Hiến kế dựng xây thành phố mang tên Bác

Các đề xuất của họ tập trung vào những đột phá thể chế, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo vùng, công nghệ bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và phát triển bền vững, hướng tới mục tiêu đưa TP. Hồ Chí Minh trở thành đô thị toàn cầu mang bản sắc Việt Nam.

Đại biểu tiêu biểu tham dự Hội nghị Người Việt Nam ở nước ngoài tại TP. Hồ Chí Minh vào tháng 2/2026. (Ảnh: Uyển Nhi)

Siêu đô thị hạnh phúc và mang bản sắc Việt Nam

Nhiều năm qua, TP. Hồ Chí Minh đã từng bước hoàn thiện các chính sách thu hút, kết nối và phát huy nguồn lực kiều bào, coi đây là một bộ phận quan trọng trong chiến lược phát triển hội nhập quốc tế.

Là một kiều bào luôn trăn trở với sự phát triển của quê hương, ông Danny Võ, nhà sáng lập Asia Wellness Brands, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài, đã đề xuất định hướng xây dựng TP. Hồ Chí Minh trở thành siêu đô thị lấy hạnh phúc, sức khỏe và chất lượng sống của người dân làm trung tâm.

Trọng tâm của giải pháp này là áp dụng khung chính sách với bốn trụ cột gồm: Kinh tế Sức khỏe (Wellness Economy), Hệ sinh thái Sức khỏe và Giáo dục (Ecosystem), Thành phố Đáng sống (Livability) và Kinh tế Bạc - Trường thọ (Longevity). Theo đó, Thành phố cần tích hợp các chỉ số hạnh phúc và sức khỏe vào quản trị đô thị, coi đây là tiêu chí song hành với các chỉ số tăng trưởng kinh tế truyền thống.

More from WVR
Ngày 2/7/1976: Mốc son chói lọi trong lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh

Doanh nhân Việt kiều Singapore cũng đề xuất xây dựng Chỉ số sức khỏe đô thị (CityWell Index) để đo lường hạnh phúc và chất lượng sống của người dân theo từng địa bàn, từng nhóm đối tượng; đồng thời thành lập Quỹ Vì sức khỏe tinh thần TP. Hồ Chí Minh theo mô hình hợp tác công - tư; đồng thời phát triển các trung tâm sức khỏe cộng đồng tại các phường, xã nhằm hỗ trợ chăm sóc sức khỏe thể chất, tinh thần và tăng cường kết nối xã hội.

Đối với hệ sinh thái phát triển, ông kiến nghị triển khai mô hình “Khỏe mạnh tại trường học - nơi làm việc - khu dân cư”, đẩy mạnh thu hút đầu tư vào các lĩnh vực y tế, giáo dục, du lịch sức khỏe và xây dựng thương hiệu quốc gia “Việt Nam - Điểm đến sức khỏe”.

Có chung góc nhìn về động lực phát triển TP. Hồ Chí Minh, TS. Nguyễn Thanh Liêm, thành viên Mạng lưới Đổi mới sáng tạo Việt Nam tại Hàn Quốc, Phó Chủ tịch Tổng Hội người Việt Nam tại Hàn Quốc, đề xuất giải pháp về một siêu đô thị toàn cầu mang bản sắc Việt Nam.

Theo ông, Thành phố đang đứng trước cơ hội lịch sử khi đồng thời hội tụ ba yếu tố: Mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2045, quá trình mở rộng địa giới hành chính và việc lần đầu tiên được trao những cơ chế phân cấp, phân quyền đặc thù thông qua Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt.

Trên cơ sở kinh nghiệm “tăng trưởng do địa phương dẫn dắt” của Hàn Quốc, ông đề xuất xây dựng bốn trục trọng tâm: Phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo vùng và phân cấp mạnh mẽ; hoàn thiện cơ chế thử nghiệm có kiểm soát gắn với bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm; phát triển tài chính đô thị và thu hút nhà đầu tư chiến lược tri thức; đồng thời thúc đẩy kinh tế xanh, tự chủ năng lượng và xây dựng đô thị đáng sống.

Thành phố Net Zero

Nhìn từ thực tiễn của một đô thị hơn 10 triệu dân, PGS.TS. Bùi Quốc Bảo (kiều bào Pháp) cho rằng để trở thành siêu đô thị bền vững trong kỷ nguyên mới, TP. Hồ Chí Minh cần bắt đầu từ việc giải quyết những vấn đề nền tảng, gần gũi nhất của đời sống đô thị thay vì chỉ tập trung vào các dự án công nghệ cao hay mục tiêu phát thải ròng bằng không (Net Zero).

Theo ông, phát triển bền vững phải được hiểu một cách toàn diện, dựa trên sự cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế, tiến bộ xã hội và bảo vệ môi trường. Một đô thị không thể được coi là bền vững nếu vẫn tồn tại tình trạng ô nhiễm, ùn tắc giao thông, quản trị đô thị kém hiệu quả hoặc chất lượng sống của người dân chưa được cải thiện tương xứng với tốc độ phát triển kinh tế.

Về mục tiêu Net Zero, PGS.TS. Bùi Quốc Bảo đề xuất thành phố phải triển khai đồng thời nhiều giải pháp như nâng cao hiệu quả quản trị đô thị thông qua chuyển đổi số, phát triển kinh tế tuần hoàn, hiện đại hóa quản lý chất thải, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuẩn bị cho quá trình chuyển đổi năng lượng dài hạn.

Ông cũng đưa ra một số ưu tiên cấp thiết cho TP. Hồ Chí Minh: Hiện đại hóa hệ thống thu gom, trung chuyển và xử lý rác thải, thay thế các điểm tập kết rác lộ thiên bằng mô hình khép kín, đẩy mạnh phân loại rác tại nguồn và tái chế theo hướng kinh tế tuần hoàn; ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số và AI trong quản trị đô thị, giám sát giao thông, bảo vệ môi trường và nâng cao ý thức công dân.

Theo PGS.TS. Bùi Quốc Bảo, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ là động lực tăng trưởng quan trọng của thành phố trong tương lai.

“TP. Hồ Chí Minh cần mạnh dạn trao cơ chế thử nghiệm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đặt hàng nghiên cứu từ các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp nhằm giải quyết các bài toán thực tiễn của đô thị. Chỉ khi vừa giải quyết tốt những vấn đề nhỏ nhất của đời sống hằng ngày, vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo và công nghệ xanh, Thành phố mới có thể trở thành một siêu đô thị bền vững, đáng sống và có sức cạnh tranh quốc tế trong thế kỷ XXI”, ông nhấn mạnh.

Kinh tế tư nhân là động lực cho phát triển

Với mong muốn khơi thông nguồn lực doanh nhân và trí thức kiều bào, Hiệp hội Doanh nhân và Đầu tư Việt Nam-Hàn Quốc (VKBIA) và Hội Chuyên gia, Trí thức Việt Nam-Hàn Quốc (VKEIA) đã đề xuất các giải pháp nhằm phát huy kinh tế tư nhân và đội ngũ doanh nhân-trí thức, hướng tới mục tiêu xây dựng TP. Hồ Chí Minh trở thành siêu đô thị đổi mới sáng tạo vào năm 2045.

Dẫn chứng từ Hàn Quốc, các chuyên gia nhấn mạnh khu vực kinh tế tư nhân có thể trở thành động lực tăng trưởng khi Nhà nước kiến tạo môi trường phát triển và đầu tư mạnh vào nghiên cứu và phát triển (R&D), hiện chiếm hơn 4,5% GDP. Sự vươn lên của các tập đoàn Samsung, Hyundai và LG là minh chứng tiêu biểu cho vai trò của doanh nghiệp tư nhân trong công nghiệp hóa và hội nhập toàn cầu.

Từ kinh nghiệm này, VKBIA và VKEIA đề xuất bốn nhóm giải pháp trọng tâm: Hoàn thiện thể chế, xây dựng Luật Đô thị đặc biệt và đẩy mạnh chuyển đổi số; phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, quỹ đầu tư mạo hiểm và thu hút nhân tài toàn cầu; phát huy vai trò kiều bào trong kết nối đầu tư, chuyển giao công nghệ và thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển.

Các chuyên gia khẳng định kinh tế tư nhân cùng đội ngũ doanh nhân-trí thức, đặc biệt trong không gian hợp tác Việt Nam-Hàn Quốc sẽ là động lực quan trọng giúp TP. Hồ Chí Minh bứt phá trong giai đoạn phát triển mới.

Đoàn kiều bào tham quan Bảo tàng Hồ Chí Minh nhân dịp kỷ niệm 80 năm Quốc khánh Việt Nam. (Nguồn: Văn phòng UBND TP. Hồ Chí Minh)

Có thể thấy, những hiến kế từ đội ngũ chuyên gia, trí thức kiều bào không chỉ thể hiện tình cảm, trách nhiệm đối với quê hương mà còn khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài trong chiến lược phát triển TP. Hồ Chí Minh.

Với nền tảng 50 năm xây dựng và phát triển, cùng sự đồng hành của cộng đồng kiều bào trên khắp năm châu, thành phố mang tên Bác có thêm động lực để hiện thực hóa khát vọng trở thành siêu đô thị hiện đại, sáng tạo, có sức cạnh tranh toàn cầu, đồng thời tiếp tục là đầu tàu phát triển của cả nước.