GS. TS. Lê Huy Bắc: Khoa học xã hội của Việt Nam không kém, sao lại 'hạ chuẩn' tiến sĩ?

Thanh Hùng
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Trước một số ý kiến cho rằng quy chế mới về đào tạo tiến sĩ của Bộ GD&ĐT nhằm ‘hạ chuẩn’ cho các nghiên cứu sinh và giảng viên các ngành khoa học xã hội (KHXH), GS.TS Lê Huy Bắc, Trưởng khoa Việt Nam học, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội đã bày tỏ quan điểm của mình.
GS Văn học: KHXH của Việt Nam không kém, sao lại 'hạ chuẩn' tiến sĩ?
GS.TS Lê Huy Bắc cho rằng, Khoa học xã hội của Việt Nam không kém, sao lại 'hạ chuẩn' tiến sĩ?

Theo GS.TS Lê Huy Bắc, quy chế về đào tạo tiến sĩ năm 2017 đã khiến cho các ứng viên “dưới chuẩn quốc tế” không còn đất dụng võ, mang lại không khí học thuật trong lành cho KHXH. Nhưng quy chế mới đã chặn đứng điều đó.

Ông là GS ngành Văn học duy nhất còn trong tuổi công tác, Thư kí Hội đồng GS ngành Văn học, Phó Chủ tịch Hội đồng liên ngành Văn học và Ngôn ngữ học Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia (Nasfoted).

'Chặn đứng' đà phát triển học thuật của KHXH

Ông đánh giá như thế nào về việc đào tạo tiến sĩ theo Thông tư 18/2021 mà Bộ GD&ĐT vừa công bố?

Thông tư 18 có điểm tích cực như trao quyền tự chủ hơn cho các cơ sở đào tạo, nhưng cần xem lại “phần cứng” của nghiên cứu sinh (NCS) và người hướng dẫn. Tôi chỉ đề cập trong lĩnh vực KHXH, vì đối với các ngành Khoa học tự nhiên và Kinh tế vốn có nhiều thành tựu trong công bố quốc tế thì Thông tư này không có gì đáng bàn nhiều. Các nhà khoa học thuộc lĩnh vực này thường xuyên tiếp cận với chuẩn quốc tế.

Đối với các ngành KHXH thì theo tôi, thông tư này chặn đứng đà phát triển học thuật KHXH của nước nhà. Quy chế đào tạo tiến sĩ từ năm 2017 yêu cầu NCS và người hướng dẫn phải có bài báo đăng tạp chí ISI/Scopus. Theo tôi đó là điểm thành công nhất, tạo nên một bước ngoặt lớn.

Từ năm 2017 đến nay, quy chế đó đã khiến cho các ứng viên TS, PGS, GS “dưới chuẩn quốc tế” không còn đất dụng võ, các “lò ấp” tiến sĩ bị xóa sổ, mang lại không khí học thuật trong lành cho ngành KHXH.

Ông là GS thuộc lĩnh vực này, nói ra những điều như thế, ông không ngại va chạm hay sao?

Không vấn đề gì, vì đây chỉ là học thuật và khao khát của tôi khi muốn có được nền học thuật tiến bộ cho nước nhà. Sau quá trình triển khai hiệu quả, đáng lẽ ra Thông tư 08/2017 nên tiếp tục duy trì, thì giờ đây Thông tư 18/2021 chấp nhận việc “cá mè một lứa” giữa những người có công bố quốc tế và những người không có công bố quốc tế.

Khi Thông tư 08 năm 2017 được ban hành, tuy chưa có bài báo thuộc danh mục ISI/Scopus nhưng tôi vẫn ủng hộ hướng đi đó. Bởi tôi nghĩ rằng những gì các nhà KHTN Việt Nam làm được thì các nhà KHXH cũng có thể làm được. Đội ngũ nghiên cứu KHXH Việt Nam không hề yếu kém.

Tại sao ông lại cho rằng chuẩn mới được đưa ra thấp hơn so với chuẩn cũ?

Tôi chỉ bàn về tạp chí, cơ sở của việc thừa nhận công bố của NCS và người hướng dẫn. Trừ các tạp chí thuộc KHTN và kinh tế thì toàn bộ các tạp chí KHXH liên quan đến Văn, Sử, Địa, Triết học chưa có tạp chí nào có triển vọng đứng vào danh mục ISI/Scopus trong tương lai gần.

Hiện tại, theo tôi biết thì chỉ có 1 tạp chí Khoa học của Trường Đại học Đà Lạt vào cơ sở dữ liệu Đông Nam Á (ACI), 1 tạp chí Khoa học và Giáo dục của Trường ĐH Sư phạm - ĐH Đà Nẵng được công nhận vào chỉ mục của Blumx Metrics (Elesevier)... Trong khi đó, đa số các tạp chí chuyên ngành như Văn học, Lịch sử, Địa lí… không hề đứng vào sơ sở dữ liệu nào của khu vực hay quốc tế.

Nếu nói rằng, nhờ công nhận bài báo của NCS và người hướng dẫn trên tạp chí Việt Nam sẽ giúp tạp chí quốc nội phát triển là thiếu cơ sở khoa học, vì đã mấy chục năm nay, các nhà khoa học không công bố quốc tế vẫn đều đặn đăng bài mà các tạp chí đó có vào được ISI/Scopus đâu?

Do đó, việc thông tư 18/2021 lấy chuẩn là các bài báo KHXH đăng trên các tạp chí trong nước để công nhận thì tôi cho rằng là “hạ chuẩn” so với yêu cầu của quy chế 2017.

Chưa hết, quy chế đào tạo tiến sĩ mới yêu cầu nghiên cứu sinh trong 3-4 năm học phải có 2 điểm từ các tạp chí được đánh giá từ 0,75 điểm trở lên. Chỉ xét riêng ngành Văn học, theo danh mục của Hội đồng Giáo sư Nhà nước, có 14 tạp chí được tính từ 0,75 trở lên.

Còn yêu cầu đối với người hướng dẫn NCS là đạt tổng 4 điểm/5 năm, thì đúng là xem thường người hướng dẫn vì chỉ với một tiến sĩ vừa bảo vệ sau 1 năm cũng đã có thể đạt hơn 4 điểm công trình in trên các tạp chí KHXH trong nước.

Không liên thông có thể tiếp tay cho 'đạo văn'

Liệu ông có định kiến với các tạp chí KHXH của Việt Nam không?

Để hội nhập với quốc tế cần một số yếu tố mà trước tiên là tạp chí phải được trình bày bằng tiếng Anh để quốc tế đều có thể xem, tra cứu được.

Những người làm KHXH ở Việt Nam cũng giỏi chứ không phải không, có điều nhiều trong số họ không có định hướng rằng cần phải mang những tri thức của mình để thế giới cùng biết.

Nhiều người không có động lực hướng đến “chuẩn quốc tế” bởi đạt tới giáo sư, phó giáo sư và hài lòng với cái danh của mình, không nỗ lực phấn đấu để tạo nên một nền học thuật phát triển cho nước nhà.

Cũng có ý kiến cho rằng, giá trị các bài báo khoa học có thể nằm ở ứng dụng thực tiễn trong nước. Ông nghĩ sao về điều này?

Vậy thì phải phân biệt rõ mảng nào phục vụ cho nhu cầu nội địa, để có chính sách phù hợp (có thể không yêu cầu bài báo quốc tế ngay). Nhưng chúng ta cũng cần phải cho thế giới biết cái nhu cầu nội tại đó phù hợp với chuẩn mực chung của nhân loại như thế nào, chứ chúng ta không thể "một đường, một kiểu".

Trong thời buổi toàn cầu hóa này, không có vấn đề gì là của riêng của Việt Nam. Một bài báo khoa học mà dữ liệu không có sự liên thông, không hiện lên trên bất kỳ hệ thống nào để có thể đánh giá được bao nhiêu lượt trích thì làm sao gọi là khoa học được. Chính sự không kết nối rộng rãi, minh bạch này còn tiếp tay cho cả sự đạo văn nữa.

Theo ông, liệu quy chế đào tạo tiến sĩ mới này có thể xóa bỏ được nạn thuê viết bài báo quốc tế như một số ý kiến đưa ra hay không?

Khái niệm “thuê viết bài báo quốc tế” nghe thật khôi hài. Quy chế đào tạo chặt chẽ thì làm sao có chuyện thuê viết bài báo quốc tế. Chẳng hạn một NCS đầu vào IELTS 6.5, được người hướng dẫn có bài báo ISI/Scopus nhận thì tôi chắc việc thuê viết sẽ rất khó xảy ra. Những người có học luôn biết tự trọng để bảo vệ phẩm giá của mình. Một người thầy hướng dẫn có đủ năng lực công bố bài báo quốc tế thì sẽ hướng dẫn học trò đi theo con đường đó.

Xin cảm ơn ông!

Quy chế tuyển sinh và đào tạo trình độ tiến sĩ mới: PTT Vũ Đức Đam chỉ đạo Bộ GD&ĐT nghiêm túc tiếp thu ý kiến

Quy chế tuyển sinh và đào tạo trình độ tiến sĩ mới: PTT Vũ Đức Đam chỉ đạo Bộ GD&ĐT nghiêm túc tiếp thu ý kiến

Ngày 15/7, Văn phòng Chính phủ đã có công văn gửi Bộ GD&ĐT về Quy chế tuyển sinh và đào tạo trình độ tiến sĩ ...

Bí quyết giúp trẻ luôn bận rộn khi học trực tuyến tại nhà

Bí quyết giúp trẻ luôn bận rộn khi học trực tuyến tại nhà

Nghỉ học dài ngày và chuyển qua học trực tuyến dễ khiến cho trẻ trở nên chán nản. Trước thực trạng này, các chuyên gia ...

(theo Vietnamnet)

Đọc thêm

Cập nhật Covid-19 ngày 5/8: Indonesia vượt mốc 100.000 ca tử vong; biến thể Delta lây lan diện rộng; Chile chuẩn bị sản xuất vaccine Trung Quốc

Cập nhật Covid-19 ngày 5/8: Indonesia vượt mốc 100.000 ca tử vong; biến thể Delta lây lan diện rộng; Chile chuẩn bị sản xuất vaccine Trung Quốc

Baoquocte.vn. Theo Worldometers, đến nay, toàn cầu có gần 201 triệu ca mắc Covid-19, xấp xỉ 4,27 triệu ca tử vong và gần 181 triệu bệnh nhân bình phục.
3 cách xếp chỗ ngồi bàn dài trong chiêu đãi đối ngoại

3 cách xếp chỗ ngồi bàn dài trong chiêu đãi đối ngoại

Baoquocte.vn. Khi sắp xếp chỗ ngồi cho bàn dài trong tiệc chiêu đãi đối ngoại, các Cơ quan đại diện có thể tham khảo ba cách xếp chỗ cơ bản dưới ...
Vụ vận động viên Belarus đào tẩu: Hé lộ hành trình; Áo nhập cuộc; Ba Lan cấp thị thực cho người chồng

Vụ vận động viên Belarus đào tẩu: Hé lộ hành trình; Áo nhập cuộc; Ba Lan cấp thị thực cho người chồng

Baoquocte.vn. Theo Bộ Nội vụ Áo, nếu vận động viên chạy nước rút Belarus nộp đơn xin tị nạn tại Áo, đơn này sẽ được xử lý trong khuôn khổ luật ...
Tóc Tiên hát tặng bệnh nhân nhiễm Covid-19 trong bộ đồ bảo hộ kín mít

Tóc Tiên hát tặng bệnh nhân nhiễm Covid-19 trong bộ đồ bảo hộ kín mít

Baoquocte.vn. Trong bộ đồ bảo hộ kín mít, Tóc Tiên và nhiều nghệ sĩ hát tặng các bệnh nhân nhiễm Covid-19 tại bệnh viện dã chiến gây xúc động.
Truyền thông Đức: Berlin cáo buộc một phụ nữ làm gián điệp cho Trung Quốc

Truyền thông Đức: Berlin cáo buộc một phụ nữ làm gián điệp cho Trung Quốc

Baoquocte.vn. Các công tố viên Đức cáo buộc Klara K., một phụ nữ mang hai quốc tịch Đức và Italy, tội hoạt động gián điệp cho Trung Quốc trong nhiều năm.
Mỹ lên kế hoạch cho phép người nước ngoài đã tiêm vaccine Covid-19 đầy đủ nhập cảnh

Mỹ lên kế hoạch cho phép người nước ngoài đã tiêm vaccine Covid-19 đầy đủ nhập cảnh

Baoquocte.vn. Ngày 4/8, Mỹ cho biết sẽ bắt đầu cho phép những người nước ngoài đã tiêm vaccine Covid-19 đầy đủ được nhập cảnh vào nước này.
Thị trường tài chính tiêu dùng Việt Nam 'hút khách'

Thị trường tài chính tiêu dùng Việt Nam 'hút khách'

Baoquocte.vn. Thị trường tài chính tiêu dùng tại Việt Nam thời gian qua vẫn chưa hết nóng và thị trường vẫn còn nhiều dư địa để các công ty nhỏ 'chen ...
Nữ ca sĩ Rihanna gia nhập câu lạc bộ tỷ phú với khối tài sản 1,7 tỷ USD

Nữ ca sĩ Rihanna gia nhập câu lạc bộ tỷ phú với khối tài sản 1,7 tỷ USD

Baoquocte.vn. Ngày 4/8, tạp chí Forbes đưa tin, Rihanna đã chính thức gia nhập câu lạc bộ tỷ phú với giá trị tài sản lên tới 1,7 tỷ USD.
Thực hư Đại sứ Nhật Bản tại Australia bị cáo buộc 'nói xấu' Trung Quốc

Thực hư Đại sứ Nhật Bản tại Australia bị cáo buộc 'nói xấu' Trung Quốc

Baoquocte.vn. Đại sứ quán Trung Quốc tại Australia đã công khai chỉ trích Đại sứ Nhật Bản Shingo Yamagami, vì cho rằng ông này đã 'nói xấu' về Trung Quốc.
Hàng ngàn binh sĩ Mỹ và Indonesia tiến vào cuộc tập trận 'khủng' phòng thủ biển đảo

Hàng ngàn binh sĩ Mỹ và Indonesia tiến vào cuộc tập trận 'khủng' phòng thủ biển đảo

Baoquocte.vn. Hàng nghìn quân nhân Indonesia và Mỹ tham gia các hoạt động tập trận chung có quy mô lớn nhất trong lịch sử hợp tác của hai nước kéo dài ...
Covid-19 ở Hà Nội sáng 5/8: Ghi nhận 21 trường hợp mắc mới

Covid-19 ở Hà Nội sáng 5/8: Ghi nhận 21 trường hợp mắc mới

Baoquocte.vn. Sáng 5/8, Sở Y tế Hà Nội ghi nhận 21 ca mắc Covid-19 mới, trong đó 7 ca tại cộng đồng, 14 ca tại khu cách ly.
Thành công không phải là tiêu diệt Covid-19 mà là giảm tác hại của dịch, đừng kén chọn vaccine nữa! Nghiên cứu mới nhất về AstraZeneca

Thành công không phải là tiêu diệt Covid-19 mà là giảm tác hại của dịch, đừng kén chọn vaccine nữa! Nghiên cứu mới nhất về AstraZeneca

Baoquocte.vn. Với hàng tỉ người chưa được tiêm chủng, thành công trong chống Covid-19 không là việc loại bỏ nó mà là giảm tác hại của nó xuống mức thấp nhất.
Covid-19 ở Việt Nam sáng 5/8: 3.943 ca mắc mới, riêng TP. Hồ Chí Minh 2.349 ca

Covid-19 ở Việt Nam sáng 5/8: 3.943 ca mắc mới, riêng TP. Hồ Chí Minh 2.349 ca

Baoquocte.vn. Theo bản tin của Bộ Y tế, từ 18h30 ngày 4/8 đến 6h ngày 5/8 trên Hệ thống Quốc gia quản lý ca bệnh Covid-19 ghi nhận 3.943 ca nhiễm mới.
Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp ngày 5/8/2021: Tuổi Sửu công việc thăng hoa, tuổi Ngọ nên quan tâm tới ngoại hình

Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp ngày 5/8/2021: Tuổi Sửu công việc thăng hoa, tuổi Ngọ nên quan tâm tới ngoại hình

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 5/8/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi.
Lịch âm 5/8 - Xem âm lịch hôm nay thứ 5 ngày 5/8/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 5/8/2021

Lịch âm 5/8 - Xem âm lịch hôm nay thứ 5 ngày 5/8/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 5/8/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 5/8. Âm lịch hôm nay 5/8. Lịch âm 5/8. Xem âm lịch hôm nay ngày 5/8/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 5 tháng 8 năm 2021 hôm nay.
Covid-19 ở Việt Nam tối 4/8: 3.352 ca mắc mới, Bình Dương ghi nhận số ca nhiều nhất; TP. Hồ Chí Minh quá tải trong tiếp nhận, điều trị

Covid-19 ở Việt Nam tối 4/8: 3.352 ca mắc mới, Bình Dương ghi nhận số ca nhiều nhất; TP. Hồ Chí Minh quá tải trong tiếp nhận, điều trị

Baoquocte.vn. Thêm 3.351 ca mắc mới Covid-19. Bình Dương ghi nhận số ca nhiễm bệnh nhiều nhất. Vấn đề của TP. Hồ Chí Minh là các ca F0 nặng và tử vong.
Có nên uống thuốc chống dị ứng trước khi tiêm vaccine Covid-19?

Có nên uống thuốc chống dị ứng trước khi tiêm vaccine Covid-19?

Baoquocte.vn. Hiện trên mạng có lan truyền thông tin uống thuốc chống dị ứng trước khi tiêm vaccine Covid-19 để giảm nguy cơ sốc phản vệ, điều này có đúng?
CDC Mỹ giải đáp 6 câu hỏi về lây nhiễm Covid-19 ở trẻ em

CDC Mỹ giải đáp 6 câu hỏi về lây nhiễm Covid-19 ở trẻ em

Baoquocte.vn. CDC Mỹ đã trả lời một số câu hỏi liên quan đến vấn đề lây nhiễm Covid-19 và cách phòng tránh đối với trẻ em.
Mỹ dự kiến phê duyệt đầy đủ cho vaccine Covid-19 của Pfizer/BioNtech vào tháng 9

Mỹ dự kiến phê duyệt đầy đủ cho vaccine Covid-19 của Pfizer/BioNtech vào tháng 9

Baoquocte.vn. FDA dự kiến sẽ hoàn tất thủ tục để phê duyệt đầy đủ việc sử dụng vaccine Pfizer/BioNtech vào đầu tháng 9 tới.
Hướng dẫn của Bộ Y tế về tiêm vaccine Covid-19: Mũi 1 tiêm Pfizer, Moderna, Sinopharm thì mũi 2 tiêm cùng loại

Hướng dẫn của Bộ Y tế về tiêm vaccine Covid-19: Mũi 1 tiêm Pfizer, Moderna, Sinopharm thì mũi 2 tiêm cùng loại

Baoquocte.vn. Theo hướng dẫn của Bộ Y tế về tiêm 2 liều vaccine Covid-19, những người đã tiêm mũi một vaccine Sinopharm, Pfizer, Moderna sản xuất thì mũi thứ 2 chỉ tiêm cùng loại.
Hai tuần đầu sau khi khỏi Covid-19: Nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ tăng gấp 3 lần

Hai tuần đầu sau khi khỏi Covid-19: Nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ tăng gấp 3 lần

Baoquocte.vn. Trong hai tuần đầu tiên sau khi điều trị khỏi Covid-19, nguy cơ đau tim và đột quỵ do thiếu máu cục bộ tăng lên đáng kể.
Biến thể Delta có khả năng gây bệnh cao hơn so với các biến thể khác

Biến thể Delta có khả năng gây bệnh cao hơn so với các biến thể khác

Baoquocte.vn. Các nhà khoa học Nhật Bản phát hiện ra rằng, hợp bào được hình thành do nhiễm phải biến thể Delta nhiều gấp 2,7 lần so với các biến thể khác.
XSMB 5/8 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 5/8/2021 - xổ số hôm nay 5/8 - dự đoán XSMB

XSMB 5/8 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 5/8/2021 - xổ số hôm nay 5/8 - dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 5/8 - xổ số hôm nay 5/8 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 ngày 5 tháng 8 năm 2021 - SXMB 22/7 - KQSXMB - xo so mien bac
XSMN 5/8 - xổ số miền Nam hôm nay 5/8/2021 có quay không, XSMN khi nào mở lại?

XSMN 5/8 - xổ số miền Nam hôm nay 5/8/2021 có quay không, XSMN khi nào mở lại?

Baoquocte.vn. XSMN 5/8 - xổ số miền Nam tiếp tục tạm ngưng phát hành loại hình xổ số các tỉnh phía Nam kể từ ngày 9/7/2021.
XSMT 5/8 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 5/8/2021 - SXMT 5/8 - xổ số hôm nay - KQXSMT

XSMT 5/8 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 5/8/2021 - SXMT 5/8 - xổ số hôm nay - KQXSMT

Baoquocte.vn. XSMT 5/8 - xo so mien trung - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 5 ngày 5 tháng 8 năm 2021 - SXMT 5/8 - KQSXMT - xổ số hôm nay 22/7
XSMT 4/8 - Xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 4/8/2021 - xổ số hôm nay - XSMT có quay không?

XSMT 4/8 - Xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 4/8/2021 - xổ số hôm nay - XSMT có quay không?

Baoquocte.vn. XSMT 4/8 - KQSXMT 4/8 - xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 ngày 4 tháng 8 năm 2021 - XSMT thứ 4 - xổ số hôm nay
XSMB 4/8 - Xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 4/8/2021 - xổ số hôm nay 4/8 - dự đoán XSMB

XSMB 4/8 - Xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 4/8/2021 - xổ số hôm nay 4/8 - dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 4/8 - xổ số hôm nay 4/8 - xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 ngày 4 tháng 8 năm 2021 - XSMB thứ 4 - KQSXMB 4/8
XSMN 4/8 - xổ số miền Nam hôm nay 4/8/2021 có quay không, XSMN khi nào mở lại?

XSMN 4/8 - xổ số miền Nam hôm nay 4/8/2021 có quay không, XSMN khi nào mở lại?

Baoquocte.vn. XSMN 4/8 - xổ số miền Nam tiếp tục tạm ngưng phát hành loại hình xổ số các tỉnh phía Nam kể từ ngày 9/7/2021.
Phiên bản di động