Hé lộ "quân bài" mới mà Mỹ vừa tung vào tham chiến với Iran

Xuồng không người lái cảm tử Corsair trong một cuộc thử nghiệm trên biển. (Nguồn: Saronic Technologies)

Hãng thông tấn Anadolu đưa tin, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận, ba xuồng không người lái cảm tử Corsair đã tấn công một cơ sở bảo dưỡng tàu ngầm và tàu chiến tại căn cứ hải quân Bandar Abbas của Iran hôm 14/7. CENTCOM cho biết, chiến dịch nhằm làm suy giảm năng lực của Iran trong việc tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại qua eo biển Hormuz.

More from WVR
Xung đột Mỹ-Iran tái bùng phát: Hiểm họa vượt ngoài Trung Đông

Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên Mỹ triển khai các hệ thống tấn công tự hành trên biển trong một chiến dịch quân sự, tiếp nối xu hướng sử dụng ngày càng nhiều xuồng không người lái trong xung đột Nga-Ukraine tại Biển Đen.

Trước đó, các xuồng không người lái của Mỹ chủ yếu được sử dụng cho các nhiệm vụ giám sát, trinh sát, bảo đảm an ninh hàng hải và tìm kiếm cứu nạn, thay vì thực hiện các nhiệm vụ tấn công.

Bước tiến của công nghệ hải quân tự hành

Corsair là xuồng mặt nước tự hành do công ty công nghệ quốc phòng Saronic có trụ sở tại bang Texas phát triển. Theo Saronic, phương tiện này dài khoảng 7,3 m, có tầm hoạt động trên 1.800 km, tốc độ tối đa hơn 64 km/giờ và có thể mang tải trọng khoảng 453 kg. Giá mỗi chiếc Corsair vào khoảng 1-1,2 triệu USD.

Thiết kế mô-đun cho phép Corsair thực hiện nhiều nhiệm vụ như thu thập thông tin tình báo, hậu cần, bảo vệ lực lượng và tấn công cảm tử, trong khi chỉ cần mức độ can thiệp rất hạn chế của con người.

Sự phát triển nhanh của Corsair phản ánh chiến lược đẩy mạnh các hệ thống tác chiến tự hành của Hải quân Mỹ. Cuối năm 2025, Hải quân Mỹ trao cho Saronic hợp đồng trị giá 392 triệu USD để sản xuất Corsair - hợp đồng mua sắm quy mô lớn đầu tiên dành cho loại phương tiện này. Theo Bộ trưởng Hải quân Mỹ John Phelan, chương trình đã chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang sản xuất chỉ trong chưa đầy một năm, nhanh hơn đáng kể so với các chương trình phát triển tàu chiến truyền thống.

Theo các quan chức Mỹ, Corsair được triển khai tới Trung Đông từ cuối tháng 3 sau khi xung đột với Iran bùng phát song vụ tấn công vào căn cứ hải quân Bandar Abbas của Iran vừa qua mới là lần đầu tham chiến. Việc Corsair được triển khai tại Bandar Abbas được xem là minh chứng rõ ràng nhất cho thấy các khoản đầu tư này đã chuyển hóa thành năng lực tác chiến thực tế.

Bà Cynthia Cook, chuyên gia về xuồng mặt nước không người lái tại Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS) có trụ sở tại Mỹ, nhận định: "Quân đội Mỹ lần đầu sử dụng xuồng mặt nước không người lái cảm tử trong chiến đấu là ví dụ cho thấy cách xung đột thúc đẩy quyết định đưa vũ khí mới vào biên chế".

Bước ngoặt của xung đột hải quân

Các xuồng mặt nước không người lái ngày càng được xem là nhân tố làm thay đổi xung đột hải quân hiện đại.

Khác với tàu chiến truyền thống có giá hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ USD, các xuồng mặt nước không người lái có chi phí chế tạo thấp hơn, có thể sản xuất với số lượng lớn và hoạt động trong môi trường nguy hiểm mà không đặt thủy thủ đoàn vào rủi ro. Điều này cho phép các chỉ huy chấp nhận mức độ rủi ro tác chiến cao hơn, đồng thời khiến hệ thống phòng thủ của đối phương trở nên phức tạp hơn.

Trong xung đột Nga-Ukraine, lần đầu tiên xuồng không người lái chứng minh vai trò nổi bật trên thực địa. Sau khi Nga sáp nhập Crimea năm 2014 và làm suy giảm đáng kể sức mạnh hải quân của Ukraine, Kiev không đủ nguồn lực để tái thiết một hạm đội truyền thống, buộc phải chuyển sang phát triển các xuồng không người lái giá rẻ nhằm thách thức quyền kiểm soát của Nga tại Biển Đen, bảo vệ tuyến hàng hải và tiến hành các cuộc tấn công bất đối xứng.

Theo Hội đồng Đại Tây Dương, các phương tiện này đã buộc Hạm đội Biển Đen của Nga phải thay đổi cách thức hoạt động và chuyển sang thế phòng thủ nhiều hơn.

Trong khi đó, Iran và lực lượng Houthi tại Yemen cũng đã nhiều lần sử dụng xuồng không người lái cảm tử để đe dọa hoạt động vận tải trên biển và hạn chế việc tiếp cận các tuyến hàng hải chiến lược.

Chỉ hơn một tháng trước, quân đội Mỹ cũng lần đầu tiên sử dụng một xuồng Corsair trong chiến dịch cứu hộ hai thành viên tổ lái trực thăng bị rơi ngoài khơi Oman. Phương tiện này do Lực lượng Đặc nhiệm 59 - đơn vị đầu tiên của Hải quân Mỹ chuyên trách các hệ thống không người lái, được thành lập năm 2021 - vận hành.

Theo các chuyên gia, sàn phẳng của Corsair có thể được sử dụng để đưa các phi công gặp nạn lên phương tiện cứu hộ, trong khi ít thu hút sự chú ý hơn so với các tàu hoặc máy bay cỡ lớn thường được sử dụng trong các nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn.

Việc Corsair lần đầu được đưa vào chiến đấu tại Bandar Abbas vì vậy có thể không chỉ là một bước tiến về mặt chiến thuật, mà còn báo hiệu sự thay đổi rộng hơn trong học thuyết hải quân của Mỹ. Theo đó, các hạm đội tương lai nhiều khả năng sẽ được tổ chức theo mô hình phân tán, trong đó các xuồng tự hành hoạt động song song với tàu chiến có người lái nhằm nâng cao hiệu quả tác chiến và giảm chi phí vận hành.

Xung đột Mỹ-Iran tái bùng phát: Hiểm họa vượt ngoài Trung Đông

Việc Mỹ và Iran tái bùng phát căng thẳng, cùng các chiến dịch quân sự kéo dài của Israel, không chỉ làm gia tăng nguy ...