Giảm “gian lận thi cử”: gốc rễ nằm ở phụ huynh?

Làm giảng viên Đại học hơn 20 năm, tôi không thấy xa lạ gì với sự chênh lệch giữa điểm thi tuyển đầu vào và kiến thức có thật trong đầu sinh viên.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
giam gian lan thi cu goc re nam o phu huynh Gian lận điểm số rung động đến đạo đức
giam gian lan thi cu goc re nam o phu huynh Gian lận thi cử: Sẽ tạo sản phẩm lỗi trong tương lai?

Năm 2016, khi tiếp nhận sinh viên năm đầu tiên thi theo hình thức 2 trong 1, tôi thực sự hoảng sợ khi có em đỗ vào khoa với số điểm cao lại có khoảng trống lớn về kiến thức và kỹ năng.

Có em không biết công thức hóa học của những kim loại quen thuộc như đồng, sắt khiến tôi rất băn khoăn. Có em còn cho rằng Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ, Nguyễn Huệ đều là vua của triều đình nhà Nguyễn. Khi tôi hỏi nhà Trần có ai dù không phải là vua mà lại là anh hùng dân tộc, thì đa số các em đều lúng túng. Thậm chí có em còn không biết mặt trời mọc ở hướng Đông…

Tiết kiệm đồng lẻ để lãng phí những khoản tiền lớn

Thực tế, bệnh thành tích của người dân nói chung vẫn còn rất cao. Gia đình vẫn coi thành tích của con em như chất men ngọt ngào, thi vị cho cuộc sống của mình. Thậm chí, nhiều người còn cho rằng đó là nguyên liệu để xây dựng giá trị cho cả gia đình. Nếu điều kiện không cho phép, nghĩa là các con không đủ khả năng đem lại thành tích. Để rồi, cha mẹ coi việc chạy chọt để làm đẹp thành tích là đương nhiên, là việc phải làm để hoàn thành trách nhiệm nuôi dạy con của mình.

Thường xuyên tương tác với phụ huynh, tôi nhận thấy không ít người cho rằng, nếu con học giỏi, khỏi phải chạy là kịch bản đẹp. Còn trong trường hợp con học dốt thì cha mẹ nên tự hào vì đã “chạy” xong cho con. 

giam gian lan thi cu goc re nam o phu huynh
TS. Vũ Thu Hương tương tác với học sinh trong một tiết giảng dạy. (Ảnh: NVCC)

Vì thế, kỳ thi lớn như THPT Quốc gia đặt tại các tỉnh sẽ tạo cơ hội cho chuyện tiêu cực xảy ra. Nguyên do một phần xuất phát từ việc người dân vẫn có suy nghĩ “phép vua thua lệ làng”, “một người làm quan, cả họ được nhờ”…

Chính vì vậy, thường thì khi có ai đó làm trong ngành giáo dục, những người họ hàng thân thiết sẽ tìm mọi cách nhờ vả, thậm chí chạy tiền. Đôi khi các mối quan hệ quá khăng khít và quan trọng khiến người ta dễ làm liều để có thể trả ơn ai đó, lấy lòng ai đó hoặc đơn giản chỉ để ghi điểm trong mắt họ hàng. Từ đó, việc tiêu cực rất dễ dàng xảy ra.

Bản thân tôi cũng đã nhận được không ít lời nhờ vả chạy chọt. Dĩ nhiên, tôi không thể chạy được và cũng không biết đến một đường dây chạy chọt nào. Tuy vậy, mọi người vẫn ra sức nhờ vả và khi nhận được lời từ chối thì thái độ của họ rất khó chịu.

Có thể nói, chính phụ huynh chúng ta đang góp phần biến các kỳ thi nghiêm túc thành… có vấn đề. Chính vì vậy, để một kỳ thi đặc biệt quan trọng tại nơi “làng xã” là một cách làm mang chỉ số rủi ro vô cùng lớn.

Có nhiều người thắc mắc rằng, liệu kỳ thi 2 trong 1 có đạt được mục đích tiết kiệm như kỳ vọng hay không? Theo tôi, mục đích này hoàn toàn không đạt được. Lý do vì chúng ta chỉ tính toán trong phạm vi một hoạt động duy nhất là kỳ thi có vẻ chi phí cho phương thức thi 2 trong 1 là ít tốn kém.

Tuy nhiên, tính toán sâu và rộng hơn, ta sẽ thấy rõ ràng là chi phí cho một sinh viên học tập trong 4 đến 5 năm là vô cùng lớn. Nếu ta cung cấp kinh phí để đào tạo một sinh viên không xứng đáng, chắc chắn chúng ta đã lãng phí một khoản tiền không nhỏ.

Đó là chưa kể, nếu một sinh viên như vậy ra trường mà làm việc không tốt, bạn trẻ đó sẽ gây ra những lãng phí khác còn lớn hơn nhiều. Thành ra, chúng ta đã tiết kiệm những đồng tiền lẻ để lãng phí những khoản tiền lớn hơn. Do vậy, theo tôi, chắc chắn chúng ta phải tính toán lại, chính xác và dài hơi hơn. Nếu chúng ta vẫn giữ tâm lý “chạy chọt cho con là thương con, là cho con tương lai tốt nhất”, sẽ rất khó để có được kỳ thi minh bạch và sự công bằng.

Hơn nữa, mục tiêu của 2 kỳ thi này hoàn toàn khác nhau. Kỳ thi tốt nghiệp THPT có mục đích là kiểm chứng lại việc học của một học sinh trong suốt 12 năm. Kỳ thi tuyển sinh đại học và cao đẳng lại có mục tiêu là tìm kiếm tài năng, người có năng lực thực sự. Với hai mục tiêu hoàn toàn khác nhau, việc lồng ghép rất dễ gây ra sự mâu thuẫn và tạo ra nhiều kẽ hở. Thậm chí việc này tạo lỗ hổng lớn cho các bất cập xảy ra và tiêu cực chỉ là một trong các bất cập đó.

Cái gốc nằm ở phụ huynh

Theo nghiên cứu của tôi về tâm lý con người Việt Nam, cũng như các điều kiện của đất nước, tôi có một số đề xuất:

Thứ nhất, tổ chức hai kỳ thi riêng rẽ. Thi tốt nghiệp THPT do các tỉnh tiến hành. Điều này hoàn toàn không thể xóa bỏ để thay bằng hình thức xét tốt nghiệp vì lý do chúng ta đã bỏ thi tốt nghiệp cấp THCS. Nếu bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT, chắc chắn các em sẽ không học các môn nằm ngoài kỳ thi tuyển sinh đại học và cao đẳng.

giam gian lan thi cu goc re nam o phu huynh
Để kỳ thi THPT Quốc gia an toàn, minh bạch và công bằng giữa các thí sinh phải xuất phát từ quan niệm của phụ huynh. (Nguồn: Tiền phong)

Thứ hai, tổ chức thi tốt nghiệp THPT với 4 môn: Toán (tự luận), Văn (tự luận), tổ hợp tự nhiên và xã hội (trắc nghiệm). Cũng có thể tổ chức thi với 4 môn gồm có: Toán (bắt buộc), Văn (bắt buộc), một môn tự nhiên và một môn xã hội (do bộ GD&ĐT lựa chọn tùy theo từng năm). Kỳ thi này nên để các tỉnh tổ chức để giảm thiểu chi phí. Tiêu cực nếu có sẽ không quá ảnh hưởng đến chất lượng sinh viên đại học. 

Thứ ba, thi đại học và cao đẳng nên chuyển về cho các trường tự tổ chức. Các trường tự lên phương án tuyển sinh. Chúng ta hoàn toàn có thể xét tuyển dựa trên học bạ và điểm thi tốt nghiệp hoặc các phương án khác. Thậm chí, trường đại học nào muốn tổ chức thi cả vấn đáp cho chất lượng cũng có thể tiến hành.

Chất lượng đầu vào tốt, đẳng cấp của trường đại học đó chắc chắn sẽ được khẳng định. Chất lượng nhân lực đến từ các trường sẽ quyết định vị thế của trường trong mắt các thí sinh và xã hội. Thị trường việc làm sẽ đánh giá và áp lực đó sẽ khiến các trường phải lựa chọn phương án thi phù hợp.

Nhưng cũng phải nói thêm rằng, những kỳ vọng, căn bệnh sính đại học, khát khao thành tích có lẽ đã ăn sâu, bám rễ trong tư tưởng của phụ huynh. Cha mẹ là số phận của con cái. Cha mẹ chính là người tạo ra con cái, tạo ra cả quan niệm sống, hình thành các thói quen, hành vi của con. Không thể có chuyện con em gây ra mà không có lỗi của phụ huynh trong đó. Chính vì vậy, những người làm cha mẹ có các quan niệm sai lầm về thành tích, về sự thành đạt đều có thể tạo ra những đứa con thất bại hoặc tiêu cực trong tương lai.

giam gian lan thi cu goc re nam o phu huynh Gian lận điểm số rung động đến đạo đức

Chia sẻ với báo TG&VN, PGS. TS Chu Cẩm Thơ, Phó Trưởng Ban Nghiên cứu, Đánh giá giáo dục - Viện Khoa học giáo dục ...

giam gian lan thi cu goc re nam o phu huynh Gian lận thi cử: Sẽ tạo sản phẩm lỗi trong tương lai?

Tiền mua điểm cao liệu có thể mua cho con được một tương lai tốt nhất? Có nên không khi chúng ta ép con trẻ ...

giam gian lan thi cu goc re nam o phu huynh Gian lận thi cử ở Hà Giang: Khi cha mẹ đẩy con mình vào bi kịch

Sẽ có hàng trăm sinh viên ngồi nhầm lớp nếu sự gian lận ở kỳ thi Trung học phổ thông năm 2018 tại Hà Giang ...

TS. Vũ Thu Hương (nguyên Giảng viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội)

Đọc thêm

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị sắp thăm Canada, hướng tới quan hệ song phương ‘lành mạnh, ổn định và bền vững’

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị sắp thăm Canada, hướng tới quan hệ song phương ‘lành mạnh, ổn định và bền vững’

Đây cũng là chuyến thăm Canada đầu tiên của một Ngoại trưởng Trung Quốc trong 10 năm qua.
Sáng nay, thí sinh Đà Nẵng bước vào kỳ thi lớp 10

Sáng nay, thí sinh Đà Nẵng bước vào kỳ thi lớp 10

Sáng 23/5, hơn 43.500 thí sinh trên địa bàn thành phố Đà Nẵng chính thức bước vào thi Ngữ văn, môn thi đầu tiên của Kỳ thi tuyển sinh lớp ...
Ams’ Little Helpers và hành trình gieo tri thức vùng cao

Ams’ Little Helpers và hành trình gieo tri thức vùng cao

Hành trình của Ams’ Little Helpers – dự án cộng đồng được thành lập từ năm 2022 đang góp phần lan tỏa những điều tốt đẹp đến cộng đồng.
Hàn Quốc rộ trào lưu sống chung kiểu mới

Hàn Quốc rộ trào lưu sống chung kiểu mới

Mô hình co-living đang trở thành lựa chọn mới của giới trẻ Seoul (Hàn Quốc).
Giám đốc Tình báo quốc gia Mỹ bất ngờ từ chức

Giám đốc Tình báo quốc gia Mỹ bất ngờ từ chức

Giám đốc DNI Tulsi Gabbard ngày 22/5 đã quyết định từ chức để tập trung chăm sóc chồng, người được chẩn đoán mắc một dạng ung thư xương hiếm gặp.
Điểm danh những loại trái cây mùa Hè giúp giảm mỡ bụng tự nhiên

Điểm danh những loại trái cây mùa Hè giúp giảm mỡ bụng tự nhiên

Trái cây mùa Hè không chỉ giải nhiệt mà còn giúp kiểm soát cân nặng và giảm mỡ bụng hiệu quả.
Sáng nay, thí sinh Đà Nẵng bước vào kỳ thi lớp 10

Sáng nay, thí sinh Đà Nẵng bước vào kỳ thi lớp 10

Sáng 23/5, hơn 43.500 thí sinh trên địa bàn thành phố Đà Nẵng chính thức bước vào thi Ngữ văn, môn thi đầu tiên của Kỳ thi tuyển sinh lớp 10.
Ams’ Little Helpers và hành trình gieo tri thức vùng cao

Ams’ Little Helpers và hành trình gieo tri thức vùng cao

Hành trình của Ams’ Little Helpers – dự án cộng đồng được thành lập từ năm 2022 đang góp phần lan tỏa những điều tốt đẹp đến cộng đồng.
Học sinh Hà Nội dễ dàng tra cứu lộ trình thi lớp 10 qua iHanoi

Học sinh Hà Nội dễ dàng tra cứu lộ trình thi lớp 10 qua iHanoi

TP. Hà Nội triển khai tiện ích tra cứu địa điểm thi lớp 10 trên ứng dụng iHanoi, giúp học sinh tìm kiếm và di chuyển thuận tiện.
NXB Giáo dục Việt Nam lan tỏa tri thức Việt tại Nga qua ‘Tủ sách tiếng Việt’

NXB Giáo dục Việt Nam lan tỏa tri thức Việt tại Nga qua ‘Tủ sách tiếng Việt’

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã giới thiệu ‘Tủ sách tiếng Việt’, khẳng định sứ mệnh quảng bá tri thức và văn hóa Việt ra thế giới.
Hội nghị Hiệu trưởng các trường đại học Việt - Nga lần thứ ba khai mạc tại Hà Nội

Hội nghị Hiệu trưởng các trường đại học Việt - Nga lần thứ ba khai mạc tại Hà Nội

Hội nghị là sự kiện trọng tâm Năm hợp tác khoa học và giáo dục Việt Nam - Nga 2026, hiện thực hóa cam kết của lãnh đạo cấp cao hai nước.
AIT xây dựng hệ sinh thái đào tạo suốt đời cho kỷ nguyên AI

AIT xây dựng hệ sinh thái đào tạo suốt đời cho kỷ nguyên AI

Viện Công nghệ châu Á chính thức ra mắt Trường Trí tuệ chuyên nghiệp AIT, đánh dấu bước ngoặt trong nỗ lực tái định hình giáo dục chuyên nghiệp.
Hàn Quốc rộ trào lưu sống chung kiểu mới

Hàn Quốc rộ trào lưu sống chung kiểu mới

Mô hình co-living đang trở thành lựa chọn mới của giới trẻ Seoul (Hàn Quốc).
Điểm danh những loại trái cây mùa Hè giúp giảm mỡ bụng tự nhiên

Điểm danh những loại trái cây mùa Hè giúp giảm mỡ bụng tự nhiên

Trái cây mùa Hè không chỉ giải nhiệt mà còn giúp kiểm soát cân nặng và giảm mỡ bụng hiệu quả.
Đề xuất giảm trừ chi phí y tế và giáo dục khi tính thuế thu nhập

Đề xuất giảm trừ chi phí y tế và giáo dục khi tính thuế thu nhập

Bộ Tài chính vừa trình Chính phủ dự án Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân.
Nâng mức hưởng lương hưu thấp lên 3,8 triệu đồng/tháng

Nâng mức hưởng lương hưu thấp lên 3,8 triệu đồng/tháng

Chính phủ nâng mức lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng lên 3,8 triệu đồng/tháng đối với một số trường hợp.
Tập huấn công tác an toàn giao thông, phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn khu vực phía Nam

Tập huấn công tác an toàn giao thông, phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn khu vực phía Nam

Bộ Xây dựng tổ chức ‘Hội nghị tập huấn công tác An toàn giao thông, Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn khu vực phía Nam’ từ ngày 21-22/5, tại TP Đà Nẵng
Cha-Ching đến Huế: Tiếp tục hành trình gieo mầm kỹ năng tài chính cho trẻ em Việt Nam

Cha-Ching đến Huế: Tiếp tục hành trình gieo mầm kỹ năng tài chính cho trẻ em Việt Nam

Chương trình giáo dục tài chính dành cho trẻ em Cha-Ching tiếp tục được triển khai tại Trường Tiểu học Trần Quốc Toản, TP. Huế.
Bất ngờ với công dụng chữa bệnh từ hoa và quả thanh long

Bất ngờ với công dụng chữa bệnh từ hoa và quả thanh long

Không chỉ phần quả được ưa chuộng nhờ vị thanh mát, giàu chất xơ, hoa thanh long cũng từng được sử dụng làm thực phẩm, vị thuốc dân gian.
Biến len thành vật liệu hỗ trợ tái tạo xương

Biến len thành vật liệu hỗ trợ tái tạo xương

Keratin chiết xuất từ len cho thấy khả năng hỗ trợ tái tạo mô xương ổn định trong cơ thể sống, mở ra hướng thay thế tiềm năng cho collagen.
Chuyên gia chỉ cách chế biến khoai lang bổ dưỡng nhất cho cơ thể

Chuyên gia chỉ cách chế biến khoai lang bổ dưỡng nhất cho cơ thể

Khoai lang không chỉ có vị ngọt tự nhiên dễ ăn mà còn cung cấp beta-carotene dồi dào - sắc tố thực vật mà cơ thể chuyển hóa thành vitamin A.
Tôn vinh hành trình nhân ái trong Ngày hiến mô, tạng Việt Nam

Tôn vinh hành trình nhân ái trong Ngày hiến mô, tạng Việt Nam

Việc công bố và tổ chức Ngày hưởng ứng Hiến tặng mô, tạng nhằm tăng cường sự quan tâm, chỉ đạo của các cấp lãnh đạo Đảng, Nhà nước, toàn xã hội.
Khám sức khỏe định kỳ miễn phí: Lấy người dân làm trung tâm và bước ngoặt từ 'chữa bệnh' sang 'phòng bệnh'

Khám sức khỏe định kỳ miễn phí: Lấy người dân làm trung tâm và bước ngoặt từ 'chữa bệnh' sang 'phòng bệnh'

Tác động lâu dài của Chỉ thị số 17/CT-TTg sẽ không chỉ dừng ở lĩnh vực y tế mà còn ảnh hưởng rất sâu rộng đến chất lượng nguồn nhân lực.
Mỹ hành động khẩn cấp khi ghi nhận một công dân nhiễm Ebola, Tổng thống Trump lo lắng

Mỹ hành động khẩn cấp khi ghi nhận một công dân nhiễm Ebola, Tổng thống Trump lo lắng

Mỹ ghi nhận ca nhiễm Ebola đầu tiên liên quan đợt bùng phát dịch ở châu Phi.
Phiên bản di động