Ghé Quảng Ninh thưởng thức đặc sản ‘chân dài’

Món ăn chế biến từ con ruốc Quảng Ninh. (Ảnh: Linh Bomie)

Con ruốc, còn gọi là bạch tuộc mini hay ruốc lỗ, là loài thuộc họ bạch tuộc nhưng có kích thước nhỏ hơn nhiều. Phần đầu tròn, con lớn nhất cũng chỉ nhỉnh hơn ngón chân cái người lớn, trong khi các xúc tu khá dài, có thể tới 20cm. Vì vậy, người dân địa phương còn gọi là ruốc “chân dài”.

Ở Quảng Ninh, ruốc xuất hiện nhiều tại Hạ Long và Quảng Yên. Đây là những khu vực có nhiều bãi bùn, bãi triều ven biển, phù hợp với tập tính sinh sống của loài hải sản này. Theo chị Nguyễn Trang, tiểu thương ở phường Quảng Yên, nước biển có độ mặn vừa phải cũng khiến ruốc ở đây được nhận xét là ngọt và ngon hơn một số vùng khác.

Mùa ruốc thường kéo dài từ tháng 7 đến tháng 10 âm lịch. Thời điểm này, ruốc vào giai đoạn đẻ trứng, còn được gọi là ruốc “cơm xôi”, dễ đánh bắt, thịt trắng và ngon hơn. Người dân địa phương thường khai thác ruốc bằng lồng bát quái hoặc đi soi, móc trong các lỗ ở bãi triều.

Con ruốc thường đào lỗ, sống quanh các bãi bùn nên còn được gọi là ruốc lỗ. (Ảnh: Linh Bomie)

Công việc này đòi hỏi kinh nghiệm vì ruốc rất trơn, nhiều nhớt. Nếu thao tác không nhanh và không cầm chắc, ruốc dễ trốn thoát. Khâu sơ chế cũng được xem là quyết định độ ngon của món ăn. Ruốc thường được bóp muối liên tục trong 15-20 phút đến khi thân săn lại, xúc tu co cụm như bông hoa rồi rửa sạch với nước.

Người dân Quảng Ninh gọi công đoạn này là “đánh ruốc”. Theo chị Trang, cách làm này không chỉ giúp món ăn đẹp mắt mà còn khiến ruốc giòn hơn, không bị dai và giữ được vị ngọt tự nhiên.

Từ ruốc, người địa phương có thể chế biến nhiều món như trộn gỏi, luộc, hấp, nấu canh chua hoặc nướng sa tế. Trong đó, ruốc luộc lá ổi và canh chua ruốc được nhiều người ưa chuộng vì cách làm đơn giản, giữ được hương vị nguyên bản.

Với món luộc, lá ổi thường được dùng để khử nhớt, giảm mùi và giúp thịt ruốc có độ giòn, màu hồng đẹp mắt. Khi luộc, người nấu thường đợi nước sôi già, cho lá và gia vị vào trước, sau đó mới nhẹ nhàng thả ruốc vào. Ruốc chỉ cần chín trong khoảng 2-3 phút để giữ độ giòn, nếu đun quá lâu sẽ dễ dai và nhạt thịt.

Món canh chua ruốc lại có cách chế biến phong phú hơn. Ruốc có thể được nấu cùng lá mũn, khế, sấu, me, chuối xanh, sả, ớt và nêm gia vị vừa ăn. Một số gia đình sử dụng các nguyên liệu bản địa có vị chua như quả tai chua, bứa rừng để tạo vị chua dịu, không gắt.

Du khách có thể thưởng thức các món ăn từ con ruốc tại nhiều nhà hàng, quán ăn ở Hạ Long hay Quảng Yên. (Ảnh: Bảo Bối Mimi)

Theo kinh nghiệm của người địa phương, khi nấu các món nước từ ruốc, lượng nước thường nhiều hơn so với một số loại hải sản khác. Ruốc phải chìm hoàn toàn trong nước thì màu mới lên đều, thịt giữ được độ giòn và đẹp mắt.

Từng nhiều lần thưởng thức ruốc ở Quảng Yên, chị Thu Hằng, du khách Hà Nội, cho biết mỗi năm đến mùa ruốc, chị lại lái xe khoảng 140km đưa gia đình về Quảng Ninh để thưởng thức món ăn này. Khi trở về, chị thường ghé chợ địa phương mua ruốc làm quà, với giá khoảng 250.000-300.000 đồng/kg, tùy thời điểm và nơi bán.

Con ruốc được sơ chế khéo léo vừa giúp làm sạch nhớt lại tạo hình thức hấp dẫn cho món ăn. (Ảnh: Tường Vy)

Theo chị Hằng, ruốc ngon là những con còn tươi sống, thân nhiều nhớt, màu xám ánh xanh, xúc tu đều và bám chặt khi chạm vào. Khi ruốc chín, cách thưởng thức được nhiều người ưa thích là chấm cùng mắm tôm pha chanh, đường, ớt, khuấy đều cho sủi bọt.

Với vị giòn, ngọt và cách chế biến dân dã, ruốc “chân dài” trở thành một trong những món hải sản được nhiều thực khách tìm thưởng thức khi đến Quảng Ninh vào mùa.