Dịch giả Nguyễn Quốc Vương: Điều quan trọng là người trẻ phải thiết lập thói quen đọc sách hàng ngày trong thời đại số

Bảo Thoa
Theo dịch giả Nguyễn Quốc Vương, khi bỏ quên văn hóa đọc, người ta sẽ bị biến thành người tiêu thụ văn hóa nghe nhìn thuần túy nhưng lại ảo tưởng rằng mình làm chủ công nghệ...
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Văn hóa đọc
Dịch giả Nguyễn Quốc Vương cho rằng, khi giới trẻ ý thức được việc đọc sách là quan trọng sẽ tạo ra sinh khí cho xã hội. (Ảnh: NVCC)

Là người truyền cảm hứng cho rất nhiều bạn trẻ trong việc đến gần hơn với sách, ông nhìn nhận như thế nào về văn hóa đọc sách của người trẻ thời nay?

Nhìn tổng thể nhóm đọc sách trong giới trẻ vẫn ít hơn nhóm không đọc. Tuy nhiên, điểm tích cực là số người đọc sách ngày một nhiều lên, trong đó có những bạn đọc nhiều, đọc rộng và sâu. Nhiều câu lạc bộ, diễn đàn đọc sách, thư viện miễn phí do chính các bạn trẻ lập ra đang hoạt động tích cực. Đấy là những điểm sáng đáng được trân trọng. Nó là tín hiệu cho thấy nếu tất cả đều nỗ lực thì văn hóa đọc sẽ phát triển được ở giới trẻ.

Để kiến tạo và xây dựng văn hóa đọc trong xã hội, nhất là với đất nước được xem là dân số trẻ như Việt Nam thì người trẻ đóng vai trò như thế nào, theo ông?

Tuổi trẻ có nhiều ưu điểm nổi trội như sức khỏe, sự nhiệt huyết, sự nhạy cảm với thời cuộc. Khi giới trẻ ý thức được việc đọc sách là quan trọng và chú tâm vào nó sẽ tạo ra sinh khí cho xã hội, thứ mà cụ Phan Châu Trinh ngày xưa gội là “dân khí”. Khi “dân khí” lên thì “dân trí” sẽ được cải thiện dần. Người trẻ sẽ tạo ra sức hấp dẫn khuyến khích được các nhóm ở các độ tuổi khác đọc sách và tham gia khuyến đọc. Tức là, họ sẽ trở thành hạt nhân của phong trào khuyến đọc. Khi đa phần thanh thiếu niên đọc sách, văn hóa đọc sẽ có sức mạnh lôi cuốn lớn.

Vậy để phát triển văn hóa đọc thời kỳ chuyển đổi số, theo ông cần những giải pháp gì?

Chúng ta cần cả chính sách vĩ mô là các bộ luật về thư viện, khuyến đọc, chính sách quốc gia về phát triển văn hóa đọc, chính sách ở các địa phương. Đồng thời, cần cả các phong trào, giải pháp đi từ dưới lên như hoạt động của các thư viện cơ sở, thư viện phục vụ cộng đồng, thư viện tư nhân, tủ sách gia đình, các câu lạc bộ đọc sách. Chúng ta cũng nên đổi mới giáo dục thật sự để việc đọc trở thành nền tảng của việc học thay vì trường học và giáo viên chỉ làm mỗi một việc đơn điệu là luyện thi.

"Khi bỏ quên văn hóa đọc người ta sẽ bị biến thành người tiêu thụ văn hóa nghe nhìn thuần túy nhưng lại có ảo tưởng rằng mình làm chủ công nghệ. Công nghệ sẽ không hữu ích và sẽ có hại nếu nó không có văn hóa đi kèm".

Các phong trào liên quan đến thanh niên cũng cần lấy văn hóa đọc và khuyến đọc làm nền tảng để thu hút thanh niên và phát huy sức mạnh của thanh niên. Các phong trào đang làm hiện nay như khởi nghiệp, nghiên cứu khoa học… đều phải lấy nền tảng là văn hóa đọc nếu muốn nó đi vào chiều sâu và thực chất.

Hơn thế, nên khuyến khích thanh niên chủ động, sáng tạo trong việc tạo ra các diễn đàn, câu lạc bộ đọc sách và sáng lập các thư viện với nhiều mô hình phù hợp với tình hình thực tiễn.

Có kinh nghiệm quốc tế gì mà ông muốn chia sẻ trong việc đưa sách đến gần hơn với mọi người, đặc biệt là người trẻ?

So với Việt Nam, Nhật Bản có nền tảng văn hóa đọc tốt hơn nhiều cả về xuất phát điểm, bề dày truyền thống, hệ thống chính sách - pháp luật, cơ sở vật chất lẫn thành tựu. Từng gia đình, từng người dân cần ý thức sâu sắc về văn hóa đọc để có tủ sách gia đình và giúp cho con mình đọc sách. Bản thân người lớn cũng phải là người đọc sách thường xuyên mọi lúc mọi nơi có thể.

Bên cạnh đó, có thể học theo Nhật Bản khi thực hiện việc tặng một cuốn sách đầu đời cho mọi trẻ em khi ra đời trên lãnh thổ Việt Nam. Ở Nhật, người ta gọi là chương trình Book Start. Khi con tôi sinh ra ở Nhật cũng được nhận quà tặng này từ thành phố nơi tôi sống.

"Theo tôi quan trọng nhất không phải là nền tảng kỹ thuật mà là việc làm sao thanh niên có thói quen đọc sách và coi đọc sách là sinh hoạt hàng ngày trong thời đại số".

Nhìn tổng thể, các bậc phụ huynh ở Nhật rất coi trọng việc giáo dục con cái. Họ ý thức được rằng, Nhật Bản là một nước nghèo về tài nguyên thiên nhiên và có môi trường cạnh tranh khắc nghiệt, vì vậy, để có thể tồn tại và sống tốt trong xã hội, cá nhân cần phải có trí tuệ thông qua học hành.

Do đó, việc xây dựng tủ sách gia đình, đọc sách cho con nghe, hướng dẫn con đọc sách tại gia đình trở thành lẽ đương nhiên. Trẻ em trong các gia đình Nhật Bản được đọc sách khá sớm. Bản thân con tôi khi sinh ra ở Nhật đã được tặng cuốn sách đầu tiên và tôi được hướng dẫn cách đọc sách cho con nghe khi cháu mới 3 tháng tuổi.

Những trở ngại, rào cản của văn hóa đọc trong thời kỳ chuyển đổi số là gì?

Việc quá sùng bái công nghệ và mạng Internet là một lực cản. Mặc dù chúng rất hữu ích nhưng không thể thay thế việc đọc sách và suy ngẫm sâu sắc. Người ta mải chạy theo số lượng, tốc độ nhanh mà quên mất chiều sâu và hiệu quả lâu dài. Khi bỏ quên văn hóa đọc người ta sẽ bị biến thành người tiêu thụ văn hóa nghe nhìn thuần túy nhưng lại có ảo tưởng rằng mình làm chủ công nghệ. Công nghệ sẽ không hữu ích và sẽ có hại nếu nó không có văn hóa đi kèm.

Muốn những công dân có thói quen đọc sách cần rất nhiều yếu tố, cần bắt đầu từ gia đình rồi tới việc cải cách giáo dục để nâng cao năng lực đọc của người Việt.

Với số lượng độc giả trẻ đang ngày càng tăng như hiện nay, việc triển khai các hoạt động chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thế nào để thu hút bạn đọc trẻ?

Thị trường sách điện tử tất yếu sẽ tăng. Muốn sách điện tử đến với bạn trẻ rộng rãi thì phải có chế tài bảo vệ bản quyền tác giả tốt. Nếu bản quyền không được bảo vệ các tác giả sẽ không trao quyền cho các nhà xuất bản phát hành bản điện tử. Tuy nhiên, theo tôi quan trọng nhất không phải là nền tảng kỹ thuật mà là việc làm sao thanh niên có thói quen đọc sách và coi đọc sách là sinh hoạt hàng ngày trong thời đại số. Cái đó mới là quan trọng số một.

Nhà nghiên cứu giáo dục, dịch giả Nguyễn Quốc Vương đã dịch và viết khoảng 90 cuốn sách về giáo dục, lịch sử, văn hóa. Ông tốt nghiệp Trường đại học Sư phạm Hà Nội, chuyên ngành Lịch sử, từng có 8 năm du học và làm nghiên cứu sinh tại Nhật Bản. Tự nhận mình là “Người bán sách rong”, Nguyễn Quốc Vương rong ruổi khắp đất nước với vai trò là diễn giả sôi nổi ở lĩnh vực khuyến đọc trong nhiều năm qua.

Một số cuốn tiêu biểu như: - Sách dịch: Cải cách giáo dục Việt Nam, Phẩm cách quốc gia, Hạnh phúc với cuộc sống thường ngày...

- Sách viết: Đọc sách và con đường gian nan vạn dặm, Giáo dục Việt Nam học gì từ Nhật Bản, Môn sử không chán như em tưởng, Đường xa nghĩ về giáo dục Việt Nam, Đi tìm triết lý giáo dục Việt Nam…

Giải thưởng: Giải Sách hay 2020 dành cho cuốn Giáo dục Việt Nam học gì từ Nhật Bản.

ĐBQH Bùi Hoài Sơn: Cần chú trọng nội dung sách điện tử để bắt kịp xu hướng của giới trẻ

ĐBQH Bùi Hoài Sơn: Cần chú trọng nội dung sách điện tử để bắt kịp xu hướng của giới trẻ

Chia sẻ với Báo Thế giới và Việt Nam, ĐBQH Bùi Hoài Sơn, Ủy viên thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc ...

Con người đón 'sóng thần' công nghệ thế kỷ XXI

Con người đón 'sóng thần' công nghệ thế kỷ XXI

Ông Nguyễn Xuân Phong, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học FPT cho rằng, các trường phổ thông có thể chủ động đưa trí tuệ nhân ...

'Vũ khí' của thanh niên thời đại số

'Vũ khí' của thanh niên thời đại số

Tinh thần tiến thân, cập nhật và tận dụng thời cơ, nâng cao trình độ năng lực trong thời đại công nghệ 4.0 chính là ...

TS. Trịnh Lê Anh: Để người Việt trẻ 'bơi' được trong môi trường quốc tế

TS. Trịnh Lê Anh: Để người Việt trẻ 'bơi' được trong môi trường quốc tế

Bằng kinh nghiệm của mình, TS. MC Trịnh Lê Anh (Trường Đại học KHXH&NV, Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng, thanh niên thời ...

Chuyên gia giáo dục: Nếu không đổi mới theo hướng số hóa, các trường đại học dễ 'thua ngay trên sân nhà'

Chuyên gia giáo dục: Nếu không đổi mới theo hướng số hóa, các trường đại học dễ 'thua ngay trên sân nhà'

Tiến sĩ Phạm Hiệp, Trưởng nhóm Nghiên cứu đổi mới giáo dục Reduvation, Trường Đại học Thành Đô chia sẻ, trong thời đại công nghệ, ...

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Lịch âm hôm nay 2024: Xem lịch âm 27/5/2024, Lịch vạn niên ngày 27 tháng 5 năm 2024

Lịch âm hôm nay 2024: Xem lịch âm 27/5/2024, Lịch vạn niên ngày 27 tháng 5 năm 2024

Lịch âm 27/5. Lịch âm hôm nay 27/5/2024? Âm lịch hôm nay 27/5. Lịch vạn niên 27/5/2024. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 27/5/2024: Tuổi Thìn tài chính thăng hoa

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 27/5/2024: Tuổi Thìn tài chính thăng hoa

Xem tử vi 27/5 - tử vi 12 con giáp hôm nay 27/5/2024 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Thức khuya thường xuyên có giảm được cân?

Thức khuya thường xuyên có giảm được cân?

Thức khuya lâu ngày có thể gây rối loạn đồng hồ sinh học, ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất, mất cân bằng hormone...
Dạo chơi vườn văn Mỹ [Kỳ 8]

Dạo chơi vườn văn Mỹ [Kỳ 8]

Walt Whitman (1819-1892) là nhà văn chính luận, nhà báo Mỹ, song được biết đến chủ yếu như một nhà thơ, nhà cải cách thơ Mỹ (thơ tự do không ...
Trao tặng huân, huy chương Hữu nghị cho các thành viên Hội Hữu nghị Nga - Việt

Trao tặng huân, huy chương Hữu nghị cho các thành viên Hội Hữu nghị Nga - Việt

Lễ trao tặng huân, huy chương Hữu nghị cho các thành viên của Hội Hữu nghị Nga - Việt đã diễn ra ngày 23/5 ở Đại sứ quán Việt Nam ...
Việt Nam ủng hộ các nước châu Phi tăng cường vai trò trong giải quyết các thách thức an ninh và phát triển toàn cầu

Việt Nam ủng hộ các nước châu Phi tăng cường vai trò trong giải quyết các thách thức an ninh và phát triển toàn cầu

HĐBA LHQ tổ chức Phiên thảo luận mở về chủ đề Tăng cường vai trò của châu Phi trong giải quyết các thách thức an ninh và phát triển toàn ...
Bổ nhiệm chức vụ, phong, thăng quân hàm sĩ quan dự bị Quân đội nhân dân Việt Nam

Bổ nhiệm chức vụ, phong, thăng quân hàm sĩ quan dự bị Quân đội nhân dân Việt Nam

Cho tôi hỏi việc bổ nhiệm chức vụ, phong, thăng quân hàm sĩ quan dự bị Quân đội nhân dân Việt Nam được quy định như thế nào? - Độc giả Tấn Phát
Mức phụ cấp chức vụ lãnh đạo theo hạng các đơn vị sự nghiệp y tế từ ngày 1/7/2024

Mức phụ cấp chức vụ lãnh đạo theo hạng các đơn vị sự nghiệp y tế từ ngày 1/7/2024

Cho tôi hỏi mức phụ cấp chức vụ lãnh đạo theo hạng các đơn vị sự nghiệp y tế từ ngày 1/7/2024 sẽ có sự thay đổi như thế nào? – Độc giả Diễm Trang
Đề xuất mới vị trí không được dừng xe, đỗ xe

Đề xuất mới vị trí không được dừng xe, đỗ xe

Bộ Công an đang Dự thảo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ trong đó có đề xuất mới vị trí không được dừng xe, đỗ xe.
Mùa mưa bão 2024: Mỹ dự báo những cơn bão mạnh 'siêu bất thường' bắt đầu từ ngày 1/6

Mùa mưa bão 2024: Mỹ dự báo những cơn bão mạnh 'siêu bất thường' bắt đầu từ ngày 1/6

Theo chuyên gia dự báo thời tiết, Mỹ có đến 7 cơn bão lớn sẽ hình thành trong mùa bão Đại Tây Dương được cho là 'siêu bất thường' từ ngày 1/6.
Đại biểu Quốc hội: Không thể chỉ làm rốt ráo mỗi khi có vụ cháy thương tâm nào đó xảy ra rồi lại bị trôi đi...

Đại biểu Quốc hội: Không thể chỉ làm rốt ráo mỗi khi có vụ cháy thương tâm nào đó xảy ra rồi lại bị trôi đi...

Từ vụ cháy tại phố Trung Kính (Hà Nội), nhiều ĐBQH đề xuất cấm nhà ở kết hợp kinh doanh.
Mức đóng đoàn phí công đoàn mới nhất năm 2024

Mức đóng đoàn phí công đoàn mới nhất năm 2024

Xin hỏi mức đóng đoàn phí công đoàn mới nhất năm 2024 được quy định như thế nào? - Độc giả Hoàng Nam (Bình Phước)
Thức khuya thường xuyên có giảm được cân?

Thức khuya thường xuyên có giảm được cân?

Thức khuya lâu ngày có thể gây rối loạn đồng hồ sinh học, ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất, mất cân bằng hormone...
Chống ô nhiễm không khí giúp giảm tỷ lệ tử vong do bệnh tim ở châu Âu

Chống ô nhiễm không khí giúp giảm tỷ lệ tử vong do bệnh tim ở châu Âu

Số người chết vì bệnh tim mạch ở châu Âu đã giảm đi trông thấy khi các quốc gia mạnh tay giải quyết tình trạng ô nhiễm không khí.
Cô gái tử vong vì đặt bóng hơi vào dạ dày để giảm cân trước ngày cưới

Cô gái tử vong vì đặt bóng hơi vào dạ dày để giảm cân trước ngày cưới

Một cô gái ở Brazil đã tử vong sau khi thực hiện thủ thuật đặt bóng hơi vào dạ dày để giảm cân trước ngày cưới.
Kiểm soát và quản lý tăng huyết áp cho người dân ngay tại cộng đồng

Kiểm soát và quản lý tăng huyết áp cho người dân ngay tại cộng đồng

Để đối mặt với những thách thức từ bệnh lý tăng huyết áp, cần thiết có các chiến lược và giải pháp ưu tiên để giải quyết tình hình này.
Chuyên gia cảnh báo đại dịch kế tiếp Covid-19; Hé lộ nguồn gốc

Chuyên gia cảnh báo đại dịch kế tiếp Covid-19; Hé lộ nguồn gốc

Mặc dù các biến thể Covid-19 mới đang tiếp tục xuất hiện trên khắp thế giới nhưng các nhà khoa học và bác sĩ đã bắt đầu chuẩn bị cho đại dịch tiếp theo với ...
3 thói quen sai cách khiến trà có thể trở thành 'sát thủ thầm lặng' với sức khỏe

3 thói quen sai cách khiến trà có thể trở thành 'sát thủ thầm lặng' với sức khỏe

Trà có nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng một số thói quen khi dùng loại đồ uống này dẫn đến phản tác dụng.
Vietlott 26/5, kết quả xổ số Vietlott Mega Chủ nhật 26/5/2024. xổ số Mega 645 hôm nay

Vietlott 26/5, kết quả xổ số Vietlott Mega Chủ nhật 26/5/2024. xổ số Mega 645 hôm nay

​​​​​​​Vietlott 26/5 - Vietlott Mega 6/45 26/5. Trực tiếp nhanh nhất kết quả xổ số Vietlott Mega hôm nay 26/5/2024. XS Vietlott 655 hom nay.
XSMT 26/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ nhật ngày 26/5/2024. SXMT 26/5/2024

XSMT 26/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ nhật ngày 26/5/2024. SXMT 26/5/2024

XSMT 26/5 - xổ số hôm nay 26/5. Trực tiếp Kết quả xổ số miền Trung hôm nay, Chủ Nhật ngày 26 tháng 5 năm 2024. KQSXMT. SXMT 26/5. XSMT Chủ nhật
XSMB 26/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ nhật 26/5/2024, dự đoán XSMB 26/5/2024

XSMB 26/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ nhật 26/5/2024, dự đoán XSMB 26/5/2024

XSMB 26/5 - Trực tiếp Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay, Chủ Nhật ngày 26/5/2024. SXMB 26/5. xổ số hôm nay 26/5. dự đoán xổ số miền Bắc Chủ Nhật
XSMN 26/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay Chủ nhật 26/5/2024. xổ số hôm nay 26/5

XSMN 26/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay Chủ nhật 26/5/2024. xổ số hôm nay 26/5

XSMN 26/5 - Trực tiếp Kết quả xổ số miền Nam hôm nay, Chủ nhật ngày 26/5/2024. SXMN 26/5. xổ số hôm nay 26/5. Kết quả xổ số ngày 26 tháng 5
XSMN 25/5, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 7 ngày 25/5/2024. kết quả xổ số ngày 25 tháng 5. xổ số hôm nay 25/5/2024

XSMN 25/5, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 7 ngày 25/5/2024. kết quả xổ số ngày 25 tháng 5. xổ số hôm nay 25/5/2024

XSMN 25/5 - xổ số hôm nay 25/5. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 25/5/2024. kết quả xổ số ngày 25 tháng 5. XSMN thứ 7. SXMN 25/5.
Vietlott 25/5, kết quả xổ số Vietlott Power thứ 7 ngày 25/5/2024. xổ số Power 655 hôm nay

Vietlott 25/5, kết quả xổ số Vietlott Power thứ 7 ngày 25/5/2024. xổ số Power 655 hôm nay

Vietlott 25/5 - Vietlott Power 25/5. Trực tiếp kết quả xổ số Vietlott hôm nay thứ 7 ngày 25/5/2024. xo so Vietlott 655 hôm nay. xs Power hom nay.
Phiên bản di động