Đừng quá ham internet mà phụ sách

Sự phát triển thần tốc của công nghệ đã, đang và sẽ tạo ra hàng loạt thách thức cho văn hóa đọc. Dưới đây là những chia sẻ của tác giả Trần Xuân Tiến – Phòng Nghiên cứu Khoa học, Trường Đại học Văn Hiến nhân Ngày Sách và Bản quyền Thế giới (23/4).
TIN LIÊN QUAN
dung qua ham internet ma phu sach Sôi động Ngày hội trẻ em vui đọc
dung qua ham internet ma phu sach Đừng đọc sách như thể chạy đường một chiều!

Trước hết, phải nhận thức ngay rằng: một khi chúng ta quan niệm thời đại hiện nay là sự lên ngôi của internet và sách giấy, báo giấy đã đến hồi cáo chung thì chính là chúng ta đang tự mình nói lời giã từ với một kiểu hình tư duy đọc mang tính cổ xưa nhất - nền tảng vĩnh hằng của nhân loại.

Chúng ta cần ý thức rằng, chính quá trình đọc sách giấy sẽ giúp chúng ta hình thành những kỹ năng đọc - hiểu, kỹ năng tư duy nền tảng mà việc "lướt" internet hay đọc sách điện tử hoàn toàn không thể mang lại.

Các khảo sát xã hội học và thực nghiệm của các chuyên gia cho thấy, đọc sách điện tử (ebook) thường không đem lại cảm giác tốt nhất về mặt giác quan cho người đọc. Thế nên, việc ghi nhớ các dữ kiện trong nội dung cuốn sách thường dễ bị mất đi. Và đành rằng, với internet, sức mạnh của sự tra cứu rất hữu ích nhưng tra cứu chỉ là một thành tố nhỏ trong chu trình của việc đọc.

dung qua ham internet ma phu sach

Độc giả của sách giấy thường có nhịp sống chậm mà chắc. (Nguồn: VMW)

Một cách hình tượng, độc giả của sách giấy, báo giấy thường có nhịp sống chậm (chậm mà chắc), còn độc giả của internet thường có nhịp sống nhanh, nhịp sống công nghiệp. Nhanh, vội luôn khiến chúng ta bỏ lỡ một nhịp giá trị nào đó của cuộc đời. Nhanh, vội luôn khiến chúng ta rơi và trạng thái "cưỡi ngựa xem hoa", mất tính hệ thống trong việc tiếp nhận và xử lý vấn đề.

Có một thực tế là không phải quyển sách nào cũng đã được số hóa. Nếu chỉ chăm chăm vào "ngân hàng ebook" hiện có thì rất có thể, chúng ta đã bỏ sót một quyển sách mà chúng ta đáng lý ra cần phải được đọc để hoàn thiện hơn sự hiểu của mình về một vấn đề mà chúng ta đang quan tâm tìm hiểu. Đó là lý do ở các nước phát triển như Hoa Kỳ, Nhật Bản, các nước châu Âu, những hệ thống thư viện của quốc gia lẫn của các trường đại học với số lượng khổng lồ các đầu sách chưa bao giờ là nơi hoang vắng người lui tới.

dung qua ham internet ma phu sach
Lợi thế của internet đang khiến nhiều người từ bỏ phương pháp đọc sách truyền thống. (Nguồn: Vecteurdelutece)

Một trong những điểm khác nhau nữa giữa sách và internet là chất lượng của tri thức, thông tin. Các đầu sách được xuất bản trong nước đều được quản lý bởi hệ thống cấp phép của Cục xuất bản, in và phát hành. Tuy rằng thỉnh thoảng vẫn thấy báo chí và độc giả chỉ ra những ấn phẩm kém chất lượng an nhiên lọt qua quy trình kiểm duyệt của nhà xuất bản, của đơn vị quản lý nhà nước nhưng dù sao vẫn còn an tâm hơn xa lộ thông tin trên internet thường không trải qua sự kiểm duyệt. Bởi đơn giản, ngoài hệ thống các trang báo điện tử chịu sự quản lý của Bộ Thông tin và Truyền thông thì hầu như các website hay các blog cá nhân đều có thể đăng tải bất kỳ nội dung gì mà chủ sở hữu quyết định.

Có nhiều lý do để chúng ta giải thích về thái độ xa rời sách. Những ý kiến này rất đáng tham khảo, tuy vậy cũng cần được phản biện một cách đa chiều. Người đọc thì bảo giá thành sách hiện nay còn khá cao so với thu nhập bình quân của người đọc. Tác giả và các đơn vị làm sách thì nói giá sách như thế chưa tương xứng với những gian nan, khó khăn mà họ bỏ ra để có được khối lượng tri thức đó. Giải pháp ở đây là sự xã hội hóa thông qua các quỹ tài trợ xuất bản, tài trợ thư viện để đôi bên tác giả và độc giả đều được trân trọng và đều có cơ hội hoàn thành trách nhiệm của mình trong quy trình viết – đọc.

Cuối cùng, cần thẳng thắn nhìn nhận rằng, tiếp nhận thông tin qua sách hay qua internet chỉ khác nhau ở hình thức vì suy cho cùng sách hay internet chỉ là công cụ hỗ trợ cho quá trình đọc. Quan trọng là chúng ta đã đọc những gì và đọc được bao nhiêu, tức là số lượng nội dung chúng ta tiếp cận, chất lượng của các nội dung đó để áp dụng, chuyển hóa như thế nào vào thực tiễn cuộc sống.

dung qua ham internet ma phu sach Nỗi niềm người xóa nạn “đói sách” ở nông thôn

Dù đã nhận giải Vua Sejong về xóa mù chữ của UNESCO, “Người cõng sách” Nguyễn Quang Thạch vẫn luôn trăn trở mỗi khi nghĩ ...

dung qua ham internet ma phu sach Tản mạn về văn hóa đọc

Cho dù xã hội có văn minh đến đâu thì văn hoá đọc vẫn được duy trì và phát triển phù hợp theo sự phát ...

dung qua ham internet ma phu sach Ngày sách Việt Nam 2016

Ngày Sách Việt Nam lần thứ 3 được tổ chức nhằm tôn vinh và khẳng định sự cần thiết của sách trong đời sống cộng ...

Trần Xuân Tiến
(Trường Đại học Văn Hiến)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Xung đột Armenia-Azerbaijan: Chiến sự căng thẳng, 2 tiểu đoàn bị xóa sổ; Khả năng đàm phán bằng 0, Nga-Thổ-Iran sẽ làm gì?

Xung đột Armenia-Azerbaijan: Chiến sự căng thẳng, 2 tiểu đoàn bị xóa sổ; Khả năng đàm phán bằng 0, Nga-Thổ-Iran sẽ làm gì?

Xung đột Armenia-Azerbaijan tại khu vực tranh chấp Nagorno-Karabakh ngày càng trở nên căng thẳng.
Covid-19 ở Việt Nam sáng 30/9: Không ca mắc mới, tập trung đông người ở vùng dịch bị phạt tới 40 triệu đồng

Covid-19 ở Việt Nam sáng 30/9: Không ca mắc mới, tập trung đông người ở vùng dịch bị phạt tới 40 triệu đồng

Tính đến nay, đã 28 ngày Việt Nam không ghi nhận ca mắc mới Covid-19 ở cộng đồng, gần 16.000 người đang cách ly chống dịch.
Dự báo thời tiết ngày và đêm nay (30/9): Cả nước có mây, mưa rào và dông vài nơi; mưa to cục bộ ở Bắc bộ, Tây Nguyên, Nam bộ

Dự báo thời tiết ngày và đêm nay (30/9): Cả nước có mây, mưa rào và dông vài nơi; mưa to cục bộ ở Bắc bộ, Tây Nguyên, Nam bộ

Dự báo thời tiết Hà Nội có mây, mưa rào và dông vài nơi; chiều tối và đêm có mưa rào và dông rải rác, gió đông nam đến đông ...
Từ cuộc chiến công hàm, Biển Đông - vấn đề không của riêng ai

Từ cuộc chiến công hàm, Biển Đông - vấn đề không của riêng ai

Biển Đông không đơn thuần là vấn đề giữa ASEAN với Trung Quốc mà còn là mối quan tâm của nhiều nước trên thế giới.
XSMB 30/9 - Xổ số miền Bắc hôm nay - Kết quả xổ số - SXMB - KQXS 30/9/2020

XSMB 30/9 - Xổ số miền Bắc hôm nay - Kết quả xổ số - SXMB - KQXS 30/9/2020

XSMB 30/9. KQXS 30/9. SXMB. Xổ số miền Bắc hôm nay ngày 30 tháng 9 năm 2020. Xo so mien Bac. KQXSMB.
XSMT 30/9 - Xổ số miền Trung hôm nay - Kết quả xổ số - SXMT - KQXS 30/9/2020

XSMT 30/9 - Xổ số miền Trung hôm nay - Kết quả xổ số - SXMT - KQXS 30/9/2020

XSMT 30/9. KQXS 30/9. SXMT. Xổ số miền Trung hôm nay ngày 30 tháng 9 năm 2020. Xo so mien Trung. KQXSMT.
XSMN 30/9 - Xổ số miền Nam hôm nay - Kết quả xổ số - SXMN - KQXS 30/9/2020

XSMN 30/9 - Xổ số miền Nam hôm nay - Kết quả xổ số - SXMN - KQXS 30/9/2020

XSMN 30/9. KQXS 30/9. SXMN. Xổ số miền Nam hôm nay ngày 30 tháng 9 năm 2020. Xo so mien Nam. KQXSMN.
Giá vàng hôm nay 30/9: Giá vàng khó thoát ngưỡng 55 triệu, giảm tăng chóng mặt, giới đầu tư 'làm ảo thuật'?

Giá vàng hôm nay 30/9: Giá vàng khó thoát ngưỡng 55 triệu, giảm tăng chóng mặt, giới đầu tư 'làm ảo thuật'?

Giá vàng thế giới bật tăng, giảm, rồi lại tăng ngay chỉ trong vài giờ. Trên thị trường trong nước, giá vàng SJC cũng quay như 'chong chóng'.
Đại học Quản trị Paris: Dấu ấn một thập kỷ đào tạo Sau Đại học tại Việt Nam

Đại học Quản trị Paris: Dấu ấn một thập kỷ đào tạo Sau Đại học tại Việt Nam

Với nền tảng giáo dục vững chắc, Đại học Quản trị Paris ngày càng phát triển, trở thành đối tác của hơn 5.000 công ty, 100 trường đại học, 400 ...
Quốc vương Kuwait, nhà ngoại giao kì cựu, qua đời ở tuổi 91

Quốc vương Kuwait, nhà ngoại giao kì cựu, qua đời ở tuổi 91

Quốc vương Sabah đóng vai trò chủ yếu trong việc định hình chính sách đối ngoại của Kuwait và được coi là một trong những nhà ngoại giao hàng đầu ...
Dịch Covid-19: Vắng khách quốc tế, gia sản trăm tỷ trên phố cổ Hà Nội 'đóng cửa, phủ bụi'

Dịch Covid-19: Vắng khách quốc tế, gia sản trăm tỷ trên phố cổ Hà Nội 'đóng cửa, phủ bụi'

Dịch Covid-19 khiến ngành kinh doanh khách sạn trên phố cổ Hà Nội lao đao, nhiều cơ sở phải đóng cửa vĩnh viễn vì không có khách.
Lễ hội Carnival Rio de Janeiro lần đầu tiên sau 108 năm không được tổ chức

Lễ hội Carnival Rio de Janeiro lần đầu tiên sau 108 năm không được tổ chức

Lần đầu tiên trong lịch sử 108 năm tồn tại, lễ hội Carnival Rio de Janeiro nổi tiếng thế giới của Brazil sẽ buộc phải hủy trong năm 2021.
Thử nghiệm quy trình y tế phòng dịch Covid-19, Indonesia tổ chức tour du lịch miễn phí trên đảo Bali

Thử nghiệm quy trình y tế phòng dịch Covid-19, Indonesia tổ chức tour du lịch miễn phí trên đảo Bali

Quảng bá điểm đến hấp dẫn và thử nghiệm quy trình y tế phòng dịch Covid-19, Indonesia cung cấp tour du lịch miễn phí cho cư dân trên đảo Bali.
Ngỡ ngàng trước Việt Nam tươi đẹp qua những bức ảnh nghệ thuật du lịch xuất sắc nhất

Ngỡ ngàng trước Việt Nam tươi đẹp qua những bức ảnh nghệ thuật du lịch xuất sắc nhất

13 ảnh xuất sắc nhất đã đoạt giải Cuộc thi ảnh nghệ thuật du lịch toàn quốc lần thứ 9 với chủ đề 'Khám phá Việt Nam - Explore Vietnam'.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phác họa văn hóa phương Tây (kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phác họa văn hóa phương Tây (kỳ cuối)

Văn hóa phương Tây có ba yếu tố: chủ nghĩa nhân văn cổ Hy Lạp - La Mã, yếu tố Do Thái - Kito giáo và chủ nghĩa duy lý về khoa học.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phác họa văn hóa phương Tây (kỳ I)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phác họa văn hóa phương Tây (kỳ I)

Văn hóa phương Tây có ba yếu tố: chủ nghĩa nhân văn cổ Hy Lạp - La Mã, yếu tố Do Thái - Kito giáo và chủ nghĩa duy lý về khoa học.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Mạc Ngôn nghĩ gì? (kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Mạc Ngôn nghĩ gì? (kỳ cuối)

Tác phẩm của Mạc Ngôn nói lên đời sống nhân dân, văn hóa độc đáo của Trung Quốc và nếp sống của dân tộc...
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Mạc Ngôn nghĩ gì? (kỳ I)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Mạc Ngôn nghĩ gì? (kỳ I)

Trong các tác phẩm, Mạc Ngôn khai thác nguồn gốc nông dân của gia đình, ghi lại những câu chuyện do người bà yêu dấu kể cho ông nghe thủa bé thơ...
Phiên bản di động