

Baoquocte.vn. Việc Núi Chúa và Kon Hà Nừng chính thức được UNESCO công nhận đã nâng khu dự trữ sinh quyển thế giới ở Việt Nam lên con số 11.
Hà Nội phục hồi ngành du lịch với 'Chiến dịch Xanh – Xanh'

Hà Nội phục hồi ngành du lịch với 'Chiến dịch Xanh – Xanh'

Baoquocte.vn. Hội thảo trực tuyến ‘Chiến dịch xanh – xanh’ nhằm tìm giải pháp phục hồi và phát triển du lịch.
33 Di sản thế giới mới nhất được UNESCO công nhận (kỳ cuối)

33 Di sản thế giới mới nhất được UNESCO công nhận (kỳ cuối)

Baoquocte.vn. Sau đây là danh sách những Di sản thế giới mới được bổ sung trong hai năm 2020/2021, theo thứ tự do UNESCO công bố.
33 Di sản thế giới mới nhất được UNESCO công nhận (kỳ 1)

33 Di sản thế giới mới nhất được UNESCO công nhận (kỳ 1)

Baoquocte.vn. Theo UNESCO, Di sản thế giới được định nghĩa là "sự chỉ định các địa điểm trên Trái đất có giá trị phổ quát nổi bật đối với nhân loại.
Chuyến du ngoạn tới 11 thành phố cổ nhất thế giới

Chuyến du ngoạn tới 11 thành phố cổ nhất thế giới

Baoquocte.vn. Những thành phố cổ với lịch sử hàng nghìn năm có nhiều thứ dành cho du khách hơn là chỉ có kiến ​​trúc đẹp và cổ vật độc đáo.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Bỉ (kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Bỉ (kỳ cuối)

Baoquocte.vn. Ở Bỉ có hai dòng văn học: văn học viết bằng tiếng Pháp và văn học viết bằng tiếng Hà Lan.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Bỉ (kỳ 2)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Bỉ (kỳ 2)

Baoquocte.vn. Ở Bỉ có hai dòng văn học: văn học viết bằng tiếng Pháp và văn học viết bằng tiếng Hà Lan.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Bỉ (kỳ 1)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Bỉ (kỳ 1)

Baoquocte.vn. Ở Bỉ, sử dụng hai ngôn ngữ là tiếng Pháp và tiếng Hà Lan. Do đó có hai dòng văn học: văn học viết bằng tiếng Pháp và văn học viết bằng tiếng Hà Lan.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ cuối)

Baoquocte.vn. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả, tác phẩm nổi tiếng thế giới.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 6)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 6)

Baoquocte.vn. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả, tác phẩm nổi tiếng thế giới.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 5)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 5)

Baoquocte.vn. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả, tác phẩm nổi tiếng thế giới.
Phiên bản di động