Giải mã nguồn gốc những viên kim cương khổng lồ nhất Trái đất

Một nghiên cứu địa chất mới giúp làm sáng tỏ nguồn gốc của nhóm kim cương khổng lồ hiếm gặp như Cullinan, Lesedi La Rona hay Motswedi cho thấy chúng được hình thành ở độ sâu hơn nhiều so với các loại kim cương thông thường và gắn với các mảng vỏ đại dương cổ bị hút chìm vào trong lòng Trái đất.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Giải mã nguồn gốc những viên kim cương khổng lồ nhất Trái đất
Viên kim cương thô thuộc một nhóm kim cương đặc biệt. (Nguồn: X)

Các viên đá quý đặc biệt này thuộc một nhóm nhỏ mang tên CLIPPIR (viết tắt tiếng Anh của "tương tự Cullinan, kích thước lớn, ít tạp chất, tinh khiết, hình dạng bất quy tắc, bị ăn mòn"), chiếm dưới 1% tổng số kim cương nhưng bao gồm 3 trong số những viên kim cương lớn nhất từng được phát hiện.

More from WVR
Đi dạo công viên, nhặt được viên kim cương 3,09 carat Đi dạo công viên, nhặt được viên kim cương 3,09 carat

Trong nhóm CLIPPIR, Cullinan - nặng 3.106 carat, được tìm thấy tại mỏ Premier (nay là mỏ Cullinan) ở Nam Phi vào năm 1905, hiện vẫn giữ kỷ lục là viên kim cương chất lượng đá quý lớn nhất từng được phát hiện, trong khi Lesedi La Rona (1.111 carat) và Motswedi (khoảng 2.488-2.492 carat) đều được tìm thấy tại mỏ Karowe ở Botswana.

Một số viên CLIPPIR kích thước rất lớn khác được ghi nhận trong phù sa sông tại Sierra Leone, Angola và các khu vực khác ở châu Phi, cho thấy chúng từng được giải phóng khỏi đá mẹ và vận chuyển theo dòng chảy trước khi được con người phát hiện.

Khác với phần lớn kim cương, đá quý hình thành ở độ sâu tới khoảng 200km dưới nền các lục địa cổ, các viên kim cương CLIPPIR được xếp vào nhóm “siêu sâu” (superdeep), hình thành ở độ sâu hơn 400km trong khu vực gọi là "vùng chuyển tiếp" của lớp phủ Trái đất.

Các nghiên cứu địa hóa học gần đây sử dụng khoáng vật olivin kèm theo các viên kim cương này, theo đó chúng mang dấu hiệu của vật liệu basalt đại dương cổ từng nằm ở đáy biển, sau đó bị hút chìm vào trong lòng Trái đất theo các mảng kiến tạo và biến đổi thành các tảng đá giàu sắt, mật độ cao ở sâu trong lớp phủ Trái Đất.

Nghiên cứu do các nhà khoa học thực hiện cho thấy, các mảng vỏ đại dương giàu sắt này tạo ra vùng điều kiện đặc biệt thuận lợi cho việc kết tinh kim cương siêu sâu giàu nitơ, có độ tinh khiết cao và kích thước lớn thuộc nhóm CLIPPIR.

Về sau, các dòng magma hiếm được sinh ra từ rất sâu trong lớp phủ Trái đất đi qua các vùng chứa kim cương này, cuốn theo kim cương và khoáng vật đi kèm, dâng lên mặt đất rồi đông đặc thành đá kimberlit - loại đá "ống" kinh điển chứa nhiều mỏ kim cương lớn ở Nam Phi, Botswana, Lesotho và các khu vực khác.

Theo các chuyên gia, việc giải mã nguồn gốc của CLIPPIR không chỉ giúp lý giải vì sao những viên kim cương khổng lồ lại tập trung nhiều tại một số mỏ nhất định ở khu vực phía Nam châu Phi và Nam Phi, mà còn mở ra cách nhìn mới về quá trình tuần hoàn vật chất giữa bề mặt và ở sâu trong lòng Trái đất.

Bằng cách coi các viên kim cương siêu sâu như "hộp đen" chứa thông tin về lớp phủ, giới địa chất hy vọng sẽ hiểu rõ hơn cách các mảng vỏ đại dương bị hút chìm, tái chế và tương tác với các dòng magma, từ đó không chỉ giúp định vị các vùng có tiềm năng lớn về kim cương mà còn góp phần vào nghiên cứu về chu trình carbon toàn cầu và tiến hóa của hành tinh.

Nghiên cứu về kim cương hé lộ những phát hiện hiếm về hóa học bên trong Trái đất

Một nhóm nhà khoa học Israel, Mỹ và Anh phát hiện những hợp kim siêu nhỏ bên trong kim cương hình thành ở độ sâu ...

Gắn viên kim cương vào mắt giả, chủ tiệm kim hoàn có con mắt nhân tạo đắt nhất thế giới

Chủ một tiệm kim hoàn ở Alabama, Mỹ, quyết định thay con mắt hỏng bằng mắt nhân tạo gắn viên kim cương 2 carat lấp ...

Viên kim cương Florentine huyền thoại tái xuất sau hơn một thế kỷ mất tích

Viên kim cương Florentine hiện được xác nhận đang cất giữ trong két sắt của một ngân hàng tại Canada và dự kiến sẽ được ...

Doanh nhân Bỉ sở hữu viên kim cương đen The Black Falcon chế tác lớn nhất thế giới

Trung tâm kim cương thế giới Antwerp (AWDC) xác nhận doanh nhân Peter Herbosch sở hữu “The Black Falcon”, viên kim cương chế tác lớn ...

Viên kim cương xanh hứa hẹn trở thành tâm điểm trong các bộ sưu tập hoặc bảo tàng danh tiếng nhất thế giới

Một viên kim cương xanh tự nhiên thuộc Type IIb, nhóm kim cương cực kỳ hiếm chiếm chưa tới 0,1% tổng lượng kim cương tự ...

(theo TTXVN)

Đọc thêm

Lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh viếng Chủ tịch Quốc hội Lào Xaysomphone Phomvihane

Lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh viếng Chủ tịch Quốc hội Lào Xaysomphone Phomvihane

Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh bày tỏ vô cùng thương tiếc Chủ tịch Quốc hội Lào Xaysomphone Phomvihane, người đồng chí thân thiết của Việt Nam.
Bộ Ngoại giao trao quyết định tiếp nhận, điều động, bổ nhiệm cán bộ lãnh đạo, quản lý

Bộ Ngoại giao trao quyết định tiếp nhận, điều động, bổ nhiệm cán bộ lãnh đạo, quản lý

Sáng 10/8, Thứ trưởng Lê Anh Tuấn đã chủ trì Lễ trao quyết định tiếp nhận, điều động, bổ nhiệm cán bộ lãnh đạo, quản lý đối với 5 cán ...
Israel tiếp tục oanh tạc miền Nam Lebanon giữa lúc hòa đàm bước vào khúc quanh

Israel tiếp tục oanh tạc miền Nam Lebanon giữa lúc hòa đàm bước vào khúc quanh

Israel tiếp tục pháo kích miền Nam Lebanon giữa lúc Beirut và Tel Aviv vừa kết thúc vòng đàm phán thứ bảy do Mỹ làm trung gian.
Đại sứ quán Việt Nam và cộng đồng người Việt Nam tại Lào viếng đồng chí Xaysomphone Phomvihane

Đại sứ quán Việt Nam và cộng đồng người Việt Nam tại Lào viếng đồng chí Xaysomphone Phomvihane

Đồng chí Xaysomphone Phomvihane là đồng chí, người bạn thân thiết của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam, là tấm gương sáng về tình đoàn kết.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự kỷ niệm 35 năm kết nối hàng không, du lịch giữa Việt Nam và Australia

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự kỷ niệm 35 năm kết nối hàng không, du lịch giữa Việt Nam và Australia

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đoàn đại biểu cấp cao chứng kiến trao các biên bản hợp tác giữa cơ quan xúc tiến du lịch Việt Nam-Australia.
6 thói quen đơn giản giúp kéo dài tuổi thọ và nâng cao chất lượng cuộc sống

6 thói quen đơn giản giúp kéo dài tuổi thọ và nâng cao chất lượng cuộc sống

Luôn ưu tiên giấc ngủ, năng động, có mục đích sống, duy trì mối quan hệ bạn bè thân thiết... là những dấu hiệu cho thấy bạn có thể sống ...
The Odyssey: Cách Christopher Nolan biến sử thi 3.000 năm tuổi thành hiện tượng phòng vé

The Odyssey: Cách Christopher Nolan biến sử thi 3.000 năm tuổi thành hiện tượng phòng vé

Vượt mốc 1 tỷ USD chỉ sau ba tuần, phim The Odyssey của đạo diễn Christopher Nolan chinh phục khán giả hiện đại bằng trải nghiệm điện ảnh quy mô lớn.
Tài tử Brad Pitt phong trần trong hành trình sinh tồn khắc nghiệt

Tài tử Brad Pitt phong trần trong hành trình sinh tồn khắc nghiệt

Trong Trái tim quái thú, tài tử Brad Pitt vào vai cựu binh đặc nhiệm, cùng chú chó nghiệp vụ dựa vào nhau để sống sót giữa vùng hoang dã Alaska.
Johnny Depp tái xuất trong ‘Phép màu đêm Giáng sinh’

Johnny Depp tái xuất trong ‘Phép màu đêm Giáng sinh’

Tài tử Johnny Depp trở lại màn ảnh Hollywood với bộ phim Phép màu đêm Giáng sinh, phiên bản điện ảnh live-action mới của tác phẩm A Christmas Carol.
Đạo diễn Trung Hoàng tạo nên đêm Chung kết toàn quốc Hoa hậu Quốc dân Việt Nam 2026

Đạo diễn Trung Hoàng tạo nên đêm Chung kết toàn quốc Hoa hậu Quốc dân Việt Nam 2026

Đạo diễn Trung Hoàng là người đứng sau làm nên thành công của chương trình đêm Chung kết toàn quốc Hoa hậu Quốc dân Việt Nam 2026 vừa qua.
Hoa hậu Nomi Thảo Nguyễn tỏa sáng trong vai trò vedette của MPT Design

Hoa hậu Nomi Thảo Nguyễn tỏa sáng trong vai trò vedette của MPT Design

Sự xuất hiện của Nomi Thảo Nguyễn với vai trò vedette là một trong những điểm nhấn đáng chú ý tại đêm diễn của MPT Design.
Chi Pu diện đầm hoa sen hồng tỏa sáng tại Weibo Gala 2026

Chi Pu diện đầm hoa sen hồng tỏa sáng tại Weibo Gala 2026

Chi Pu được khen dung nhan khi diện trang phục lấy cảm hứng từ hình ảnh đóa sen dự Weibo Gala ở Malaysia tối 1/8.
Ra mắt cẩm nang du lịch, ẩm thực số dành cho những người yêu thích khám phá

Ra mắt cẩm nang du lịch, ẩm thực số dành cho những người yêu thích khám phá

VTVgo ra mắt chuyên trang ‘Ăn ngon, chơi chất’, được xây dựng như một cẩm nang du lịch - ẩm thực số dành cho những người yêu thích khám phá.
Chương trình nghệ thuật đặc biệt kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn

Chương trình nghệ thuật đặc biệt kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn

Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức Lễ kỷ niệm, lễ đón nhận Nghị quyết UNESCO và Chương trình nghệ thuật đặc biệt ‘Rạng rỡ văn hiến Việt Nam’.
Tiết mục 'Xa' trong Anh trai vượt ngàn chông gai 2026: Vượt ra khỏi khuôn khổ của 'bài hát thi đấu một lần'

Tiết mục 'Xa' trong Anh trai vượt ngàn chông gai 2026: Vượt ra khỏi khuôn khổ của 'bài hát thi đấu một lần'

'Xa' của nhóm Nhà Ngoại Ô trong chương trình truyền hình thực tế Anh trai vượt ngàn chông gai cho thấy một bước tiến dài của ngành giải trí Việt.
BTS không dự Grammy 2027, CEO Grammy nói gì?

BTS không dự Grammy 2027, CEO Grammy nói gì?

CEO Viện Hàn lâm Thu âm Mỹ bày tỏ tiếc nuối trước quyết định không gửi tác phẩm dự Grammy của BTS, đồng thời làm rõ tranh cãi về hạng mục Asian Pop mới.
Dưới ô cửa sáng đèn tập cuối: Diệu từ chối Sơn để về bên Sinh

Dưới ô cửa sáng đèn tập cuối: Diệu từ chối Sơn để về bên Sinh

Dưới ô cửa sáng đèn tập cuối, Dương đến tìm gặp tiểu tam, Sinh và Diệu thành một đôi...
‘Ngôi nhà nhỏ trên thảo nguyên’: Di sản tuổi thơ nhiều thế hệ và thử thách của Netflix

‘Ngôi nhà nhỏ trên thảo nguyên’: Di sản tuổi thơ nhiều thế hệ và thử thách của Netflix

“Ngôi nhà nhỏ trên thảo nguyên” vẫn là một biểu tượng của văn hóa đại chúng Mỹ, nuôi dưỡng ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ khán giả trên khắp thế giới.
Phiên bản di động