Đưa công tác dân số đến gần hơn với người dân

Nhân ngày Dân số Thế giới (11/7), báo TG&VN đã có cuộc trao đổi với bác sĩ Mai Xuân Phương (Phó Vụ trưởng Vụ Truyền thông – Giáo dục – Tổng cục dân số - KHHGĐ, Bộ Y tế) về các vấn đề xung quanh công tác dân số của Việt Nam trong những năm gần đây.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
dua cong tac dan so den gan hon voi nguoi dan Dân số Nhật Bản giảm nhanh nhất trong lịch sử
dua cong tac dan so den gan hon voi nguoi dan Tiếng Việt là ngôn ngữ được sử dụng nhiều thứ tư tại Australia

Thưa bác sĩ, được biết chủ đề của ngày Dân số thế giới năm nay là "Kế hoạch hóa gia đình: Nâng cao vị thế con người và phát triển đất nước phồn vinh”, xin ông chia sẻ thêm về nội dung, ý nghĩa của thông điệp này?

Có thể nói, thông điệp của ngày Dân số Thế giới năm nay có một ý nghĩa rất quan trọng. Đó là chung tay xây dựng sáng kiến về kế hoạch hóa gia đình đến năm 2020, trong đó tập trung vào việc mở rộng, cung cấp dịch vụ kế hoạch hóa gia đình tự nguyện cho nhiều triệu phụ nữ và trẻ em gái tính đến thời điểm năm 2020.

Bên cạnh đó, trọng tâm của mô hình mới là đẩy mạnh, tiếp tục phổ biến dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản và sức khỏe tình dục, trong đó bao gồm cả kế hoạch hóa gia đình.

dua cong tac dan so den gan hon voi nguoi dan
Bác sĩ Mai Xuân Phương. (Ảnh: NVCC)

Một ý nghĩa hết sức quan trọng nữa, chính kế hoạch hóa gia đình giúp con người thừa nhận họ là chủ thể trong quá trình phát triển của chính mình chứ không phải người có vai trò thụ động như trước nữa. Người dân không còn ngồi chờ được cung cấp dịch vụ mà bây giờ chính họ cần được cung cấp thông tin và được trao quyền, nâng cao vị thế cho chính mình.

Vì vậy, sự tham gia của họ là một yếu tố then chốt, không chỉ đảm bảo tính sở hữu với chương trình mà chính họ còn có vai trò quan trọng trong việc duy trì tiến độ của chương trình này. Đó là ý nghĩa của kế hoạch hóa gia đình đối với người dân thế giới nói chung và đối với người dân Việt Nam nói riêng.

Để cho thông điệp này thực sự hiệu quả, chúng ta cần phải có những định hướng và biện pháp gì, thưa ông?

Ngành dân số tại Việt Nam đã phát triển qua ba giai đoạn. Đó là giai đoạn “Dân số - kế hoạch hóa gia đình”, giai đoạn “Dân số - sức khỏe sinh sản” và hiện nay là “Dân số và phát triển”. Vì vậy, kế hoạch hóa gia đình có một vai trò quan trọng trong thời gian sắp tới, giúp cho việc xóa đói giảm nghèo, có điều kiện chăm sóc phụ nữ và trẻ em tốt hơn.

Không chỉ vậy, việc đẩy mạnh việc kế hoạch hóa gia đình giúp mở rộng sự lựa chọn cũng như xóa bỏ rào cản cho hàng triệu phụ nữ, giúp họ có cơ hội lựa chọn, tự quyết định được kế hoạch sinh sản. Phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ có cơ hội tiếp cận với nhiều biện pháp kế hoạch hóa gia đình, trong đó có kế hoạch hóa bằng các biện pháp tránh thai hiện đại.

Thứ hai, kế hoạch hóa gia đình giúp người dân có sức khỏe tốt hơn, cuộc sống hạnh phúc hơn, tránh tình trạng tử vong ở phụ nữ, suy nhược cơ thể...

Vì vậy, việc định hướng sắp tới cam kết để giảm thiểu được tỉ lệ tử vong ở người mẹ trên phạm vi toàn quốc. Mục tiêu này nhằm xây dựng, đảm bảo việc tiếp cận, hỗ trợ cho các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản và sức khỏe tình dục.

Một nhiệm vụ giúp nâng cao quyền con người, đặc biệt là vấn đề bình đẳng giới. Nâng cao vị thế và trao quyền cho phụ nữ thông qua việc thực hiện đầy đủ các quyền chăm sóc sức khỏe sinh sản và sức khỏe tình dục cho phụ nữ. Bao gồm quyền tự do quyết định số con, thời điểm sinh con và khoảng cách lần sinh... Nhưng với người Việt, việc sinh con vẫn đảm bảo nghĩa vụ và trách nhiệm, mỗi cặp vợ chồng nên đẻ hai con.

Ông đánh giá thế nào về kết quả công tác kế hoạch hóa gia đình tại Việt Nam hiện nay?

Có thể nói, kế hoạch hóa gia đình của nước ta có những thành tựu đáng ghi nhận. Năm 1961, bình quân mỗi gia đình sinh 6,8 con. Nhờ làm tốt công tác kế hoạch hóa gia đình, đến nay Việt Nam đã duy trì mức sinh thay thế bền vững mười năm nay, ở mức 2,1 con/gia đình.

Trong thời gian qua, chúng ta đã có những chính sách, hoạch định và những chương trình phù hợp. Từ đó, chúng ta đã đạt được những kết quả tích cực thông qua những con số biết nói. Để duy trì được mức sinh bền vững trong mười năm qua nhờ vào chính sách gia đình của Đảng và Nhà nước nói chung, của ngành dân số nói riêng.

Theo ông, làm sao để đưa chính sách dân số đến gần hơn với người dân?

Có thể nói, chúng ta đã có rất nhiều nỗ lực, rất nhiều cố gắng nhưng công tác dân số trong những năm gần đây vẫn tồn tại nhiều khó khăn, bất cập. Trước khi có một chương trình mục tiêu quốc gia về công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình, chúng ta còn hai chương trình mục tiêu quốc gia khác là xóa đói giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới.

Hiện chúng ta có khoảng 175.000 cộng tác viên trong hệ thống làm công tác dân số. Thực ra, chúng ta đang đứng trước những thách thức, áp lực khi chính sách, chế độ cho những người làm công tác dân số, kinh phí hỗ trợ cho họ cũng đang có rất nhiều vấn đề tồn tại. Đồng thời, chúng ta vẫn đang đối mặt với áp lực về chiều cao, cân nặng, sức bền, thể lực, tầm vóc của người Việt trong khu vực, châu Á và thế giới.

Nếu như những thách thức này được giải tỏa về chính sách, về chế độ, về hệ thống, bộ máy tổ chức, về con người, chắc chắn chúng ta mới có thể tháo gỡ được những vướng mắc hiện nay. Từ đó, công tác dân số trong thời gian tới sẽ có những cải thiện, bước đi đáp ứng được mong đợi của Đảng, Nhà nước cũng như người dân.

dua cong tac dan so den gan hon voi nguoi dan
Nâng cao vị thế và trao quyền cho phụ nữ thông qua việc thực hiện đầy đủ các quyền chăm sóc sức khỏe sinh sản và sức khỏe tình dục cho phụ nữ. (Nguồn: Tạp chí Tuyên giáo)

Để nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển bền vững của đất nước, công tác kế hoạch hóa gia đình càng cần được chú trọng hơn nữa. Tham chiếu kinh nghiệm của các nước trong khu vực và trên thế giới, chúng ta có thể học hỏi được gì, thưa ông?

Có thể nói, Việt Nam là một trong những nước đi đầu trong các hoạt động về công tác dân số, có những thành quả tích cực.

Nhìn ra một số nước trong khu vực có thành tựu trong công tác chú trọng chất lượng dân số, đi đầu trong công tác dân số như Nhật, Hàn Quốc, Singapore, Thái Lan. Ngay đối với Trung Quốc, hiện nay đã phải nới lỏng và chỉnh từ chính sách một con sang chính sách hai con với những hoạch định và chủ trương cụ thể.

Quay trở về thực trạng đất nước mình, chúng tôi vừa kỷ niệm 40 năm hợp tác với UNFPA (Quỹ Dân số Liên hợp quốc tại Việt Nam). Có thể nói, thế giới đã có những nhìn nhận tích cực về công tác dân số của Việt Nam. Đồng thời, họ cũng hỗ trợ chúng ta về tài liệu, kinh phí, kinh nghiệm, kiến thức và các chuyên gia để giúp chúng ta kế thừa được các thành tựu của các nước trên thế giới, đồng thời phát huy được những cái sẵn có, khắc phục những bất cập hiện nay.

Xin cảm ơn ông! 

dua cong tac dan so den gan hon voi nguoi dan Củng cố hệ thống y tế cơ sở để mọi người dân được chăm sóc sức khoẻ

Tới thăm hai trạm y tế phường ở TPHCM chiều 1/6, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho rằng không còn là lúc bàn mà ...

dua cong tac dan so den gan hon voi nguoi dan Chất lượng sức khỏe người Việt : Còn nhiều điều phải bàn

Nhân ngày Sức khỏe Thế giới 7/4, Báo TG&VN đã có cuộc trao đổi với Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Vũ (Phó Trưởng Khoa Ngoại ...

dua cong tac dan so den gan hon voi nguoi dan Thực phẩm biến đổi gene - những điều nên biết

Có hay không nguy cơ thực phẩm biến đổi gene ảnh hưởng đến sức khỏe con người về lâu dài? Báo TG&VN đã có cuộc ...

 

Nguyệt Anh (thực hiện)

Đọc thêm

Lịch cúp điện Thành phố Huế hôm nay ngày 2/4/2026

Lịch cúp điện Thành phố Huế hôm nay ngày 2/4/2026

Thông tin lịch cúp điện tại Thành phố Huế theo từng khu vực được cập nhật mới nhất từ Điện lực miền Trung ngày 2/4/2026.
Nhật Bản hướng tới tầm nhìn mới về an ninh năng lượng giữa bối cảnh đứt gãy nguồn cung

Nhật Bản hướng tới tầm nhìn mới về an ninh năng lượng giữa bối cảnh đứt gãy nguồn cung

Xung đột Trung Đông tác động tới các quốc gia như Nhật Bản, buộc nước này phải hướng tới một tầm nhìn năng lượng quốc gia mới.
Khai trương Phòng Thương mại và Công nghiệp Quốc gia Việt Nam-Australia tại bang Tây Australia

Khai trương Phòng Thương mại và Công nghiệp Quốc gia Việt Nam-Australia tại bang Tây Australia

Phòng Thương mại và Công nghiệp Quốc gia Australia-Việt Nam (NAVCCI) đã chính thức ra mắt tại bang Tây Australia.
Lộ diện 48 'anh hào' góp mặt tại World Cup 2026

Lộ diện 48 'anh hào' góp mặt tại World Cup 2026

Sau loạt trận chung kết play-off rạng sáng 1/4, Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA) đã xác định đầy đủ 48 đội tuyển góp mặt ở VCK World Cup ...
Văn khấn rằm tháng 2 Âm lịch năm Bính Ngọ, bài cúng gia tiên và thổ công mới nhất 2026

Văn khấn rằm tháng 2 Âm lịch năm Bính Ngọ, bài cúng gia tiên và thổ công mới nhất 2026

Văn khấn rằm tháng 2 (15/2) Âm lịch năm Bính Ngọ 2026 với ước mong cho các thành viên trong gia đình luôn bình an, gặp nhiều may mắn, tốt ...
Ngoại giao kinh tế: Bệ phóng chiến lược đưa TP. Hồ Chí Minh và vùng Nam Bộ hội nhập trong kỷ nguyên mới

Ngoại giao kinh tế: Bệ phóng chiến lược đưa TP. Hồ Chí Minh và vùng Nam Bộ hội nhập trong kỷ nguyên mới

Đây là nội dung được đề cập trong chương trình làm việc của Đoàn Trưởng cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài nhiệm kỳ 2025-2028 với UBND TP. ...
Dự kiến miễn phí sách giáo khoa từ năm học nào?

Dự kiến miễn phí sách giáo khoa từ năm học nào?

Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố dự thảo Nghị định về miễn phí sách giáo khoa cho học sinh phổ thông, với kế hoạch triển khai từ năm học 2029–2030.
Thầy giáo với hành trình gỡ 'nút thắt' sợ Toán cho trẻ thơ

Thầy giáo với hành trình gỡ 'nút thắt' sợ Toán cho trẻ thơ

Mỗi ngày, thầy giáo Phan Duy Nghĩa lại lặng lẽ đăng một câu chuyện nhỏ giữa ông và cháu về việc học Toán với một niềm tin giản dị: “Học Toán thật là thích”.
Việt Nam có trường Đại học lọt top 200 thế giới trong lĩnh vực đào tạo nghệ thuật và thiết kế

Việt Nam có trường Đại học lọt top 200 thế giới trong lĩnh vực đào tạo nghệ thuật và thiết kế

Bảng xếp hạng Đại học thế giới năm 2026 ghi nhận sự hiện diện ngày càng rõ nét của Việt Nam trên bản đồ giáo dục toàn cầu.
Chi tiết tuyển sinh lớp 10 tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh năm 2026

Chi tiết tuyển sinh lớp 10 tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh năm 2026

Năm 2026, Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh đối mặt với thách thức tuyển sinh vào lớp 10 khi số lượng học sinh tăng cao, trong khi chỉ tiêu vào trường công lập có ...
Arduino Day 2026 tại Việt Nam - Lát cắt mới về hội nhập nhân lực số

Arduino Day 2026 tại Việt Nam - Lát cắt mới về hội nhập nhân lực số

Lần đầu tiên Việt Nam trở thành điểm đến chính thức của sự kiện công nghệ thường niên do cộng đồng Arduino quốc tế khởi xướng tại 4 thành phố lớn.
AI và bài toán nhân lực Việt Nam

AI và bài toán nhân lực Việt Nam

Trước sự phát triển mạnh mẽ của AI, Việt Nam cần xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao để thích ứng và bứt phá.
Hút song song thuốc lá điện tử và truyền thống: Nguy cơ ung thư phổi tăng gấp 4 lần

Hút song song thuốc lá điện tử và truyền thống: Nguy cơ ung thư phổi tăng gấp 4 lần

Kết quả nghiên cứu trên tạp chí Carcinogenesis cho thấy, các loại thuốc lá điện tử chứa nicotine có thể gây ung thư phổi và khoang miệng.
Bốn thói quen ăn uống giúp người Nhật sống thọ

Bốn thói quen ăn uống giúp người Nhật sống thọ

Những thói quen sinh hoạt hằng ngày của người Nhật tưởng bình thường mang đến hiệu quả đáng kể, giúp sống thọ khỏe mạnh, có thể áp dụng rộng.
Ngành Y tế thông tin về biến thể Covid-19 mới

Ngành Y tế thông tin về biến thể Covid-19 mới

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội, trong tuần qua (từ ngày 20-27/3), ghi nhận 17 trường hợp mắc Covid-19 tại 12 phường, xã.
Khẩn trương phòng chống bệnh tay chân miệng đang tăng nhanh

Khẩn trương phòng chống bệnh tay chân miệng đang tăng nhanh

Số trường hợp mắc bệnh tay chân miệng chủ yếu ở trẻ dưới 10 tuổi, trong đó hay gặp ở nhóm từ 1-5 tuổi, tuổi trẻ đi nhà trẻ và mẫu giáo).
Khoai tây và nguy cơ tăng đường huyết: Ăn sao cho đúng cách?

Khoai tây và nguy cơ tăng đường huyết: Ăn sao cho đúng cách?

Dù là thực phẩm giàu dinh dưỡng, khoai tây nếu tiêu thụ thường xuyên và không hợp lý có thể ảnh hưởng đáng kể đến lượng đường trong máu.
Bác sĩ có thể bị AI đánh lừa

Bác sĩ có thể bị AI đánh lừa

Nghiên cứu mới cho thấy ảnh X-quang do AI tạo ra ngày càng giống thật, khiến rất khó phân biệt, đặt ra rủi ro lớn cho y tế số.
Phiên bản di động