Hành trình khám phá dãy Himalaya hoang sơ trên cung đường Manaslu

Con đường mòn hiểm trở len qua những hẻm núi sâu hun hút và các khu rừng rậm rạp, cung đường Manaslu Circuit Trek ở miền Bắc Nepal mở ra một trong những hành trình trekking hoang sơ nhất Himalaya, nơi cuộc sống vẫn còn vận hành theo những phong tục cổ xưa giữa núi non hùng vĩ.

Nepal quyết tâm triệt phá đường dây trục lợi cứu hộ leo núi Du lịch Nepal chuyển mình

Hành trình khám phá dãy Himalaya hoang sơ trên cung đường Manaslu

Cảnh bình minh trên đường leo núi đến đèo Larke ở miền Bắc Nepal. (Nguồn: Lorretta Chen)

Với phần lớn những người yêu khám phá thiên nhiên, hành trình 12 ngày trên cung Manaslu là thử thách thực sự về thể lực và sức bền. Chuyến đi bộ đường dài này trải dài từ 130 đến 160 km, tùy thuộc vào tuyến đường được chọn, bắt đầu từ Machha Khola bên sông Budhi Gandaki và hướng dần về phía bắc, gần khu vực biên giới Tây Tạng.

Điểm cao nhất của hành trình là đèo Larke ở độ cao 5.106 m, nơi không khí loãng khiến mỗi bước chân trở nên nặng nhọc hơn bình thường. Những người thám hiểm phải đối mặt với tuyết, những đêm giá rét và điều kiện sinh hoạt cũng như nguồn thực phẩm hạn chế.

Tuy nhiên, chính sự khắc nghiệt ấy lại là cái giá cho một trải nghiệm nguyên sơ hiếm hoi giữa thời đại du lịch đại trà. Trong bối cảnh du khách ngày nay có thể dễ dàng di chuyển bằng trực thăng từ Kathmandu tới các trại căn cứ Everest hay Annapurna, Manaslu vẫn giữ được nhịp điệu chậm rãi của một hành trình khám phá truyền thống, nơi mọi quãng đường đều phải chinh phục bằng đôi chân.

Cho đến một thập kỷ trước, chuyến đi bộ này gần như không thể thực hiện nếu thiếu thiết bị cắm trại đầy đủ. Khu bảo tồn Manaslu, nơi tuyến đường đi qua, chỉ cấp chưa đến 5.000 giấy phép vào năm 2016. Tuy nhiên, kể từ sau đại dịch COVID-19, lượng du khách đã tăng nhanh, lần đầu vượt mốc 10.000 người vào năm 2024. Dẫu vậy, con số này vẫn còn khá khiêm tốn so với hành trình đến Trại Căn cứ Everest – cung trekking nổi tiếng bậc nhất thế giới – vốn thu hút hơn 35.000 du khách mỗi năm.

Ảnh trên: Phụ nữ đập đá để làm sỏi phục vụ xây dựng đường.

Ảnh dưới: Những đống phân bón rải rác trên cánh đồng khi nông dân chuẩn bị đất.

Tất cả du khách trekking tại Manaslu đều phải đi cùng hướng dẫn viên địa phương và trả khoảng 100 USD cho giấy phép trekking bảy ngày. Ngay cả việc tiếp cận điểm xuất phát cũng không hề dễ dàng: dù chỉ cách Kathmandu khoảng 160 km, hành trình di chuyển vẫn mất gần 11 tiếng qua những cung đường núi gập ghềnh và bụi bặm.

Theo những người làm du lịch tại Nepal, Manaslu ngày càng được biết đến rộng rãi nhờ mạng xã hội và xu hướng tìm kiếm các cung trekking ít đông đúc hơn Everest hay Annapurna. Tuy nhiên, khu vực này vẫn giữ được phần lớn vẻ biệt lập vốn có của dãy Himalaya.

Những người đi bộ đường dài thường nhận được sự hỗ trợ từ các porter – những người thồ hàng địa phương có thể mang vác từ 20–50 kg bằng dây đeo truyền thống vòng qua trán để dồn trọng lượng lên cổ và lưng. Mang những đôi giày đơn giản, thậm chí dép lê, họ vẫn bước thoăn thoắt trên các sườn núi dốc, vượt qua nhiều du khách quốc tế đang chật vật thích nghi với độ cao.

Nếu bắt đầu hành trình từ Machha Khola trong buổi sáng sương phủ, du khách có thể bắt gặp những dấu hiệu đầu tiên của quá trình phát triển du lịch đang lan tới khu vực này. Những con đường đất và sỏi được mở rộng đến tận làng Jagat – nơi đánh dấu ranh giới của Khu bảo tồn Manaslu. Các nhà nghỉ mới mọc lên bên cạnh những cây cầu treo cũ kỹ vốn từng là biểu tượng của các tuyến trekking ở Nepal.

Ảnh trên: Núi Chamar và các đỉnh núi lân cận hiện lên phía trên làng Deng trong ánh sáng ban mai.

Ảnh dưới: Một phụ nữ Tây Tạng đang dệt vải trong sân nhà mình bên cạnh hai con bò yak ở Sama Gaon.

Jagat cũng là nơi đường dành cho xe cơ giới kết thúc, nhường chỗ cho những lối mòn cheo leo men theo vách núi. Từ đây, những đoàn la và lừa chở hàng trở thành phương tiện vận chuyển chủ yếu giữa các ngôi làng nằm sâu trong dãy Himalaya.

Hành trình càng trở nên thử thách khi độ cao tăng dần. Sau những hẻm núi sâu là khung cảnh các đỉnh núi phủ tuyết trắng bắt đầu hiện ra. Cảnh quan Himalaya mở ra với tỷ lệ khổng lồ đến mức con người bỗng trở nên nhỏ bé giữa thiên nhiên. Ở Nepal, những ngọn núi cao trên 6.000 m mới thực sự được gọi là “núi”; thấp hơn thường chỉ được xem là “đồi”. Các đỉnh núi xuất hiện dày đặc đến mức nhiều ngọn vẫn chưa có tên trên bản đồ.

Dấu ấn văn hóa Tây Tạng cũng hiện rõ hơn khi hành trình tiến sâu vào vùng cao Manaslu. Phần lớn cư dân nơi đây theo Phật giáo Tây Tạng và vẫn duy trì nếp sống truyền thống qua nhiều thế hệ. Dọc đường là những bức tường Mani khắc đầy thần chú Phật giáo Tây Tạng – nơi du khách thường đi vòng theo chiều kim đồng hồ như một nghi thức cầu bình an trước núi cao. Những bánh xe cầu nguyện xuất hiện ở lối vào các ngôi làng, bên cạnh hình ảnh người dân cày ruộng bằng bò yak và dệt vải thủ công trong sân nhà.

Ảnh trên: Quang cảnh từ đèo Larke

Ảnh dưới: Hoạt động khai thác gỗ ở vùng Annapurna.

Thời tiết tại Himalaya thay đổi cực nhanh. Chỉ trong vài giờ, mưa đá có thể chuyển thành tuyết dày khiến các tuyến đường qua đèo bị phong tỏa tạm thời. Ở Himalaya, thời tiết luôn là yếu tố quyết định cuối cùng đối với mọi hành trình.

Sau những ngày tuyết phủ, bầu trời vùng núi thường trở lại trong xanh đến choáng ngợp. Những đồng cỏ nơi bò yak thong thả gặm cỏ trải dài dưới chân các đỉnh núi phủ băng. Từ xa, đỉnh Manaslu hiện lên với hình tam giác đặc trưng cùng dòng sông băng xanh lạnh kéo dài xuống sườn núi. Chuột chũi núi và những đàn cừu xanh Himalaya đôi khi xuất hiện trên các triền đá cao.

Tuyết thường bắt đầu rơi nhẹ khi du khách tiến gần đèo Larke vào cuối ngày. Đối với nhiều người, thử thách lớn nhất không nằm ở đoạn leo lên mà là hành trình xuống dốc, khi tuyết tan khiến các sườn núi trở nên trơn trượt và nguy hiểm.

Băng qua những khu rừng thông xen lẫn đỗ quyên nở rộ, tuyến trekking dần nối vào khu vực Annapurna – nơi du lịch phát triển mạnh hơn trong nhiều năm qua. Hai bên đường, những khúc gỗ lớn nằm chờ được xẻ thành vật liệu xây dựng cho các nhà nghỉ mới, để lại những sườn núi trơ trụi dễ sạt lở trong mùa mưa.

Sự phát triển của cơ sở hạ tầng và du lịch đã mang lại nguồn thu nhập quan trọng cho người dân vùng núi Nepal. Tuy nhiên, cùng với những con đường mới và các nhà nghỉ mọc lên ngày càng nhiều, một câu hỏi cũng dần hiện ra: liệu vẻ hoang sơ từng làm nên sức hấp dẫn đặc biệt của Manaslu có còn được giữ nguyên trong tương lai?