GS.NGND. Nguyễn Lân Dũng: Covid-19 xảy ra, càng cần giáo dục lớp trẻ biết suy nghĩ về mục đích sống

Nguyệt Anh
TGVN. Chia sẻ với báo TG&VN trước thềm năm học mới, GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng cho rằng, đại dịch Covid-19 đã cho thấy tầm quan trọng của việc ứng dụng công nghệ vào trường học, xóa bỏ những rào cản về công nghệ trong giáo dục cũng như giáo dục lớp trẻ biết suy nghĩ về mục đích sống...
Học sinh và phụ huynh đón đợi gì trong năm học mới?
Giáo sư Nguyễn Lân Dũng: Giáo dục cần đào tạo ra con người tử tế!

Các thách thức, tác động và cơ hội đặt ra cho giáo dục thế giới nói chung và giáo dục nước ta nói riêng trong bối cảnh dịch Covid-19 là gì, thưa Giáo sư?

Đại dịch Covid-19 xảy ra đã cho phép đánh giá mức độ sẵn sàng của các trường đại học khi có thảm họa. Ngay các trường đại học có lịch sử phát triển ổn định vẫn chưa sẵn sàng đối phó với khủng hoảng, hầu như gặp phải khó khăn trong chiến lược hoạt động, đều phải lên kịch bản ứng phó với tình trạng khẩn cấp.

Tại Mỹ, Anh, Australia, một số sinh viên có thu nhập thấp đã lựa chọn khả năng từ bỏ giáo dục đại học để lo nhu cầu cấp thiết hơn. Các trường đại học ở châu Phi cấp hoặc cho sinh viên mượn máy tính. 52 trường đại học ở Thái Lan và nhiều trường đại học ở Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất đã giảm học phí. Tại Hà Lan, tính đến giữa tháng 4, khoảng 40% sinh viên du học đã thay đổi kế hoạch giáo dục, trong đó, một số đang tích cực tìm kiếm các chương trình trực tuyến. Một số đại học Mỹ đã bỏ yêu cầu bắt buộc vượt qua các kỳ thi đại học và cao đẳng SAT/ACT, đang đặt ra yêu cầu mới về tiêu chuẩn nhập học cho sinh viên.

gsngnd nguyen lan dung covid 19 xay ra cang can giao duc lop tre biet suy nghi ve muc dich song
GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng. (Ảnh: NVCC)

Thực tế, những tác động quy mô toàn cầu do Covid-19 gây ra cũng ảnh hưởng không nhỏ tới Việt Nam và ngay từ đợt đầu của dịch, buộc các trường phải đóng cửa, làm gián đoạn việc dạy và học. Tuy nhiên, hình thức học online được áp dụng như một giải pháp thay thế để đảm bảo việc học liên tục và hiệu quả.

Ở nước ta, tình hình đại dịch đang từng bước ổn định, các trường đại học đã sẵn sàng mở cửa trở lại. Nếu bắt buộc giãn cách thì sẽ thực hiện việc giảng dạy online, tuy nhiên phương án này gặp không ít khó khăn, nhất là các trường đòi hỏi có thực nghiệm tại các phòng thí nghiệm. Riêng năm nay, vì có chuyện thi tốt nghiệp THPT thành hai đợt, nên ngày khai trường cho năm thứ nhất ở các trường đại học sẽ lùi lại đến tháng 10.

Từ năm học tới, học sinh được nghỉ hè trọn vẹn 3 tháng, không học trước từ tháng 8 như các năm trước. Riêng khối tư thục cấp THCS, THPT được bổ sung thời gian học tập không quá 4 tuần mỗi năm, tức là có thể bắt đầu năm học từ tháng 8. Do tình hình dịch bệnh, tôi cũng vừa nhận lời nói chuyện với học sinh một trường phổ thông vào ngày khai giảng, nhưng theo hình thức online. Học sinh sẽ nghe qua màn hình tại từng lớp học.

Có thể nói, đợt bùng phát dịch gần đây gia tăng thêm áp lực cho kỳ thi tốt nghiệp THPT 2020. Ngày 3/9, đợt 2 của kỳ thi này đã diễn ra. Chúng ta luôn hy vọng kỳ thi phải đảm bảo tính công bằng trong tuyển sinh giữa các thi sinh đợt 1 và đợt 2. Để các em có thể yên tâm rằng, dù dịch bệnh xảy ra nhưng vẫn không bị bỏ lỡ cơ hội theo đuổi giáo dục nghề nghiệp hay lựa chọn đại học phù hợp với bản thân, không một ai bị bỏ lại phía sau.

Nói chung, chúng ta đang cố gắng khắc phục khó khăn để guồng máy giáo dục trở lại quỹ đạo hoạt động bình thường. Việc khử trùng các lớp học trước ngày nhập học đã được thực hiện rộng khắp một cách nghiêm túc. Tuy nhiên, còn tùy theo dịch bệnh ở từng địa phương mà có thể có những ứng phó và hình thức khác nhau, có tập trung cả trường hôm khai giảng không? Có cần đeo khẩu trang không?

Việc học trực tuyến đã được ứng dụng, tuy nhiên với trẻ em vùng cao, vùng khó khăn thì việc ứng dụng phương pháp mới, hiện đại cùng công nghệ lại gặp nhiều khó khăn, trở ngại. Vậy đâu là giải pháp, thưa ông?

Tôi hy vọng đến hôm nay chúng ta đã làm chủ được tình hình. Hầu hết các địa phương đã không còn thêm bệnh nhân lây nhiễm trong cộng đồng. Các trường sắp khai giảng trở lại và có lẽ tình hình giãn cách xã hội ở nhiều địa phương sẽ được tháo gỡ. Khả năng học tập online sẽ không còn cần thiết ở các địa phương đã ổn định tình hình dịch bệnh. Tuy nhiên, chúng ta không thể chủ quan vì không ai có thể chắc chắn dịch bệnh không tái phát trở lại.

Các trường đại học và các trường phổ thông đều cần chuẩn bị khả năng triển khai dạy học online. Đó là sự chuẩn bị cho cuộc cách mạng số đang ngày càng đến gần. Sẽ có thành phố thông minh, nhà máy thông minh, trang trại thông minh và cả các trường học thông minh, khi công nghệ số đang ngày càng phổ cập.

Vậy cả người thầy, phụ huynh và học sinh phải cùng thay đổi ra sao để thích nghi với điều kiện hiện tại?

Trong khó khăn tình người càng thể hiện rõ. Trong đại dịch, thầy và trò đều chứng kiến không ít điều đáng suy nghĩ và trân trọng. Thật nhiều hình ảnh dũng cảm tại các trung tâm vùng dịch. Từ các y bác sĩ không quản nguy hiểm, ngày đêm chăm sóc, cứu chữa bệnh nhân, đến các anh bộ đội, công an, dân phòng... luôn tận tâm thực hiện công tác giãn cách và bảo đảm an toàn, trật tự xã hội.

Cùng với đó, dịch Covid-19 khiến hàng triệu người mất việc làm, đồng nghĩa với việc mất thu nhập. Nhiều người lâm cảnh thiếu ăn, trong khi việc triển khai các gói hỗ trợ đang gặp không ít khó khăn.

Hơn lúc nào hết, các thầy cô giáo, các bậc phụ huynh cần giáo dục lớp trẻ biết suy nghĩ về mục đích sống, về tư cách lương thiện, về lòng tương thân tương ái trong hoạn nạn. Qua đó, động viên các bạn trẻ có ý thức tự giác học tập, thấy học là cho mình, cho tương lai của mình, hướng tới năng lực trở thành công dân toàn cầu trong thời đại của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

gsngnd nguyen lan dung covid 19 xay ra cang can giao duc lop tre biet suy nghi ve muc dich song
GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng trò chuyện với các em học sinh. (Ảnh: NVCC)

Giáo sư có nhắn nhủ gì đến các bạn trẻ khi bước vào năm học mới?

Gần đây trên mạng xã hội có cuộc trao đổi về triết lý giáo dục. Triết lý giáo dục là gì, hình như chưa có câu trả lời thích đáng. Có phải là “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”? Theo tôi chưa đúng và chưa đủ, cần nhấn mạnh giáo dục là trang bị tri thức và bồi dưỡng đạo lý làm người, đừng coi nhẹ mặt nào.

Đã có hàng trăm cuốn sách rất hay về kỹ năng sống của các tác giả trong và ngoài nước. Rất buồn là các bạn trẻ ít mua và ít đọc. Tôi đã mua 100 cuốn và tóm tắt mỗi cuốn trong 3-4 trang in. Tôi đã đưa in Tập I cuốn “Đọc giùm bạn các sách về kỹ năng sống”, sắp in Tập II, Tập III. Đây là món quà mà tôi rất muốn dành cho các bạn trẻ.

Mỗi người lớn chúng ta, dù là thầy cô giáo hay các bậc phụ huynh, hãy thể hiện lòng yêu trẻ bằng cách dành thời gian trò chuyện nhiều hơn với lớp trẻ. Sao cho từng em đều có lòng hiếu thảo (với thầy cô, với gia đình và với những người đã hy sinh vì đất nước), có lòng hiếu học (vì hiểu rằng học là cho tương lai của chính mình và cũng là tương lai của đất nước).

Xin cảm ơn Giáo sư!

Theo thống kê của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO), 188 quốc gia trên thế giới đã thực hiện đóng cửa trường học các cấp từ ngày 4/5, ảnh hưởng đến 91,3% học sinh, sinh viên. Tổng số học sinh, sinh viên bị ảnh hưởng là 1.576.021.818 người.
Giáo sư Nguyễn Lân Dũng: Giáo dục cần đào tạo ra con người tử tế!

Giáo sư Nguyễn Lân Dũng: Giáo dục cần đào tạo ra con người tử tế!

TGVN. Nhớ lại thời còn đi học, Giáo sư Nguyễn Lân Dũng nói rằng: “Hình như ngày ấy không có chuyện khen thưởng nhưng tại ...

GS. Trương Nguyện Thành: Loạn trường quốc tế - Nhập nhằng thật giả

GS. Trương Nguyện Thành: Loạn trường quốc tế - Nhập nhằng thật giả

TGVN. Theo GS. Trương Nguyện Thành, đã là trường quốc tế thì vấn đề kiểm định chất lượng phải do một tổ chức quốc tế ...

GS. NGND Nguyễn Lân Dũng và câu hỏi Học để làm gì?

GS. NGND Nguyễn Lân Dũng và câu hỏi Học để làm gì?

TGVN. Tôi thường xuyên được mời đi nói chuyện về kỹ năng sống với học sinh tại các trường phổ thông trung học. Mở đầu ...

Nguyệt Anh
(thực hiện)

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Góc nhìn Nhân quyền

Đọc thêm

XSMB 25/9 - Xổ số miền Bắc hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 25/9/2020

XSMB 25/9 - Xổ số miền Bắc hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 25/9/2020

XSMB 25/9. KQXS 25/9. Xổ số miền Bắc hôm nay ngày 25 tháng 9 năm 2020. Xo so mien Bac. KQXSMB.
XSMN 25/9 - Xổ số miền Nam hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 25/9/2020

XSMN 25/9 - Xổ số miền Nam hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 25/9/2020

XSMN 25/9. KQXS 25/9. Xổ số miền Nam hôm nay ngày 25 tháng 9 năm 2020. Xo so mien Nam. KQXSMN.
XSMT 25/9 - Xổ số miền Trung hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 25/9/2020

XSMT 25/9 - Xổ số miền Trung hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 25/9/2020

XSMT 25/9. KQXS 25/9. Xổ số miền Trung hôm nay ngày 25 tháng 9 năm 2020. Xo so mien Trung. KQXSMT.
Việt Nam-Hà Lan: Đẩy mạnh hợp tác giáo dục và y tế

Việt Nam-Hà Lan: Đẩy mạnh hợp tác giáo dục và y tế

Đại sứ Phạm Việt Anh mong muốn hai bên sẽ đẩy mạnh hợp tác giáo dục và y tế để có nhiều mô hình tương tự và tương lai sẽ ...
Đại sứ Việt Nam tại Hà Lan Phạm Việt Anh làm việc với Cơ quan quản lý nước Vechtstromen

Đại sứ Việt Nam tại Hà Lan Phạm Việt Anh làm việc với Cơ quan quản lý nước Vechtstromen

Đoàn công tác của Đại sứ quán đã làm việc với Cơ quan quản lý nước Vechtstromen và thăm hai công ty chuyên nghiên cứu và thử nghiệm lọc nước ...
Thủ tướng ra công điện yêu cầu tuyệt đối không chủ quan với dịch Covid-19

Thủ tướng ra công điện yêu cầu tuyệt đối không chủ quan với dịch Covid-19

Thủ tướng yêu cầu các cơ quan, UBND các tỉnh, thành phố tiếp tục đề cao cảnh giác, tuyệt đối không lơ là, chủ quan trước nguy cơ của dịch ...
Bi kịch từ Covid-19 khiến người Italy ‘hoàn toàn thức tỉnh’

Bi kịch từ Covid-19 khiến người Italy ‘hoàn toàn thức tỉnh’

Sự ám ảnh về các bệnh viện nhồi nhét đầy người bệnh khiến người dân Italy luôn tự nhủ phải tuân thủ các quy tắc phòng Covid -19.
Mỹ mang thiết giáp địa hình Beowulf BVS10 đến Bắc Cực cạnh tranh với Nga

Mỹ mang thiết giáp địa hình Beowulf BVS10 đến Bắc Cực cạnh tranh với Nga

Nhận thấy tiềm năng và lợi thế tại Bắc Cực khi băng tan, Mỹ tăng cường hiện diện của quân đội khi mang thiết giáp địa hình Beowulf BvS10 nhằm ...
Báo Australia đi tìm lời giải cho thành tích hai lần liên tiếp đánh bại dịch Covid-19 của Việt Nam

Báo Australia đi tìm lời giải cho thành tích hai lần liên tiếp đánh bại dịch Covid-19 của Việt Nam

Theo trang ABC News, Việt Nam lại thành công trong việc dập tắt ‘làn sóng Covid-19 thứ hai’ và là nền kinh tế duy nhất tăng trưởng dương trong năm ...
Tin thế giới ngày 24/9: Đối đầu Mỹ-Trung; căng thẳng Địa Trung Hải và Belarus

Tin thế giới ngày 24/9: Đối đầu Mỹ-Trung; căng thẳng Địa Trung Hải và Belarus

Đối đầu Mỹ-Trung tiếp tục gay gắt, Thổ Nhĩ Kỳ - NATO bàn về Địa Trung Hải và tình hình ngày càng nóng tại Belarus là những tin thế giới ...
Bi kịch từ Covid-19 khiến người Italy ‘hoàn toàn thức tỉnh’

Bi kịch từ Covid-19 khiến người Italy ‘hoàn toàn thức tỉnh’

Sự ám ảnh về các bệnh viện nhồi nhét đầy người bệnh khiến người dân Italy luôn tự nhủ phải tuân thủ các quy tắc phòng Covid -19.
Covid-19 ở Việt Nam chiều 24/9: Không có ca mới, cả nước không còn trường hợp nặng, Đà Nẵng 'sạch' bệnh nhân

Covid-19 ở Việt Nam chiều 24/9: Không có ca mới, cả nước không còn trường hợp nặng, Đà Nẵng 'sạch' bệnh nhân

Đến nay, đã 22 ngày Việt Nam không ghi nhận ca mắc Covid-19 ở cộng đồng và đã chữa khỏi 991 bệnh nhân.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (24-25/9): Cả nước ngày nắng; mưa rào và dông rải rác về chiều tối, đêm

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (24-25/9): Cả nước ngày nắng; mưa rào và dông rải rác về chiều tối, đêm

Dự báo thời tiết Hà Nội nhiều mây, mưa rào và dông vài nơi, gió đông nam cấp 2-3; vùng núi Bắc Bộ chiều tối mai có mưa rào và dông rải rác.
Lao động nhập cư ở Ấn Độ chật vật trở lại thành phố

Lao động nhập cư ở Ấn Độ chật vật trở lại thành phố

Hàng triệu lao động nhập cư từ nông thôn ra thành phố của Ấn Độ phải đối mặt với những khó khăn nghiêm trọng do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19.
Cá voi mõm khoằm ghi kỷ lục lặn liên tục 3 giờ 42 phút

Cá voi mõm khoằm ghi kỷ lục lặn liên tục 3 giờ 42 phút

Các nhà khoa học vẫn chưa biết làm thế nào mà cá voi mõm khoằm - một loài thú có vú, có thể lặn lâu như vậy.
Nhật Bản: Khuyến khích người dân làm việc ở... công viên

Nhật Bản: Khuyến khích người dân làm việc ở... công viên

Việc nâng cấp các công viên thành nơi làm việc trở thành ưu tiên chính sách của Bộ trưởng môi trường Nhật Bản Shinjiro Koizumi.
Ấn Độ: Thị trấn cổ nơi con người sống hòa thuận cùng báo hoa mai

Ấn Độ: Thị trấn cổ nơi con người sống hòa thuận cùng báo hoa mai

Bera là một thị trấn cổ kính thuộc bang Rajasthan, Ấn Độ, nằm giữa hai điểm nóng du lịch là Udaipur và Jodhpur.
Nghị lực phi thường của cô gái nhỏ nhất thế giới, 26 tuổi chỉ nặng 5kg

Nghị lực phi thường của cô gái nhỏ nhất thế giới, 26 tuổi chỉ nặng 5kg

Không chịu để những khiếm khuyết cơ thể cản bước cuộc sống của mình, cô gái nhỏ nhất thế giới luôn tràn đầy năng lượng và tỏa sáng rực rỡ.
Phiên bản di động