Giải mã nguồn gốc những viên kim cương khổng lồ nhất Trái đất

Một nghiên cứu địa chất mới giúp làm sáng tỏ nguồn gốc của nhóm kim cương khổng lồ hiếm gặp như Cullinan, Lesedi La Rona hay Motswedi cho thấy chúng được hình thành ở độ sâu hơn nhiều so với các loại kim cương thông thường và gắn với các mảng vỏ đại dương cổ bị hút chìm vào trong lòng Trái đất.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Giải mã nguồn gốc những viên kim cương khổng lồ nhất Trái đất
Viên kim cương thô thuộc một nhóm kim cương đặc biệt. (Nguồn: X)

Các viên đá quý đặc biệt này thuộc một nhóm nhỏ mang tên CLIPPIR (viết tắt tiếng Anh của "tương tự Cullinan, kích thước lớn, ít tạp chất, tinh khiết, hình dạng bất quy tắc, bị ăn mòn"), chiếm dưới 1% tổng số kim cương nhưng bao gồm 3 trong số những viên kim cương lớn nhất từng được phát hiện.

More from WVR
Đi dạo công viên, nhặt được viên kim cương 3,09 carat Đi dạo công viên, nhặt được viên kim cương 3,09 carat

Trong nhóm CLIPPIR, Cullinan - nặng 3.106 carat, được tìm thấy tại mỏ Premier (nay là mỏ Cullinan) ở Nam Phi vào năm 1905, hiện vẫn giữ kỷ lục là viên kim cương chất lượng đá quý lớn nhất từng được phát hiện, trong khi Lesedi La Rona (1.111 carat) và Motswedi (khoảng 2.488-2.492 carat) đều được tìm thấy tại mỏ Karowe ở Botswana.

Một số viên CLIPPIR kích thước rất lớn khác được ghi nhận trong phù sa sông tại Sierra Leone, Angola và các khu vực khác ở châu Phi, cho thấy chúng từng được giải phóng khỏi đá mẹ và vận chuyển theo dòng chảy trước khi được con người phát hiện.

Khác với phần lớn kim cương, đá quý hình thành ở độ sâu tới khoảng 200km dưới nền các lục địa cổ, các viên kim cương CLIPPIR được xếp vào nhóm “siêu sâu” (superdeep), hình thành ở độ sâu hơn 400km trong khu vực gọi là "vùng chuyển tiếp" của lớp phủ Trái đất.

Các nghiên cứu địa hóa học gần đây sử dụng khoáng vật olivin kèm theo các viên kim cương này, theo đó chúng mang dấu hiệu của vật liệu basalt đại dương cổ từng nằm ở đáy biển, sau đó bị hút chìm vào trong lòng Trái đất theo các mảng kiến tạo và biến đổi thành các tảng đá giàu sắt, mật độ cao ở sâu trong lớp phủ Trái Đất.

Nghiên cứu do các nhà khoa học thực hiện cho thấy, các mảng vỏ đại dương giàu sắt này tạo ra vùng điều kiện đặc biệt thuận lợi cho việc kết tinh kim cương siêu sâu giàu nitơ, có độ tinh khiết cao và kích thước lớn thuộc nhóm CLIPPIR.

Về sau, các dòng magma hiếm được sinh ra từ rất sâu trong lớp phủ Trái đất đi qua các vùng chứa kim cương này, cuốn theo kim cương và khoáng vật đi kèm, dâng lên mặt đất rồi đông đặc thành đá kimberlit - loại đá "ống" kinh điển chứa nhiều mỏ kim cương lớn ở Nam Phi, Botswana, Lesotho và các khu vực khác.

Theo các chuyên gia, việc giải mã nguồn gốc của CLIPPIR không chỉ giúp lý giải vì sao những viên kim cương khổng lồ lại tập trung nhiều tại một số mỏ nhất định ở khu vực phía Nam châu Phi và Nam Phi, mà còn mở ra cách nhìn mới về quá trình tuần hoàn vật chất giữa bề mặt và ở sâu trong lòng Trái đất.

Bằng cách coi các viên kim cương siêu sâu như "hộp đen" chứa thông tin về lớp phủ, giới địa chất hy vọng sẽ hiểu rõ hơn cách các mảng vỏ đại dương bị hút chìm, tái chế và tương tác với các dòng magma, từ đó không chỉ giúp định vị các vùng có tiềm năng lớn về kim cương mà còn góp phần vào nghiên cứu về chu trình carbon toàn cầu và tiến hóa của hành tinh.

Nghiên cứu về kim cương hé lộ những phát hiện hiếm về hóa học bên trong Trái đất

Một nhóm nhà khoa học Israel, Mỹ và Anh phát hiện những hợp kim siêu nhỏ bên trong kim cương hình thành ở độ sâu ...

Gắn viên kim cương vào mắt giả, chủ tiệm kim hoàn có con mắt nhân tạo đắt nhất thế giới

Chủ một tiệm kim hoàn ở Alabama, Mỹ, quyết định thay con mắt hỏng bằng mắt nhân tạo gắn viên kim cương 2 carat lấp ...

Viên kim cương Florentine huyền thoại tái xuất sau hơn một thế kỷ mất tích

Viên kim cương Florentine hiện được xác nhận đang cất giữ trong két sắt của một ngân hàng tại Canada và dự kiến sẽ được ...

Doanh nhân Bỉ sở hữu viên kim cương đen The Black Falcon chế tác lớn nhất thế giới

Trung tâm kim cương thế giới Antwerp (AWDC) xác nhận doanh nhân Peter Herbosch sở hữu “The Black Falcon”, viên kim cương chế tác lớn ...

Viên kim cương xanh hứa hẹn trở thành tâm điểm trong các bộ sưu tập hoặc bảo tàng danh tiếng nhất thế giới

Một viên kim cương xanh tự nhiên thuộc Type IIb, nhóm kim cương cực kỳ hiếm chiếm chưa tới 0,1% tổng lượng kim cương tự ...

(theo TTXVN)

Đọc thêm

Triều Tiên phóng loạt tên lửa đạn đạo, Hàn Quốc và nhiều nước ra tuyên bố chung kêu gọi Bình Nhưỡng từ bỏ chương trình hạt nhân

Triều Tiên phóng loạt tên lửa đạn đạo, Hàn Quốc và nhiều nước ra tuyên bố chung kêu gọi Bình Nhưỡng từ bỏ chương trình hạt nhân

Triều Tiên đã phóng khoảng 12 tên lửa đạn đạo tầm ngắn về phía vùng biển phía Đông trong ngày 29/10.
Bộ sách Amazing Science: Khơi dậy trí tò mò, học tiếng Anh qua khám phá khoa học

Bộ sách Amazing Science: Khơi dậy trí tò mò, học tiếng Anh qua khám phá khoa học

Bộ sách Amazing Science của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mang đến cho học sinh tiểu học cơ hội khám phá thế giới bằng tiếng Anh.
21.000 viên gạch sẻ chia từ Triển lãm ‘Miền Mộng’: Dấu ấn nghệ thuật vì cộng đồng cùng Quỹ Vầng trăng khuyết

21.000 viên gạch sẻ chia từ Triển lãm ‘Miền Mộng’: Dấu ấn nghệ thuật vì cộng đồng cùng Quỹ Vầng trăng khuyết

150 lượt khách tham quan, 17 nghệ sĩ, hơn 30 tác phẩm và 21 triệu đồng gây quỹ là những dấu ấn đáng nhớ của Triển lãm nghệ thuật tương ...
AEF 2026: Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa của một giai đoạn
 tăng trưởng mạnh mẽ

AEF 2026: Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa của một giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ

TS. Sandy Chong, Giám đốc phụ trách các sáng kiến khu vực châu Á-Thái Bình Dương tại WEF trả lời phỏng vấn bên lề Diễn đàn Kinh tế mùa Thu ...
AEF 2026: Chuyển đổi số, sản xuất xanh và đổi mới sáng tạo - động lực cho tăng trưởng bền vững của Việt Nam

AEF 2026: Chuyển đổi số, sản xuất xanh và đổi mới sáng tạo - động lực cho tăng trưởng bền vững của Việt Nam

Giám đốc điều hành toàn cầu Roland Berger Việt Nam và Giám đốc Chính sách công của Meta, trả lời phỏng vấn bên lề Diễn đàn Kinh tế mùa Thu ...
AEF 2026: Doanh nghiệp kiến nghị gỡ điểm nghẽn cho công nghệ y sinh, dược số

AEF 2026: Doanh nghiệp kiến nghị gỡ điểm nghẽn cho công nghệ y sinh, dược số

Doanh nghiệp công nghệ Việt Nam đề xuất hoàn thiện chính sách nghiên cứu y sinh, chuẩn hóa dữ liệu để thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi ...
Hoa hậu Tiffany Trúc Châu đồng hành cùng Forever Young, lan tỏa thông điệp khỏe đẹp không giới hạn tuổi tác

Hoa hậu Tiffany Trúc Châu đồng hành cùng Forever Young, lan tỏa thông điệp khỏe đẹp không giới hạn tuổi tác

Đối với Hoa hậu Tiffany Trúc Châu, khỏe đẹp không phải là mục tiêu chỉ dành cho một độ tuổi nhất định.
Sao Việt: NSND Thu Hà rạng rỡ, Hoa hậu Đền Hùng Giáng My đẹp yêu kiều

Sao Việt: NSND Thu Hà rạng rỡ, Hoa hậu Đền Hùng Giáng My đẹp yêu kiều

NSND Thu Hà khoe nhan sắc ngọt ngào, trẻ trung; Hoa hậu Đền Hùng Giáng My dịu dàng, cuốn hút.
Giá heo hơi hôm nay 24/10: Sắc đỏ bao trùm trên diện rộng, lùi sâu về mốc 45.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 24/10: Sắc đỏ bao trùm trên diện rộng, lùi sâu về mốc 45.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 24/10, thị trường heo hơi cả nước vẫn chứng kiến sắc đỏ bao trùm trên diện rộng. Giá đã lùi sâu về khoảng 45.000 - 50.000 đồng/kg.
Giá heo hơi hôm nay 23/10: Đồng loạt lao dốc, lùi xa mốc giá cũ, dao động từ 46.000 - 51.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 23/10: Đồng loạt lao dốc, lùi xa mốc giá cũ, dao động từ 46.000 - 51.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 23/10, theo ghi nhận của Thế giới và Việt Nam nhìn chung, áp lực xả hàng dồn dập đã liên tiếp đánh sập các mốc giá cũ.
Hoa hậu Biển Việt Nam 2026 dự kiến diễn ra tại Lâm Đồng

Hoa hậu Biển Việt Nam 2026 dự kiến diễn ra tại Lâm Đồng

Hoa hậu Biển Việt Nam 2026 dự kiến diễn ra tại Lâm Đồng trong những ngày cuối tháng 12/2026.
Điều ít biết về người em gái đứng sau khối tài sản 150 triệu USD của nữ minh tinh Lý Băng Băng

Điều ít biết về người em gái đứng sau khối tài sản 150 triệu USD của nữ minh tinh Lý Băng Băng

Đằng sau hành trình thành công rực rỡ của Lý Băng Băng là sự đồng hành của em gái Lý Tuyết, người vừa quản lý sự nghiệp, vừa là cộng sự và chỗ dựa của ...
Từ sức nóng concert BIGBANG đến cơ hội phát triển du lịch Hà Nội

Từ sức nóng concert BIGBANG đến cơ hội phát triển du lịch Hà Nội

Concert BIGBANG không chỉ tạo sức hút cho các chương trình âm nhạc quốc tế mà còn góp phần thúc đẩy phát triển du lịch Thủ đô.
Ra mắt dải giờ phim tài liệu trên VTV2

Ra mắt dải giờ phim tài liệu trên VTV2

Từ tháng 11/2026, VTV2 dành khung giờ 21h00 từ thứ Hai đến thứ Sáu hằng tuần cho phim tài liệu.
45.000 khán giả Việt hòa giọng cùng BigBang trong đêm nhạc thanh xuân

45.000 khán giả Việt hòa giọng cùng BigBang trong đêm nhạc thanh xuân

Tối 24/10, khoảng 45.000 khán giả có mặt tại sân vận động Mỹ Đình (Hà Nội) cùng G-Dragon, Taeyang và Daesung hát vang những ca khúc trong concert của BigBang.
BTS ghi danh tại ‘đường đua’ điện ảnh quốc tế danh tiếng với MV Swim

BTS ghi danh tại ‘đường đua’ điện ảnh quốc tế danh tiếng với MV Swim

MV ‘Swim’ của nhóm nhạc nam BTS được đề cử hạng mục Video âm nhạc xuất sắc nhất tại Liên hoan phim quốc tế ToruńCAMERIMAGE lần thứ 34.
Căn nhà không mái che tập 6: Hùng sốc vì lý do bố không về nhà...

Căn nhà không mái che tập 6: Hùng sốc vì lý do bố không về nhà...

Căn nhà không mái che tập 6, mẹ Hùng tiết lộ lý do bố chưa bao giờ gọi điện về hỏi thăm 2 mẹ con khiến anh sốc nặng.
‘2 ngày 1 đêm’ mùa 5 hút triệu lượt xem dù thiếu Trường Giang

‘2 ngày 1 đêm’ mùa 5 hút triệu lượt xem dù thiếu Trường Giang

Không có sự góp mặt của Trường Giang, chương trình thực tế ‘2 ngày 1 đêm’ mùa 5 vẫn ghi nhận thành tích ấn tượng trên các nền tảng số.
Phiên bản di động