East Asia Forum: Đã đến lúc Nhật Bản gia nhập AUKUS?

Minh Vương
Nghiên cứu sinh Rena Sasaki tại Đại học John Hopkins (Mỹ) nhận định Nhật Bản sẽ gặt hái lợi ích khi gia nhập Hiệp ước đối tác an ninh Australia-Anh-Mỹ (AUKUS), nếu có thể giải quyết một số thách thức đáng chú ý.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
(12.05) Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Australia Richard Marles trong chuyến thăm Nhật Bản hồi tháng 10/2023. (Nguồn: Bộ Quốc phòng Australia)
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Australia Richard Marles từng đề cập tới vai trò của Nhật Bản một khi gia nhập AUKUS - Ảnh: Ông Marles trong chuyến thăm Nhật Bản tháng 10. (Nguồn: Bộ Quốc phòng Australia)

Nhiều lợi ích

Đầu tiên, trong báo cáo về Nghiên cứu Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Anh tuyên bố Nhật Bản sẽ có nhiều lợi ích về công nghệ và an ninh hơn nếu Nhật Bản tham gia vào trụ cột 2 của AUKUS về hợp tác liên quan công nghệ tiên tiến như năng lực dưới biển, công nghệ lượng tử, trí tuệ nhân tạo, mạng tiên tiến, vũ khí siêu thanh, chiến tranh điện tử, đổi mới và chia sẻ thông tin. Những lĩnh vực này rất quan trọng trong củng cố năng lực răn đe tổng hợp của các đồng minh Mỹ tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, bao gồm cả Nhật Bản.

Tin liên quan
Đẩy nhanh lộ trình AUKUS, Australia ra mắt Dự luật mới về quản lý hạt nhân Đẩy nhanh lộ trình AUKUS, Australia ra mắt Dự luật mới về quản lý hạt nhân

Với khuôn khổ hợp tác quốc phòng về nghiên cứu và phát triển chung sẵn có với Mỹ, Anh và Australia, Nhật Bản có đủ nền tảng để hợp tác với AUKUS. Song sự hợp tác trong các khuôn khổ hiện nay là dựa trên dự án, tập trung vào các công nghệ cơ bản hơn là một loạt năng lực ưu tiên, không giống như AUKUS. Ví dụ, hầu hết các nghiên cứu chung với Mỹ đều gắn với các công nghệ liên quan trực tiếp đến thiết bị, chẳng hạn như công nghệ lội nước thế hệ tiếp theo và hệ thống xe dẫn động điện hybrid.

Trên nền tảng này, Nhật Bản có thể hưởng lợi đáng kể khi tham gia trụ cột 2 trong AUKUS. Do đó, báo cáo kêu gọi Anh đề xuất với Australia và Mỹ để đưa Nhật Bản cùng Hàn Quốc tham gia hợp tác trong khuôn khổ AUKUS.

Thứ hai, trong Chiến lược quốc phòng 2022, Tokyo tuyên bố việc tận dụng các công nghệ tiên tiến cho quốc phòng đang ngày càng quan trọng. Với năng lực công nghệ cao, Nhật Bản cần hợp tác với đồng minh và huy động năng lực công nghệ để chuẩn bị cho cuộc đua lâu dài về công nghệ. Lợi thế trong các công nghệ quan trọng và mới nổi, được đề cập trong trụ cột 2 của AUKUS, sẽ trực tiếp chuyển thành lợi thế quân sự. Do đó, việc tiếp cận các công nghệ này sẽ ngăn chặn các đối thủ tiềm năng ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Trong bối cảnh hiện nay, nhiều thách thức kinh tế có thể tác động tới đầu tư của Nhật Bản vào khoa học và công nghệ. Khi đó, nước này có thể tiếp thu các công nghệ quan trọng và mới nổi một cách hiệu quả hơn bằng cách hợp tác chặt chẽ với các đồng minh và đối tác. Hợp tác thông qua trụ cột 2 trong AUKUS mở rộng sẽ cho phép các thành viên bổ sung những khoảng cách năng lực của nhau và thúc đẩy tính kinh tế theo quy mô.

Thứ ba và quan trọng hơn cả, việc hợp tác này sẽ thúc đẩy quá trình quốc tế hóa công nghiệp quốc phòng của Nhật Bản. Trong thời gian dài, khách hàng duy nhất của ngành này là Bộ Quốc phòng và Lực lượng phòng vệ Nhật Bản (JSDF). Năm 2020, hoạt động mua sắm liên quan đến quốc phòng từ các nhà sản xuất trong nước chiếm chưa đến 1% tổng giá trị sản xuất công nghiệp của Nhật Bản.

Tuy nhiên, ngành này đang trải qua nhiều thay đổi lớn khi chính phủ dần nới lỏng các hạn chế về chuyển giao thiết bị quốc phòng. Do đó, mối quan hệ chặt chẽ giữa Nhật Bản và AUKUS là cơ hội tốt để nâng cao năng lực cạnh tranh của các nhà sản xuất khí tài nước này. Sự mở rộng của hiệp ước này có thể tạo cơ hội cho các nhà sản xuất quốc phòng Nhật Bản học hỏi bí quyết tiếp thị và bán thiết bị quốc phòng từ các đối tác AUKUS.

(08.25) Nhật Bản đang nỗ lực đảm bảo tài chính cho ngân sách quốc phòng gia tăng - Ảnh: Các binh sĩ thuộc Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản (JSDF). (Nguồn: JapanForward)
Việc Nhật Bản tham gia vào trụ cột 2 trong AUKUS có thể góp phần thúc đẩy ngành công nghiệp quốc phòng của nước này - Ảnh: Các binh sĩ thuộc Lực lượng phòng vệ Nhật Bản (JSDF). (Nguồn: Japan Forward)

Còn nhiều thách thức

Tuy nhiên, Nhật Bản cần vượt qua một số thách thức trước khi gia nhâp AUKUS.

Đầu tiên, nước này thiếu một hệ thống miễn trừ an ninh đầy đủ. Đạo luật bảo vệ bí mật được chỉ định đặc biệt, luật duy nhất hiện hành về an ninh thông tin ở Nhật Bản, giới hạn phạm vi thông tin được phân loại là bí mật nhà nước trong 4 lĩnh vực: ngoại giao, quốc phòng, phòng chống gián điệp và phòng chống khủng bố.

Tuy nhiên, đạo luật này không bao gồm thông tin về kinh tế và công nghệ. Thiếu vắng hệ thống miễn trừ an ninh này, các nhà sản xuất Nhật Bản sẽ gặp khó khăn trong việc truy cập thông tin mật trong các hoạt động phát triển chung. Do vậy, Nhật Bản cần một hệ thống miễn trừ an ninh trước khi gia nhập AUKUS.

Ngoài ra, Nhật Bản đang phấn đấu trở thành nước xuất khẩu vũ khí lớn như Mỹ và Anh. Do đó, một số ý kiến đã lo ngại về xung đột lợi ích tiềm ẩn. Trọng tâm của AUKUS gợi nhớ đến nỗ lực của Nhật Bản trong việc bán các tàu ngầm chạy bằng năng lượng thông thường năm 2015. Song xét đến thời điểm cần xây dựng khả năng răn đe hiệu quả tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, thời điểm hiện tại có lẽ chưa phù hợp cho cạnh tranh thương mại. Do vậy, Nhật Bản nên chấp nhận sự phân công về vai trò từng nước trong khuôn khổ AUKUS mở rộng.

Cuối cùng, AUKUS là thỏa thuận mang định hướng quân sự. Sự gia nhập của Nhật Bản sẽ báo hiệu cho Trung Quốc rằng nước này là một phần của mạng lưới “răn đe tổng hợp” của Mỹ. Trong bối cảnh Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc đang hợp tác để khôi phục kênh đối thoại thông qua hội nghị thượng đỉnh ba bên, Tokyo có thể cảm thấy rằng thời điểm này không phù hợp để tham gia AUKUS.

Tuy nhiên, môi trường an ninh ở Đông Á đang phức tạp hơn bao giờ hết. Việc phát triển công nghệ sẽ mất nhiều năm, đặc biệt là các công nghệ quan trọng và mới nổi then chốt. Mỹ cũng bày tỏ thái độ tích cực với việc mở rộng tư cách thành viên trụ cột 2. Liệu Nhật Bản sẽ đẩy mạnh nỗ lực gia nhập Hiệp ước trên, hay dừng chân trước ngưỡng cửa then chốt này? Quyết định sẽ nằm ở phía Tokyo.

Anh chi 4,9 tỷ USD chế tạo loạt tàu ngầm hạt nhân tấn công AUKUS

Anh chi 4,9 tỷ USD chế tạo loạt tàu ngầm hạt nhân tấn công AUKUS

Bộ Quốc phòng Anh ngày 1/10 cho biết các tàu SSN-AUKUS mới, trị giá 4 tỷ bảng, khoảng 4,9 tỷ USD “sẽ là tàu ngầm ...

Cựu Tổng thống Trump bị điều tra vì tiết lộ bí mật tàu ngầm nguyên tử

Cựu Tổng thống Trump bị điều tra vì tiết lộ bí mật tàu ngầm nguyên tử

Công tố viên đặc biệt Jack Smith đang tiến hành điều tra cáo buộc cựu Tổng thống Donald Trump tiết lộ năng lực của tầu ...

Thủ tướng Australia tìm ‘trái ngọt’ tại Bắc Kinh

Thủ tướng Australia tìm ‘trái ngọt’ tại Bắc Kinh

Chuyến thăm Bắc Kinh của ông Anthony Albanese được kỳ vọng góp phần tái khởi động quan hệ song phương nhanh chóng hơn.

Mỹ, Anh, Australia đề cao hợp tác về radar không gian, AI trong thỏa thuận chung

Mỹ, Anh, Australia đề cao hợp tác về radar không gian, AI trong thỏa thuận chung

Các bộ trưởng quốc phòng của Mỹ, Australia và Anh đã gặp nhau tại California hôm 1/12, đề cao sự hợp tác công nghệ cao ...

Thủ tướng Anthony Albanese: Quan hệ Australia-Nhật Bản chưa bao giờ mạnh hơn bây giờ

Thủ tướng Anthony Albanese: Quan hệ Australia-Nhật Bản chưa bao giờ mạnh hơn bây giờ

Gặp gỡ bên lề APEC, Thủ tướng Australia và người đồng cấp Nhật Bản trao đổi nhiều vấn đề song phương, khu vực và quốc ...

Bài viết cùng chủ đề

Châu Á

Xem nhiều

Đọc thêm

Nhận định, soi kèo Crystal Palace vs Burnley, 22h00 ngày 24/2 - Vòng 26 Ngoại hạng Anh

Nhận định, soi kèo Crystal Palace vs Burnley, 22h00 ngày 24/2 - Vòng 26 Ngoại hạng Anh

Nhận định trận đấu, soi kèo Crystal Palace vs Burnley tại vòng 26 giải Ngoại hạng Anh được diễn ra vào lúc 22h00 ngày 24/2.
Lịch âm hôm nay 2024: Xem lịch âm 24/2/2024, Lịch vạn niên ngày 24 tháng 2 năm 2024

Lịch âm hôm nay 2024: Xem lịch âm 24/2/2024, Lịch vạn niên ngày 24 tháng 2 năm 2024

Lịch âm 24/2. Lịch âm hôm nay 24/2/2024? Âm lịch hôm nay 24/2. Lịch vạn niên 24/2/2024. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 24/2/2024: Tuổi Tỵ đầu tư kinh doanh có lãi

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 24/2/2024: Tuổi Tỵ đầu tư kinh doanh có lãi

Xem tử vi 24/2 - tử vi 12 con giáp hôm nay 24/2/2024 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Triệu hồi gần 55.000 xe đối với sáu hãng ô tô ở Hàn Quốc do lỗi linh kiện

Triệu hồi gần 55.000 xe đối với sáu hãng ô tô ở Hàn Quốc do lỗi linh kiện

Sáu hãng ô tô ở Hàn Quốc phải triệu hồi gần 55.000 xe thuộc 19 mẫu xe khác nhau do lỗi linh kiện.
Việt Nam trong danh sách những 'con rồng nhỏ đang chuẩn bị cất cánh'

Việt Nam trong danh sách những 'con rồng nhỏ đang chuẩn bị cất cánh'

Việt Nam, Philippines, Indonesia, Ấn Độ và Thái Lan là những 'con rồng nhỏ đang chuẩn bị cất cánh'.
Hơn 500 mục tiêu của Nga vào 'tầm ngắm' của Mỹ, Moscow tuyên bố đáp trả bằng hành động

Hơn 500 mục tiêu của Nga vào 'tầm ngắm' của Mỹ, Moscow tuyên bố đáp trả bằng hành động

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov bày tỏ, nước này sẽ "đáp trả bằng hành động" trước các lệnh trừng phạt do Mỹ áp đặt.
Tổng thống Mỹ Biden tuyên bố sẽ trừng phạt người đồng cấp Nga Putin, Iran không thoát 'đòn' mới từ Washington

Tổng thống Mỹ Biden tuyên bố sẽ trừng phạt người đồng cấp Nga Putin, Iran không thoát 'đòn' mới từ Washington

Tổng thống Mỹ Joe Biden sẽ công bố các biện pháp trừng phạt nhằm vào Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Hamas 'linh hoạt', Israel chẳng ngại vài bước tích cực, tín hiệu sáng giải quyết xung đột ở Dải Gaza?

Hamas 'linh hoạt', Israel chẳng ngại vài bước tích cực, tín hiệu sáng giải quyết xung đột ở Dải Gaza?

Nội các chiến tranh Israel thông qua quyết định cử phái đoàn tới Paris, Pháp, nhằm nối lại cuộc đàm phán giải quyết xung đột ở Dải Gaza.
Australia, Indonesia khẳng định quan hệ thân thiết, mở rộng và làm sâu sắc thêm lĩnh vực quốc phòng

Australia, Indonesia khẳng định quan hệ thân thiết, mở rộng và làm sâu sắc thêm lĩnh vực quốc phòng

Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng, nghị sĩ Australia tới Jakarta, Indonesia vào ngày 23/2 để thảo luận cấp cao về quốc phòng và an ninh.
Điểm tin thế giới sáng 23/2: Israel trình làng UAV đa nhiệm, Anh tới tấp trừng phạt Nga, Mỹ 'chốt đơn' với Đài Loan (Trung Quốc)

Điểm tin thế giới sáng 23/2: Israel trình làng UAV đa nhiệm, Anh tới tấp trừng phạt Nga, Mỹ 'chốt đơn' với Đài Loan (Trung Quốc)

Báo Thế giới & Việt Nam điểm một số tin tức thế giới đáng chú ý sáng nay, 23/2.
Mỹ muốn ai làm Tổng thư ký NATO?

Mỹ muốn ai làm Tổng thư ký NATO?

Tổng thống Mỹ hết sức tán thành việc Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte trở thành Tổng thư ký NATO tiếp theo.
Mỹ 'vào vai' cầu nối giải quyết căng thẳng Armenia - Azerbaijan, khẳng định 'hòa bình trong tầm tay'

Mỹ 'vào vai' cầu nối giải quyết căng thẳng Armenia - Azerbaijan, khẳng định 'hòa bình trong tầm tay'

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, nước này hoan nghênh những tiến bộ đạt được trong tiến trình hòa bình giữa Azerbaijan và Armenia.
Chuyến thuyết khách 'khó nhằn' của Ngoại trưởng Blinken

Chuyến thuyết khách 'khó nhằn' của Ngoại trưởng Blinken

Trong bối cảnh căng thẳng ở Trung Đông tiếp tục leo thang, liệu chuyến đi lần này của Ngoại trưởng Antony Blinken có giúp lò lửa Trung Đông hạ nhiệt?
Chuyến đi 'thừa kế' của Nhà vua Đan Mạch

Chuyến đi 'thừa kế' của Nhà vua Đan Mạch

Nhà Vua Frederik X của Đan Mạch có chuyến công du nước ngoài đầu tiên trên cương vị Quốc vương kéo dài 3 ngày tới Ba Lan. Một chuyến đi không theo thông lệ…
Hội nghị thượng đỉnh phương Nam lần thứ ba: Tín hiệu từ Bắc Kinh và sự hưởng ứng của G77

Hội nghị thượng đỉnh phương Nam lần thứ ba: Tín hiệu từ Bắc Kinh và sự hưởng ứng của G77

Hội nghị thượng đỉnh phương Nam lần thứ ba của Nhóm G77 và Trung Quốc tại Kampala, Uganda tiếp tục thu hút sự chú ý của quốc tế.
Làn gió mới trên chính trường Pháp

Làn gió mới trên chính trường Pháp

Lựa chọn ông Gabriel Attal làm Thủ tướng sẽ là làn gió mới thổi vào chính trường nước Pháp, mang lại 'một năm tái sinh và kiêu hãnh' cho nước Pháp.
Ngoại trưởng Mỹ công du Trung Đông: Chuyến đi ‘dập lửa’

Ngoại trưởng Mỹ công du Trung Đông: Chuyến đi ‘dập lửa’

Đây là lần thứ tư Ngoại trưởng Mỹ công du khu vực Trung Đông kể từ khi xung đột Hamas-Israel bùng phát. Chuyến đi của ông có đạt kết quả như mong đợi?
Xu thế bất ổn 2024

Xu thế bất ổn 2024

Thế giới bước vào năm 2024 trong tình trạng bất ổn với những căng thẳng địa chính trị leo thang, gây biến động trên toàn cầu.
Các lệnh trừng phạt của EU ngày càng siết chặt đối với Nga

Các lệnh trừng phạt của EU ngày càng siết chặt đối với Nga

Sau hai năm kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine, các lệnh trừng phạt của EU và phương Tây tiếp tục gia tăng áp đặt lên nước Nga.
Cuộc đua đánh chặn tên lửa Mỹ - Nga: Phía sau vũ khí đặc biệt, ‘ranh ma’ của Washington và câu trả lời của Moscow

Cuộc đua đánh chặn tên lửa Mỹ - Nga: Phía sau vũ khí đặc biệt, ‘ranh ma’ của Washington và câu trả lời của Moscow

Washington khởi động giai đoạn tiếp theo của việc hiện đại hóa hệ thống phòng thủ tên lửa bảo vệ phần lục địa của nước này, còn phía Moscow thì sao?
Một Việt Nam với vị thế và tâm thế mới

Một Việt Nam với vị thế và tâm thế mới

Việt Nam triển khai thành công nhiều hoạt động đối ngoại thời gian qua, đặc biệt trong năm 2023 đã vẽ lên bức tranh sinh động về một Việt Nam với tâm thế mới...
Năm siêu bầu cử 2024 có thể làm thay đổi chính trị thế giới

Năm siêu bầu cử 2024 có thể làm thay đổi chính trị thế giới

Năm siêu bầu cử 2024 với 57 % cư dân thế giới có thể đến các điểm bỏ phiếu. Hãy điểm qua một số cuộc bầu cử mà kết quả của nó có thể tác ...
Bắc Cực nóng bỏng vì các cuộc cạnh tranh

Bắc Cực nóng bỏng vì các cuộc cạnh tranh

Trong chuyến thăm quận Chukotka, Tổng thống Putin nói, tương lai của nước Nga nằm ở vùng Viễn Đông và Bắc Cực.
Trí tuệ tăng cường trong quan hệ quốc tế

Trí tuệ tăng cường trong quan hệ quốc tế

Trí tuệ tăng cường ngày càng phát triển, đặc biệt là trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo đang mang lại sự thay đổi đáng kể trong quan hệ quốc tế.
Phiên bản di động