Diễn đàn Tương lai ASEAN: Đi tìm tiếng nói chung, giải pháp chung

Sinh viên Học viện Ngoại giao chụp ảnh lưu niệm với các đại biểu tại phiên Bế mạc Diễn đàn Tương lai ASEAN 2025. (Nguồn: Học viện Ngoại giao)

Trước thềm Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 (9-10/6), TS. Nguyễn Hùng Sơn, Giám đốc Học viện Ngoại giao, đã chia sẻ về những dấu ấn nổi bật cũng như kỳ vọng đối với Diễn đàn.

Xin ông chia sẻ về những nỗ lực của Bộ Ngoại giao nói chung và Học viện Ngoại giao nói riêng trong việc “giữ lửa” và nâng tầm Diễn đàn Tương lai ASEAN?

Đây là một sáng kiến quan trọng của Bộ Ngoại giao, do Học viện Ngoại giao trực tiếp thực hiện. Mong muốn của Bộ Ngoại giao là đóng góp một cách sáng tạo cho tiến trình hợp tác, đối thoại nhằm hướng tới xây dựng Cộng đồng ASEAN.

Với tư cách là cơ quan nghiên cứu học thuật và đối ngoại Kênh 2 của Bộ Ngoại giao, Học viện Ngoại giao rất vinh dự được lựa chọn tổ chức Diễn đàn lần này.

Sáng kiến của chúng ta đã nhận được sự đón nhận và hưởng ứng tích cực từ nhiều nước trong và ngoài khu vực. Nỗ lực “giữ lửa” được thể hiện qua việc lựa chọn chủ đề, diễn giả và tổ chức các phiên thảo luận đổi mới, sáng tạo.

Với sự tham gia của nhiều thành phần đa dạng, diễn đàn luôn bảo đảm tính thời sự và sự phù hợp đối với các vấn đề đang nổi lên ở khu vực và quốc tế hiện nay.

Ông kỳ vọng như thế nào về Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026, đặc biệt trong bối cảnh thế giới đầy biến động như hiện nay?

Diễn đàn Tương lai ASEAN diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới biến động nhanh chóng và khó lường.

Những biến động này đang tác động tiêu cực đến nhiều quốc gia, và đặc biệt là người dân đang phải hứng chịu nhiều hệ quả trực tiếp.

Do đó, một diễn đàn có tính bao trùm và mở như Diễn đàn Tương lai ASEAN được kỳ vọng sẽ thúc đẩy những cuộc thảo luận thẳng thắn, thực chất giữa nhiều thành phần khác nhau.

Từ đó, khu vực có thể tìm thấy tiếng nói chung, đi đến các giải pháp chung cho những vấn đề nóng bỏng đang nổi lên hiện nay. Ví dụ như làm thế nào để người dân thụ hưởng lợi ích từ AI và giảm thiểu rủi ro từ sự phát triển như vũ bão của công nghệ này; bảo đảm an ninh năng lượng và huy động hợp tác quốc tế trước sự gián đoạn chuỗi cung ứng do xung đột toàn cầu; hay những vấn đề chiến lược về môi trường hòa bình, ổn định khu vực, như việc giải quyết tranh chấp để ngăn chặn nguy cơ nổ ra các xung đột nóng.

Đây đều là những vấn đề mà các nước trong khu vực và cộng đồng quốc tế đặc biệt quan tâm. Chúng tôi hy vọng diễn đàn sẽ tạo ra khuôn khổ để các bên thảo luận một cách sâu sắc và thỏa đáng.

TS. Nguyễn Hùng Sơn, Giám đốc Học viện Ngoại giao. (Ảnh; Thành Long)

Việc Diễn đàn nhận được sự quan tâm của lãnh đạo cấp cao trong nước và quốc tế thể hiện điều gì về sức lan tỏa của diễn đàn và vị thế của Việt Nam, thưa ông?

Việc Diễn đàn nhận được sự hưởng ứng cao và hỗ trợ tích cực từ các thành phần, từ đại diện Chính phủ đến khu vực tư nhân, doanh nghiệp trong và ngoài ASEAN, đã minh chứng cho tính phù hợp của diễn đàn trong bối cảnh hiện nay.

Diễn đàn cũng cho thấy tính bao trùm và việc chúng ta đã tạo ra được một không gian có ý nghĩa để các bên cùng đóng góp cho tương lai khu vực.

Chúng tôi hy vọng, sự quan tâm chỉ đạo của lãnh đạo cấp cao cùng sự tham gia tích cực của bạn bè, đối tác sẽ mang lại kết quả là một diễn đàn trao đổi thực chất. Qua đó, nhiều ý tưởng mới sẽ nảy sinh để tìm ra giải pháp cho những thách thức chung của khu vực.

Theo ông, đâu là những ưu tiên cốt lõi để ASEAN hiện thực hóa tầm nhìn về một khu vực hòa bình, thịnh vượng và lấy người dân làm trung tâm?

Có rất nhiều vấn đề cần giải quyết và đó chính là nội dung mà diễn đàn sẽ thảo luận để tìm ra câu trả lời. Chúng tôi không đóng khung hay định hướng trước các vấn đề, mà tạo ra một khuôn khổ, một sân chơi mở để khuyến khích sự sáng tạo và các giải pháp đột phá.

Chúng tôi kỳ vọng rằng, qua Diễn đàn, nhiều ý tưởng sáng tạo sẽ được đề xuất nhằm tìm lời giải cho những bài toán khó của khu vực.

Tuy nhiên, ưu tiên xuyên suốt của ASEAN vẫn phải là: Có giải pháp bảo đảm hòa bình, có giải pháp thúc đẩy thịnh vượng, và mọi giải pháp cuối cùng đều phải hướng tới người dân.

Nhấn mạnh yếu tố lấy người dân làm trung tâm, diễn đàn năm nay sẽ có những nội dung cụ thể nào để đưa các vấn đề sát với người dân hơn, đặc biệt trong các lĩnh vực AI và biến đổi khí hậu?

Về vấn đề đưa Diễn đàn sát với người dân, chúng tôi tập trung vào 4 chủ đề cốt lõi:

Thứ nhất là AI và công nghệ số: Làm thế nào để người dân, từ bác nông dân đến em học sinh, đều có thể thụ hưởng lợi ích từ AI một cách an toàn.

Thứ hai là an ninh năng lượng: Đây là vấn đề trực tiếp ảnh hưởng đến chi phí sinh hoạt và đời sống hàng ngày của mọi gia đình.

Thứ ba là biến đổi khí hậu: ASEAN là khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Diễn đàn sẽ bàn về các giải pháp ứng phó dựa trên cộng đồng.

Thứ tư là tự cường của người dân: Nâng cao kỹ năng và khả năng thích ứng của người dân trước các biến động kinh tế thế giới.

Cuối cùng, xin ông chia sẻ thêm về sự đóng góp của thành phố Hà Nội và các thành phố khác cho Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026?

Về vai trò của các thành phố, đây là một điểm mới của Diễn đàn Tương lai ASEAN năm nay.

Trong xu thế đô thị hóa mạnh mẽ, các thành phố lớn đóng vai trò là động lực tăng trưởng kinh tế, trung tâm văn hóa và đổi mới sáng tạo. Việc kết nối lãnh đạo các thành phố lớn của ASEAN như Hà Nội, Bangkok, Jakarta, Manila, Singapore… sẽ tạo ra một mạng lưới hợp tác thực chất về quản lý đô thị thông minh, xử lý rác thải, giao thông xanh và phát triển bền vững.

Thành phố Hà Nội, với vai trò là chủ nhà, sẽ chia sẻ kinh nghiệm về việc xây dựng thành phố thông minh dựa trên nền tảng di sản văn hóa và đổi mới công nghệ.

Đây là cách để đưa những cam kết của ASEAN đi vào thực tế đời sống của người dân tại các đô thị.

Xin trân trọng cảm ơn TS!

Việt Nam chuẩn bị tổ chức Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 tại Hà Nội Ngày 26/5, tại Hà Nội, Bộ Ngoại giao tổ chức họp báo quốc tế giới thiệu về Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 (ASEAN Future ...

Tổng thư ký ASEAN: Một Việt Nam vững mạnh đồng nghĩa với một ASEAN vững mạnh, và ngược lại "Việt Nam là mảnh ghép quan trọng về chính trị, ngoại giao, an ninh, kinh tế, văn hóa, xã hội, từ đó giúp cho ASEAN ...

Diễn đàn Tương lai ASEAN 2025: Những con số 'biết nói' và cuộc hội ngộ cùng chí hướng Diễn đàn Tương lai ASEAN “mùa hai” thành công tốt đẹp để lại dư âm ấn tượng trong lòng hàng trăm người tham dự. Những ...

Quan hệ hợp tác, hữu nghị của Việt Nam với các nước láng giềng Trong tiến trình phát triển và hội nhập quốc tế, các nước láng giềng luôn giữ vị trí trọng yếu trong chính sách đối ngoại ...

Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm ASEAN qua AFF 2026 Chiều ngày 14/5, tại họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao, Người phát ngôn Phạm Thu Hằng đã thông tin về Diễn đàn Tương lai ...