Diễn đàn Tương lai ASEAN: ‘Vườn ươm’ ý tưởng vì tương lai chung

Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) 2026 diễn ra tại Hà Nội (9-10/6) với chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, Thịnh vượng, lấy Người dân làm trung tâm”.

ASEAN-Trung Quốc: Hợp tác chiến lược vì một khu vực tự cường Tham vấn không chính thức mở rộng cấp Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN ASEAN-EU thúc đẩy chủ nghĩa đa phương và cải tổ Liên hợp quốc

3.23 (OK): Diễn đàn tương lai ASEAN: ‘Vườn ươm’ ý tưởng vì tương lai chung

Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) 2026 sẽ diễn ra tại Hà Nội từ 9-10/6 với chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, Thịnh vượng, lấy Người dân làm trung tâm”. (Ảnh: Phạm Tuấn)

Diễn đàn sẽ có sự tham dự của nguyên thủ một số nước thành viên ASEAN, lãnh đạo các tổ chức quốc tế, các Bộ trưởng, Thứ trưởng từ nhiều nước đối tác cùng đông đảo học giả, doanh nghiệp và đại diện thanh niên trong khu vực.

Hóa giải thách thức, nắm bắt thời cơ

Không khó để nhận ra chủ đề của AFF 2026 năm nay có sự đồng điệu với Chủ đề ASEAN 2026 do Philippines đề ra “Cùng chèo lái tương lai chung” với ba ưu tiên trọng tâm: Trụ cột hòa bình và an ninh, hành lang thịnh vượng và trao quyền cho người dân. Điều này không chỉ nêu bật những khía cạnh trọng yếu trên con đường phát triển của ASEAN mà còn cho thấy rõ quyết tâm, sự đồng lòng tiến về phía trước, hóa giải thách thức, nắm bắt thời cơ.

Chia sẻ tại họp báo quốc tế về Diễn đàn mới đây, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Bộ, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường đã khẳng định chủ đề AFF 2026 mang tính thời đại và phản ánh trực tiếp những ưu tiên hiện nay của ASEAN.

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Bộ, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường giới thiệu về Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 tại họp báo quốc tế. (Ảnh: Thành Long)

Phân tích cụ thể hơn về nội hàm, Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường khẳng định: “Hòa bình là điều kiện tiên quyết cho sự phát triển bền vững. Trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động và thách thức như hiện nay, việc củng cố hòa bình và ổn định là nhiệm vụ trọng tâm của ASEAN. Trong khi đó, thịnh vượng là mục tiêu chung của mọi quốc gia, đòi hỏi ASEAN phải tăng cường hợp tác kinh tế, kết nối và đổi mới sáng tạo. Đặc biệt, yếu tố ‘lấy người dân làm trung tâm’ chính là tinh thần cốt lõi của Cộng đồng ASEAN. Mọi hoạt động của ASEAN đều phải hướng tới lợi ích của người dân, nâng cao đời sống của người dân để không ai bị bỏ lại phía sau”.

Các chủ điểm chính của AFF năm nay rất đa dạng, gắn chặt với những giá trị cốt lõi và mục tiêu phát triển của ASEAN trong tương lai, đồng thời cũng mang tính mới mẻ. Các đại biểu sẽ cùng thảo luận về tự cường và đoàn kết ASEAN, thúc đẩy các sáng kiến phòng ngừa xung đột và ứng dụng AI trong khu vực… Một điểm nhấn đáng chú ý là lần đầu tiên AFF tổ chức phiên thảo luận chuyên đề với sự tham gia của hơn 10 chính đảng trong khu vực.

Tại nhiều nước Đông Nam Á, các chính đảng đóng vai trò quan trọng trong việc hoạch định chính sách quốc gia. Do đó, việc tạo không gian để các chính đảng trao đổi về tầm nhìn chung cho ASEAN sẽ góp phần xây dựng sự đồng thuận sâu rộng hơn trong nội bộ mỗi quốc gia, từ đó thúc đẩy hợp tác khu vực bền vững hơn.

Minh chứng sống động cho vai trò quy tụ

AFF với nhiều chuyên gia, học giả, nhà ngoại giao “vừa lạ, vừa quen” khi Diễn đàn là một sáng kiến tương đối mới và đã tổ chức 2 lần. Dù vậy, tất cả đều bị thuyết phục về sự cần thiết của Diễn đàn và tin tưởng vào uy tín, sức lan tỏa của Diễn đàn hiện tại và trong tương lai.

Chia sẻ với TG&VN, Đại sứ Philippines tại Việt Nam Francisco Noel R. Fernandez III cho biết một trong những câu hỏi đầu tiên ông đặt ra khi đến Hà Nội và nghe nói về AFF là: “Định hướng cốt lõi của AFF là gì?”. Ông được biết, các cuộc thảo luận tại các hội nghị của ASEAN thường tập trung vào những vấn đề của hiện tại, trong khi AFF được gây dựng để bàn về những gì đang chờ đợi chúng ta ở phía trước.

Theo nghĩa đó, Diễn đàn bổ trợ cho các cuộc thảo luận của các nhà lãnh đạo ASEAN. “Chúng tôi luôn coi trọng công tác tham mưu, dự báo trong quan hệ đối ngoại và tin rằng việc Việt Nam tiếp tục đăng cai tổ chức Diễn đàn Tương lai ASEAN sẽ khuyến khích các nhà lãnh đạo hướng tầm nhìn về phía trước và suy nghĩ về con đường mà ASEAN đang đi tới”, Đại sứ Francisco Noel R. Fernandez III tâm niệm về giá trị của Diễn đàn.

Ngày 26/2, Phiên toàn thể thứ ba: “Hợp tác tiểu vùng hướng tới thúc đẩy tính tự cường và phát triển bền vững” ASEAN Future 2025. (Ảnh: Tuấn Anh)

Đại sứ Australia tại ASEAN Tiffany McDonald (thứ hai từ trái sang) tham gia một phiên thảo luận tại AFF 2025. (Ảnh: Tuấn Anh)

Với Đại sứ Australia tại ASEAN, Tiffany McDonald, AFF đã trở nên rất thân thuộc với bà, bởi bà vinh dự được tham dự tất cả các kỳ AFF được tổ chức cho đến nay. Theo bà, Diễn đàn Tương lai ASEAN là minh chứng sinh động cho vai trò quy tụ đó khi tập hợp các nhà lãnh đạo, nhà hoạch định chính sách và chuyên gia từ khắp khu vực để chia sẻ quan điểm, tìm kiếm giải pháp cho những thách thức chung.

Khi phóng viên TGVN đặt đề xuất phỏng vấn về AFF 2026, Đại sứ Na Uy tại ASEAN Mariann Ruud Hagen ngay lập tức vui vẻ nhận lời, dù chưa có dịp tham dự AFF nhưng bà luôn theo dõi Diễn đàn từ xa và tin tưởng vào chất lượng, hiệu quả của Diễn đàn. Đại sứ Mariann Ruud Hagen cho rằng thông qua việc thúc đẩy đối thoại hòa bình, xây dựng lòng tin và tôn trọng luật pháp quốc tế, ASEAN đã tạo nền tảng vững chắc cho sự ổn định khu vực, đồng thời trở thành một diễn đàn quan trọng thúc đẩy hợp tác vượt ra ngoài Đông Nam Á.

Tham dự AFF 2026, quyền SOM ASEAN của New Zealand, Alana Hudson, đánh giá cao quy mô cũng như tầm nhìn của Diễn đàn năm nay, đồng thời mong đợi những cuộc thảo luận không chỉ giúp nâng cao hiểu biết chung về các thách thức phức tạp hiện nay, mà còn góp phần đưa ra những giải pháp thiết thực, bao trùm và hướng tới tương lai. Ở một góc tiếp cận khác, nhà ngoại giao New Zealand kỳ vọng AFF 2026 mang đến một nền tảng để suy ngẫm về di sản để lại cho các thế hệ tương lai – một di sản mà hòa bình và thịnh vượng tiếp tục được gìn giữ và phát huy.

Một lần nữa, từ Hà Nội, những ý tưởng cho một tương lai tốt đẹp của ASEAN tiếp tục được gom góp. Mỗi sáng kiến, mỗi ý tưởng đều có thể trở thành những viên gạch góp phần xây dựng ngôi nhà chung ASEAN vững chắc hơn, bền bỉ hơn và thịnh vượng hơn.

“Mọi sáng kiến đóng góp cho hòa bình, ổn định và phát triển đều đáng được hoan nghênh, nếu minh bạch, tôn trọng luật pháp quốc tế, bổ trợ cho nhau và không làm suy yếu vai trò trung tâm của ASEAN và không biến Đông Nam Á thành không gian đối đầu giữa các khối. Vai trò trung tâm của ASEAN không tự nhiên mà có và cũng không tự duy trì. ASEAN chỉ có thể giữ vai trò đó bằng sự đoàn kết, tự chủ chiến lược và năng lực kiến tạo chương trình nghị sự chung.

Bao trùm phải gắn với hiệu quả, đối thoại phải tạo ra hành động, đồng thuận phải giúp khu vực phản ứng kịp thời trước các vấn đề chung. Việt Nam ủng hộ và sẵn sàng hợp tác chặt chẽ với Philippines trên cương vị Chủ tịch ASEAN 2026, cùng các nước thành viên củng cố hòa bình, an ninh, mở rộng các hành lang thịnh vượng, thúc đẩy kết nối, phát triển bao trùm, bền vững và đặt người dân ASEAN ở vị trí trung tâm”.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23