Giảm “gian lận thi cử”: gốc rễ nằm ở phụ huynh?

Làm giảng viên Đại học hơn 20 năm, tôi không thấy xa lạ gì với sự chênh lệch giữa điểm thi tuyển đầu vào và kiến thức có thật trong đầu sinh viên.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
giam gian lan thi cu goc re nam o phu huynh Gian lận điểm số rung động đến đạo đức
giam gian lan thi cu goc re nam o phu huynh Gian lận thi cử: Sẽ tạo sản phẩm lỗi trong tương lai?

Năm 2016, khi tiếp nhận sinh viên năm đầu tiên thi theo hình thức 2 trong 1, tôi thực sự hoảng sợ khi có em đỗ vào khoa với số điểm cao lại có khoảng trống lớn về kiến thức và kỹ năng.

Có em không biết công thức hóa học của những kim loại quen thuộc như đồng, sắt khiến tôi rất băn khoăn. Có em còn cho rằng Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ, Nguyễn Huệ đều là vua của triều đình nhà Nguyễn. Khi tôi hỏi nhà Trần có ai dù không phải là vua mà lại là anh hùng dân tộc, thì đa số các em đều lúng túng. Thậm chí có em còn không biết mặt trời mọc ở hướng Đông…

Tiết kiệm đồng lẻ để lãng phí những khoản tiền lớn

Thực tế, bệnh thành tích của người dân nói chung vẫn còn rất cao. Gia đình vẫn coi thành tích của con em như chất men ngọt ngào, thi vị cho cuộc sống của mình. Thậm chí, nhiều người còn cho rằng đó là nguyên liệu để xây dựng giá trị cho cả gia đình. Nếu điều kiện không cho phép, nghĩa là các con không đủ khả năng đem lại thành tích. Để rồi, cha mẹ coi việc chạy chọt để làm đẹp thành tích là đương nhiên, là việc phải làm để hoàn thành trách nhiệm nuôi dạy con của mình.

Thường xuyên tương tác với phụ huynh, tôi nhận thấy không ít người cho rằng, nếu con học giỏi, khỏi phải chạy là kịch bản đẹp. Còn trong trường hợp con học dốt thì cha mẹ nên tự hào vì đã “chạy” xong cho con. 

giam gian lan thi cu goc re nam o phu huynh
TS. Vũ Thu Hương tương tác với học sinh trong một tiết giảng dạy. (Ảnh: NVCC)

Vì thế, kỳ thi lớn như THPT Quốc gia đặt tại các tỉnh sẽ tạo cơ hội cho chuyện tiêu cực xảy ra. Nguyên do một phần xuất phát từ việc người dân vẫn có suy nghĩ “phép vua thua lệ làng”, “một người làm quan, cả họ được nhờ”…

Chính vì vậy, thường thì khi có ai đó làm trong ngành giáo dục, những người họ hàng thân thiết sẽ tìm mọi cách nhờ vả, thậm chí chạy tiền. Đôi khi các mối quan hệ quá khăng khít và quan trọng khiến người ta dễ làm liều để có thể trả ơn ai đó, lấy lòng ai đó hoặc đơn giản chỉ để ghi điểm trong mắt họ hàng. Từ đó, việc tiêu cực rất dễ dàng xảy ra.

Bản thân tôi cũng đã nhận được không ít lời nhờ vả chạy chọt. Dĩ nhiên, tôi không thể chạy được và cũng không biết đến một đường dây chạy chọt nào. Tuy vậy, mọi người vẫn ra sức nhờ vả và khi nhận được lời từ chối thì thái độ của họ rất khó chịu.

Có thể nói, chính phụ huynh chúng ta đang góp phần biến các kỳ thi nghiêm túc thành… có vấn đề. Chính vì vậy, để một kỳ thi đặc biệt quan trọng tại nơi “làng xã” là một cách làm mang chỉ số rủi ro vô cùng lớn.

Có nhiều người thắc mắc rằng, liệu kỳ thi 2 trong 1 có đạt được mục đích tiết kiệm như kỳ vọng hay không? Theo tôi, mục đích này hoàn toàn không đạt được. Lý do vì chúng ta chỉ tính toán trong phạm vi một hoạt động duy nhất là kỳ thi có vẻ chi phí cho phương thức thi 2 trong 1 là ít tốn kém.

Tuy nhiên, tính toán sâu và rộng hơn, ta sẽ thấy rõ ràng là chi phí cho một sinh viên học tập trong 4 đến 5 năm là vô cùng lớn. Nếu ta cung cấp kinh phí để đào tạo một sinh viên không xứng đáng, chắc chắn chúng ta đã lãng phí một khoản tiền không nhỏ.

Đó là chưa kể, nếu một sinh viên như vậy ra trường mà làm việc không tốt, bạn trẻ đó sẽ gây ra những lãng phí khác còn lớn hơn nhiều. Thành ra, chúng ta đã tiết kiệm những đồng tiền lẻ để lãng phí những khoản tiền lớn hơn. Do vậy, theo tôi, chắc chắn chúng ta phải tính toán lại, chính xác và dài hơi hơn. Nếu chúng ta vẫn giữ tâm lý “chạy chọt cho con là thương con, là cho con tương lai tốt nhất”, sẽ rất khó để có được kỳ thi minh bạch và sự công bằng.

Hơn nữa, mục tiêu của 2 kỳ thi này hoàn toàn khác nhau. Kỳ thi tốt nghiệp THPT có mục đích là kiểm chứng lại việc học của một học sinh trong suốt 12 năm. Kỳ thi tuyển sinh đại học và cao đẳng lại có mục tiêu là tìm kiếm tài năng, người có năng lực thực sự. Với hai mục tiêu hoàn toàn khác nhau, việc lồng ghép rất dễ gây ra sự mâu thuẫn và tạo ra nhiều kẽ hở. Thậm chí việc này tạo lỗ hổng lớn cho các bất cập xảy ra và tiêu cực chỉ là một trong các bất cập đó.

Cái gốc nằm ở phụ huynh

Theo nghiên cứu của tôi về tâm lý con người Việt Nam, cũng như các điều kiện của đất nước, tôi có một số đề xuất:

Thứ nhất, tổ chức hai kỳ thi riêng rẽ. Thi tốt nghiệp THPT do các tỉnh tiến hành. Điều này hoàn toàn không thể xóa bỏ để thay bằng hình thức xét tốt nghiệp vì lý do chúng ta đã bỏ thi tốt nghiệp cấp THCS. Nếu bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT, chắc chắn các em sẽ không học các môn nằm ngoài kỳ thi tuyển sinh đại học và cao đẳng.

giam gian lan thi cu goc re nam o phu huynh
Để kỳ thi THPT Quốc gia an toàn, minh bạch và công bằng giữa các thí sinh phải xuất phát từ quan niệm của phụ huynh. (Nguồn: Tiền phong)

Thứ hai, tổ chức thi tốt nghiệp THPT với 4 môn: Toán (tự luận), Văn (tự luận), tổ hợp tự nhiên và xã hội (trắc nghiệm). Cũng có thể tổ chức thi với 4 môn gồm có: Toán (bắt buộc), Văn (bắt buộc), một môn tự nhiên và một môn xã hội (do bộ GD&ĐT lựa chọn tùy theo từng năm). Kỳ thi này nên để các tỉnh tổ chức để giảm thiểu chi phí. Tiêu cực nếu có sẽ không quá ảnh hưởng đến chất lượng sinh viên đại học. 

Thứ ba, thi đại học và cao đẳng nên chuyển về cho các trường tự tổ chức. Các trường tự lên phương án tuyển sinh. Chúng ta hoàn toàn có thể xét tuyển dựa trên học bạ và điểm thi tốt nghiệp hoặc các phương án khác. Thậm chí, trường đại học nào muốn tổ chức thi cả vấn đáp cho chất lượng cũng có thể tiến hành.

Chất lượng đầu vào tốt, đẳng cấp của trường đại học đó chắc chắn sẽ được khẳng định. Chất lượng nhân lực đến từ các trường sẽ quyết định vị thế của trường trong mắt các thí sinh và xã hội. Thị trường việc làm sẽ đánh giá và áp lực đó sẽ khiến các trường phải lựa chọn phương án thi phù hợp.

Nhưng cũng phải nói thêm rằng, những kỳ vọng, căn bệnh sính đại học, khát khao thành tích có lẽ đã ăn sâu, bám rễ trong tư tưởng của phụ huynh. Cha mẹ là số phận của con cái. Cha mẹ chính là người tạo ra con cái, tạo ra cả quan niệm sống, hình thành các thói quen, hành vi của con. Không thể có chuyện con em gây ra mà không có lỗi của phụ huynh trong đó. Chính vì vậy, những người làm cha mẹ có các quan niệm sai lầm về thành tích, về sự thành đạt đều có thể tạo ra những đứa con thất bại hoặc tiêu cực trong tương lai.

giam gian lan thi cu goc re nam o phu huynh Gian lận điểm số rung động đến đạo đức

Chia sẻ với báo TG&VN, PGS. TS Chu Cẩm Thơ, Phó Trưởng Ban Nghiên cứu, Đánh giá giáo dục - Viện Khoa học giáo dục ...

giam gian lan thi cu goc re nam o phu huynh Gian lận thi cử: Sẽ tạo sản phẩm lỗi trong tương lai?

Tiền mua điểm cao liệu có thể mua cho con được một tương lai tốt nhất? Có nên không khi chúng ta ép con trẻ ...

giam gian lan thi cu goc re nam o phu huynh Gian lận thi cử ở Hà Giang: Khi cha mẹ đẩy con mình vào bi kịch

Sẽ có hàng trăm sinh viên ngồi nhầm lớp nếu sự gian lận ở kỳ thi Trung học phổ thông năm 2018 tại Hà Giang ...

TS. Vũ Thu Hương (nguyên Giảng viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội)

Đọc thêm

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 3/3/2026, Lịch vạn niên ngày 3 tháng 3 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 3/3/2026, Lịch vạn niên ngày 3 tháng 3 năm 2026

Lịch âm 3/3. Lịch âm hôm nay 3/3/2026? Âm lịch hôm nay 3/3. Lịch vạn niên 3/3/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 3/3/2026: Tuổi Sửu tài chính không biến động

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 3/3/2026: Tuổi Sửu tài chính không biến động

Xem tử vi 3/3 - tử vi 12 con giáp hôm nay 3/3/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Cập nhật bảng giá xe hãng Subaru mới nhất tháng 3/2026

Cập nhật bảng giá xe hãng Subaru mới nhất tháng 3/2026

Bảng giá xe hãng Subaru của các dòng WRX, Outback, Forester, The All New Forest, BRZ sẽ được cập nhật chi tiết nhất trong bài viết dưới đây.
Chảo lửa Trung Đông: Israel mở đợt tấn công lớn vào Tehran, xung đột lan rộng khi Hezbollah tham chiến

Chảo lửa Trung Đông: Israel mở đợt tấn công lớn vào Tehran, xung đột lan rộng khi Hezbollah tham chiến

Israel tiến hành các cuộc tấn công quy mô lớn vào thủ đô Tehran của Iran, trong khi Hezbollah tấn công tên lửa nhằm vào các mục tiêu ở Israel.
Xung đột Mỹ-Iran: Điểm danh các hãng bay bị thiệt hại, ngành hàng không toàn cầu có thể mất hơn 1 tỷ USD

Xung đột Mỹ-Iran: Điểm danh các hãng bay bị thiệt hại, ngành hàng không toàn cầu có thể mất hơn 1 tỷ USD

Căng thẳng quân sự giữa Mỹ-Israel và Iran đang gây xáo trộn nghiêm trọng hoạt động hàng không, buộc hàng nghìn chuyến bay phải hủy hoặc đổi hướng.
Arsenal cân bằng kỷ lục ghi bàn từ phạt góc ở Ngoại hạng Anh

Arsenal cân bằng kỷ lục ghi bàn từ phạt góc ở Ngoại hạng Anh

Arsenal ghi tổng cộng 16 bàn thắng từ các tình huống đá phạt góc ở Ngoại hạng Anh mùa này. Đây là thống kê ấn tượng nhất trong 1 mùa ...
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026: Giữ ổn định phương thức, tăng cường đánh giá năng lực và vận dụng thực tiễn

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026: Giữ ổn định phương thức, tăng cường đánh giá năng lực và vận dụng thực tiễn

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tiếp tục được xây dựng theo định hướng đánh giá năng lực, phẩm chất người học,vận dụng kiến thức để giải quyết vấn đề thực tiễn.
Học viện Ngoại giao công bố phương thức tuyển sinh năm 2026

Học viện Ngoại giao công bố phương thức tuyển sinh năm 2026

Năm 2026, Học viện Ngoại giao (DAV) vẫn xét tuyển học bạ, nhưng chỉ áp dụng với thí sinh đạt tối thiểu 22 điểm thi tốt nghiệp...
Liên quan tới tỷ phú Jeffrey Epstein, cựu Chủ tịch Đại học Harvard buộc phải rời bục giảng

Liên quan tới tỷ phú Jeffrey Epstein, cựu Chủ tịch Đại học Harvard buộc phải rời bục giảng

Đại học Harvard vừa xác nhận cựu Chủ tịch Lawrence H. Summers sẽ chính thức rời bục giảng, khép lại một hành trình đầy thăng trầm tại ngôi trường danh giá này.
Điểm mới trong phương án tuyển sinh 2026 của Trường Đại học Bách khoa TP. Hồ Chí Minh

Điểm mới trong phương án tuyển sinh 2026 của Trường Đại học Bách khoa TP. Hồ Chí Minh

Trường Đại học Bách khoa TP. Hồ Chí Minh đã công bố phương án tuyển sinh năm 2026 với nhiều điểm mới, nhấn mạnh vào việc xét tuyển tổng hợp.
Giáo dục trong kỷ nguyên số: Nuôi dưỡng khả năng sáng tạo và trách nhiệm xã hội

Giáo dục trong kỷ nguyên số: Nuôi dưỡng khả năng sáng tạo và trách nhiệm xã hội

Giáo dục cần vượt qua giới hạn của thành tích và bằng cấp, hướng tới nuôi dưỡng khả năng sáng tạo và trách nhiệm xã hội của mỗi cá nhân.
Phương thức xét tuyển tổng hợp tại ba trường đại học lớn thuộc ĐH Quốc gia TP. Hồ Chí Minh

Phương thức xét tuyển tổng hợp tại ba trường đại học lớn thuộc ĐH Quốc gia TP. Hồ Chí Minh

Ba trường đại học lớn thuộc ĐH Quốc gia TP. Hồ Chí Minh sẽ áp dụng phương thức xét tuyển tổng hợp từ năm 2026, kết hợp nhiều tiêu chí để đánh giá thí sinh.
Thảm kịch tại cơ sở pháo hoa ở Ấn Độ khiến 21 người tử vong

Thảm kịch tại cơ sở pháo hoa ở Ấn Độ khiến 21 người tử vong

Ít nhất 21 người đã thiệt mạng và một số người khác bị thương trong vụ nổ xảy ra ngày 28/2 tại một nhà máy sản xuất pháo hoa ở bang Andhra Pradesh.
Đức đối mặt 'cơn sóng bạc': Già hóa nhanh, dân số giảm sâu

Đức đối mặt 'cơn sóng bạc': Già hóa nhanh, dân số giảm sâu

Với tỷ suất sinh xuống mức thấp kỷ lục và thế hệ “baby boomer” đồng loạt bước vào tuổi nghỉ hưu, Đức đang chịu sức ép ngày càng lớn lên hệ thống an sinh xã ...
Bếp Việt trên đất Mỹ - Khi ẩm thực trở thành sứ giả văn hoá

Bếp Việt trên đất Mỹ - Khi ẩm thực trở thành sứ giả văn hoá

Tôi sinh ra và lớn lên tại Hà Nội. Chồng tôi là người gốc Huế. Nay chúng tôi tại một căn bếp Việt trên đất Mỹ: d’Annam Vietnamese Restaurant.
Paramount mua lại Warner Bros: 'Cú bắt tay' 110 tỷ USD của lịch sử Hollywood

Paramount mua lại Warner Bros: 'Cú bắt tay' 110 tỷ USD của lịch sử Hollywood

Warner Bros Discovery chính thức chấp thuận đề nghị “về chung một nhà” với Paramount Skydance trong thương vụ trị giá 110 tỷ USD.
Thêm cơ hội đến trường cho học sinh vùng cao tỉnh Tuyên Quang

Thêm cơ hội đến trường cho học sinh vùng cao tỉnh Tuyên Quang

Ngày 27/2, UBND xã Thắng Mố (tỉnh Tuyên Quang) phối hợp cùng Plan International Việt Nam tổ chức Lễ Khánh thành Khu bán trú học sinh tại điểm trường Sủng Phính.
Tập trung nguồn lực, quyết liệt thu hồi tài sản trong các đại án kinh tế, tham nhũng

Tập trung nguồn lực, quyết liệt thu hồi tài sản trong các đại án kinh tế, tham nhũng

Các cơ quan Thi hành án dân sự sẽ tập trung các nguồn lực, triển khai đồng bộ giải pháp, giải quyết hàng loạt vụ án lớn về kinh tế, tham nhũng.
Nhóm người nào có nguy cơ đột quỵ cao?

Nhóm người nào có nguy cơ đột quỵ cao?

Một vài thay đổi trong lối sống có thể giảm mối hiểm họa đột quỵ, đặc biệt ở những người có nguy cơ cao như mắc tiểu đường, rung nhĩ, huyết áp cao, mỡ máu ...
Điều tra cáo buộc tổ chức mafia thâu tóm dịch vụ trong bệnh viện ở Italy

Điều tra cáo buộc tổ chức mafia thâu tóm dịch vụ trong bệnh viện ở Italy

Cảnh sát Italy đã bắt giữ bốn người bị nghi đến việc một nhánh của tổ chức mafia Camorra đã xâm nhập, thao túng hoạt động tại bệnh viện San Giovanni Bosco.
Ghép tạng Việt Nam ghi dấu ấn trên bản đồ y học thế giới

Ghép tạng Việt Nam ghi dấu ấn trên bản đồ y học thế giới

Năm 2025, Việt Nam thực hiện khoảng 1.368 ca ghép tạng - mức cao nhất từ trước tới nay, đưa Việt Nam trở thành quốc gia dẫn đầu Đông Nam Á về số lượng ca ...
Bản lĩnh thầy thuốc trong thời đại số

Bản lĩnh thầy thuốc trong thời đại số

Người thầy thuốc giữ được niềm tin đồng nghĩa với việc giữ được bản lĩnh và một trái tim luôn đặt người bệnh ở vị trí trung tâm.
Nâng cao chất lượng chăm sóc và thúc đẩy tiếp cận điều trị sớm, hiệu quả bệnh vẩy nến tại Việt Nam

Nâng cao chất lượng chăm sóc và thúc đẩy tiếp cận điều trị sớm, hiệu quả bệnh vẩy nến tại Việt Nam

Johnson & Johnson Việt Nam mở rộng hợp tác với Bệnh viện Da liễu Trung ương và Bệnh viện Da liễu TP. Hồ Chí Minh nhằm nâng cao chất lượng điều trị bệnh vảy nến.
Tây Ban Nha triển khai các biện pháp hạn chế bán nước tăng lực cho trẻ vị thành niên

Tây Ban Nha triển khai các biện pháp hạn chế bán nước tăng lực cho trẻ vị thành niên

Bộ Quyền lợi người tiêu dùng Tây Ban Nha thông báo chính phủ nước này triển khai các biện pháp hạn chế bán nước tăng lực cho trẻ vị thành niên.
Phiên bản di động