 |
| Mặt hàng chôm chôm và nhãn tươi của Việt Nam trên kệ hàng của siêu thị METRO tại Nga. (Nguồn: TTXVN) |
Theo các chuyên gia, chỉ dẫn địa lý là công cụ quan trọng để khẳng định nguồn gốc, danh tiếng và đặc thù của sản phẩm, qua đó củng cố niềm tin của người tiêu dùng và tạo cơ sở gia tăng giá trị thương mại.
Thực tế cho thấy, một số sản phẩm sau khi được bảo hộ chỉ dẫn địa lý đã có mức tăng giá trị đáng kể. Cụ thể, mật ong bạc hà Mèo Vạc tăng khoảng gấp đôi; cam Cao Phong, cam Vinh tăng hơn 50%; bưởi Phúc Trạch và nước mắm Phú Quốc tăng khoảng 30-50%.
| More from WVR |
 Đại sứ Hoàng Hữu Anh: Để sản phẩm Việt rộng đường vào thị trường Trung Đông |
Theo thống kê, cả nước hiện có khoảng 130 chỉ dẫn địa lý, tập trung chủ yếu ở các nhóm sản phẩm như trái cây, thủy sản và dược liệu. Đây là nền tảng quan trọng để tiếp tục khai thác giá trị đặc sản địa phương, nhất là những sản phẩm có nguồn gốc từ vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, nơi còn nhiều dư địa phát triển.
Tuy nhiên, bảo hộ chỉ dẫn địa lý mới chỉ là bước khởi đầu. Để biến lợi thế về nguồn gốc và danh tiếng thành giá trị thương mại, các địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân cần tiếp tục đầu tư cho chất lượng, tổ chức sản xuất, xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường.
Chỉ dẫn địa lý không phải là “đũa thần” giúp sản phẩm tự động có thương hiệu mạnh, mở rộng thị trường hay bán được với giá cao. Việc được bảo hộ mới tạo ra cơ sở pháp lý và lợi thế về nguồn gốc, trong khi giá trị thực tế chỉ được hình thành khi sản phẩm đáp ứng được yêu cầu của thị trường.
Việc bảo hộ và phát huy sở hữu trí tuệ đã trở thành công cụ quan trọng giúp nâng cao sức cạnh tranh cho nông sản, hàng hóa địa phương, đồng thời tạo động lực đổi mới sáng tạo trong sản xuất và kinh doanh.
Mặc dù đạt được những kết quả tích cực, các chuyên gia cho biết, một trong những hạn chế lớn hiện nay là năng lực tổ chức sản xuất và tiếp cận thị trường của các chủ thể, đặc biệt tại vùng miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Nhiều sản phẩm vẫn chủ yếu ở dạng tươi sống hoặc chế biến thô; quy mô sản xuất nhỏ, phương thức tổ chức chưa chuyên nghiệp, chất lượng và sản lượng chưa ổn định.
Trong khi đó, việc mở rộng sản xuất thiếu kiểm soát có thể làm loãng vùng sản xuất được bảo hộ, thậm chí dẫn đến tình trạng nguồn cung vượt quá nhu cầu thị trường.
Ngoài ra, chỉ dẫn địa lý chưa được gắn kết chặt chẽ với thương hiệu của doanh nghiệp, hợp tác xã. Bao bì, nhãn mác, câu chuyện sản phẩm và các yếu tố nhận diện chưa được đầu tư tương xứng, khiến người tiêu dùng khó nhận biết và ghi nhớ giá trị khác biệt của sản phẩm.
Để khắc phục những điểm nghẽn này, các chủ thể cần xác định rõ thị trường và nhóm khách hàng mục tiêu, từ đó tổ chức sản xuất phù hợp với nhu cầu thực tế. Cùng với việc duy trì chất lượng và sản lượng ổn định, doanh nghiệp cần chú trọng đầu tư cho bao bì, nhận diện thương hiệu, truy xuất nguồn gốc, xây dựng câu chuyện sản phẩm và duy trì hoạt động xúc tiến thương mại lâu dài. Việc nâng cao năng lực tiếp cận kênh phân phối hiện đại, thương mại điện tử, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo cũng được xem là yêu cầu quan trọng trong quá trình đưa sản phẩm địa phương ra thị trường.
| More from WVR |
 Để đối ngoại địa phương thực sự chuyển từ ‘thiết lập quan hệ’ sang ‘tạo ra kết quả hợp tác thực chất’ |
Ông Đào Đức Huấn, Trưởng phòng Quản lý OCOP và Du lịch nông thôn, Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, chỉ dẫn địa lý là công cụ sở hữu trí tuệ giúp xác lập quyền bảo hộ, định vị danh tiếng sản phẩm và trở thành tài sản chung của cộng đồng.
Theo ông Đào Đức Huấn, để chỉ dẫn địa lý thực sự trở thành tài sản có giá trị, các địa phương cần xây dựng phương thức quản lý và khai thác phù hợp với đặc điểm từng sản phẩm, từng vùng sản xuất và từng thị trường. Phát triển chỉ dẫn địa lý cần được lồng ghép với chương trình OCOP và các chương trình mục tiêu quốc gia, tạo sự hỗ trợ xuyên suốt từ vùng nguyên liệu, tiêu chuẩn, chất lượng, bao bì, nhãn mác, truy xuất nguồn gốc đến xúc tiến và tiếp cận thị trường. Ngành chức năng cần tiếp tục hỗ trợ đưa các sản phẩm có chỉ dẫn địa lý đáp ứng yêu cầu về chất lượng, sản lượng, truy xuất nguồn gốc và năng lực sản xuất vào các chương trình xúc tiến thương mại trong nước và quốc tế.
Chỉ dẫn địa lý và nhãn hiệu tập thể là những thương hiệu cộng đồng khẳng định nguồn gốc, giá trị của nông sản địa phương. Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) tập trung phát triển các sản phẩm đặc trưng vùng miền, có giá trị văn hóa và kinh tế cao. Khi hai yếu tố này kết hợp, sự cộng hưởng sẽ giúp nông sản Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, gia tăng giá trị và phát triển bền vững.
| Trang mới của thương mại nông sản Việt: Khi sản phẩm tiếp cận người dùng chỉ qua một chiếc điện thoại Thương mại nông sản Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mới: Lên sàn thương mại điện tử, bán qua livestream và tiếp cận ... |
| Hải quan ưu tiên thông quan cả ngoài giờ cho các mặt hàng nông sản xuất khẩu Triển khai chỉ đạo của Chính phủ, Cục Hải quan yêu cầu toàn ngành ưu tiên thông quan nông sản xuất khẩu trong ngày, tăng ... |
| Thắt chặt hợp tác giữa ngành Ngoại giao với ngành Nông nghiệp và Môi trường Đây là khẳng định của Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng tại Phiên toàn thể về Ngoại giao phục vụ phát ... |
| Quảng bá hàng nông sản, thực phẩm Việt Nam tại Hội chợ Quảng Châu (Trung Quốc) lần thứ 34 Ngày 21/8, Hội chợ Quảng Châu lần thứ 34 và Triển lãm Phát minh Quốc tế lần thứ 12 khai mạc tại Trung tâm Hội ... |
| Nông sản Việt Nam dần khẳng định uy tín và chỗ đứng tại thị trường Nga Các mặt hàng nông sản và trái cây nhiệt đới của Việt Nam đang tiếp tục mở rộng kênh phân phối tại thị trường Liên ... |
