Hương vị Tết muôn sắc của các dân tộc Việt Nam

Tết Nguyên đán từ lâu là dịp lễ thiêng liêng trong đời sống tinh thần người Việt. Tuy nhiên, ở các bản làng vùng cao, Tây Nguyên hay Nam Bộ, mâm cỗ đầu năm không chỉ có bánh chưng, bánh tét như văn hóa người Kinh, mà còn mang những hương vị riêng, phản ánh lịch sử, tín ngưỡng và điều kiện tự nhiên của từng cộng đồng dân tộc.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Hương Tết vùng cao Tây Bắc

Với người Thái, Mông ở miền núi phía Bắc, thịt gác bếp là món ăn không thể thiếu. Thịt trâu, bò hoặc lợn được tẩm muối, mắc khén, hạt dổi rồi treo trên gác bếp nhiều tháng. Khói củi làm thịt sẫm màu, săn chắc và thơm đặc trưng. Ngày Tết, thịt được hơ lại trên than, thái mỏng đãi khách, mang vị cay nồng, đậm đà, gợi ký ức về những mùa Đông quây quần bên bếp lửa và tập quán dự trữ thực phẩm của cư dân miền núi.

Cũng trong tiết trời giá lạnh ở Hà Giang, Lào Cai, người Mông có món thịt treo đông tự nhiên. Thịt được treo ngoài hiên khi nhiệt độ xuống gần 0 độ C, lớp mỡ đông cứng tạo thành “áo giáp” bảo quản tự nhiên. Khi chế biến, thịt giữ vị ngọt thanh riêng biệt. Bên cạnh đó là bánh dày làm từ nếp nương giã nhuyễn, tượng trưng cho Mặt Trăng và Mặt Trời, được dâng cúng tổ tiên cầu mùa màng thuận lợi. Tiếng chày giã bánh vang vọng núi rừng trở thành âm thanh đặc trưng của Tết vùng cao.

Thịt gác bếp đặc trưng vùng cao Tây Bắc.
Thịt gác bếp đặc trưng vùng cao Tây Bắc. (Nguồn: TTXVN)

Vị ngọt lành của người Tày, Nùng, Cao Lan

Trong mâm cỗ Tết của người Tày, Nùng, Cao Lan, bánh khảo là món bánh tiêu biểu. Gạo nếp được phơi sương, rang vàng, xay mịn rồi trộn đường, lạc, vừng, ép khuôn. Bánh tan nhanh trong miệng, vị ngọt thanh, nhẹ nhàng. Ngoài ra còn có bánh phở khô làm từ bánh phở tươi phơi cứng, khi dùng chỉ cần nhúng nước cho mềm. Món ăn giản dị nhưng gửi gắm ước mong năm mới đủ đầy, ấm no.

Món ăn bánh Khảo truyền thống của người Tày, Nùng, Cao Lan.
Món ăn bánh Khảo truyền thống của người Tày, Nùng, Cao Lan. (Nguồn: TTXVN)

Lễ Ramưwan của người Chăm

Với người Chăm theo đạo Bà Ni ở Ninh Thuận, năm mới gắn với lễ Ramưwan. Do tuân thủ giáo luật Hồi giáo, họ không dùng thịt lợn, mâm lễ chủ yếu có cà ri dê, cà ri gà nấu với nước cốt dừa, nghệ và thảo mộc; cơm nị vàng óng; bánh sakaya ngọt mềm. Ẩm thực Chăm đề cao sự thanh tịnh, cân bằng giữa vật chất và tinh thần, thể hiện rõ bản sắc văn hóa vùng đất nắng gió.

Người Chăm và Tết Ramưwan .
Người Chăm và Tết Ramưwan. (Nguồn: TTXVN)

Hương rừng Tây Nguyên

Với người Ê Đê, Ba Na, Gia Rai, lễ Mừng lúa mới quan trọng hơn Tết Nguyên đán, song dịp đầu năm vẫn có mâm cỗ đặc trưng. Nổi bật là canh thụt nấu trong ống lồ ô với thịt gà, lá môn, măng rừng; khi mở ống, hương tre cháy quyện mùi măng tạo nên dấu ấn khó quên. Trung tâm mâm cỗ là chum rượu cần – biểu tượng của đoàn kết cộng đồng trong những ngôi nhà dài. Các món thịt nướng ống, cá suối hấp lá, xôi rẫy thể hiện sự gắn bó mật thiết giữa con người và núi rừng.

Tết mừng lúa mới - rượu cần, canh thụt và những món ăn “sống cùng rừng”.
Tết mừng lúa mới - rượu cần, canh thụt và những món ăn “sống cùng rừng”. (Nguồn: TTXVN)

Tết Chol Chnam Thmay của người Khmer

Tết Chol Chnam Thmay của người Khmer Nam Bộ diễn ra vào tháng 4 Dương lịch. Mâm cỗ nổi bật với bún nước lèo nấu từ mắm pro-hok, ăn cùng rau rừng, hoa chuối; bên cạnh là bột lọc xào chua ngọt, tung lò mò (xúc xích bò), cơm ống tre và các loại bánh gói lá chuối. Sự hòa quyện giữa vị chua, cay, béo tạo nên bản sắc riêng, phản ánh giao thoa văn hóa khu vực.

Tết của người Khmer- chua ngọt hài hòa trong bữa ăn Chol Chnam Thmay.
Tết của người Khmer- chua ngọt hài hòa trong bữa ăn Chol Chnam Thmay. (Nguồn: TTXVN)

Giá trị ẩn sau những món ăn “độc lạ”

Dù khác biệt về nguyên liệu và cách chế biến, các món Tết của đồng bào dân tộc thiểu số đều thể hiện sự thích nghi với môi trường. Thịt gác bếp phù hợp khí hậu lạnh vùng cao; món nấu ống tre tận dụng nguyên liệu rừng; kỹ thuật lên men ở Nam Bộ thích ứng với thời tiết nóng ẩm. Mỗi món ăn là kết tinh kinh nghiệm sống và trí tuệ bản địa.

Không chỉ là thực phẩm, nhiều món còn mang ý nghĩa tâm linh. Bánh dày tượng trưng cho trời đất; rượu cần gắn với nghi lễ cộng đồng; cà ri trong lễ Ramưwan là phần quan trọng của nghi thức tôn giáo. Qua đó, ẩm thực trở thành sợi dây kết nối con người với tổ tiên và thần linh.

Trong bối cảnh hiện đại hóa, những giá trị truyền thống này đứng trước nguy cơ mai một. Việc gìn giữ và phát huy các món ăn Tết đặc trưng không chỉ bảo tồn bản sắc văn hóa mà còn góp phần phát triển du lịch, quảng bá hình ảnh Việt Nam đa dân tộc, đa hương vị.

Mỗi món ăn ngày Tết của đồng bào thiểu số vì thế không chỉ là hương vị đầu năm, mà còn là ký ức, niềm tin và bản sắc được trao truyền qua nhiều thế hệ, góp phần làm nên bức tranh phong phú của văn hóa Việt Nam.

Uống matcha chiều muộn ảnh hưởng đến giấc ngủ sâu về đêm và cách phục hồi

Matcha có thể dịu nhẹ hơn cà phê, nhưng khi uống muộn vẫn làm giảm hiệu quả giấc ngủ, khó thư giãn và có thể ...

Người Đức có xu hướng kết hôn muộn so với các năm trước

Dẫn số liệu do Cơ quan Thống kê Liên bang Đức (Destatis) công bố ngày 5/2 cho biết, tỷ lệ người kết hôn trong dân ...

Xuân Quê hương 2026: Gắn kết cộng đồng người Việt tại Mỹ hướng về Tổ quốc

Tối 5/2 (giờ địa phương), Đại sứ quán Việt Nam tại Mỹ đã long trọng tổ chức Chương trình Xuân Quê hương – Tết Bính ...

Đại sứ quán Việt Nam tại Áo tổ chức Xuân Quê hương: Hướng về nguồn cội, gắn kết tự hào, đồng hành khát vọng

Tối ngày 7/2, tại thủ đô Vienna, Đại sứ quán Việt Nam tại Áo đã long trọng tổ chức chương trình Xuân Quê hương năm ...

(theo TTXVN)

Đọc thêm

Biến len thành vật liệu hỗ trợ tái tạo xương

Biến len thành vật liệu hỗ trợ tái tạo xương

Keratin chiết xuất từ len cho thấy khả năng hỗ trợ tái tạo mô xương ổn định trong cơ thể sống, mở ra hướng thay thế tiềm năng cho collagen.
Người bạn lớn của nền điện ảnh và nhân dân Việt Nam

Người bạn lớn của nền điện ảnh và nhân dân Việt Nam

Những di sản mà vị đạo diễn tài hoa người Azerbaijan Ajdar Ibrahimov để lại vẫn như một thước phim màu sống động, lưu giữ trọn vẹn nghĩa tình giữa ...
Nga triển khai cuộc tập trận hạt nhân lớn nhất trong nhiều năm, chuyển giao 'vũ khí nóng' cho Belarus

Nga triển khai cuộc tập trận hạt nhân lớn nhất trong nhiều năm, chuyển giao 'vũ khí nóng' cho Belarus

Nga đã chuyển các đầu đạn hạt nhân tới khu vực triển khai của một lữ đoàn tên lửa tại Belarus.
Modern Diplomacy: 'Chiến tranh Lạnh AI' Mỹ-Trung tái định hình quyền lực trên toàn cầu

Modern Diplomacy: 'Chiến tranh Lạnh AI' Mỹ-Trung tái định hình quyền lực trên toàn cầu

Đối đầu địa chính trị thế kỷ 21 không còn xoay quanh dầu mỏ, vũ khí hạt nhân hay sức mạnh hải quân, mà đang diễn ra ở mặt trận ...
Mỹ - Iran: Khoảng trống nào cho đàm phán?

Mỹ - Iran: Khoảng trống nào cho đàm phán?

Xung đột Iran với Mỹ - Israel nhiều khả năng sẽ tiếp tục kéo dài dưới trạng thái đối đầu căng thẳng nhưng được kiểm soát.
Việt Nam - Croatia: Khơi thông dư địa hợp tác mới

Việt Nam - Croatia: Khơi thông dư địa hợp tác mới

Bộ trưởng Ngoại giao và các vấn đề châu Âu Croatia Gordan Grlić Radman thăm chính thức Việt Nam từ ngày 17-19/5.
Việt Nam qua lăng kính các nhà sáng tạo nội dung quốc tế

Việt Nam qua lăng kính các nhà sáng tạo nội dung quốc tế

Những nhà sáng tạo nội dung quốc tế đang trở thành những ‘nhịp cầu số’, đưa hình ảnh một Việt Nam thực tế và đa sắc chạm đến trái tim khán giả toàn cầu.
Khu di tích Kim Liên đổi mới trải nghiệm bằng công nghệ số

Khu di tích Kim Liên đổi mới trải nghiệm bằng công nghệ số

Việc đẩy mạnh số hóa, hệ thống thuyết minh tự động và không gian thực tế ảo đã mở ra phương thức tiếp cận mới, giúp lan tỏa giá trị văn hóa, lịch sử của ...
‘Bản giao hưởng Hồ trên núi - Trà trong mây’: ‘Đại tiệc’ nghệ thuật mãn nhãn thắp sáng mùa du lịch Thái Nguyên 2026

‘Bản giao hưởng Hồ trên núi - Trà trong mây’: ‘Đại tiệc’ nghệ thuật mãn nhãn thắp sáng mùa du lịch Thái Nguyên 2026

Chương trình khai mạc Mùa du lịch Thái Nguyên năm 2026 diễn ra tối 15/5 với chủ đề “Bản giao hưởng: Hồ trên núi - Trà trong mây” đã mang đến cho khán giả một ...
Khám phá 2 địa điểm du lịch ấn tượng tại Thái Nguyên mùa Hè này

Khám phá 2 địa điểm du lịch ấn tượng tại Thái Nguyên mùa Hè này

Hãy cùng bỏ túi ngay hai địa điểm du lịch Thái Nguyên có cảnh sắc thiên nhiên kỳ thú, giúp du khách tận hưởng trọn vẹn vẻ đẹp của vùng đất này.
Vùng chè Tân Cương (Thái Nguyên): Gắn sản xuất nông nghiệp với phát triển du lịch cộng đồng

Vùng chè Tân Cương (Thái Nguyên): Gắn sản xuất nông nghiệp với phát triển du lịch cộng đồng

Người dân xã Tân Cương,TP. Thái Nguyên kết hợp sản xuất với làm du lịch cộng đồng để quảng bá thương hiệu, tạo điều kiện cho du khách trải nghiệm thực tế.
Giao hưởng, nhạc kịch, drone light cùng dàn sao thắp sáng đêm khai mạc Mùa du lịch Thái Nguyên 2026

Giao hưởng, nhạc kịch, drone light cùng dàn sao thắp sáng đêm khai mạc Mùa du lịch Thái Nguyên 2026

Lễ khai mạc Mùa du lịch Thái Nguyên năm 2026 với chủ đề ‘Bản giao hưởng Hồ trên núi - Trà trong mây’ hứa hẹn là đêm nghệ thuật đặc biệt
Viện Pháp đưa vở múa đương đại nổi tiếng thế giới đến Việt Nam

Viện Pháp đưa vở múa đương đại nổi tiếng thế giới đến Việt Nam

Chuyến lưu diễn tại Việt Nam của vở múa đương đại nổi tiếng “Duyên ngày nợ đêm” do biên đạo người Pháp gốc Algeria Hervé Koubi dàn dựng.
Doraemon trở lại với chuyến phiêu lưu dưới đáy biển kỳ thú

Doraemon trở lại với chuyến phiêu lưu dưới đáy biển kỳ thú

Ấn phẩm “Tiểu thuyết Doraemon: Nobita và lâu đài dưới đáy biển” được phát hành đồng thời với phim điện ảnh cùng tên từ ngày 22/5.
Một nhịp cầu ngoại giao văn hóa bền bỉ

Một nhịp cầu ngoại giao văn hóa bền bỉ

Những khoảnh khắc ấy, tưởng lặng lẽ và giản dị lại chính là tinh thần đẹp nhất của Những ngày văn học châu Âu 2026 đang diễn ra tại Việt Nam.
Phở Việt lên đường tới châu Âu bằng hành trình ngoại giao văn hóa

Phở Việt lên đường tới châu Âu bằng hành trình ngoại giao văn hóa

Chương trình “Phở Cultural Roadshow Europe 2026” sẽ đưa tinh hoa ẩm thực Việt Nam tới nhiều quốc gia châu Âu như Ba Lan, Slovakia, Áo, Hungary, Czech và Đức.
Một căn bếp Việt trở thành đại sứ văn hóa giữa lòng Hà Nội

Một căn bếp Việt trở thành đại sứ văn hóa giữa lòng Hà Nội

Tại Việt Nam, các lớp học nấu ăn dành cho du khách quốc tế đang góp phần tạo nên nhịp cầu văn hóa sinh động.
Khi áo dài Việt được gọi tên trên bản đồ thế giới

Khi áo dài Việt được gọi tên trên bản đồ thế giới

Cuốn sách ‘Công thức áo dài ly vuông’ của NTK Đỗ Trịnh Hoài Nam vừa chính thức ra mắt và vinh dự xác lập Kỷ lục toàn cầu.
Phiên bản di động