Đừng quá ham internet mà phụ sách

Sự phát triển thần tốc của công nghệ đã, đang và sẽ tạo ra hàng loạt thách thức cho văn hóa đọc. Dưới đây là những chia sẻ của tác giả Trần Xuân Tiến – Phòng Nghiên cứu Khoa học, Trường Đại học Văn Hiến nhân Ngày Sách và Bản quyền Thế giới (23/4).
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
dung qua ham internet ma phu sach Sôi động Ngày hội trẻ em vui đọc
dung qua ham internet ma phu sach Đừng đọc sách như thể chạy đường một chiều!

Trước hết, phải nhận thức ngay rằng: một khi chúng ta quan niệm thời đại hiện nay là sự lên ngôi của internet và sách giấy, báo giấy đã đến hồi cáo chung thì chính là chúng ta đang tự mình nói lời giã từ với một kiểu hình tư duy đọc mang tính cổ xưa nhất - nền tảng vĩnh hằng của nhân loại.

Chúng ta cần ý thức rằng, chính quá trình đọc sách giấy sẽ giúp chúng ta hình thành những kỹ năng đọc - hiểu, kỹ năng tư duy nền tảng mà việc "lướt" internet hay đọc sách điện tử hoàn toàn không thể mang lại.

Các khảo sát xã hội học và thực nghiệm của các chuyên gia cho thấy, đọc sách điện tử (ebook) thường không đem lại cảm giác tốt nhất về mặt giác quan cho người đọc. Thế nên, việc ghi nhớ các dữ kiện trong nội dung cuốn sách thường dễ bị mất đi. Và đành rằng, với internet, sức mạnh của sự tra cứu rất hữu ích nhưng tra cứu chỉ là một thành tố nhỏ trong chu trình của việc đọc.

dung qua ham internet ma phu sach

Độc giả của sách giấy thường có nhịp sống chậm mà chắc. (Nguồn: VMW)

Một cách hình tượng, độc giả của sách giấy, báo giấy thường có nhịp sống chậm (chậm mà chắc), còn độc giả của internet thường có nhịp sống nhanh, nhịp sống công nghiệp. Nhanh, vội luôn khiến chúng ta bỏ lỡ một nhịp giá trị nào đó của cuộc đời. Nhanh, vội luôn khiến chúng ta rơi và trạng thái "cưỡi ngựa xem hoa", mất tính hệ thống trong việc tiếp nhận và xử lý vấn đề.

Có một thực tế là không phải quyển sách nào cũng đã được số hóa. Nếu chỉ chăm chăm vào "ngân hàng ebook" hiện có thì rất có thể, chúng ta đã bỏ sót một quyển sách mà chúng ta đáng lý ra cần phải được đọc để hoàn thiện hơn sự hiểu của mình về một vấn đề mà chúng ta đang quan tâm tìm hiểu. Đó là lý do ở các nước phát triển như Hoa Kỳ, Nhật Bản, các nước châu Âu, những hệ thống thư viện của quốc gia lẫn của các trường đại học với số lượng khổng lồ các đầu sách chưa bao giờ là nơi hoang vắng người lui tới.

dung qua ham internet ma phu sach
Lợi thế của internet đang khiến nhiều người từ bỏ phương pháp đọc sách truyền thống. (Nguồn: Vecteurdelutece)

Một trong những điểm khác nhau nữa giữa sách và internet là chất lượng của tri thức, thông tin. Các đầu sách được xuất bản trong nước đều được quản lý bởi hệ thống cấp phép của Cục xuất bản, in và phát hành. Tuy rằng thỉnh thoảng vẫn thấy báo chí và độc giả chỉ ra những ấn phẩm kém chất lượng an nhiên lọt qua quy trình kiểm duyệt của nhà xuất bản, của đơn vị quản lý nhà nước nhưng dù sao vẫn còn an tâm hơn xa lộ thông tin trên internet thường không trải qua sự kiểm duyệt. Bởi đơn giản, ngoài hệ thống các trang báo điện tử chịu sự quản lý của Bộ Thông tin và Truyền thông thì hầu như các website hay các blog cá nhân đều có thể đăng tải bất kỳ nội dung gì mà chủ sở hữu quyết định.

Có nhiều lý do để chúng ta giải thích về thái độ xa rời sách. Những ý kiến này rất đáng tham khảo, tuy vậy cũng cần được phản biện một cách đa chiều. Người đọc thì bảo giá thành sách hiện nay còn khá cao so với thu nhập bình quân của người đọc. Tác giả và các đơn vị làm sách thì nói giá sách như thế chưa tương xứng với những gian nan, khó khăn mà họ bỏ ra để có được khối lượng tri thức đó. Giải pháp ở đây là sự xã hội hóa thông qua các quỹ tài trợ xuất bản, tài trợ thư viện để đôi bên tác giả và độc giả đều được trân trọng và đều có cơ hội hoàn thành trách nhiệm của mình trong quy trình viết – đọc.

Cuối cùng, cần thẳng thắn nhìn nhận rằng, tiếp nhận thông tin qua sách hay qua internet chỉ khác nhau ở hình thức vì suy cho cùng sách hay internet chỉ là công cụ hỗ trợ cho quá trình đọc. Quan trọng là chúng ta đã đọc những gì và đọc được bao nhiêu, tức là số lượng nội dung chúng ta tiếp cận, chất lượng của các nội dung đó để áp dụng, chuyển hóa như thế nào vào thực tiễn cuộc sống.

dung qua ham internet ma phu sach Nỗi niềm người xóa nạn “đói sách” ở nông thôn

Dù đã nhận giải Vua Sejong về xóa mù chữ của UNESCO, “Người cõng sách” Nguyễn Quang Thạch vẫn luôn trăn trở mỗi khi nghĩ ...

dung qua ham internet ma phu sach Tản mạn về văn hóa đọc

Cho dù xã hội có văn minh đến đâu thì văn hoá đọc vẫn được duy trì và phát triển phù hợp theo sự phát ...

dung qua ham internet ma phu sach Ngày sách Việt Nam 2016

Ngày Sách Việt Nam lần thứ 3 được tổ chức nhằm tôn vinh và khẳng định sự cần thiết của sách trong đời sống cộng ...

Trần Xuân Tiến (Trường Đại học Văn Hiến)

Đọc thêm

Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú tiếp Quyền Tổng Thư ký Đảng Dân chủ Tự do Nhật Bản Hagiuda Koichi

Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú tiếp Quyền Tổng Thư ký Đảng Dân chủ Tự do Nhật Bản Hagiuda Koichi

Tại Trụ sở Trung ương Đảng, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư tiếp đoàn đại biểu Đảng Dân chủ Tự do ...
Mỹ dọa sớm tấn công một khu vực của Iran, đã 'đổ' bao nhiêu tiền vào xung đột?

Mỹ dọa sớm tấn công một khu vực của Iran, đã 'đổ' bao nhiêu tiền vào xung đột?

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục gia tăng sức ép đối với Iran trên cả phương diện quân sự và ngoại giao.
Đội tuyển Việt Nam tập luyện trước trận mở màn ASEAN Cup 2026

Đội tuyển Việt Nam tập luyện trước trận mở màn ASEAN Cup 2026

Xuân Son, Đình Bắc và các đồng đội tuyển Việt Nam tập trung rất cao trong buổi tập đầu tiên tại Thái Lan, chuẩn bị trận ra quân ASEAN Cup ...
Trước áp lực từ người biểu tình, Tổng thống Ukraine thay tướng quân đội, Nga lập tức hành động

Trước áp lực từ người biểu tình, Tổng thống Ukraine thay tướng quân đội, Nga lập tức hành động

Tổng thống Ukraine vừa quyết định thay thế Tổng tư lệnh Lực lượng vũ trang Ukraine, Nga đã lập tức đưa tên của vị tướng mới vào danh sách truy ...
Bầu cử giữa kỳ Mỹ năm 2026 và 'những khoảng trống tín nhiệm'

Bầu cử giữa kỳ Mỹ năm 2026 và 'những khoảng trống tín nhiệm'

Đây là nhận định của CNN về cục diện bầu cử giữa kỳ tại nước Mỹ diễn ra vào tháng 11 tới.
Khi kỳ thi tốt nghiệp gánh quá nhiều kỳ vọng

Khi kỳ thi tốt nghiệp gánh quá nhiều kỳ vọng

Những sai phạm thi cử gần đây đã làm dấy lên câu hỏi về sự kỳ vọng quá mức vào kỳ thi tốt nghiệp. Đã đến lúc cần trả kỳ ...
Đi giữa miền non nước Cao Bằng

Đi giữa miền non nước Cao Bằng

Con đường dẫn đến Bản Giốc, hang Pác Bó hay động Ngườm Ngao ở Cao Bằng đều đi qua những bản làng nhỏ, nơi cuộc sống vẫn diễn ra bình yên như bao đời nay.
Phường Quy Nhơn: Khát vọng vươn lên từ nền tảng mới

Phường Quy Nhơn: Khát vọng vươn lên từ nền tảng mới

Hội tụ đầy đủ lợi thế về vị trí, văn hóa và con người, phường Quy Nhơn đứng trước cơ hội lớn để bứt phá, trở thành phường kiểu mẫu của Gia Lai.
Thành phố Moscow tăng cường thu hút du khách Việt Nam

Thành phố Moscow tăng cường thu hút du khách Việt Nam

Thủ đô của nước Nga vừa chính thức ra mắt phiên bản tiếng Việt của "Discover Moscow" – hệ sinh thái thông tin du lịch chính thức của thành phố.
Concert - điểm hẹn hấp dẫn của văn hóa Hà Nội

Concert - điểm hẹn hấp dẫn của văn hóa Hà Nội

Hà Nội đang chứng kiến một không gian văn hóa mới, nơi âm nhạc trở thành động lực thúc đẩy du lịch, kinh tế sáng tạo và quảng bá hình ảnh Thủ đô.
Quảng Ninh chuyển hoá 'kho báu' di sản, văn hoá thành nguồn lực phát triển du lịch bền vững

Quảng Ninh chuyển hoá 'kho báu' di sản, văn hoá thành nguồn lực phát triển du lịch bền vững

Quảng Ninh đang đẩy mạnh khai thác các giá trị văn hóa, lịch sử và thiên nhiên để tạo động lực phát triển du lịch bền vững.
Giá heo hơi hôm nay 13/7: Miền Bắc và Trung - Tây Nguyên khởi sắc, cả nước dao động trong khoảng 61.000 - 67.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 13/7: Miền Bắc và Trung - Tây Nguyên khởi sắc, cả nước dao động trong khoảng 61.000 - 67.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 13/7, miền Bắc và miền Trung - Tây Nguyên khởi sắc với nhiều tín hiệu phục hồi, miền Nam chưa ghi nhận biến động mới.
Sân khấu thực cảnh: Sứ giả của những vùng đất

Sân khấu thực cảnh: Sứ giả của những vùng đất

Những chương trình thực cảnh liên tiếp ra đời trong vài năm gần đây cho thấy một tín hiệu đáng mừng của công nghiệp văn hóa Việt Nam.
Nâng cao vai trò Việt Nam trong hợp tác văn hóa - xã hội ASEAN

Nâng cao vai trò Việt Nam trong hợp tác văn hóa - xã hội ASEAN

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịvừa ban hành Chương trình hành động thực hiện Kế hoạch chiến lược Cộng đồng Văn hóa - Xã hội ASEAN tại Việt Nam.
Lãnh địa của kỷ nguyên số

Lãnh địa của kỷ nguyên số

Cuốn sách ‘Chủ nghĩa phong kiến công nghệ’ của Yanis Varoufakis đặt ra câu hỏi lớn về quyền lực, tự do và tương lai của con người trong kỷ nguyên số.
Nhà thơ Hữu Thỉnh ra mắt tiểu thuyết ‘Thép dưới cỏ’

Nhà thơ Hữu Thỉnh ra mắt tiểu thuyết ‘Thép dưới cỏ’

Nhà thơ Hữu Thỉnh vừa ra mắt độc giả tiểu thuyết đầu tay có tên ‘Thép dưới cỏ’ viết về sự kiện Tà Mây - Làng Vây của binh chủng Tăng - Thiết giáp.
Ẩm thực gây ấn tượng đặc biệt tại Festival văn hoá 'Rực rỡ Việt Nam'

Ẩm thực gây ấn tượng đặc biệt tại Festival văn hoá 'Rực rỡ Việt Nam'

Sự kiện Festival văn hoá "Rực rỡ Việt Nam" diễn ra từ 26-28/6 tại Czech thu hút sự tham gia của đông đảo cộng đồng người Việt và bạn bè quốc tế.
Khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026

Khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026

Cục Điện ảnh phối hợp với Hãng phim Quốc gia Belarus (Belarusfilm) tổ chức lễ khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026.
Phát hiện quan trọng góp phần làm sáng tỏ thêm về nền văn minh Lưỡng Hà cổ đại

Phát hiện quan trọng góp phần làm sáng tỏ thêm về nền văn minh Lưỡng Hà cổ đại

Tấm bia đá quý hiếm có niên đại khoảng 2.600 năm vừa được phát hiện sẽ góp phần làm sáng tỏ lịch sử của nền văn minh Lưỡng Hà cổ đại.
Nghị quyết 80 mở đường cho những chuyển động mới của văn hóa Việt Nam

Nghị quyết 80 mở đường cho những chuyển động mới của văn hóa Việt Nam

Từ các định hướng của Nghị quyết 80-NQ/TW, nhiều địa phương đã triển khai hiệu quả các giải pháp bảo tồn di sản, phát triển công nghiệp văn hóa.
Đánh thức ký ức về một nền văn minh

Đánh thức ký ức về một nền văn minh

Hơn 80 năm kể từ cuộc khai quật đầu tiên của các nhà khảo cổ học, mỗi lần lòng đất Óc Eo mở ra lại mang đến thêm những phát hiện mới.
‘Theo bước di sản cộng đồng 2026’: Khai mở tiềm năng sáng tạo từ di sản Việt

‘Theo bước di sản cộng đồng 2026’: Khai mở tiềm năng sáng tạo từ di sản Việt

Ngày 17/7 tại Hà Nội, cuộc thi ‘Theo bước di sản cộng đồng 2026’ chính thức được phát động.
Trưng bày tài liệu lưu trữ và kỷ vật của cán bộ đi B ‘Thanh xuân gửi lại’ - Tái hiện ký ức của một thời hoa lửa

Trưng bày tài liệu lưu trữ và kỷ vật của cán bộ đi B ‘Thanh xuân gửi lại’ - Tái hiện ký ức của một thời hoa lửa

Ngày 17/7, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, Bộ Nội vụ đã khai mạc Trưng bày tài liệu lưu trữ và kỷ vật của cán bộ đi B ‘Thanh xuân gửi lại’.
Dự án kết nối nghệ thuật sơn mài Việt Nam và Nhật Bản

Dự án kết nối nghệ thuật sơn mài Việt Nam và Nhật Bản

Hanoi Grapevine vừa chính thức khởi động Dự án Con đường Sơn mài Việt – Nhật, hợp tác cùng TAKI Corporation (Tokyo, Nhật Bản).
Phiên bản di động