Sáng 16/10, Hội Mỹ thuật TP. Hồ Chí Minh phối hợp với họa sĩ, Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới Đặng Ái Việt, khai mạc Triển lãm ký họa và tranh chân dung Mẹ Việt Nam anh hùng với chủ đề “Hành trình tìm Mẹ” tại Không gian nghệ thuật đương đại, cơ sở II của Hội ở số 1 Einstein, phường Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh.
 |
| Nguyên Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết tham quan triển lãm. (Nguồn: Minh Hiếu HTV) |
Tham dự Triển lãm có nguyên Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Thanh Loan cùng đông đảo văn nghệ sĩ và khách mời. Diễn ra từ ngày 16 đến hết ngày 26/10, Triển lãm giới thiệu 153 tác phẩm, gồm 100 bức ký họa chân dung Mẹ Việt Nam Anh hùng bằng màu nước được sáng tác từ năm 2024, 5 bức tranh sơn dầu và 48 bản in sao từ bộ sưu tập chân dung mà họa sĩ đã trao tặng Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam vào năm 2024.
Mỗi tác phẩm ghi lại một gương mặt, một cuộc đời gắn với những hy sinh, mất mát của người phụ nữ trong chiến tranh. Qua đó, công chúng có dịp nhìn lại lịch sử thông qua những câu chuyện và ký ức của các nhân chứng.
Hành trình tìm Mẹ
Triển lãm “Hành trình tìm Mẹ” là hoạt động thuộc công trình mỹ thuật “Hành trình nét thời gian” của họa sĩ Đặng Ái Việt, gồm 3 đề tài: “Chân dung Mẹ Việt Nam anh hùng”, “Chân dung đồng đội” và “Chung chiến hào”. Đề tài thứ nhất lưu giữ hình ảnh những người mẹ đã tiễn người thân ra trận, hai đề tài còn lại hướng đến những người đồng đội và nhân chứng từng đi qua chiến tranh.
Chia sẻ tại lễ khai mạc, họa sĩ Đặng Ái Việt cho biết bà bắt đầu hành trình ký họa chân dung các Mẹ Việt Nam Anh hùng từ ngày 19/2/2010, sau 3 năm chịu tang chồng là cố nghệ sĩ Phạm Khắc.
 |
| Họa sĩ Đặng Ái Việt phát biểu tại Triển lãm “Hành trình tìm Mẹ”. (Nguồn: BTC) |
Một mình trên chiếc xe Chaly cũ, bà mang theo dụng cụ vẽ và tiền lương hưu, rong ruổi qua các tỉnh, thành để tìm gặp và ký họa chân dung các mẹ. Trong 16 năm, bà đã đi hơn 200.000 km, vượt qua hàng trăm đèo dốc và cầu phà để đến với những người mẹ ở nhiều vùng miền.
Đến nay, họa sĩ đã vẽ hơn 3.600 chân dung Mẹ Việt Nam Anh hùng và hơn 310 chân dung Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Năm 2010, 2011 và 2013, Trung tâm Sách kỷ lục Việt Nam và Trung tâm Sách kỷ lục châu Á đã xác nhận bà là người phụ nữ đầu tiên sử dụng xe máy đi khắp 63 tỉnh thành để ký họa chân dung các Mẹ Việt Nam anh hùng.
Với họa sĩ Đặng Ái Việt, hành trình ấy gắn liền với tâm nguyện tri ân những người đã khuất và các nhân chứng lịch sử. “Tôi một mình chạy chiếc xe Chaly cũ, mang theo đồ nghề vẽ và tiền lương hưu để thực hiện tâm nguyện ‘trả nợ đời - nợ nghiệp - nợ cố nhân’”, bà chia sẻ.
Trên từng chặng đường, những cuộc gặp gỡ với các mẹ và gia đình trở thành những kỷ niệm sâu sắc đối với người họa sĩ. Bà kể có những người mẹ tuổi cao, trí nhớ không còn minh mẫn, đôi khi nhầm bà là con của họ. Có những lúc, chỉ một bữa cơm cùng mẹ hay một lần nắm bàn tay đã dần cạn hơi ấm cũng khiến bà cảm thấy hạnh phúc.
Nhiều gia đình vẫn giữ liên lạc, xem bà như một thành viên thân thiết. Những tình cảm ấy tiếp thêm động lực để họa sĩ tiếp tục hành trình, dù tuổi tác ngày càng cao và việc đi lại không còn dễ dàng.
Mỗi bức chân dung là một lời tri ân
 |
| Các tác phẩm ký họa và tranh chân dung Mẹ Việt Nam Anh hùng. (Nguồn: BTC) |
Với 153 tác phẩm, Triển lãm đưa công chúng đến gần hơn với những câu chuyện lịch sử qua chân dung và ký ức một thời khói lửa.
Những bức ký họa giới thiệu tại Triển lãm được họa sĩ Đặng Ái Việt thực hiện sau sự kiện “Tâm họa tri ân”, nhân kỷ niệm 77 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ năm 2024. Các tác phẩm khắc họa chân dung những Mẹ Việt Nam anh hùng từ Thanh Hóa trở vào các tỉnh, thành phía Nam.
Từng nét vẽ ghi lại những dấu vết thời gian trên gương mặt các mẹ, từ ánh mắt, nụ cười đến những nếp nhăn in hằn theo năm tháng. Mỗi gương mặt gợi nhắc một câu chuyện về sự hy sinh, lòng can trường và tình yêu thương; về những người mẹ tiễn chồng, tiễn con ra chiến trường rồi lặng lẽ sống cùng nỗi đau mất mát.
Với họa sĩ Đặng Ái Việt, việc vẽ chân dung các Mẹ Việt Nam anh hùng là “mệnh lệnh từ trái tim”, đồng thời cũng là cách bà thực hiện lý tưởng sống và cống hiến cho Tổ quốc.
Mỗi lần gặp các mẹ, bà như được sống lại những ký ức chiến tranh. “Khi tôi vẽ hơn 3.000 Mẹ Việt Nam Anh hùng, tôi đã hòa vào ký ức những huyền thoại của cuộc chiến tranh thần thánh mà dân tộc Việt Nam ta kiên cường bất khuất vượt qua mưa bom bão đạn”, bà chia sẻ.
 |
| Một số chân dung các Mẹ Việt Nam Anh hùng do họa sĩ Đặng Ái Việt vẽ. (Nguồn: BTC) |
Theo TS. Đoàn Minh Ngọc, Ủy viên Ban Thường vụ Hội Mỹ thuật TP. Hồ Chí Minh, Trưởng khoa Lý luận và Sư phạm Mỹ thuật, Trường Đại học Mỹ thuật TP. Hồ Chí Minh, hành trình sáng tác của nữ họa sĩ, đòi hỏi sự bền bỉ, tâm huyết và nỗ lực lớn lao. Những bức chân dung cũng góp phần nhắc nhở thế hệ trẻ về truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, lòng biết ơn đối với những người đã hy sinh vì đất nước.
Theo ông, Triển lãm diễn ra trong dịp TP. Hồ Chí Minh và cả nước tổ chức nhiều hoạt động tri ân, tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, qua đó góp phần nhắc nhớ giá trị của hòa bình và sự hy sinh của các thế hệ đi trước.
Họa sĩ Đặng Ái Việt sinh năm 1948 tại Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang (nay là tỉnh Đồng Tháp). Năm 15 tuổi, bà xung phong ra chiến trận; năm 1969, bà đứng vào hàng ngũ Đảng Cộng sản Việt Nam. Sau ngày đất nước thống nhất, dù trở thành giảng viên tại Trường Đại học Mỹ thuật TP. Hồ Chí Minh, bà vẫn ấp ủ mong muốn tri ân các Mẹ Việt Nam Anh hùng bằng hội họa. Ngày 19/2/2010, ở tuổi 62, bà bắt đầu “Hành trình nét thời gian”, một mình đi xe Chaly đến nhiều vùng miền để ký họa chân dung các mẹ. Sau 16 năm, với 7 lần ra Bắc, 5 lần đổi phương tiện xe máy và hành trình hơn 200.000 km, bà đã vẽ hơn 3.600 chân dung Mẹ Việt Nam Anh hùng và hơn 310 chân dung Anh hùng Lực lượng vũ trang. Năm 2021, bà được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới. |
 |
| NTK áo dài Sỹ Hoàng chúc mừng họa sĩ Đặng Ái Viêt tại Triển lãm. (Nguồn: BTC) |
 |
| Ông Dương Duy Lâm Viên - Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký TW Hội Kỷ lục gia Việt Nam tham dự, chúc mừng và chính thức trao Thẻ Kỷ lục gia - GAB đến Họa sĩ, Kỷ lục gia Đặng Ái Việt. (Nguồn: Ban tổ chức) |
| Triển lãm ‘Màu Nắng’ trở lại cùng 6 dấu ấn độc bản Chiều 10/5, Triển lãm tranh “Màu Nắng” của nhóm 6 nghệ sĩ đã chính thức khai mạc, mang đến cho công chúng những sáng tác ... |
| Khi nước, voan, giấy và ánh sáng trở thành một phần của ngôn ngữ sáng tạo Tại Triển lãm “Layers of Belonging - Những lớp thân quen”, người nghệ sĩ không chỉ “vẽ lên” chất liệu mà bắt đầu đối thoại ... |
| Sắc màu trên giấy Dó, kết nối hai phương trời Từ những sắc màu trên giấy Dó truyền thống, họa sĩ Ngô Đức Hoàng mang vẻ đẹp thiên nhiên, con người và văn hóa Việt ... |
| Gần 300 tác phẩm của họa sĩ Ngô Xuân Bính tham gia triển lãm 'Thông Ngỏ' Chiều 19/9, tại Hà Nội đã diễn ra triển lãm “Thông Ngỏ” giới thiệu các tác phẩm được lựa chọn từ bộ sưu tập hội ... |
| Những người mẹ trong lòng Tổ quốc Chiến tranh đã lùi xa, nhưng có những nỗi nhớ không bao giờ thành chuyện cũ. Đất nước có thêm bao mùa bình yên, mẹ ... |
