Giáo sư Đức và “mối tình” thế kỷ với Việt Nam

Vừa qua, tôi dự một buổi sinh hoạt thường kỳ nhưng “bất thường” của Hội Đức - Việt (DVG) tại Berlin. “Bất thường” ở chỗ người tham dự đông hơn dự tính, ngoài các thành viên đa số đều có tuổi thì có thêm cả những thanh niên gốc Việt. Đặc biệt hơn, diễn giả chính của buổi sinh hoạt lần này là GS. TS Wilfried Lulei.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
giao su duc va moi tinh hon nua thap ky voi viet nam Gốc bền vững của quan hệ Việt - Đức
giao su duc va moi tinh hon nua thap ky voi viet nam Điểm sáng trong hợp tác Việt - Đức

Đến buổi họp từ sớm, tôi đã thấy khá đông người ra vào, còn “khổ chủ” thì đang lúi húi bên bàn diễn giả với chồng sách to tướng. Bà Lulei – vợ GS. Wilfried Lulei ra chào tôi ở cửa và cho biết chồng bà đến từ khá sớm. Hôm nay GS. Lulei giới thiệu cuốn sách “nóng bỏng tay” mà ông tiết lộ: “vừa ra lò sáng nay!”. Đó là cuốn “Lịch sử Việt Nam từ các Vua Hùng đến hiện tại” do Nhà xuất bản RegioSpecta (Berlin) phát hành bằng tiếng Đức.

Quen GS. Lulei hơn 20 năm nay, nhưng đây là lần đầu tiên tôi được nghe ông “lên lớp giảng bài” suốt hơn tiếng rưỡi đồng hồ không nghỉ, không uống nước và cũng không chịu ngồi. Ông say sưa như đang nói trước sinh viên Đại học Tổng hợp Humboldt Berlin ngày nào. Điều đặc biệt hơn nữa mà ông Chủ tịch DVG Sigfried Sommer tiết lộ chính là ngày diễn ra buổi sinh hoạt cũng là ngày GS. Lulei kỷ niệm sinh nhật lần thứ 80 của mình.

Việt Nam – quê hương thứ hai

Ngay những dòng đầu tiên trong Lời nói đầu cho cuốn sách, GS. Lulei đã viết “suốt nửa thế kỷ qua, Việt Nam đồng nghĩa với chiến tranh, đói nghèo. Đối với nhiều người (Đức) điều đó cũng đồng nghĩa với sự đoàn kết và giúp đỡ đối với một đất nước chậm phát triển và những người dân đang chịu nhiều gian khó. Đây cũng là suy nghĩ của đa phần người Đức hiện nay. Song song với đó là một bức tranh về mức tăng trưởng kinh tế ấn tượng, những chuyến du lịch hấp dẫn và nhiều hàng hóa thú vị. Hơn 100.000 người Việt sinh sống ở Đức và quan hệ chính trị, kinh tế giữa hai nước phát triển tích cực. Nhiều người Đức cũng vì thế tiếp xúc nhiều hơn với Việt Nam và người Việt...”.

giao su duc va moi tinh hon nua thap ky voi viet nam

GS. Wilfried Lulei tại buổi sinh hoạt thường kỳ nhưng “bất thường” của Hội Đức - Việt (DVG) ở Berlin. (Ảnh: Hà An)

Mối quan tâm đến Việt Nam trong người Đức cũng khá lớn nhưng ông cho rằng những hiểu biết của họ “còn ít và hơi phiến diện”. Mặc dù giữa Việt Nam và Đức có khá nhiều điểm tương đồng nhưng thực tế “trong nhiều điều người Việt suy nghĩ khác do truyền thống lịch sử, kinh tế xã hội và văn hóa, cũng như những trải nghiệm cá nhân của họ. Biết và hiểu được điều đó góp phần khá quan trọng thúc đẩy quan hệ hai nước”, ông viết.

GS. Lulei sinh năm 1938, đã học chuyên ngành lịch sử, ngôn ngữ Đức và châu Á học tại Đại học Leipzig, bổ túc chuyên ngành Việt Nam học tại Đại học tổng hợp Hà Nội. Ông cũng là người sáng lập và nhiều năm là Chủ nhiệm bộ môn “Việt Nam học” tại Đại học Tổng hợp Humboldt (Berlin). Từ rất sớm, khi Việt Nam đang chìm đắm trong những ngày đầu của chiến tranh đầu thập niên 60 thế kỷ XX ông đã sang Hà Nội như một sự tình cờ. Và rồi “định mệnh” đã gắn bó ông hơn 50 năm với đất nước mà ông yêu mến và coi như quê hương thứ hai của mình.

Gặp Bác Hồ tại Hà Nội

Điều thú vị là khi ông đề đạt nguyện vọng được sang học tiếng Việt ở Hà Nội khá nhiều bạn bè đã ngạc nhiên vì khi đó chiến tranh đã bắt đầu leo thang ra miền Bắc Việt Nam. Nhưng rồi ông cũng thuyết phục được Chính phủ Cộng hòa dân chủ Đức cấp cho vé máy bay sang Hà Nội và được Chính phủ Việt nam Dân chủ Cộng hòa - dù khi đó đang dốc hết sức cho một cuộc chiến tranh đang đến rất gần nhưng cũng cấp cho ông học bổng hàng tháng là... 18 đồng. Số tiền này khi đó đã là một sự “xa xỉ” vì ông được ở trong ký túc xá dành cho sinh viên nước ngoài khang trang hơn nhiều so với sinh viên Việt Nam.

Nói vậy, nhưng mức học bổng ấy cũng không đủ cho những dự án của sinh viên Lulei tại Việt Nam. Ông kể, bản thân đã tìm cách  “bươn chải” bằng việc... phạm luật, đó là nhờ gửi từ Berlin sang Hà Nội một chiếc xe đạp và bán lấy tiền. Hồi đó, ở Việt Nam, đi xe đạp cũng phải đăng ký và không được mua bán ngoài chợ đen. Vì vậy, ông thỏa thuận với người mua là thời gian đầu cả hai người cùng dùng chung chiếc xe này, cho đến khi không ai để ý nữa thì chuyển hẳn cho người mua. Cũng nhờ vậy mà ông vừa vẫn có xe đi học mà lại vẫn có tiền để theo đuổi đam mê nghiên cứu tiếng Việt và lịch sử Việt Nam.

Ban đầu ý định của ông là nghiên cứu lịch sử bốn ngàn năm của Việt Nam nhưng đúng lúc đó những diễn biến thời cuộc cuốn ông theo lịch sử cận và hiện đại của Việt Nam. Khi Mỹ leo thang chiến tranh ra miền Bắc, ông cũng hòa cùng dòng người biểu tình ở Hà Nội mang theo biểu ngữ “Đả đảo đế quốc Mỹ”, “bị” hay “được” chụp ảnh đăng lên báo. Nhưng “sự cố” đó như một cơ duyên lớn đã đưa ông đến gặp Bác Hồ vì khi đó ông là một trong hai sinh viên Đức nói tiếng Việt và có mặt ở Hà Nội. Kể đến đây GS. Lulei không khỏi xúc động và nói thêm “điều ngạc nhiên là Bác Hồ nói tiếng Đức khá tốt”.

Đến và quay trở lại để hiểu Việt Nam

Kể từ ngày còn là sinh viên và sau này trong suốt hơn năm mươi năm gắn bó với Việt Nam với tư cách là nhà khoa học, GS. thỉnh giảng, Phó Chủ tịch DVG, phiên dịch viên, thầy giáo của nhiều thế hệ sinh viên Việt Nam theo học ở Humboldt…, ông liên tục di chuyển như con thoi giữa hai nước. Ông nói, ông đi và biết nhiều chỗ ở Việt Nam hơn ở Đức, nhất là qua những chuyến đi “điền dã” cùng GS. Phan Huy Lê và các nhà sử học Việt Nam. Những chuyến đi như thế giúp ông hiểu sâu sắc hơn cách suy nghĩ của người Việt và cũng giúp những đồng nghiệp, những học trò Việt Nam của ông hiểu hơn về tư duy của người Đức.

giao su duc va moi tinh hon nua thap ky voi viet nam
Buổi sinh hoạt diễn ra đúng vào ngày GS. Lulei kỷ niệm sinh nhật lần thứ 80 của mình. (Ảnh: Hà An)

Hồi còn theo học ở Đại học Tổng hợp Humboldt cuối những năm 70 thế kỷ trước, tôi có nghe nói về GS. Lulei nhưng do học khác chuyên ngành nên chưa bao giờ tôi có vinh hạnh được gặp ông.

Cuối 1996, đầu 1997, khi sang Berlin công tác, tôi mới có dịp nhiều lần cùng GS. Lulei và bạn bè trong DVG trao đổi để tổ chức những hoạt động chung như Tết Âm lịch hàng năm ở Tòa thị chính Schöneberg hay những buổi nói chuyện, giới thiệu về Việt Nam cho bạn bè Đức và bà con Việt Nam ở Berlin. Tôi ấn tượng với sự say mê của ông với công việc, với đức tính giản dị, gần gũi dễ mến. Dù khi đó cũng đã nghỉ hưu nhưng ông vẫn tâm nguyện và quyết tâm thực hiện bằng được ý định viết cuốn sách về lịch sử Việt Nam. Và đến hôm nay, ông xúc động chia sẻ rằng, “tâm nguyện cả đời của tôi với Việt Nam, rất may, đã được thực hiện đúng ngày tôi bước sang tuổi bát thập”.

Tâm huyết một đời người

Hơn 300 trang sách với nhiều luận cứ khoa học, nhiều bức ảnh về lịch sử, văn hóa sẽ giúp cho bạn bè Đức hiểu rõ hơn về Việt Nam, đất nước vừa gần, vừa xa với đa số bạn bè Đức. Nhưng GS. Lulei cũng thừa nhận gói ghém lịch sử hàng ngàn năm của một quốc gia vào vài trăm trang sách là một việc khó, nhiều khi là “nhiệm vụ bất khả thi” do rào cản ngôn ngữ khi nhiều thư tịch cổ của Việt Nam đã bị thất truyền hoặc nếu còn thì lại bằng chữ Hán Nôm trong khi ông không biết Trung văn.

Cá nhân tôi cho rằng dù có “khiêm tốn” so với những bộ sử thi đồ sộ nhưng những gì mà GS. Lulei đã làm cho Việt Nam và những trang sách mà ông dành cả tâm huyết cuộc đời để chắt lọc ra, thực sự rất đáng trân trọng. Không chỉ vậy, dù tuổi đã cao, hoàn cảnh đã thay đổi nhưng ông vẫn luôn dõi theo thời cuộc ở Việt Nam và trong những dòng cuối của cuốn sách “Qua Vadis Vietnam?” (Đi về đâu Việt Nam?) ông nhận định “30 năm sau Đổi mới, Chính phủ và Đảng Cộng sản Việt Nam đã gặt hái được những kết quả tốt đẹp. Đổi mới đã làm thay đổi đất nước theo hướng tích cực, chính trị và kinh tế ổn định... Thế giới theo dõi lý thú bước phát triển của Việt Nam. Những thành tựu đạt được rất ấn tượng và được công nhận, nhưng cũng còn nhiều phải làm để đưa Việt Nam trở thành một nước công nghiệp hiện đại, dân chủ”.

Khép lại cuốn sách “Lịch sử Việt Nam từ Vua Hùng đến hiện tại”, GS. Lulei dự báo “Sự tự tin, tính lạc quan, khát vọng thành công cũng như tính thực tế, sự sáng tạo và tính bền bỉ của người Việt chính là những điều cho thấy họ sẽ thành công. Bạn bè và cả đối thủ thường hay nói “Ở Việt Nam không gì là không thể”. Tôi hiểu điều này theo hướng tích cực. Thăng long (rồng bay lên) không chỉ là một biểu tượng”.

Đáng quý biết bao khi thế giới càng ngày càng nhiều thay đổi với những bất trắc, khó lường nhưng ở nước Đức xa ngàn dặm vẫn có những người bạn cả một đời ân tình gắn bó với đất nước và con người Việt Nam ta.

Nguyễn Hữu Tráng (*)

(từ Berlin, CHLB Đức)

(Tác giả là Ủy viên thường vụ Hội hữu nghị Việt Nam - CHLB Đức)

giao su duc va moi tinh hon nua thap ky voi viet nam Điểm sáng trong hợp tác Việt - Đức

Chuyến thăm Đức vừa qua của đoàn Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đánh dấu bước nhảy vọt trong quan hệ hai nước.

giao su duc va moi tinh hon nua thap ky voi viet nam Đưa nàng Kiều trở lại nước Đức

Trong nhóm trí thức tham gia phục dựng Truyện Kiều tiếng Đức hồi cuối năm 2015 có một cái tên rất đặc biệt: Claudia Việt ...

giao su duc va moi tinh hon nua thap ky voi viet nam Việt - Đức: Đối tác chiến lược vì tương lai

Với “Tuyên bố chung Hà Nội: Việt Nam - Đức, Đối tác chiến lược vì tương lai", hai nước chính thức nâng cấp quan hệ ...

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Xây dựng cộng đồng người Việt tại Khammouane đoàn kết, hội nhập và phát triển

Xây dựng cộng đồng người Việt tại Khammouane đoàn kết, hội nhập và phát triển

Ngày 16/11, Hội người Việt Nam tỉnh Khammouane (Lào) long trọng tổ chức Đại hội lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031.
Lan tỏa tình yêu tiếng Việt trong thế hệ trẻ tại Lào

Lan tỏa tình yêu tiếng Việt trong thế hệ trẻ tại Lào

Sáng 17/11, Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Pakse phối hợp với Hội người Việt Nam tỉnh Champasak và nhà trường tổ chức chương trình 'Em yêu tiếng Việt'.
Việt Nam-Timor-Leste tăng cường hợp tác bảo đảm an ninh, trật tự và phòng, chống tội phạm

Việt Nam-Timor-Leste tăng cường hợp tác bảo đảm an ninh, trật tự và phòng, chống tội phạm

Ngày 17/11, Đại sứ Việt Nam tại Timor-Leste Phạm Bình Đàm đã tiếp ông Hermenegildo Gonçalves da Cruz, Tổng Thanh tra Cảnh sát quốc gia Timor-Leste (PNTL).
Thúc đẩy hợp tác giáo dục, nghiên cứu khoa học giữa Việt Nam với Thượng Hải (Trung Quốc)

Thúc đẩy hợp tác giáo dục, nghiên cứu khoa học giữa Việt Nam với Thượng Hải (Trung Quốc)

Ngày 13/11 đã diễn ra Lễ ký kết thỏa thuận hợp tác và Lễ ra mắt Trung tâm Nghiên cứu chung giữa ĐH Kinh tế Quốc dân với ĐH Tài chính và Kinh tế Thượng ...
Đảng Cộng sản Việt Nam luôn coi trọng và mong muốn mở rộng hợp tác với Đảng BSP

Đảng Cộng sản Việt Nam luôn coi trọng và mong muốn mở rộng hợp tác với Đảng BSP

Thứ trưởng Ngô Lê Văn tiếp Giáo sư Svetlana Sharenkova, Ủy viên Thường vụ Hội đồng Quốc gia, Trưởng đoàn đại biểu Đảng Xã hội chủ nghĩa Bulgaria (BSP).
Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường tiếp Tổng Lãnh sự Lào tại TP. Hồ Chí Minh chào từ biệt

Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường tiếp Tổng Lãnh sự Lào tại TP. Hồ Chí Minh chào từ biệt

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường đã tiếp đồng chí Phonesy Bounmixay, Tổng Lãnh sự Lào tại TP. Hồ Chí Minh.
Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tăng cường hợp tác bảo hộ công dân tại Đông Bắc Thái Lan

Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tăng cường hợp tác bảo hộ công dân tại Đông Bắc Thái Lan

Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Khon Kaen (Thái Lan) đã tiếp và làm việc với Thiếu tướng Phairach Pookcharoen, Tư lệnh cảnh sát Hoàng gia Thái Lan.
Việt Nam phản đối tấn công dân thường, kêu gọi giải quyết hòa bình xung đột tại Saudi Arabia

Việt Nam phản đối tấn công dân thường, kêu gọi giải quyết hòa bình xung đột tại Saudi Arabia

Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng khẳng định Việt Nam mạnh mẽ lên án các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự tại Saudi Arabia.
Tìm hiểu và xác minh thông tin một công dân Việt Nam mất tích trong thảm họa Nepal

Tìm hiểu và xác minh thông tin một công dân Việt Nam mất tích trong thảm họa Nepal

Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ kiêm nhiệm Nepal và Bhutan đang phối hợp với các bên liên quan tại Nepal tiến hành tìm hiểu và xác minh thông tin.
Tin bảo hộ công dân ngày 27/8 về tình hình lũ quét, sạt lở đất tại khu vực biên giới Nepal và Trung Quốc

Tin bảo hộ công dân ngày 27/8 về tình hình lũ quét, sạt lở đất tại khu vực biên giới Nepal và Trung Quốc

Bộ Ngoại giao Việt Nam đang khẩn trương xác minh tình hình công dân Việt Nam sau vụ lũ quét, sạt lở tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc.
Xu hướng chống tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á và kinh nghiệm cho người lao động Việt Nam tại Philippines

Xu hướng chống tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á và kinh nghiệm cho người lao động Việt Nam tại Philippines

Việc nhiều người Việt Nam bị phát hiện trong các cơ sở lừa đảo hoặc bị trục xuất do vi phạm nhập cư gây tác động tiêu cực tới hình ảnh cộng đồng người Việt ...
Toàn bộ công dân Việt Nam ở Colombia đều an toàn sau động đất

Toàn bộ công dân Việt Nam ở Colombia đều an toàn sau động đất

Toàn bộ cộng đồng người Việt ở Colombia đều an toàn sau trận động đất tại địa bàn sáng ngày 10/8.
Khám phá Palestine giàu bản sắc văn hóa qua Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026

Khám phá Palestine giàu bản sắc văn hóa qua Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026

Đại sứ Shadi Abu Zarqa mong muốn lan tỏa vẻ đẹp văn hóa dân tộc, gửi gắm thông điệp hữu nghị và hòa bình tới công chúng Việt Nam qua ẩm thực.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026: Đặc sắc những màn quảng diễn ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026: Đặc sắc những màn quảng diễn ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 giới thiệu tinh hoa ẩm thực Việt qua những màn quảng diễn đặc sắc, quy tụ nghệ nhân và đầu bếp trong, ngoài nước.
Văn hóa Việt Nam giàu bản sắc và luôn rộng mở giao lưu với thế giới!

Văn hóa Việt Nam giàu bản sắc và luôn rộng mở giao lưu với thế giới!

Mang trong mình chiều sâu lịch sử và bản sắc riêng, văn hóa Việt Nam không ngừng được bồi đắp qua quá trình giao lưu, tiếp biến với thế giới.
Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Nhân dịp Việt Nam tái trúng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028, mời các bạn tham gia trắc nghiệm dưới đây.
Ngoại giao âm nhạc: Khi giai điệu kết nối các nền văn hoá

Ngoại giao âm nhạc: Khi giai điệu kết nối các nền văn hoá

Tối 18/11, tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, buổi hòa nhạc kỷ niệm 75 năm quan hệ ngoại giao Hungary – Việt Nam đã diễn ra, tôn vinh mối quan hệ hữu ...
Những ưu điểm vượt trội về nội dung cam kết tại Công ước Hà Nội

Những ưu điểm vượt trội về nội dung cam kết tại Công ước Hà Nội

Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) vừa được mở ký. Vậy Công ước này có những ưu điểm vượt trội gì về nội dung cam kết?
Phiên bản di động