 |
| Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử. |
Đó không chỉ là một danh hiệu, mà là sự công nhận của cả thế giới cho một mạch nguồn văn hóa vĩ đại đã chảy suốt gần một thiên niên kỷ trong lòng dân tộc.
Dọc theo dãy Yên Tử linh thiêng, từng viên đá, gốc thông, ngọn suối… đều lặng lẽ kể chuyện về một giai đoạn rực rỡ của văn hóa - tín ngưỡng - lịch sử dân tộc. Đây không chỉ là điểm đến mà là những cột mốc tâm linh, nơi ta có thể “chạm” vào tinh thần Đại Việt một cách gần gũi và chân thực nhất.
Đó là câu chuyện phi thường về Thiền phái Trúc Lâm do chính một vị Vua - Phật sáng lập; là tiếng kinh kệ trầm mặc vọng ra từ những mộc bản nghìn năm tuổi ở chùa Vĩnh Nghiêm; là ánh hào quang của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn dường như vẫn còn tỏa rạng trên đất Kiếp Bạc anh hùng.Hồn cốt của di sản này chính là Thiền phái Trúc Lâm, một hiện tượng độc đáo trong lịch sử Phật giáo thế giới.
Giữa thế kỷ XIII, sau hai lần lãnh đạo quân dân đánh tan vó ngựa Nguyên-Mông, Vua Trần Nhân Tông đã làm một điều chấn động lịch sử: từ bỏ ngai vàng quyền uy để lên non thiêng Yên Tử tu hành, thống nhất các dòng thiền để tạo nên một phái thiền của riêng người Việt.
Ngài đã cùng với hai vị tổ sư kế tiếp là Pháp Loa và Huyền Quang, xây dựng nên một hệ tư tưởng Phật giáo đậm chất Việt Nam: triết lý “nhập thế”. Tu hành không phải là lánh đời, mà là sống trọn vẹn giữa đời, lấy việc bảo vệ non sông, phụng sự nhân dân làm con đường giác ngộ. Chính tư tưởng ấy đã hun đúc nên một tinh thần dân tộc quật cường mà nhân ái, tạo nên sức mạnh để Đại Việt đứng vững và tỏa sáng.
Đặt chân đến Yên Tử, ta như lạc vào một cõi thiêng, nơi sương mây và cổ thụ hòa quyện. Mỗi bước chân leo lên chùa Đồng như một lần tự vấn, để rồi khi đến được Am Ngọa Vân, nơi Phật hoàng nhập niết bàn, lòng người lại lắng xuống một cõi bình yên kỳ lạ.
Rời Yên Tử, dòng chảy di sản đưa ta về với Bắc Giang, nơi có chùa Vĩnh Nghiêm uy nghi, cổ kính. Đây không chỉ là một ngôi chùa, mà từng là một học viện Phật giáo trung tâm của cả nước, nơi Đệ nhị tổ Pháp Loa tổ chức và phát triển thiền phái.
Đứng trong không gian tĩnh mịch của nhà chùa, ta như vẫn cảm nhận được trí tuệ và sự cần mẫn của các bậc tiền nhân khi còn lưu giữ được kho tàng hơn 3.000 mộc bản kinh Phật, một Di sản tư liệu thế giới đã được công nhận từ trước. Cách đó không xa là chùa Bổ Đà với khu vườn tháp thanh tịnh và độc đáo, nơi an nghỉ của hàng ngàn thiền sư, một minh chứng cho sự trường tồn của đức tin.
Nhưng có lẽ, nơi khiến trái tim tôi rung động và có nhiều gắn bó nhất, là khi hành trình đưa lối về với vùng đất Côn Sơn - Kiếp Bạc, thuộc địa phận Hải Dương năm xưa, nay đã là một phần của thành phố Hải Phòng rộng lớn sau cuộc sáp nhập lịch sử ngày 1/7/2025. Tôi đã từng thở trong sương núi Côn Sơn, từng lắng lòng trước tĩnh lặng thiêng liêng của ngôi chùa cổ, ngôi đền linh... Côn Sơn đón ta bằng vẻ đẹp của một bức tranh sơn thủy hữu tình, nơi tiếng suối vẫn rì rầm như ngàn năm trước trong thơ Nguyễn Trãi, nơi Đệ tam tổ Huyền Quang chọn làm chốn tu hành. Đó là vẻ đẹp của sự hòa quyện giữa thiên nhiên, thơ ca và thiền định.
Đối lập với vẻ trầm mặc của Côn Sơn, Kiếp Bạc lại mang trong mình một hào khí ngút trời. Đứng ở ngã ba Lục Đầu Giang, nơi sáu con sông hợp lại, ta như còn nghe văng vẳng lời Hịch tướng sĩ của Trần Hưng Đạo, cảm nhận được khí phách của những trận thủy chiến lừng lẫy.
Kiếp Bạc không chỉ là một ngôi đền, mà là biểu tượng của tinh thần hộ quốc an dân, là trái tim quân sự của Đại Việt. Cùng với hai quần thể chính ấy, vùng đất này còn ôm ấp những viên ngọc quý như chùa Thanh Mai, chùa Nhẫm Dương, động Kính Chủ – nơi lưu lại bút tích của các bậc vua chúa, danh sĩ qua hàng trăm năm trên vách đá.
Để có được niềm tự hào hôm nay là cả một hành trình 13 năm bền bỉ của biết bao con người. Việc ghi danh không chỉ để thế giới biết đến ta - mà còn để những người con đất Việt có cơ hội nhìn lại và trân trọng sâu sắc hơn những giá trị mình đang nắm giữ. Đây không phải là những di tích rời rạc, mà là một thể thống nhất, cùng kể một câu chuyện vĩ đại về Thiền phái Trúc Lâm.
| Bốn lâu đài cổ tích ở Đức được công nhận Di sản Thế giới UNESCO Bốn lâu đài cổ tích ở Bavaria, Đức vừa được UNESCO công nhận Di sản Thế giới nhờ vẻ đẹp độc đáo và giá trị ... |
| Di sản văn hóa thế giới kể câu chuyện phi thường về Thiền phái Trúc Lâm Nếu như Côn Sơn toát lên vẻ đẹp của bức tranh sơn thủy hữu tình, nơi tiếng suối rì rầm thì Kiếp Bạc lại mang ... |
| Không gian nghệ thuật tôn vinh âm nhạc của nhạc sĩ Hoàng Vân Tối 24/7, trong khuôn khổ chương trình nghệ thuật đặc biệt mang tên Cho muôn đời sau đã diễn ra Lễ trao bằng Di sản ... |
| Di sản liên biên giới, kết nối tình hữu nghị Việc UNESCO chính thức điều chỉnh ranh giới di sản Phong Nha-Kẻ Bàng bao gồm Hin Nam No vào ngày 13/7 không chỉ là dấu ... |
| UNESCO: Hòa bình là điều kiện thiết yếu để bảo vệ di sản văn hóa UNESCO ngày 30/7 đề nghị hỗ trợ kỹ thuật cho Campuchia và Thái Lan để giúp bảo vệ, bảo tồn các di sản văn hóa ... |
