 |
| Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh chỉ đạo rà soát công tác chuẩn bị tổ chức Diễn đàn của Quốc hội về hoạt động giám sát. (Ảnh: Khắc Phục) |
Diễn đàn của Quốc hội về hoạt động giám sát năm 2026 được tổ chức nhằm đánh giá kết quả đổi mới hoạt động giám sát, nhận diện những vấn đề lớn, những lĩnh vực then chốt cần tập trung trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI; qua đó góp phần nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả giám sát, bảo đảm hoạt động giám sát thực chất, đi đến cùng trách nhiệm và kết quả.
Hoạt động giám sát phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ
Diễn đàn của Quốc hội về hoạt động giám sát năm 2026 với chủ đề: “Nâng tầm hoạt động giám sát của Quốc hội: Từ định hướng chiến lược đến hành động thực tế trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI” diễn ra vào sáng 30/7 tại Phòng Thăng Long, Nhà Quốc hội.
Diễn đàn được tổ chức theo hình thức trực tiếp với sự tham dự của khoảng 150-180 đại biểu là lãnh đạo Quốc hội, Chính phủ, các cơ quan tư pháp, Kiểm toán Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các ban, bộ, ngành Trung ương, địa phương, chuyên gia, nhà khoa học và đại diện cộng đồng doanh nghiệp.
Đây là lần thứ hai Quốc hội tổ chức Diễn đàn về hoạt động giám sát, tiếp nối kết quả của Diễn đàn lần thứ nhất năm 2025. Việc tiếp tục tổ chức Diễn đàn cho thấy yêu cầu đổi mới hoạt động giám sát không chỉ được đặt ra trong từng chuyên đề, từng phiên chất vấn hoặc từng cuộc giám sát cụ thể, mà đang được nghiên cứu một cách tổng thể, dài hạn và có tính chiến lược.
Diễn đàn được tổ chức trong bối cảnh Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân năm 2025 được triển khai thực hiện; mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành và Quốc hội bước vào nhiệm kỳ khóa XVI với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng lập pháp, giám sát và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước.
Thực tiễn này đặt ra yêu cầu hoạt động giám sát phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ cả về tư duy, nội dung, phương thức và cách thức tổ chức thực hiện. Giám sát không chỉ nhằm phát hiện những hạn chế, bất cập, mà phải góp phần tháo gỡ khó khăn, khơi thông nguồn lực, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và thúc đẩy việc tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách, pháp luật.
Với ý nghĩa đó, Diễn đàn là dịp để các cơ quan, chuyên gia, nhà khoa học trao đổi toàn diện về những yêu cầu mới đối với hoạt động giám sát của Quốc hội trong giai đoạn phát triển mới.
Trên cơ sở đánh giá những kết quả đạt được, chỉ rõ các hạn chế, khó khăn, vướng mắc và rút ra bài học từ thực tiễn, Diễn đàn sẽ đề xuất những giải pháp thiết thực, khả thi nhằm nâng cao chất lượng, hiệu lực và hiệu quả giám sát trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.
Các ý kiến tại Diễn đàn cũng được kỳ vọng sẽ góp phần làm rõ mối quan hệ giữa hoạt động giám sát của Quốc hội với yêu cầu nâng cao năng lực quản trị quốc gia, hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật và trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước.
Thông qua hoạt động giám sát, những chủ trương, chính sách đúng đắn phải được tổ chức thực hiện nghiêm túc; những tồn tại, hạn chế phải được nhận diện đầy đủ; trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức, cá nhân phải được xác định rõ. Kết quả giám sát cần trở thành động lực thúc đẩy đổi mới quản lý, hoàn thiện chính sách và tạo chuyển biến cụ thể trong thực tiễn.
Định hướng những lĩnh vực then chốt cần tập trung giám sát
Trong điều kiện phạm vi quản lý nhà nước ngày càng rộng, các vấn đề kinh tế - xã hội ngày càng đa dạng và có sự tác động qua lại chặt chẽ, việc lựa chọn nội dung giám sát có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Hoạt động giám sát phải tập trung vào những vấn đề lớn, có tác động sâu rộng đến sự phát triển của đất nước và đời sống của Nhân dân; hạn chế tình trạng dàn trải, phân tán hoặc lựa chọn nội dung chưa thực sự cấp thiết.
Theo đó, các vấn đề được lựa chọn giám sát phải bảo đảm “trúng” và “đúng”, tập trung vào những “điểm nghẽn của điểm nghẽn” trong phát triển; những vấn đề bức xúc, nổi lên trong thực tiễn; những lĩnh vực còn nhiều hạn chế, bất cập, được cử tri và nhân dân đặc biệt quan tâm.
Một trong những mục tiêu trọng tâm của Diễn đàn là xác định những định hướng lớn, những lĩnh vực then chốt cần tập trung giám sát trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Các nội dung thảo luận dự kiến tập trung vào việc thực hiện các chủ trương lớn của Đảng; tổ chức thi hành pháp luật; quản lý, sử dụng nguồn lực quốc gia và tài sản công; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước.
Việc lựa chọn đúng trọng tâm giám sát có ý nghĩa quan trọng trong việc phát hiện sớm những hạn chế, bất cập và nguy cơ phát sinh; kịp thời tháo gỡ khó khăn, cảnh báo rủi ro, thúc đẩy hành động và nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sát.
Quá trình lựa chọn nội dung giám sát cũng cần gắn chặt với ý kiến, kiến nghị của cử tri, phản ánh của Nhân dân, kết quả tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và những vấn đề nổi lên qua thực tiễn tổ chức thi hành pháp luật. Qua đó, bảo đảm hoạt động giám sát xuất phát từ thực tiễn, phản ánh đúng những vấn đề đang đặt ra trong đời sống kinh tế - xã hội.
 |
| Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh kiểm tra công tác chuẩn bị cho Diễn đàn giám sát. (Ảnh: Khắc Phục) |
Hiệu quả của giám sát được đo bằng chuyển biến cụ thể
Diễn đàn cũng hướng tới việc nghiên cứu, hình thành những phương thức giám sát mới, phù hợp với yêu cầu quản trị hiện đại, trong đó chú trọng giám sát dựa trên dữ liệu, bằng chứng và các chỉ số định lượng.
Việc tăng cường ứng dụng dữ liệu và công nghệ sẽ giúp hoạt động giám sát ngày càng khách quan, chính xác và kịp thời hơn. Thay vì chủ yếu phụ thuộc vào các báo cáo tổng hợp, cơ quan giám sát có thể khai thác nhiều nguồn thông tin, đối chiếu dữ liệu và sử dụng các chỉ số cụ thể để đánh giá kết quả thực hiện chính sách, pháp luật.
Dữ liệu đầy đủ, thống nhất và có khả năng kiểm chứng sẽ giúp nhận diện sớm những vấn đề phát sinh, xác định rõ nguyên nhân, phạm vi tác động và trách nhiệm của các cơ quan liên quan. Đây cũng là cơ sở để nâng cao khả năng dự báo, cảnh báo rủi ro và lựa chọn đúng thời điểm tiến hành giám sát.
Các chỉ số định lượng còn giúp đo lường rõ hơn kết quả thực hiện các kiến nghị sau giám sát. Thay vì chỉ đánh giá việc cơ quan chịu sự giám sát đã ban hành văn bản hoặc xây dựng kế hoạch, hoạt động giám sát có thể tập trung đánh giá những thay đổi thực tế, mức độ hoàn thành mục tiêu và tác động đối với người dân, doanh nghiệp.
Đây là bước chuyển quan trọng từ giám sát chủ yếu dựa trên báo cáo sang giám sát dựa trên thông tin thực tiễn, dữ liệu có thể kiểm chứng và kết quả đầu ra cụ thể. Qua đó, góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong hoạt động của bộ máy nhà nước.
Kết quả của Diễn đàn sẽ là nguồn thông tin quan trọng phục vụ xây dựng Đề án định hướng trọng tâm hoạt động giám sát trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Đồng thời, các ý kiến trao đổi, đề xuất tại Diễn đàn sẽ góp phần cung cấp cơ sở thực tiễn để xây dựng Đề án của Đảng ủy Quốc hội về tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giám sát của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và Hội đồng nhân dân.
Với sự tham gia của các cơ quan trong hệ thống chính trị, chuyên gia, nhà khoa học và đại diện cộng đồng doanh nghiệp, Diễn đàn được kỳ vọng tạo nên không gian trao đổi thực chất, đa chiều, kết hợp giữa yêu cầu quản lý nhà nước, kinh nghiệm thực tiễn và các luận cứ khoa học; góp phần hình thành những giải pháp có tính khả thi, đưa các định hướng chiến lược về giám sát nhanh chóng đi vào thực tiễn.
Qua Diễn đàn, vai trò của hoạt động giám sát tiếp tục được khẳng định là một trong những chức năng cơ bản, quan trọng của Quốc hội, góp phần kiểm soát quyền lực, nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật, sử dụng hiệu quả các nguồn lực và đáp ứng tốt hơn yêu cầu, nguyện vọng chính đáng của cử tri và Nhân dân.
Quan trọng hơn, hiệu quả của giám sát phải được đo bằng những chuyển biến cụ thể trong thực tiễn, bằng trách nhiệm được xác định rõ, những tồn tại được khắc phục và những vấn đề cử tri, Nhân dân quan tâm được giải quyết kịp thời, thỏa đáng.
| Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thăm gian trưng bày tại Hội báo toàn quốc năm 2026 Chiều 21/6, tại thành phố Hải Phòng, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã tới thăm các gian trưng bày của một số cơ ... |
| Công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 2 Pháp lệnh sẽ có hiệu lực từ 1/7/2026 Văn phòng Chủ tịch nước công bố Lệnh của Chủ tịch nước về hai Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung, sẽ chính thức có hiệu ... |
| Phiên họp thứ 4 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội: Tập trung vào các dự án Luật quan trọng Phiên họp thứ 4 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ xem xét và thông qua nhiều dự án luật quan trọng, chuẩn bị ... |
| Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Quyết tâm xử lý ngay những vấn đề cấp bách, tháo gỡ ách tắc Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, việc tổ chức Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất của Quốc hội khóa XVI thể hiện quyết tâm ... |
