Điểm hẹn của văn hóa thế giới

Những ngày đầu tháng Mười, Hoàng thành Thăng Long rực rỡ trong không khí Lễ hội Văn hóa thế giới lần đầu tiên được tổ chức tại Hà Nội. Với sự tham gia của 48 quốc gia và vùng lãnh thổ, sự kiện trở thành “ngôi nhà chung” hội tụ nhiều sắc màu của văn hóa thế giới.

Liên hoan Chèo toàn quốc năm 2025 được tổ chức tại tỉnh Bắc Ninh - vùng đất giàu truyền thống văn hoá, nghệ thuật Người nối nhịp cầu giáo dục giữa Việt Nam và thế giới Từ bản sắc đến sức mạnh mềm: Khi các đô thị Việt Nam bước vào thời đại văn hóa sáng tạo 6 kỷ lục ấn tượng tại Hội chợ Mùa Thu 2025 Lan toả hương vị ẩm thực Việt Nam tại Osaka, Nhật Bản

Không gian giao lưu văn hóa, nghệ thuật các nước tại Lễ hội. (Ảnh: Trần Huấn)

Đúng như phát biểu của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tại Lễ khai mạc Lễ hội Văn hóa thế giới, “văn hóa là nguồn lực nội sinh, là sợi tơ hồng gắn kết con người, các quốc gia và thế giới”. Sự kiện không chỉ là dịp để tôn vinh đa dạng văn hóa mà còn là lời mời gọi hợp tác và lan tỏa tinh thần nhân văn giữa lúc nhân loại đối mặt với nhiều thách thức chung.

Tinh thần kết nối và sẻ chia

Được tổ chức trong thời điểm nhiều đồng bào đang chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, tinh thần kết nối và sẻ chia của Lễ hội càng trở nên có ý nghĩa hơn khi những người tham gia đều gửi tình cảm tới người dân vùng lũ, đồng thời kêu gọi cộng đồng trong nước và quốc tế cùng chung tay hỗ trợ.

Tại đây, Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam Jonathan Wallace Baker bày tỏ sự cảm thông sâu sắc và tình đoàn kết của UNESCO với các khu vực bị ảnh hưởng do các đợt thiên tai vừa qua; đồng thời gửi lời chia buồn tới các gia đình đã mất nhà cửa và người thân.

Theo ông Jonathan Wallace Baker, trong những thời khắc khó khăn này, văn hóa nhắc nhở chúng ta về cội nguồn của mình, đó là cội nguồn của sự kiên cường, lòng nhân ái và năng lực cùng nhau kiến thiết cuộc sống.

Lễ hội cho thấy văn hóa không chỉ tôn vinh vẻ đẹp và sự sáng tạo mà còn là mạch nguồn của lòng trắc ẩn, sự phục hồi và tình đoàn kết. Minh chứng là chương trình “Bước chân di sản” trong khuôn khổ Lễ hội đã quyên góp được 2,5 tỷ đồng ủng hộ đồng bào vùng lũ. Chỉ trong chưa đầy hai giờ, chín vật phẩm gồm áo dài, khăn lụa, bình gốm, vòng ngọc trai và tranh nghệ thuật đã được đấu giá thành công.

Nổi bật trong phiên đấu giá là chiếc áo dài từng được Phu nhân Tổng Bí thư Tô Lâm mặc tại lễ khánh thành Quảng trường Hồ Chí Minh ở Saint Petersburg (Nga) được mua với giá 350 triệu đồng; bình gốm “Mẹ và con” của họa sĩ Ngô Bá Hoàng đạt 555 triệu đồng và bức tranh “Điệu chèo cổ và tiếng sáo diều trên cánh đồng vàng” của ông cũng được gõ búa ở mức 1 tỷ đồng.

Phiên đấu giá diễn ra trong không khí ấm áp, sôi nổi, có sự tham gia của nhiều nghệ sĩ, nhà thiết kế, nhà ngoại giao và “mạnh thường quân”. Toàn bộ số tiền thu được sẽ gửi tới các địa phương chịu ảnh hưởng của bão lũ, góp phần hỗ trợ người dân khắc phục khó khăn và lan tỏa tinh thần nhân văn của lễ hội.

Chương trình đấu giá ủng hộ đồng bào lũ lụt. (Nguồn: BTC)

Di sản sống trong từng trải nghiệm

Dạo bước qua từng gian hàng, du khách có thể chu du từ châu Á sang châu Âu, từ Trung Đông đến châu Mỹ chỉ trong vài giờ. Nếu như gian hàng Nhật Bản hấp dẫn bởi nghệ thuật manga, gian hàng Ukraine rực rỡ với những sản phẩm thủ công truyền thống thì khu ẩm thực các nước châu Mỹ lại quyến rũ với hương vị cay nồng.

Nhiều người háo hức thưởng thức bánh croissant Pháp, bánh gạo cay Hàn Quốc hay món nướng Peru. Hương thơm hòa cùng gió thu Hà Nội tạo nên không gian vừa náo nhiệt, vừa thân quen, khiến du khách có cảm giác như đang hòa mình trong nhịp sống đa sắc màu của văn hóa thế giới.

Chị Kanoh Haruka, Tuỳ viên Báo chí và Văn hoá, Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam, bày tỏ niềm vui khi người Việt Nam và bạn bè quốc tế có dịp hiểu hơn về văn hoá Nhật Bản. Bên cạnh việc giới thiệu nghệ thuật truyện tranh manga, chị cho biết Nhật Bản còn mang đến lễ hội những điệu nhảy jazz mang phong cách riêng, kết hợp hài hòa giữa truyền thống và tinh thần hiện đại.

Du khách Ramonbaca đến từ Mexico xúc động vì cảm nhận được hương vị quê hương ở giữa lòng Hà Nội. Hai du khách người Anh, Hollie và Conor, lại ấn tượng bởi tinh thần cộng đồng: “Chúng tôi mới ở Việt Nam một tháng, chưa từng thấy một lễ hội nào có thể quy tụ nhiều nền văn hóa đến vậy. Cảm giác như khoảng cách địa lý bị xóa nhòa, chỉ có niềm vui và sự gắn kết”.

Không chỉ là không gian trưng bày, lễ hội còn mang đến hành trình trải nghiệm sinh động qua các trò chơi dân gian quốc tế, hoạt động mặc trang phục truyền thống và giao lưu nghệ thuật dân gian – hiện đại.

Đặc biệt, Không gian Văn hoá Hà Nội do Nhà hát Múa rối Thăng Long thiết kế và vận hành đã để lại dấu ấn riêng, tái hiện nét thanh lịch, tinh tế và đậm bản sắc của Thủ đô ngàn năm văn hiến.

Từ sắc đỏ chủ đạo gợi hình ảnh Khuê Văn Các đến những góc trưng bày nghề truyền thống như ươm tơ, dệt lụa, làm quạt giấy, sơn mài, gốm nghệ thuật… mỗi chi tiết đều phảng phất hơi thở phố xưa, kể câu chuyện về người Hà Nội thanh lịch và khéo léo.

Không gian mở, nơi nghệ nhân trò chuyện cùng du khách, trẻ nhỏ được chạm tay vào tơ lụa, cánh quạt, chum gốm, trở thành “sân khấu sống” của di sản. Chuỗi biểu diễn rối nước, rối cạn, múa dân gian và âm nhạc truyền thống do Nhà hát Múa rối Thăng Long tổ chức mang đến cho du khách quốc tế trải nghiệm văn hoá Việt Nam trọn vẹn bằng cả mắt nhìn và cảm xúc.

Đại sứ Cuba tại Việt Nam Rogelio Polanco Fuentes trò chuyện và giao lưu với học sinh Việt Nam. (Ảnh: Trọng Vũ)

Định vị thương hiệu văn hoá của Thủ đô

Ban tổ chức cho biết, trong ba ngày diễn ra Lễ hội Văn hóa thế giới, Hoàng thành Thăng Long đã đón hơn 1 triệu lượt khách tham quan. Con số ấy không chỉ mang ý nghĩa thống kê mà còn phản ánh những cảm xúc, câu chuyện và ký ức giao hòa, tạo nên cuộc gặp gỡ toàn cầu giữa lòng di sản Việt.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng nhấn mạnh, đây là minh chứng sinh động cho sức mạnh của văn hóa trong việc kết nối con người, bắt nguồn từ sáng kiến của bà Ngô Phương Ly, Phu nhân Tổng Bí thư Tô Lâm về việc tổ chức một hoạt động văn hóa mang tầm quốc tế tại Thủ đô.

Bà Vũ Hoàng Yến, Phó Cục trưởng Cục Ngoại vụ và Ngoại giao văn hóa (Bộ Ngoại giao), cho biết sự kiện là bước triển khai cụ thể Chiến lược Ngoại giao văn hoá đến năm 2030, góp phần đưa Hà Nội từ “địa điểm tổ chức” trở thành “chủ thể văn hoá” – điểm hẹn quốc tế của nghệ thuật, nhân văn và sáng tạo, gắn với các danh hiệu “Thành phố vì hoà bình”, “Thành phố sáng tạo” của UNESCO.

Nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch, Bộ Ngoại giao và UBND TP Hà Nội, Lễ hội để lại dấu ấn sâu sắc trong lòng công chúng. Trên tinh thần “Văn hoá là nền tảng, nghệ thuật là phương tiện”, sự kiện hướng tới trở thành hoạt động thường niên, góp phần thúc đẩy giao lưu nhân dân, gia tăng sức mạnh mềm quốc gia và định vị thương hiệu văn hoá của Thủ đô.

Chia sẻ với phóng viên TG&VN, Đại sứ Cuba tại Việt Nam Rogelio Polanco Fuentes cho rằng Lễ hội là một ý tưởng thú vị để kết nối các quốc gia, mang đến thông điệp hoà bình của Việt Nam đến thế giới. Đại sứ mong sự kiện được tổ chức thường niên để nhiều người biết đến văn hóa Cuba, cũng như nuôi dưỡng tình cảm tốt đẹp giữa nhân dân Cuba với Việt Nam và các nước trên thế giới.

Bà Nguyễn Phương Hòa, Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tin rằng sự kiện tạo bước đột phá trong công tác văn hoá đối ngoại thông qua giao lưu, hợp tác, kết nối; truyền cảm hứng tạo ra các tác phẩm mới, làm giàu có thêm nền văn hoá dân tộc.

Lễ hội Văn hóa thế giới khẳng định vị thế Hà Nội như điểm hẹn văn hóa quốc tế. Từ những hoạt động nghệ thuật đến nghĩa cử sẻ chia, tinh thần nhân văn lan tỏa, để lại dấu ấn về một Thủ đô nhân văn, sáng tạo và giàu bản sắc - nơi văn hóa trở thành nhịp cầu gắn kết con người, vì một thế giới hoà bình và cùng phát triển.