 |
| Các cầu thủ Morocco chờ đợi loạt sút luân lưu trong trận đấu vòng 32 đội của World Cup 2026 giữa nước này với Hà Lan tại sân vận động Monterrey, Mexico, ngày 29/6. (Nguồn: Anadolu) |
Khi Morocco lần đầu tiên lọt vào bán kết World Cup 2022, thành tích ấy ngay lập tức vượt ra ngoài khuôn khổ của một giải đấu. Đây là lần đầu tiên một đội tuyển châu Phi và thế giới Arab góp mặt trong nhóm bốn đội mạnh nhất hành tinh. Nhưng điều khiến giới quan sát quốc tế đặc biệt chú ý không chỉ là kỳ tích trên sân cỏ, mà là những gì nó phản ánh về sự chuyển mình của quốc gia Bắc Phi này.
| More from WVR |
 Mùa World Cup vượt mọi kỳ vọng |
Theo TS. Cherkaoui Roudani, chuyên gia về ngoại giao, quan hệ quốc tế và quản trị khủng hoảng - từng được nhận giải thưởng "Nhà lãnh đạo mới nổi" của Viện Aspen - World Cup không tạo ra một Morocco mới. Giải đấu chỉ khiến thế giới nhìn rõ hơn một quá trình chuyển đổi đã diễn ra trong nhiều năm, thông qua đầu tư hạ tầng, mở rộng quan hệ đối ngoại, phát triển nguồn nhân lực và theo đuổi những mục tiêu chiến lược dài hạn.
World Cup 2022 và một Morocco khác
Trong nhiều tuần diễn ra World Cup, khoảng 5 tỷ khán giả trên khắp thế giới đã chứng kiến một hình ảnh Morocco khác với những gì họ từng biết. Nếu trước đây quốc gia này thường được nhắc đến như một điểm đến du lịch, một đối tác của châu Âu hay một nước Bắc Phi, thì nay Morocco hiện lên như một đội tuyển đủ sức cạnh tranh với những cường quốc bóng đá, đồng thời là một quốc gia tự tin khẳng định vị thế trên trường quốc tế.
Theo TS. Roudani, điều đó phản ánh một thực tế đang thay đổi trong quan hệ quốc tế. Bên cạnh sức mạnh quân sự, tiềm lực kinh tế và năng lực ngoại giao, khả năng tạo dựng hình ảnh, thu hút sự quan tâm và kết nối với công chúng toàn cầu ngày càng trở thành một nguồn lực quan trọng. Ít có sự kiện nào hội tụ truyền thông, doanh nghiệp, chính phủ và dư luận quốc tế như World Cup. Chỉ trong vài tuần, một quốc gia có thể đạt được mức độ hiện diện mà nhiều chiến dịch quảng bá hình ảnh kéo dài nhiều năm cũng khó sánh kịp.
Morocco đã tận dụng cơ hội đó theo cách đầy ấn tượng. Những chiến thắng trước Bỉ, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha đưa "Sư tử Atlas" trở thành hiện tượng của giải đấu. Tuy nhiên, điều đáng chú ý hơn là làn sóng cổ vũ dành cho đội tuyển đã vượt xa phạm vi biên giới quốc gia. Từ nhiều thành phố ở châu Phi, thế giới Arab đến châu Âu, người hâm mộ cùng xuống đường ăn mừng chiến thắng của Morocco. Điều đó phản ánh một đặc điểm hiếm có: Morocco đồng thời gắn kết với nhiều không gian địa chính trị, văn hóa và lịch sử khác nhau.
Sức lan tỏa ấy không chỉ đến từ kết quả thi đấu. Với nhiều quốc gia ở Nam bán cầu, Morocco trở thành minh chứng rằng một đất nước ngoài các trung tâm quyền lực truyền thống vẫn có thể vươn lên bằng bản lĩnh của chính mình mà không đánh mất bản sắc.
Đó cũng là lý do World Cup 2022 được xem như một cột mốc quan trọng trong hành trình vươn tầm của Morocco. Không phải vì giải đấu làm thay đổi vị thế của quốc gia này, mà bởi lần đầu tiên, hàng tỷ người trên thế giới có cơ hội nhìn thấy một Morocco hiện đại, tự tin và đang theo đuổi một chiến lược phát triển nhất quán.
Thành công không đến từ may mắn
Nếu World Cup 2022 đưa Morocco trở thành hiện tượng của bóng đá thế giới, thì những kết quả sau đó cho thấy đây không phải là một thành công nhất thời.
Trận hòa 1-1 trước Brazil tại World Cup 2026 hay việc Morocco vừa cầm hòa Hà Lan, giành một suất vào vòng 1/8 là một ví dụ. Trong nhiều thập niên, các đội tuyển châu Phi thường chỉ được nhắc đến sau những chiến thắng gây bất ngờ trước các "ông lớn". Nhưng với Morocco, những kết quả tích cực liên tiếp trong nhiều năm đã dần thay đổi cách nhìn ấy. Đội tuyển này không còn được xem là "ngựa ô", mà từng bước khẳng định vị thế của một đối thủ có thể cạnh tranh sòng phẳng với những nền bóng đá hàng đầu.
Theo TS. Roudani, điều đó cũng giống như cách vị thế của một quốc gia được định hình trên trường quốc tế. Sức ảnh hưởng không đến từ một thành công đơn lẻ, mà được xây dựng bằng sự ổn định và tính liên tục. Khi thành công không còn bị xem là ngoại lệ, nhận thức của thế giới cũng bắt đầu thay đổi.
Đằng sau những kết quả trên sân cỏ là một chiến lược đầu tư bài bản cho bóng đá. Học viện Bóng đá Mohammed VI được xem là hạt nhân của chiến lược đó. Với hệ thống đào tạo hiện đại, trung tâm y học thể thao và đội ngũ huấn luyện chất lượng cao, học viện đã góp phần đào tạo nhiều cầu thủ đang thi đấu tại các giải vô địch hàng đầu châu Âu. Mục tiêu của Morocco không chỉ là tạo nên một thế hệ tài năng, mà là xây dựng một nền bóng đá có khả năng duy trì sức cạnh tranh trong dài hạn.
Hiệu quả của chiến lược này còn được phản ánh ở cấp độ trẻ. Năm 2025, Morocco lần đầu tiên vô địch FIFA U-20 World Cup sau khi đánh bại Argentina trong trận chung kết. Thành tích ấy cho thấy những thành công gần đây không phải là kết quả của một chu kỳ ngắn, mà phản ánh chiều sâu của cả một hệ thống phát triển bóng đá.
Nhưng câu chuyện không dừng lại ở thể thao.
Thành công của đội tuyển cũng khiến nhiều nhà quan sát nhìn Morocco dưới một góc độ rộng hơn. Đằng sau những chiến thắng là một quốc gia đang đầu tư mạnh vào hạ tầng hiện đại, mở rộng quan hệ đối tác quốc tế và từng bước gia tăng vai trò tại châu Phi cũng như khu vực Địa Trung Hải. Bóng đá vì thế trở thành "tấm gương" phản chiếu những chuyển biến đã diễn ra trong nhiều lĩnh vực của đất nước.
 |
| Việc tổ chức Cúp bóng đá châu Phi (AFCON) góp phần củng cố uy tín của Morocco trong các tổ chức thể thao quốc tế, đồng thời khẳng định năng lực tổ chức những sự kiện có quy mô toàn cầu. (Nguồn: Cafonline) |
TS. Roudani nhận định, sức mạnh mềm của Morocco cũng được củng cố từ chính quá trình đó. Những thành tích trên sân cỏ, năng lực tổ chức các giải đấu lớn, hệ thống cơ sở vật chất hiện đại cùng sự hiện diện ngày càng nhiều của các cầu thủ Morocco tại các câu lạc bộ hàng đầu châu Âu đã góp phần nâng cao hình ảnh của quốc gia này. Trong bối cảnh hiện nay, khả năng tạo dựng niềm tin, thu hút sự quan tâm và truyền cảm hứng đôi khi mang lại giá trị không kém những yếu tố vốn được xem là nền tảng của sức mạnh quốc gia.
Tuy nhiên, bóng đá không thể tách rời khỏi chiến lược phát triển tổng thể. Những thành công của Morocco là kết quả của nhiều chính sách bổ trợ lẫn nhau, từ cải cách thể chế, phát triển kinh tế đến mở rộng hợp tác quốc tế. Việc nước này trở lại Liên minh châu Phi (AU) năm 2017, tăng cường hiện diện tại khu vực châu Phi hạ Sahara và triển khai hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược đều phản ánh cùng một định hướng phát triển.
Năng lực đăng cai các sự kiện thể thao lớn cũng là một phần của quá trình đó. Việc tổ chức Cúp bóng đá châu Phi (AFCON) không chỉ cho thấy hiệu quả của nhiều năm đầu tư vào sân vận động, giao thông và hạ tầng hỗ trợ, mà còn góp phần củng cố uy tín của Morocco trong các tổ chức thể thao quốc tế, đồng thời khẳng định năng lực tổ chức những sự kiện có quy mô toàn cầu.
Một "quốc gia kết nối" đang hình thành
Trong bối cảnh đó, việc Morocco cùng Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha được trao quyền đồng đăng cai World Cup 2030 mang ý nghĩa vượt xa khuôn khổ của một sự kiện thể thao. Theo TS. Roudani, quyết định này phản ánh niềm tin của cộng đồng quốc tế vào năng lực tổ chức, chất lượng hạ tầng và hệ thống thể chế mà Morocco đã kiên trì xây dựng trong nhiều năm.
Đối với Morocco, World Cup 2030 không chỉ là cơ hội quảng bá hình ảnh, mà còn là dịp khẳng định vai trò của một quốc gia nằm ở điểm giao thoa giữa châu Phi, châu Âu, Địa Trung Hải và Đại Tây Dương. Chính vị trí địa lý, chiều sâu lịch sử và bản sắc văn hóa đã tạo cho nước này khả năng kết nối nhiều không gian khu vực - một lợi thế ngày càng có giá trị trong bối cảnh thế giới phân cực và cạnh tranh địa chính trị gia tăng.
Đăng cai một trong những sự kiện được theo dõi nhiều nhất hành tinh cũng đồng nghĩa với việc Morocco phải chứng minh nhiều hơn những sân vận động hiện đại. Thành công của giải đấu sẽ phụ thuộc vào năng lực điều hành, sự ổn định chính trị, chất lượng hạ tầng và khả năng phối hợp giữa các thiết chế quốc gia. Theo nghĩa đó, World Cup 2030 sẽ là phép thử đối với uy tín và năng lực quản trị của Morocco trước cộng đồng quốc tế.
Xu hướng sử dụng thể thao như một công cụ nâng cao vị thế quốc gia không phải là điều mới. Trung Quốc với Thế vận hội Olympic, Qatar với World Cup 2022 hay Saudi Arabia thông qua chiến lược đầu tư mạnh vào thể thao đều cho thấy các quốc gia ngày càng coi những sự kiện lớn là cơ hội mở rộng ảnh hưởng và gia tăng hiện diện trên trường quốc tế.
Tuy nhiên, TS. Roudani cho rằng, Morocco có một lợi thế khác biệt. Nếu nhiều nước chủ yếu dựa vào nguồn lực tài chính để tạo dựng sức ảnh hưởng, Morocco lại sở hữu khả năng kết nối tự nhiên giữa nhiều khu vực địa lý, kinh tế và văn hóa. Từ góc độ đó, Morocco đang từng bước định hình hình ảnh của một "quốc gia kết nối".
Khác với cách hiểu truyền thống về một cường quốc tầm trung, sức ảnh hưởng của một "quốc gia kết nối" không chủ yếu đến từ quy mô kinh tế hay sức mạnh quân sự, mà từ khả năng tạo dựng các điểm giao thoa giữa các khu vực, thúc đẩy hợp tác và kết nối những không gian chính trị, kinh tế, văn hóa vốn khác biệt. Trong một thế giới ngày càng phân mảnh, năng lực kết nối ấy có thể trở thành một lợi thế chiến lược.
Nhìn từ góc độ này, bóng đá chỉ là một trong nhiều biểu hiện của quá trình chuyển mình đang diễn ra tại Morocco. Việc mở rộng hợp tác với châu Phi, thúc đẩy các sáng kiến hướng ra Đại Tây Dương, đầu tư vào hạ tầng hiện đại, phát triển mạng lưới giao thông và đăng cai các sự kiện quốc tế đều phản ánh cùng một chiến lược: từng bước đưa Morocco trở thành điểm kết nối giữa các khu vực.
Theo TS. Roudani, ý nghĩa địa chính trị của bóng đá không nằm ở những chiến thắng trên sân cỏ, mà ở khả năng làm nổi bật những chuyển biến vốn diễn ra âm thầm trong nhiều lĩnh vực khác. Thành công thể thao có thể trở thành "tấm gương" phản chiếu năng lực phát triển, vị thế ngoại giao và tầm nhìn chiến lược của một quốc gia.
Với Morocco cũng vậy. Bóng đá không phải là nguyên nhân tạo nên sự trỗi dậy của quốc gia này, mà là biểu hiện dễ nhận thấy nhất của một quá trình chuyển đổi đã được chuẩn bị từ nhiều năm trước. Nói cách khác, bóng đá không làm thay đổi vị thế của Morocco trên trường quốc tế mà khiến quá trình chuyển mình ấy không thể bị bỏ qua.
| Kết quả bóng đá Vòng 1/32 World Cup 2026: Hà Lan gục ngã phút bù giờ rồi thua luân lưu, Morocco 'hiên ngang' vào Vòng 16 đội Kết quả bóng đá cho thấy, đội tuyển Morocco tiếp tục viết nên câu chuyện cổ tích tại FIFA World Cup 2026 khi đánh bại ... |
| Nhận định, dự đoán trận đấu Nam Phi vs Canada: Ai sẽ giành vé vào vòng 16 đội? Nhận định trận đấu, dự đoán tỷ số Nam Phi vs Canada tại vòng bảng World Cup 2026 được diễn ra vào lúc 02h00 ngày ... |
| Ngoại hạng Anh nói không với luật mới của World Cup 2026 Ban tổ chức Ngoại hạng Anh quyết định không đưa luật nghỉ uống nước giữa hiệp vào giải đấu như World Cup. |
| Đội tuyển Đức lần đầu tiên thất bại ở lượt sút cân não tại World Cup Thất bại trước Uruguay ở vòng 1/16 là lần đầu tiên trong lịch sử đội tuyển Đức để thua trên loạt đấu súng ở sân ... |
| Nhận định, dự đoán trận đấu Pháp vs Thụy Điển: Cuộc chiến giữa bản lĩnh và thử thách Nhận định trận đấu, dự đoán tỷ số Pháp vs Thụy Điển tại vòng 32 World Cup 2026 được diễn ra vào lúc 04h00 ngày ... |
