Hậu ám sát Tổng thống: Éo le chồng chất, lối đi nào cho Haiti?

Thu Hiền
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Sau vụ ám sát Tổng thống Jovenel Moise, tình hình Haiti vốn đã hỗn loạn nay càng trở nên phức tạp.
Các cường quốc loay hoay tìm giải pháp mới cho Haiti
Haiti, quốc gia vốn luôn chìm trong khó khăn và hỗn loạn, giờ đây lại phải đối mặt với tương lai bất định. (Nguồn: AP)

Bức tranh màu xám

Haiti, quốc gia vốn luôn chìm trong khó khăn và hỗn loạn, giờ đây lại phải đối mặt với tương lai bất định sau vụ Tổng thống Jovenel Moise bị ám sát vào rạng sáng 7/7. Trong cuộc đấu súng nổ ra sau đó, chính quyền cho biết cảnh sát đã giết chết 7 nghi phạm, bắt giữ 6 người khác và giải thoát 3 sĩ quan đang bị bắt làm con tin.

Các quan chức cam kết sẽ tìm ra tất cả những kẻ thực hiện cuộc đột kích vào rạng sáng 7/7 tại nhà riêng của Tổng thống Moise. Ông Jovenel Moise đã bị bắn chết, còn vợ ông bị thương nặng. Bà đã được chuyển đến Miami để điều trị.

Tối 7/7, khi thông báo về việc bắt giữ các nghi phạm, Leon Charles, Giám đốc Lực lượng Cảnh sát Quốc gia Haiti khẳng định: “Cuộc truy tìm những kẻ đánh thuê vẫn đang được thực hiện. Số phận của các tay súng đã được định sẵn: Hoặc sẽ chết trong cuộc đấu súng hoặc sẽ bị bắt giữ”.

Giới chức Haiti không cung cấp bất kỳ thông tin nào về các nghi phạm, như tuổi, tên hoặc quốc tịch, cũng không đề cập đến động cơ hoặc manh mối nào đã giúp cảnh sát bắt được các nghi phạm. Họ chỉ nói rằng cuộc tấn công, bị các đảng đối lập chính của Haiti và cộng đồng quốc tế lên án, được tiến hành bởi "một nhóm vũ trang được đào tạo bài bản”.

Thủ tướng lâm thời Claude Joseph lên nắm quyền lãnh đạo Haiti với sự trợ giúp của cảnh sát và quân đội. Ngày 8/7, ông kêu gọi người dân mở cửa kinh doanh và làm việc trở lại, đồng thời chỉ thị mở cửa trở lại sân bay quốc tế.

Ngày 7/7, ông Joseph đã ban hành tình trạng thiết quân luật kéo dài 2 tuần sau khi ông Moise bị ám sát. Việc Tổng thống Moise bị ám sát đã làm rung chuyển quốc gia vốn đang phải vật lộn với nghèo đói, bạo lực và bất ổn chính trị hàng đầu ở Tây Bán cầu này.

Tình trạng lạm phát và bạo lực băng đảng đang gia tăng do thực phẩm và nhiên liệu trở nên khan hiếm hơn tại Haiti, trong khi 60% công nhân Haiti kiếm được chưa đầy 2 USD/ngày. Tình hình ngày càng nghiêm trọng khi Haiti vẫn đang cố gắng phục hồi sau trận động đất kinh hoàng năm 2010 và cơn bão Matthew năm 2016 sau một quãng thời gian dài nước này hứng chịu những biến động chính trị.

Tin liên quan
Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc họp về tình hình Haiti Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc họp về tình hình Haiti

Marlene Bastien, Giám đốc điều hành của Family Action Network Movement, một nhóm chuyên giúp đỡ cộng đồng người Haiti ở Miami cho biết nhiều người đang thực sự lo ngại về số phận của người thân ở Haiti.

Bà hy vọng chính quyền của Tổng thống Mỹ Joe Biden sẽ tích cực hơn trong việc hỗ trợ nỗ lực tổ chức đối thoại quốc gia ở Haiti nhằm hướng đến các cuộc bầu cử tự do, công bằng và đáng tin cậy.

Khoảng trống nối tiếp khoảng trống

Quốc đảo Haiti ngày càng trở nên bất ổn dưới thời Tổng thống Moise, người đã cầm quyền thông qua sắc lệnh trong hơn một năm và phải đối mặt với sự phản đối dữ dội khi những người chỉ trích cáo buộc ông tham quyền cố vị, còn phe đối lập yêu cầu ông từ chức.

Theo hiến pháp của Haiti, ông Moise sẽ được thay thế bởi Chánh án Tòa án tối cao của Haiti, nhưng Chánh án này đã qua đời mới đây vì Covid-19, để lại một khoảng trống quyền lực tại Haiti.

Trong khi đó, Thủ tướng lâm thời Joseph được cho là sẽ được thay thế bởi ông Ariel Henry, một nhà giải phẫu thần kinh, người đã được ông Moise đề cử cho vị trí Thủ tướng trước khi ông bị ám sát 1 ngày.

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn ngắn với AP, ông Henry cho biết đây là một tình huống ngoại lệ và khó hiểu.

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn khác với Đài Zenith, ông khẳng định bản thân không mâu thuẫn với ông Joseph. Ông nói: “Tôi chỉ không đồng ý với việc mọi người đã đưa ra những quyết định vội vàng... vào thời điểm đang đòi hỏi sự chín chắn và bình tĩnh”.

Tổng thống Moise trước đó đã phải đối mặt với các cuộc biểu tình lớn, sau đó đã trở thành các cuộc bạo lực trong những tháng gần đây khi các nhà lãnh đạo đối lập và những người ủng hộ bác bỏ kế hoạch của ông về việc tổ chức một cuộc trưng cầu ý dân về hiến pháp, với các đề xuất nhằm củng cố chức vụ tổng thống.

Biến điều không thể thành có thể

Sau vụ ám sát tổng thống Haiti lần cuối cùng vào năm 1915, Mỹ đã chiếm đóng quốc gia Caribe này trong 19 năm. Sau một thế kỷ và nhiều cuộc can thiệp sau đó, một số nhà quan sát tình hình Haiti cho rằng đã đến lúc phải đưa ra những ý tưởng mới.

Tình trạng hỗn loạn xảy ra chưa đầy 4 năm sau khi sứ mệnh của Liên hợp quốc (LHQ) nhằm mục đích ổn định Haiti kết thúc và sau khi hàng tỷ USD được bơm vào để giúp quốc gia này tái thiết sau trận động đất kinh hoàng năm 2010.

Trong lần kêu gọi can thiệp quân sự mới nhất, LHQ đã điều động binh lính tới đó trong 13 năm, chi 7 tỷ USD, và khi rời Haiti, tình hình trở nên bạo lực hơn và kém dân chủ hơn cả một vài tháng trước khi lực lượng gìn giữ hòa bình được triển khai.

Tin liên quan
Haiti ngổn ngang trước Haiti ngổn ngang trước 'chu kỳ bạo lực', Liên hợp quốc lên tiếng

Sau vụ ám sát, chính quyền Tổng thống Joe Biden nhắc lại rằng Haiti nên tiến hành cuộc bầu cử vào tháng 9 tới để mang lại tính hợp pháp cho một nhà lãnh đạo mới.

Francois Pierre-Louis, người phục vụ trong nội các của Tổng thống dân cử đầu tiên Jean-Bertrand Aristide, người đã hai lần bị lật đổ trong các cuộc đảo chính, nói rằng sự ủng hộ của Mỹ đối với ông Moise là một “sai lầm khủng khiếp”.

Theo ông, sự quan tâm của Mỹ với Haiti rõ ràng đã suy yếu dưới thời cựu Tổng thống Donald Trump, nhưng ông Biden lẽ ra nên nhanh chóng cảm nhận được tình hình cấp bách.

Ông Pierre-Louis, Giáo sư tại Đại học Thành phố New York, nói: “Tôi biết rằng ông Biden đang phải xử lý quá nhiều vấn đề nhưng ông ta không hề chuyển hướng khỏi cách tiếp cận của chính quyền cựu Tổng thống Trump. Nếu ông Biden can thiệp sớm hơn, Tổng thống Jovenel Moise đã không bị bắn chết”.

Giáo sư Pierre-Louis cho rằng một cuộc can thiệp quân sự sẽ không giúp ích cho Haiti, nhưng một lệnh cấm vận vũ khí quốc tế có thể ngăn chặn dòng vũ khí chuyển tới các băng nhóm. Theo ông, các cường quốc quốc tế nên thuyết phục cảnh sát giải giáp các băng đảng, hối thúc trách nhiệm giải trình cao hơn về sử dụng viện trợ và phối hợp với phe đối lập để đưa ra một giải pháp.

Robert Fatton Jr, một chuyên gia về Haiti tại Đại học Virginia (Mỹ), đồng ý rằng một cuộc bầu cử mới sẽ là một "sai lầm lớn" và cho rằng mục tiêu tốt hơn sẽ là thúc đẩy một chính phủ bao gồm phe đối lập cũng như xã hội dân sự.

Ông Fatton nói: "Nếu cộng đồng quốc tế sử dụng sức mạnh của mình một cách khôn ngoan, họ có thể buộc chính phủ Haiti phải chấp nhận một chính phủ đoàn kết dân tộc”.

Ông thừa nhận rằng Haiti gần như không có tiền lệ thực thi các thỏa hiệp chia sẻ quyền lực như vậy. Tuy nhiên, ông khẳng định: "Thực tế cái chết của ông Jovenel Moise có thể là một cơ hội để hối thúc vấn đề đó”.

Haiti ngổn ngang trước 'chu kỳ bạo lực', Liên hợp quốc lên tiếng

Haiti ngổn ngang trước 'chu kỳ bạo lực', Liên hợp quốc lên tiếng

Ngày 22/6, Điều phối viên Liên hợp quốc (LHQ) về vấn đề nhân đạo tại Haiti Bruno Lemarquis đã lên tiếng kêu gọi chấm dứt ...

Việt Nam kêu gọi cộng đồng quốc tế tiếp tục ủng hộ tiến trình chính trị tại Haiti

Việt Nam kêu gọi cộng đồng quốc tế tiếp tục ủng hộ tiến trình chính trị tại Haiti

Chiều ngày 17/6, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) đã họp trực tuyến thảo luận về tình hình tại Haiti và hoạt ...

(theo AFP)

Đọc thêm

Honda Civic 2022 sắp ra mắt thị trường Thái Lan

Honda Civic 2022 sắp ra mắt thị trường Thái Lan

Baoquocte.vn. Ngày 6/8, Honda Civic 2022 ra mắt thị trường Thái Lan. Honda Civic 2022 sở hữu nhiều công nghệ cao đáng để trải nghiệm nhất từ trước đến nay.
Covid-19: Singapore 'rót' hơn 800 triệu USD cho doanh nghiệp và người lao động

Covid-19: Singapore 'rót' hơn 800 triệu USD cho doanh nghiệp và người lao động

Baoquocte.vn. Chính phủ Singapore hỗ trợ doanh nghiệp và người lao động bị ảnh hưởng bởi các biện pháp hạn chế phòng dịch Covid-19.
Tàu Hải quân Việt Nam tham dự lễ duyệt binh kỷ niệm Ngày Hải quân Nga

Tàu Hải quân Việt Nam tham dự lễ duyệt binh kỷ niệm Ngày Hải quân Nga

Baoquocte.vn. Đây là lần thứ hai, Hải quân Việt Nam cử tàu tham dự lễ duyệt binh nhân Ngày Hải quân LB Nga.
Olympic Tokyo 2020: Kình ngư Australia phá kỷ lục thế giới

Olympic Tokyo 2020: Kình ngư Australia phá kỷ lục thế giới

Baoquocte.vn. Tại Olympic Tokyo 2020, bốn nữ kình ngư của Australia phá kỷ lục thế giới của chính mình ở nội dung 4x100 mét tiếp sức tự do.
Covid-19: Australia đảm bảo thêm 85 triệu liều vaccine Pfizer

Covid-19: Australia đảm bảo thêm 85 triệu liều vaccine Pfizer

Baoquocte.vn. Australia xác định vaccine là chìa khóa thoát khỏi đại dịch Covid-19.
Ngoại giao vaccine ‘cứu’ Tunisia

Ngoại giao vaccine ‘cứu’ Tunisia

Baoquocte.vn. Trong lúc 'nước sôi lửa bỏng', Tunisia được hưởng lợi từ chiến lược 'ngoại giao vaccine' của các nước trong và ngoài khu vực.
Chống dịch Covid-19: Quyết liệt nhưng không thái quá, cách ly mà không tách rời

Chống dịch Covid-19: Quyết liệt nhưng không thái quá, cách ly mà không tách rời

Baoquocte.vn. Quyết liệt nhưng không thái quá, cách ly nhưng không tách rời... là những bài học chống dịch Covid-19 thành công.
CELAC đồng thuận lập Cơ quan vũ trụ Mỹ Latinh

CELAC đồng thuận lập Cơ quan vũ trụ Mỹ Latinh

Baoquocte.vn. Đại diện các nước Cộng đồng các quốc gia Mỹ Latinh và Caribe (CELAC) ký hiệp định thành lập Cơ quan vũ trụ Mỹ Latinh (ALCE) chung của khu vực.
Phục hồi hậu đại dịch Covid-19: Quyền bình đẳng vaccine vì miễn dịch cộng đồng

Phục hồi hậu đại dịch Covid-19: Quyền bình đẳng vaccine vì miễn dịch cộng đồng

Baoquocte.vn. Chiến lược tiêm chủng theo hướng phục vụ tối đa miễn dịch cộng đồng để phục hồi kinh tế, bảo đảm quyền bình đẳng vaccine đang được Việt Nam thực ...
Covid-19: Nhiều tỉnh, thành chia lửa cùng Thành phố Hồ Chí Minh

Covid-19: Nhiều tỉnh, thành chia lửa cùng Thành phố Hồ Chí Minh

Baoquocte.vn. Thành phố Hồ Chí Minh gặp nhiều khó khăn khi chống dịch Covid-19, nhiều tỉnh, thành phố xin đón công dân gặp khó từ Thành phố về địa phương.
Sự cố ngoại giao Nhật-Hàn: Hệ quả khó lường

Sự cố ngoại giao Nhật-Hàn: Hệ quả khó lường

Baoquocte.vn. Sự cố ngoại giao ngày 17/7 vừa qua không chỉ đẩy quan hệ Nhật-Hàn vướng căng thẳng mới, mà còn có thể để lại hệ quả khó lường tới hiện diện của Mỹ tại khu ...
Quan hệ Mỹ-Trung Quốc: Đã xung còn thêm khắc

Quan hệ Mỹ-Trung Quốc: Đã xung còn thêm khắc 1

Baoquocte.vn. Mỹ cáo buộc Trung Quốc tấn công mạng vào một doanh nghiệp Mỹ, xung khắc Mỹ-Trung Quốc thêm lĩnh vực mới và chưa biết khi nào kết thúc. TG&VN bình luận.
Sách Trắng quốc phòng Nhật Bản 2021: Con chủ bài mới

Sách Trắng quốc phòng Nhật Bản 2021: Con chủ bài mới

Baoquocte.vn. Sách Trắng quốc phòng Nhật Bản 2021 đề cập đến Đài Loan như một con bài trong các cuộc chơi giữa Nhật Bản và Trung Quốc. Báo TG&VN bình luận.
Tròn 6 năm ngày ký thỏa thuận hạt nhân Iran: Tan rồi khó hợp

Tròn 6 năm ngày ký thỏa thuận hạt nhân Iran: Tan rồi khó hợp

Baoquocte.vn. Toan tính về lợi ích và thiếu vắng sự nhượng bộ của Mỹ lẫn Iran khiến kết quả về đối thoại thỏa thuận hạt nhân Iran tưởng rất gần, mà vẫn còn xa.
Haiti hậu Tổng thống Jovenel Moise sẽ đi về đâu?

Haiti hậu Tổng thống Jovenel Moise sẽ đi về đâu?

Baoquocte.vn. Bất ổn chính trị kéo dài, nguy cơ từ đại dịch Covid-19, bạo lực nghiêm trọng chưa từng có khiến tương lai của Haiti trở nên xám màu hơn bao giờ hết.
Nga bắt giữ Lãnh sự Estonia: Kịch cũ

Nga bắt giữ Lãnh sự Estonia: Kịch cũ

Baoquocte.vn. Lãnh sự của Estonia ở St. Petersburg bị cơ quan an ninh Nga bắt giữ, kịch bản việc này không mới, diễn biến tiếp theo sẽ ra sao? Báo TG&VN bình luận.
Không chỉ Nga, Trung Quốc cũng là mối nguy an ninh mạng hàng đầu của nước Mỹ

Không chỉ Nga, Trung Quốc cũng là mối nguy an ninh mạng hàng đầu của nước Mỹ

Baoquocte.vn. Trong một thập kỷ qua, Trung Quốc đã tái cơ cấu các hoạt động trên mạng, trở thành một đối thủ tinh vi và dày dặn kinh nghiệm của Mỹ.
Mỹ đẩy mạnh điều tra 'căn bệnh bí ẩn', tấn công các nhà ngoại giao Mỹ ở Vienna

Mỹ đẩy mạnh điều tra 'căn bệnh bí ẩn', tấn công các nhà ngoại giao Mỹ ở Vienna

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao Áo ngày 17/7 cho biết nước này đang làm việc với Mỹ để truy tìm nguyên nhân một loạt nhà ngoại giao Mỹ ở Vienna bị nghi mắc chứng bệnh bí ẩn.
Hiệp ước An ninh Mỹ-Nhật: Những đơn vị không quân của Mỹ làm gì tại Nhật trong hơn 60 năm qua?

Hiệp ước An ninh Mỹ-Nhật: Những đơn vị không quân của Mỹ làm gì tại Nhật trong hơn 60 năm qua?

Baoquocte.vn. Hiệp ước An ninh Mỹ-Nhật nhằm đảm bảo an toàn hàng hải, phòng thủ tên lửa đạn đạo, biên giới trên không, điều phối không lưu...
Quan hệ đầy thăng trầm của Thủ tướng Đức Angela Merkel với các đời Tổng thống Mỹ

Quan hệ đầy thăng trầm của Thủ tướng Đức Angela Merkel với các đời Tổng thống Mỹ

Baoquocte.vn. Trong 16 năm trên cương vị Thủ tướng Đức, bà Angela Merkel đã tiếp xúc với 4 Tổng thống Mỹ, giúp thúc đẩy quan hệ song phương Mỹ-Đức.
Cuộc tập trận Sea Breeze 2021 và những thông điệp ngầm

Cuộc tập trận Sea Breeze 2021 và những thông điệp ngầm

Baoquocte.vn. Tập trận Sea Breeze năm nay tập trung vào nhiều lĩnh vực tác chiến bao gồm chiến tranh đổ bộ, chiến tranh cơ động trên bộ, hoạt động lặn...
Jovenel Moise: Từ 'con số 0' chính trị đến Tổng thống Haiti

Jovenel Moise: Từ 'con số 0' chính trị đến Tổng thống Haiti

Baoquocte.vn. Tổng thống Haiti Jovenel Moise đã vướng vào một cuộc chiến chính trị kéo dài, kéo theo đó là những tranh chấp nội bộ, khiến ông có nhiều kẻ thù.
Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ thăm Trung Quốc: Xây ‘hàng rào an toàn’ cho quan hệ?

Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ thăm Trung Quốc: Xây ‘hàng rào an toàn’ cho quan hệ?

Baoquocte.vn. Trong khi căng thẳng Mỹ-Trung leo thang, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Wendy Sherman sẽ đến Trung Quốc ngày 25/7 để gặp gỡ các nhà ngoại giao cấp cao.
Thông điệp của Tổng thống Putin dành cho Ukraine: Chống Nga là tự hủy hoại mình!

Thông điệp của Tổng thống Putin dành cho Ukraine: Chống Nga là tự hủy hoại mình!

Baoquocte.vn. Trong một bài luận về quan hệ Nga-Ukraine, Tổng thống Nga Vladimir Putin đưa ra thông điệp cứng rắn về cuộc xung đột đang diễn ra ở miền Đông Ukraine.
Covid-19 'tàn phá' Indonesia: Được đến bệnh viện là 'ước mơ', bình oxy quý hơn tiền bạc

Covid-19 'tàn phá' Indonesia: Được đến bệnh viện là 'ước mơ', bình oxy quý hơn tiền bạc

Baoquocte.vn. Trong tuần qua, số ca tử vong vì Covid-19 tại Indonesia đều vượt 1.000 ca mỗi ngày. Dịch Covid-19 đang tàn phá quốc đảo này.
Cuộc chiến với Covid-19: Bài học cho thế giới và Việt Nam

Cuộc chiến với Covid-19: Bài học cho thế giới và Việt Nam

Baoquocte.vn. Kiểm soát đại dịch Covid-19 không chỉ là vấn đề về tiền bạc và nguồn lực, mà còn là vấn đề về tư tưởng và chiến lược.
Anh triển khai tàu chiến tới châu Á-Thái Bình Dương: Tăng cường can dự, củng cố vị thế

Anh triển khai tàu chiến tới châu Á-Thái Bình Dương: Tăng cường can dự, củng cố vị thế

Baoquocte.vn. Quyết định của Anh khi cử thêm hai tàu chiến tới khu vực châu Á-Thái Bình Dương có thể giúp mở rộng ảnh hưởng của liên minh tình báo Ngũ Nhãn.
Quan chức Nga: Thỏa thuận về Dòng chảy phương Bắc 2 với Đức nhằm 'giữ thể diện' cho Mỹ

Quan chức Nga: Thỏa thuận về Dòng chảy phương Bắc 2 với Đức nhằm 'giữ thể diện' cho Mỹ

Baoquocte.vn. Mỹ và Đức đã ra thông cáo chung công bố đạt được thỏa thuận về dự án Dòng chảy phương Bắc 2 (Nord Stream 2). Nga đánh giá thế nào về thỏa thuận?
Phiên bản di động