Giảm “gian lận thi cử”: gốc rễ nằm ở phụ huynh?

Làm giảng viên Đại học hơn 20 năm, tôi không thấy xa lạ gì với sự chênh lệch giữa điểm thi tuyển đầu vào và kiến thức có thật trong đầu sinh viên.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
giam gian lan thi cu goc re nam o phu huynh Gian lận điểm số rung động đến đạo đức
giam gian lan thi cu goc re nam o phu huynh Gian lận thi cử: Sẽ tạo sản phẩm lỗi trong tương lai?

Năm 2016, khi tiếp nhận sinh viên năm đầu tiên thi theo hình thức 2 trong 1, tôi thực sự hoảng sợ khi có em đỗ vào khoa với số điểm cao lại có khoảng trống lớn về kiến thức và kỹ năng.

Có em không biết công thức hóa học của những kim loại quen thuộc như đồng, sắt khiến tôi rất băn khoăn. Có em còn cho rằng Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ, Nguyễn Huệ đều là vua của triều đình nhà Nguyễn. Khi tôi hỏi nhà Trần có ai dù không phải là vua mà lại là anh hùng dân tộc, thì đa số các em đều lúng túng. Thậm chí có em còn không biết mặt trời mọc ở hướng Đông…

Tiết kiệm đồng lẻ để lãng phí những khoản tiền lớn

Thực tế, bệnh thành tích của người dân nói chung vẫn còn rất cao. Gia đình vẫn coi thành tích của con em như chất men ngọt ngào, thi vị cho cuộc sống của mình. Thậm chí, nhiều người còn cho rằng đó là nguyên liệu để xây dựng giá trị cho cả gia đình. Nếu điều kiện không cho phép, nghĩa là các con không đủ khả năng đem lại thành tích. Để rồi, cha mẹ coi việc chạy chọt để làm đẹp thành tích là đương nhiên, là việc phải làm để hoàn thành trách nhiệm nuôi dạy con của mình.

Thường xuyên tương tác với phụ huynh, tôi nhận thấy không ít người cho rằng, nếu con học giỏi, khỏi phải chạy là kịch bản đẹp. Còn trong trường hợp con học dốt thì cha mẹ nên tự hào vì đã “chạy” xong cho con. 

giam gian lan thi cu goc re nam o phu huynh
TS. Vũ Thu Hương tương tác với học sinh trong một tiết giảng dạy. (Ảnh: NVCC)

Vì thế, kỳ thi lớn như THPT Quốc gia đặt tại các tỉnh sẽ tạo cơ hội cho chuyện tiêu cực xảy ra. Nguyên do một phần xuất phát từ việc người dân vẫn có suy nghĩ “phép vua thua lệ làng”, “một người làm quan, cả họ được nhờ”…

Chính vì vậy, thường thì khi có ai đó làm trong ngành giáo dục, những người họ hàng thân thiết sẽ tìm mọi cách nhờ vả, thậm chí chạy tiền. Đôi khi các mối quan hệ quá khăng khít và quan trọng khiến người ta dễ làm liều để có thể trả ơn ai đó, lấy lòng ai đó hoặc đơn giản chỉ để ghi điểm trong mắt họ hàng. Từ đó, việc tiêu cực rất dễ dàng xảy ra.

Bản thân tôi cũng đã nhận được không ít lời nhờ vả chạy chọt. Dĩ nhiên, tôi không thể chạy được và cũng không biết đến một đường dây chạy chọt nào. Tuy vậy, mọi người vẫn ra sức nhờ vả và khi nhận được lời từ chối thì thái độ của họ rất khó chịu.

Có thể nói, chính phụ huynh chúng ta đang góp phần biến các kỳ thi nghiêm túc thành… có vấn đề. Chính vì vậy, để một kỳ thi đặc biệt quan trọng tại nơi “làng xã” là một cách làm mang chỉ số rủi ro vô cùng lớn.

Có nhiều người thắc mắc rằng, liệu kỳ thi 2 trong 1 có đạt được mục đích tiết kiệm như kỳ vọng hay không? Theo tôi, mục đích này hoàn toàn không đạt được. Lý do vì chúng ta chỉ tính toán trong phạm vi một hoạt động duy nhất là kỳ thi có vẻ chi phí cho phương thức thi 2 trong 1 là ít tốn kém.

Tuy nhiên, tính toán sâu và rộng hơn, ta sẽ thấy rõ ràng là chi phí cho một sinh viên học tập trong 4 đến 5 năm là vô cùng lớn. Nếu ta cung cấp kinh phí để đào tạo một sinh viên không xứng đáng, chắc chắn chúng ta đã lãng phí một khoản tiền không nhỏ.

Đó là chưa kể, nếu một sinh viên như vậy ra trường mà làm việc không tốt, bạn trẻ đó sẽ gây ra những lãng phí khác còn lớn hơn nhiều. Thành ra, chúng ta đã tiết kiệm những đồng tiền lẻ để lãng phí những khoản tiền lớn hơn. Do vậy, theo tôi, chắc chắn chúng ta phải tính toán lại, chính xác và dài hơi hơn. Nếu chúng ta vẫn giữ tâm lý “chạy chọt cho con là thương con, là cho con tương lai tốt nhất”, sẽ rất khó để có được kỳ thi minh bạch và sự công bằng.

Hơn nữa, mục tiêu của 2 kỳ thi này hoàn toàn khác nhau. Kỳ thi tốt nghiệp THPT có mục đích là kiểm chứng lại việc học của một học sinh trong suốt 12 năm. Kỳ thi tuyển sinh đại học và cao đẳng lại có mục tiêu là tìm kiếm tài năng, người có năng lực thực sự. Với hai mục tiêu hoàn toàn khác nhau, việc lồng ghép rất dễ gây ra sự mâu thuẫn và tạo ra nhiều kẽ hở. Thậm chí việc này tạo lỗ hổng lớn cho các bất cập xảy ra và tiêu cực chỉ là một trong các bất cập đó.

Cái gốc nằm ở phụ huynh

Theo nghiên cứu của tôi về tâm lý con người Việt Nam, cũng như các điều kiện của đất nước, tôi có một số đề xuất:

Thứ nhất, tổ chức hai kỳ thi riêng rẽ. Thi tốt nghiệp THPT do các tỉnh tiến hành. Điều này hoàn toàn không thể xóa bỏ để thay bằng hình thức xét tốt nghiệp vì lý do chúng ta đã bỏ thi tốt nghiệp cấp THCS. Nếu bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT, chắc chắn các em sẽ không học các môn nằm ngoài kỳ thi tuyển sinh đại học và cao đẳng.

giam gian lan thi cu goc re nam o phu huynh
Để kỳ thi THPT Quốc gia an toàn, minh bạch và công bằng giữa các thí sinh phải xuất phát từ quan niệm của phụ huynh. (Nguồn: Tiền phong)

Thứ hai, tổ chức thi tốt nghiệp THPT với 4 môn: Toán (tự luận), Văn (tự luận), tổ hợp tự nhiên và xã hội (trắc nghiệm). Cũng có thể tổ chức thi với 4 môn gồm có: Toán (bắt buộc), Văn (bắt buộc), một môn tự nhiên và một môn xã hội (do bộ GD&ĐT lựa chọn tùy theo từng năm). Kỳ thi này nên để các tỉnh tổ chức để giảm thiểu chi phí. Tiêu cực nếu có sẽ không quá ảnh hưởng đến chất lượng sinh viên đại học. 

Thứ ba, thi đại học và cao đẳng nên chuyển về cho các trường tự tổ chức. Các trường tự lên phương án tuyển sinh. Chúng ta hoàn toàn có thể xét tuyển dựa trên học bạ và điểm thi tốt nghiệp hoặc các phương án khác. Thậm chí, trường đại học nào muốn tổ chức thi cả vấn đáp cho chất lượng cũng có thể tiến hành.

Chất lượng đầu vào tốt, đẳng cấp của trường đại học đó chắc chắn sẽ được khẳng định. Chất lượng nhân lực đến từ các trường sẽ quyết định vị thế của trường trong mắt các thí sinh và xã hội. Thị trường việc làm sẽ đánh giá và áp lực đó sẽ khiến các trường phải lựa chọn phương án thi phù hợp.

Nhưng cũng phải nói thêm rằng, những kỳ vọng, căn bệnh sính đại học, khát khao thành tích có lẽ đã ăn sâu, bám rễ trong tư tưởng của phụ huynh. Cha mẹ là số phận của con cái. Cha mẹ chính là người tạo ra con cái, tạo ra cả quan niệm sống, hình thành các thói quen, hành vi của con. Không thể có chuyện con em gây ra mà không có lỗi của phụ huynh trong đó. Chính vì vậy, những người làm cha mẹ có các quan niệm sai lầm về thành tích, về sự thành đạt đều có thể tạo ra những đứa con thất bại hoặc tiêu cực trong tương lai.

giam gian lan thi cu goc re nam o phu huynh Gian lận điểm số rung động đến đạo đức

Chia sẻ với báo TG&VN, PGS. TS Chu Cẩm Thơ, Phó Trưởng Ban Nghiên cứu, Đánh giá giáo dục - Viện Khoa học giáo dục ...

giam gian lan thi cu goc re nam o phu huynh Gian lận thi cử: Sẽ tạo sản phẩm lỗi trong tương lai?

Tiền mua điểm cao liệu có thể mua cho con được một tương lai tốt nhất? Có nên không khi chúng ta ép con trẻ ...

giam gian lan thi cu goc re nam o phu huynh Gian lận thi cử ở Hà Giang: Khi cha mẹ đẩy con mình vào bi kịch

Sẽ có hàng trăm sinh viên ngồi nhầm lớp nếu sự gian lận ở kỳ thi Trung học phổ thông năm 2018 tại Hà Giang ...

TS. Vũ Thu Hương (nguyên Giảng viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội)

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 3/7/2026: Bảo Bình tài lộc khởi sắc mới

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 3/7/2026: Bảo Bình tài lộc khởi sắc mới

Tử vi hôm nay 3/7/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 3/7/2026: Tuổi Sửu tình cảm lãng mạn

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 3/7/2026: Tuổi Sửu tình cảm lãng mạn

Xem tử vi 3/7 - tử vi 12 con giáp hôm nay 3/7/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 3/7/2026, Lịch vạn niên ngày 3 tháng 7 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 3/7/2026, Lịch vạn niên ngày 3 tháng 7 năm 2026

Lịch âm 3/7. Lịch âm hôm nay 3/7/2026? Âm lịch hôm nay 3/7. Lịch vạn niên 3/7/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Finnolla đồng hành mở rộng cơ hội học tập quốc tế cho học sinh Việt Nam

Finnolla đồng hành mở rộng cơ hội học tập quốc tế cho học sinh Việt Nam

Trong tiến trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, nhu cầu tiếp cận các nền giáo dục tiên tiến của học sinh, sinh viên Việt Nam không ngừng ...
Galaxy Z Fold8 bất ngờ lộ thông tin mới trước ngày ra mắt

Galaxy Z Fold8 bất ngờ lộ thông tin mới trước ngày ra mắt

Thông tin rò rỉ mới cho thấy Samsung có thể thay đổi thiết kế trên Galaxy Z Fold8. Dù thân máy được cho là dày hơn thế hệ trước, mẫu ...
Bật mí cách cài lịch âm cho iOS 27 trên màn hình khóa dễ dàng

Bật mí cách cài lịch âm cho iOS 27 trên màn hình khóa dễ dàng

Muốn xem lịch âm trên iPhone sau khi cập nhật iOS 27? Chỉ với vài thao tác đơn giản, bạn có thể thêm lịch âm để tiện theo dõi ngày ...
Finnolla đồng hành mở rộng cơ hội học tập quốc tế cho học sinh Việt Nam

Finnolla đồng hành mở rộng cơ hội học tập quốc tế cho học sinh Việt Nam

Trong tiến trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, nhu cầu tiếp cận các nền giáo dục tiên tiến của học sinh, sinh viên Việt Nam không ngừng gia tăng. Những năm gần ...
‘Thuật toán’ tốt nhất để nuôi dưỡng một tuổi thơ khỏe mạnh

‘Thuật toán’ tốt nhất để nuôi dưỡng một tuổi thơ khỏe mạnh

Mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo mở ra nhiều cơ hội học tập, kết nối nhưng cũng đặt trẻ em trước những nguy cơ chưa từng có về sức khỏe tinh thần.
Điểm sàn Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội năm 2026

Điểm sàn Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội năm 2026

Ngày 2/7, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) công bố điểm sàn xét tuyển năm 2026.
Cách đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học trực tuyến, thí sinh cần lưu ý gì?

Cách đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học trực tuyến, thí sinh cần lưu ý gì?

Từ ngày 2/7 đến 17h ngày 14/7, thí sinh bắt đầu thực hiện đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển trên hệ thống tuyển sinh chung của Bộ.
Hôm nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo chính thức mở hệ thống đăng ký nguyện vọng xét tuyển năm 2026

Hôm nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo chính thức mở hệ thống đăng ký nguyện vọng xét tuyển năm 2026

Ngày 2/7, Bộ GD&ĐT chính thức mở hệ thống đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng năm 2026.
Đại học Quốc gia Hà Nội công bố điểm sàn xét tuyển đại học 2026

Đại học Quốc gia Hà Nội công bố điểm sàn xét tuyển đại học 2026

ĐH Quốc gia Hà Nội vừa công bố ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào (điểm sàn nhận đăng ký xét tuyển) đối với tuyển sinh đại học chính quy năm 2026.
Nhật Bản thử nghiệm hệ thống AI phát hiện cây có nguy cơ gãy đổ

Nhật Bản thử nghiệm hệ thống AI phát hiện cây có nguy cơ gãy đổ

Các kỹ sư tại Nhật Bản đang phát triển những hệ thống ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm xác định các cây xanh có nguy cơ gãy đổ hoặc rụng cành.
Cháy rừng bùng phát, châu Âu báo động đỏ vì nắng nóng

Cháy rừng bùng phát, châu Âu báo động đỏ vì nắng nóng

Nhiều quốc gia châu Âu đang đối mặt với đợt nắng nóng cực đoan mới, kéo theo cháy rừng lan rộng, hạn hán nghiêm trọng, nguy cơ quá tải hạ tầng.
Nghiên cứu mới hé lộ sự kiện vua Quang Trung từng mang gạo từ Gia Định cứu đói miền Bắc năm 1789

Nghiên cứu mới hé lộ sự kiện vua Quang Trung từng mang gạo từ Gia Định cứu đói miền Bắc năm 1789

Nghiên cứu mới nhất của kỹ sư Vũ Đình Thanh hé lộ vai trò của vua Quang Trung trong việc đưa lương thực từ Gia Định ra cứu đói miền Bắc.
Lịch chi trả lương hưu hàng tháng mới nhất tháng 7/2026 khi áp dụng mức tăng 8%

Lịch chi trả lương hưu hàng tháng mới nhất tháng 7/2026 khi áp dụng mức tăng 8%

Lịch chi trả lương hưu tháng 7/2026, bắt đầu từ ngày 2/7 đến ngày 10/7/2026 tổ chức chi trả ít nhất 6 giờ/ngày tại tất cả các điểm chi trả.
Lương cơ sở, các loại trợ cấp, phụ cấp và lương hưu sẽ tăng từ tháng 7

Lương cơ sở, các loại trợ cấp, phụ cấp và lương hưu sẽ tăng từ tháng 7

Từ hôm nay (1/7), nhiều chính sách mới về tiền lương, phụ cấp sẽ có hiệu lực, những quy định này được điều chỉnh nhằm cải thiện đời sống.
Bé trai sống sót kỳ diệu sau động đất tại Venezuela

Bé trai sống sót kỳ diệu sau động đất tại Venezuela

Một bé trai đã được lực lượng cứu hộ giải cứu thành công sau sáu ngày bị mắc kẹt dưới đống đổ nát do trận động đất kép tàn khốc tại Venezuela.
Ba chị em chia sẻ bí quyết thọ hơn trăm tuổi

Ba chị em chia sẻ bí quyết thọ hơn trăm tuổi

Các bà Levita (109 tuổi), Zoraide (104 tuổi) và Zulina (103 tuổi) cho rằng, bí quyết sống thọ là sự kết hợp giữa chế độ ăn thực phẩm tươi mới.
Đẩy lùi căng thẳng, lo âu nhờ duy trì vận động mỗi ngày

Đẩy lùi căng thẳng, lo âu nhờ duy trì vận động mỗi ngày

Thiền kết hợp đi bộ, hatha yoga tác động trực tiếp đến não bộ, giúp giảm căng thẳng, cải thiện tâm trạng và hạn chế những suy nghĩ tiêu cực.
5 chế độ ăn khoa học giúp phụ nữ trung niên giữ dáng, giảm mỡ

5 chế độ ăn khoa học giúp phụ nữ trung niên giữ dáng, giảm mỡ

Thay vì nhịn ăn, phụ nữ trung niên áp dụng những chế độ ăn cân bằng để giảm mỡ, bảo vệ cơ bắp và cải thiện sức khỏe chuyển hóa.
Nghiên cứu tại Na Uy phát hiện mối liên hệ giữa bú mẹ và nguy cơ ADHD ở trẻ

Nghiên cứu tại Na Uy phát hiện mối liên hệ giữa bú mẹ và nguy cơ ADHD ở trẻ

Một nghiên cứu mới cho thấy trẻ được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời có nguy cơ xuất hiện các triệu chứng của rối loạn tăng động giảm chú ý thấp hơn.
5 cách kết hợp quả bơ để giảm cân và mỡ bụng

5 cách kết hợp quả bơ để giảm cân và mỡ bụng

Ăn bơ cùng thực phẩm giàu protein và chất xơ có thể kéo dài cảm giác no, giảm tích tụ mỡ bụng và cải thiện mỡ máu.
Nhật Bản tiến gần thử nghiệm ghép thận lợn cho người từ năm 2028, mở hy vọng mới cho bệnh nhân suy thận

Nhật Bản tiến gần thử nghiệm ghép thận lợn cho người từ năm 2028, mở hy vọng mới cho bệnh nhân suy thận

Nhật Bản dự kiến thử nghiệm ghép thận lợn đã chỉnh sửa gene cho người từ năm 2028 nhằm mở rộng nguồn tạng hiến cho bệnh nhân suy thận.
Phiên bản di động