GS. TS Vũ Dương Huân: Nhà ngoại giao, nhà giáo và nhà khoa học

Phương Thảo
Từ cử nhân tốt nghiệp bằng đỏ ngành Tổng hợp Lịch sử tại Voronhez (Liên Xô) đến cương vị Đại sứ Việt Nam tại Ba Lan, Ukraine với 50 năm kiến thức và kinh nghiệm dày dặn, GS.TS Vũ Dương Huân là tấm gương sáng về sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa hoạt động nghiên cứu, giảng dạy với công tác ngoại giao chuyên nghiệp.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch, TS. Vũ Dương Huân và nghiên cứu viên cao cấp Lưu Đoàn Huynh tham dự Hội thảo khoa học do Viện ASEAN-ISIS Malaysia tổ chức tại Kuala Lumpur ngày 7/1994.
Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch (giữa), TS. Vũ Dương Huân và nghiên cứu viên cao cấp Lưu Đoàn Huynh tham dự Hội thảo khoa học do Viện ASEAN-ISIS Malaysia tổ chức tại Kuala Lumpur (Malaysia) ngày 7/1994. (Ảnh: NVCC)

Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, thay mặt những người có tình cảm kính trọng, trân quý đối với GS. TS Vũ Dương Huân, chúng tôi muốn khái quát lại bức chân dung bình dị, đẹp đẽ về người Thầy và nhà ngoại giao đáng kính.

Nhà ngoại giao ba trong một

Bắt đầu công tác tại Bộ Ngoại giao năm 1973, GS. TS Vũ Dương Huân đã trải qua nhiều vị trí công tác trong ngành Ngoại giao, song gắn bó lâu nhất với công tác đào tào và nghiên cứu khoa học tại Học viện Quan hệ quốc tế (nay là Học viện Ngoại giao), kinh qua các vị trí như cán bộ giảng dạy, chủ nhiệm bộ môn Quan hệ quốc tế và Chính sách đối ngoại Việt Nam, Trưởng phòng Đào tạo-Khoa học, Phó Giám đốc rồi Giám đốc Học viện Ngoại giao (1998-2002).

Ngoài công tác tại Học viện Ngoại giao, GS. TS Vũ Dương Huân có thời gian (2006-2009) làm Trưởng Ban Nghiên cứu lịch sử ngoại giao với nhiêm vụ chính là nghiên cứu, tổng kết lịch sử ngoại giao Việt Nam. GS. TS đã có 3 lần đảm nhiệm vị trí Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài như Đại sứ Việt Nam tại Ba Lan (1995-1998), Đại sứ Việt Nam tại Ukraine, kiêm nhiệm Moldova (2002-2006), Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Vladivostok (Nga) từ 2009-2012.

Con đường đến với ngành Ngoại giao của Thầy bắt đầu ngay khi tốt nghiệp cử nhân ngành Lịch sử, Đại học Tổng hợp quốc gia Voronhez. Trải qua quá trình học tập tại Liên Xô (tốt nghiệp năm 1973), nghiên cứu sinh đạt học vị Tiến sĩ Quan hệ quốc tế tại Bulgaria (1985), khóa đào tạo tiếng Anh tại New Zealand (1992), bồi dưỡng kiến thức quan hệ quốc tế tại Thụy Điển (1994), thầy Vũ Dương Huân được Nhà nước phong hàm Đại sứ năm 2012 và hàm Giáo sư chuyên ngành Chính trị quốc tế đầu tiên của nước ta năm 2017.

Năm 2012, kết thúc nhiệm kỳ công tác ngoại giao cuối cùng, Thầy trở lại Học viện Ngoại giao, tiếp tục giảng dạy tại khoa Chính trị quốc tế và Ngoại giao. GS.TS Vũ Dương Huân đã hướng dẫn thành công 7 nghiên cứu sinh và nhiều học viên bậc cao học; chủ nhiệm 7 đề tài khoa học, trong đó có 2 đề tài cấp Nhà nước đều được nghiệm thu với kết quả xuất sắc.

Thầy được tặng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Lao động hạng Hai, Huy chương về sự nghiệp Ngoại giao, Huy hiệu 55 năm tuổi Đảng, Bằng khen Thủ tướng Chính phủ, nhiều Bằng khen của Bộ trưởng Ngoại giao...

GS. TS Vũ Dương Huân: Nhà ngoại giao, nhà giáo và nhà khoa học
GS.TS Vũ Dương Huân phát biểu tại một Tọa đàm khoa học. (Ảnh: Nguyễn Hồng)

“Người lái đò thầm lặng…”

GS. TS Vũ Dương Huân đã có gần nửa thế kỷ công tác trong lĩnh vực đào tạo, bao gồm cả đào tạo cả sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh.

Có thể nói, ngành Quan hệ quốc tế là ngành “mũi nhọn” tại Học viện Ngoại giao, trực tiếp dạy học và nghiên cứu về chính trị thế giới và chính sách đối ngoại Việt Nam. GS.TS Vũ Dương Huân và một số giảng viên, nhà nghiên cứu xuất sắc của Học viện đã có các cơ hội tham mưu cho Lãnh đạo Bộ Ngoại giao và ban ngành chức năng về đối ngoại.

Kinh nghiệm dày dặn đã góp phần tạo nên một phong cách dạy học đặc trưng của thầy Vũ Dương Huân, đó là Thầy luôn chú ý làm rõ, giải thích kỹ, minh định các định nghĩa, khái niệm cần thiết cho học viên; giới thiệu đầy đủ các lý thuyết của học giả uy tín từ nhiều nước, để lớp học có cách nhìn hệ thống, toàn diện rồi mới gợi ý cho học viên đưa ra nhận xét, đồng ý với quan niệm của học giả nào? Tại sao?

Khi thấy học viên đã nắm vững lý thuyết, thầy Vũ Dương Huân tiếp tục liên hệ thực tiễn mà chính mình đã trải nghiệm hay đưa các ví dụ rất kinh điển để học viên dễ nhớ, rộng đường trao đổi, luận giải... Phải chăng, đó là những tri thức được Thầy hấp thụ từ hệ thống đại học có truyền thống của Liên Xô, của các đại học uy tín trên thế giới, cùng kinh nghiệm chắt lọc của bạn thân cũng như thu nhận được từ quá trình giao lưu, tương tác với đồng nghiệp trong, ngoài nước.

Hành trình làm nghiên cứu khoa học của Thầy là quá trình cống hiến, bồi đắp đầy công phu, suốt quá trình công tác và trong cả cuộc đời. Thầy luôn mang trong mình một triết lý sống “làm nghiên cứu khoa học là làm suốt đời”, bởi khoa học đòi hỏi sự tích lũy, sự cập nhật, sự trải nghiệm trong suốt chặng đường dài.

Thầy Vũ Dương Huân đã có những thành tựu nghiên cứu khoa học, nổi bật như các đề tài nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước đạt loại Xuất sắc; 49 đầu sách về quan hệ quốc tế, chính sách đối ngoại và ngoại giao Việt Nam, trong đó có 23 cuốn viết riêng, 16 cuốn là chủ biên, đồng chủ biên và tham gia với các tác giả khác viết 10 cuốn. Thầy còn là tác giả của 239 bài báo khoa học và tham luận khoa học cho các tạp chí chuyên ngành, các hội thảo khoa học trong nước và nước ngoài.

Ngày 30/10/2024, GS. TS Vũ Dương Huân đã tổ chức Lễ giới thiệu chùm sách Tinh hoa Ngoại giao Việt Nam: Góc nhìn từ Đại sứ. Chùm sách gồm 4 công trình xuất bản trong năm 2024 gồm Chính sách đối ngoại Việt Nam (1945-1975); Những vấn đề cơ bản lý luận quan hệ quốc tế; Một số vấn đề quan hệ quốc tế, chính sách đối ngoại và ngoại giao Việt Nam, tập 8 và tập 9.

Tinh hoa ngoại giao Việt Nam dưới góc nhìn của Đại sứ, GS.TS Vũ Dương Huân
Lễ giới thiệu chùm sách "Tinh hoa Ngoại giao Việt Nam: Góc nhìn từ Đại sứ, GS.TS Vũ Dương Huân". (Ảnh: PT)

Buổi ra mắt sách đã thu hút sự chú ý đông đảo của các thế hệ giảng viên và sinh viên, không chỉ trong Học viện Ngoại giao, mà còn từ nhiều cơ sở nghiên cứu và giảng dạy quan hệ quốc tế khác, đến tham dự và giao lưu cùng GS. TS. Vũ Dương Huân, để được học hỏi kinh nghiệm và kiến thức xoay quanh công việc “làm Ngoại giao”.

Các cuốn sách của GS. TS Vũ Dương Huân là tổng hợp kiến thức, lối tư duy sắc sảo, so sánh từ tổng quát đến chuyên sâu và định hướng rõ ràng giúp người đọc có được góc nhìn khái quát nhất về các chủ đề như chính sách đối ngoại, lý luận về quan hệ quốc tế, các vấn đề trong quan hệ quốc tế.

Một lĩnh vực rất đặc thù, thú vị trong nghiên cứu ngoại giao là nghiên cứu, tổng kết ngoại giao Việt Nam. Với tư cách là Trưởng Ban nghiên cứu lịch sử Ngoại giao của Bộ Ngoại giao, GS.TS Vũ Dương Huân đã tổ chức tổng kết nhiều sự kiện ngoại giao lớn của nước ta như Hội nghị Geneva năm 1954 về Đông Dương, Hội nghị Paris về chấm dứt chiến tranh và lập lại hòa bình ở Việt Nam, đặc biệt, ngoại giao chuyển từ thời chiến sang thời bình (1975-1995) và cả 50 năm ngoại giao Việt Nam (1945-1995).

Từ tham gia tổng kết, GS.TS đã rút ra một số kinh nghiệm bổ ích: sự kiện ngoại giao dù to, dù nhỏ đều cần được tổng kết, vì thành công thì phát huy còn chưa thành công để rút kinh nghiệm; tổng kết cần kịp thời; tổng kết cần có người trong cuộc; tổng kết phải khách quan, khoa học…

Gửi gắm thế hệ trẻ

GS. TS Vũ Dương Huân là người thầy rất quan tâm đến sinh viên, học viên, nhất là những người có thiên hướng và mục tiêu chọn con đường nghiên cứu, giảng dạy. Thầy đã đúc rút những kinh nghiệm rất bổ ích, tâm huyết cho thế hệ đi sau, đó là: Muốn có thành tựu trong nghiên cứu khoa học phải có đam mê, có phương pháp khoa học và phải biết hy sinh, vượt khó, kiên trì. Đó không chỉ đơn giản là lời dặn của bậc tiền bối cho các thế hệ sau, mà điều đó còn truyền lại một năng lượng sống, phương thức làm việc và cống hiến hết mình trong bất kỳ lĩnh vực nào.

Kết thúc bài viết xin kính tặng GS.TS. Vũ Dương Huân bài thơ nhỏ “Thầy giáo Vũ Dương Huân, Học viện Ngoại giao”:

Giáo sư trí lớn, tâm trong,

Quan hệ quốc tế sáng dòng uyên thâm.

Bút nghiên khai mở hướng, tầm,

Kết nối thế giới, gieo mầm thương yêu.

Lời giảng sâu sắc, cao siêu,

Truyền tri thức sáng, nâng nhiều đỉnh cao,

Người thầy kiêm cả ngoại giao,

Tấm gương sáng đẹp, tự hào quê hương.

Ngoại giao địa phương-sức mạnh từ cơ sở cho nền ngoại giao toàn diện

Tối 25/8, tại Hà Nội, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn chủ trì buổi gặp mặt các đại biểu tham dự ...

Thế hệ trẻ ngành Ngoại giao: Tiếp lửa truyền thống, vững bước tương lai

Chặng đường 80 năm là hành trang để thế hệ trẻ ngành ngoại giao hôm nay nuôi dưỡng bản lĩnh, tri thức và khát vọng, ...

Việt Nam-Nga: Những đối tác tin cậy trong thế giới đổi thay

Năm nay ghi dấu nhiều ngày kỷ niệm và sự kiện quan trọng trong lịch sử của hai nước chúng ta cũng như trong quan ...

Giáo sư Đại học Công giáo Uruguay: Yếu tố nổi bật trong chính sách đối ngoại của Việt Nam là sự linh hoạt

Giáo sư Ignacio Bartesaghi thuộc Đại học Công giáo Uruguay đã có những đánh giá tích cực về quá trình phát triển toàn diện và ...

Hào khí Tết Độc lập, sôi động nhịp đối ngoại

Không chỉ là dịp để mỗi người dân Việt Nam bày tỏ niềm tự hào dân tộc, lòng biết ơn với thế hệ cha ông ...

Đọc thêm

Người Việt xa xứ đặt niềm tin vào kỳ bầu cử Quốc hội, khẳng định tinh thần đoàn kết và khát vọng phát triển đất nước

Người Việt xa xứ đặt niềm tin vào kỳ bầu cử Quốc hội, khẳng định tinh thần đoàn kết và khát vọng phát triển đất nước

Từ nhiểu quốc gia, cộng đồng người Việt hướng về Tổ quốc với sự quan tâm sâu sắc đối với kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.
Madagascar có Thủ tướng mới

Madagascar có Thủ tướng mới

Tổng thống Madagascar đã bổ nhiệm Giám đốc Cơ quan tình báo tài chính (SAMIFIN) làm Thủ tướng mới của quốc đảo này.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/3: Triển vọng trung hạn của đồng USD vẫn tiềm ẩn yếu tố thận trọng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/3: Triển vọng trung hạn của đồng USD vẫn tiềm ẩn yếu tố thận trọng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/3 cho thấy triển vọng trung hạn của đồng USD vẫn tiềm ẩn không ít yếu tố thận trọng.
Giữa lúc các UAV đánh chặn của Ukraine trở nên 'có giá' do xung đột Trung Đông, Tổng thống Zelensky bất ngờ hành động cứng rắn

Giữa lúc các UAV đánh chặn của Ukraine trở nên 'có giá' do xung đột Trung Đông, Tổng thống Zelensky bất ngờ hành động cứng rắn

Ukraine muốn các quốc gia và doanh nghiệp nước ngoài muốn mua UAV của Kiev nên làm việc qua chính phủ chứ không phải trực tiếp với nhà sản xuất.
Xung đột Trung Đông: Iran công bố số liệu đau lòng, hoan nghênh mọi sáng kiết kết thúc giao tranh; Tổng thống Mỹ nói chưa sẵn sàng

Xung đột Trung Đông: Iran công bố số liệu đau lòng, hoan nghênh mọi sáng kiết kết thúc giao tranh; Tổng thống Mỹ nói chưa sẵn sàng

Ít nhất 223 phụ nữ và 202 trẻ em đã thiệt mạng trong cuộc xung đột của Mỹ và Israel với Iran ở Trung Đông kể từ ngày 28/2.
Cuộc bầu cử của niềm tin và trách nhiệm lịch sử

Cuộc bầu cử của niềm tin và trách nhiệm lịch sử

Kỳ bầu cử Quốc hội khóa XVI diễn ra khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, đòi hỏi đại biểu có đủ tầm nhìn và bản lĩnh.
Bộ Ngoại giao hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng đầu tư, kinh doanh tại Indonesia

Bộ Ngoại giao hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng đầu tư, kinh doanh tại Indonesia

Bộ Ngoại giao chủ trì cuộc họp với các doanh nghiệp Việt Nam đang đầu tư, kinh doanh tại Indonesia để thúc đẩy quan hệ kinh tế thương mại song phương.
Việt Nam - Sri Lanka thúc đẩy hợp tác thương mại, hướng tới kim ngạch 1 tỷ USD

Việt Nam - Sri Lanka thúc đẩy hợp tác thương mại, hướng tới kim ngạch 1 tỷ USD

Ngày 13/3, tại Trụ sở Bộ Ngoại giao, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng đã tiếp ông Poshitha Perera, Đại sứ Sri Lanka tại Việt Nam.
ASEAN họp đặc biệt về tình hình Trung Đông, kêu gọi kiềm chế và thúc đẩy giải pháp hòa bình

ASEAN họp đặc biệt về tình hình Trung Đông, kêu gọi kiềm chế và thúc đẩy giải pháp hòa bình

Các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN đã tiến hành cuộc họp đặc biệt theo hình thức trực tuyến nhằm trao đổi về những diễn biến căng thẳng gần đây tại Trung Đông.
Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam-Tây Australia: Khơi mở không gian hợp tác mới trong kỷ nguyên Đối tác chiến lược toàn diện

Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam-Tây Australia: Khơi mở không gian hợp tác mới trong kỷ nguyên Đối tác chiến lược toàn diện

Tổng lãnh sự quán Việt Nam tại Perth phối hợp với Hội đồng Doanh nghiệp Tây Australia-Việt Nam (WAVBC) tổ chức thành công Diễn đàn Doanh nghiệp.
Thúc đẩy hợp tác địa phương, tăng cường quảng bá hình ảnh Việt Nam tại Bulgaria

Thúc đẩy hợp tác địa phương, tăng cường quảng bá hình ảnh Việt Nam tại Bulgaria

Ngày 11/3, Đại sứ Việt Nam tại Bulgaria Nguyễn Thị Minh Nguyệt thăm và làm việc với Thị trưởng Galina Stoyanova tại thành phố Kazanlak.
Đại sứ Phạm Thanh Bình trao đổi chuyên đề tại Đại học Nhân dân Trung Quốc

Đại sứ Phạm Thanh Bình trao đổi chuyên đề tại Đại học Nhân dân Trung Quốc

Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc Phạm Thanh Bình đã tham dự và trao đổi chuyên đề tại Hội thảo học thuật mang tên “Câu chuyện Đại sứ”.
Đại sứ quán Việt Nam tại Israel khuyến nghị cộng đồng theo dõi hướng dẫn mới về phòng vệ dân sự

Đại sứ quán Việt Nam tại Israel khuyến nghị cộng đồng theo dõi hướng dẫn mới về phòng vệ dân sự

Đại sứ quán Việt Nam tại Israel đã gửi thông báo tới cộng đồng người Việt về việc cập nhật chính sách phòng vệ dân sự của Bộ Tư lệnh Mặt trận Nội địa Israel.
Bảo hộ công dân tại Trung Đông: Đáp lại từng tiếng chuông reo từ đường dây nóng

Bảo hộ công dân tại Trung Đông: Đáp lại từng tiếng chuông reo từ đường dây nóng

Bộ Ngoại giao phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan chủ động lên các phương án bảo hộ công dân Việt Nam tại Trung Đông.
Đại sứ quán Việt Nam tại UAE bám sát tình hình xung đột khu vực, đảm bảo an toàn cho công dân Việt Nam

Đại sứ quán Việt Nam tại UAE bám sát tình hình xung đột khu vực, đảm bảo an toàn cho công dân Việt Nam

Đại sứ quán Việt Nam tại UAE tích cực bảo hộ công dân Việt Nam tại Trung Đông.
Sinh viên Việt Nam tại Trung Đông: Giữ bình tĩnh trước biến động, tin tưởng vào công tác bảo hộ công dân

Sinh viên Việt Nam tại Trung Đông: Giữ bình tĩnh trước biến động, tin tưởng vào công tác bảo hộ công dân

Trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông, đời sống của cộng đồng người Việt, nhất là sinh viên, bắt đầu chịu tác động trực tiếp từ những biến động chính trị.
Tình hình Trung Đông: Khuyến cáo công dân Việt Nam không đến các địa điểm nhạy cảm về an ninh nhằm bảo đảm an toàn

Tình hình Trung Đông: Khuyến cáo công dân Việt Nam không đến các địa điểm nhạy cảm về an ninh nhằm bảo đảm an toàn

Đại sứ quán Việt Nam tại khu vực Vùng Vịnh khuyến cáo công dân Việt Nam hạn chế di chuyển không cần thiết và không đến các địa điểm nhạy cảm về an ninh.
Bộ Ngoại giao khuyến cáo công dân Việt Nam không đến Iran và Israel nếu không thực sự cần thiết

Bộ Ngoại giao khuyến cáo công dân Việt Nam không đến Iran và Israel nếu không thực sự cần thiết

Ngày 28/2, Bộ Ngoại giao ra thông báo khuyến cáo đối với công dân Việt Nam tại Iran và Israel.
Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Nhân dịp Việt Nam tái trúng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028, mời các bạn tham gia trắc nghiệm dưới đây.
Ngoại giao âm nhạc: Khi giai điệu kết nối các nền văn hoá

Ngoại giao âm nhạc: Khi giai điệu kết nối các nền văn hoá

Tối 18/11, tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, buổi hòa nhạc kỷ niệm 75 năm quan hệ ngoại giao Hungary – Việt Nam đã diễn ra, tôn vinh mối quan hệ hữu ...
Những ưu điểm vượt trội về nội dung cam kết tại Công ước Hà Nội

Những ưu điểm vượt trội về nội dung cam kết tại Công ước Hà Nội

Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) vừa được mở ký. Vậy Công ước này có những ưu điểm vượt trội gì về nội dung cam kết?
Trắc nghiệm về Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng

Trắc nghiệm về Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng

Nhân dịp Việt Nam đăng cai Lễ mở ký Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng, mời các bạn tham gia trắc nghiệm tìm hiểu thêm về sự kiện này.
Trắc nghiệm về Hội nghị P4G 2025 tại Việt Nam

Trắc nghiệm về Hội nghị P4G 2025 tại Việt Nam

Mời các bạn tham gia trắc nghiệm để tìm hiểu thêm về Hội nghị thượng đỉnh P4G lần thứ tư do Việt Nam đăng cai từ ngày 14-17/4.
Trắc nghiệm về các Đối tác chiến lược toàn diện của Việt Nam

Trắc nghiệm về các Đối tác chiến lược toàn diện của Việt Nam

Mời các bạn tham gia trắc nghiệm để tìm hiểu thêm về các Đối tác chiến lược toàn diện mà Việt Nam đã thiết lập quan hệ cho đến nay.
Phiên bản di động