Những người ngáy khi ngủ luôn là đề tài của mọi trò đùa. Trong biếm họa, người ta vẽ tiếng “gầm” của mũi có thể làm tốc mái nhà. Trong các trường quay phim sitcom, mắt các bà vợ lảo đảo, tròng trành trước những người bạn đời đang “kéo gỗ”. Nhưng thực tế, hoàn toàn không có gì đáng cười. Bệnh ngủ ngáy thường gây khó chịu cho người ngủ cùng, đôi khi còn có tác động tiêu cực tới cuộc sống vợ chồng. Tuy nhiên, người chịu tổn hại nặng nề nhất vẫn là chủ nhân của tiếng ngáy.
Theo các chuyên gia y tế, triệu chứng ngủ ngáy là do sự bế tắc đường hô hấp trên vì nhiều nguyên nhân như do mắc bệnh dị ứng, amiđan quá to, viêm xoang, phong mũi... hoặc do những dị dạng bẩm sinh như cổ họng hẹp, cuống lưỡi to, cuống họng dài... Ngoài ra, ngáy ngủ còn do uống rượu say ngủ mê mệt, cơ thể quá béo khiến mỡ bám dày cổ họng và hút thuốc lá nhiều khiến khói ám làm cổ họng hẹp đi...
Nghe nhẹ nhàng thế, nhưng thực sự “tiếng ồn” ban đêm còn kinh khủng hơn căng thẳng trong quan hệ vợ chồng. Đối với Maggie Moss-Tucker, phương cách điều trị thành công bệnh ngủ ngáy đến gần như tình cờ. Một buổi sáng mùa Thu năm 2005, Maggie trông thấy tấm bảng trước phòng tập thể dục thẩm mỹ đăng tin tìm người ngủ ngáy làm tình nguyện viên cho một nghiên cứu của Bệnh viên Brigham & Women ở Boston (Mỹ). Maggie năm nay 56 tuổi, bắt đầu suy nghĩ. Bà ngủ ngáy như vậy đã gần một thập kỷ, cũng đã thử hết cách, nhưng vô vọng. Chỉ đến khi bà tham gia vào cuộc nghiên cứu và ngủ đêm tại phòng thí nghiệm giấc ngủ ở ngoại ô Boston, bà mới thấy tia hy vọng.
Sau khi quan sát lại các tư thế ngủ và mức độ sử dụng ôxy của Maggie, các nhà nghiên cứu đã kết luận căn bệnh ngủ ngáy của bà thực tế đã cho chỉ số rất xấu. Bà đã mắc chứng ngừng thở trong khi ngủ, tình trạng mà trong đó các bệnh nhân liên tục ngừng thở trong khi ngủ và có thể tỉnh giấc tới 100 lần một đêm. Chính phát hiện này đã dẫn dắt các bác sĩ phải đánh giá lại tình trạng nguy hiểm của căn bệnh ngủ ngáy mà trước đây người ta chỉ nghĩ nó gây phiền toái.
Tiến sĩ David Rapoport, Giám đốc Trung tâm những căn bệnh bất tuân khi ngủ thuộc Trung tâm Y tế ĐH New York, cho biết: “Trước đây, ngủ ngáy chỉ bị đưa ra làm trò đùa, mà có lẽ bạn cũng chưa bao giờ kể với bác sĩ về căn bệnh này. Nhưng khi nó trở nên mạn tính hoặc can thiệp vào nhịp thở của bạn, đó lại là vấn đề, thậm chí còn gây đột tử trong khi ngủ”. Ước tính ở Mỹ có 50-60% người ngủ ngáy mắc chứng ngưng thở. Họ đều là những người ngáy rất to.
Nếu mắc chứng ngưng thở nặng trong khi ngủ, đường thở bị tắc hoàn toàn, khiến cơ thể phải hoạt động để đẩy không khí, gây sức ép cho tim. Đó là nguyên do tại sao ngáy to có thể dẫn tới huyết áp cao, nguy cơ cao bị đột quỵ và mắc các bệnh về mạch vành. Một nghiên cứu mới gần đây của các nhà khoa học Hungary công bố trên tạp chí Journal Sleep cũng phát hiện ra có sự liên quan giữa ngủ ngáy với bệnh tim và đột quỵ. Nghiên cứu hồ sơ 12.000 bệnh nhân, họ thấy rằng những người hay ngủ ngáy dễ bị bệnh tim và đột quỵ hơn những người khác. Những người ngáy to và nhiều sẽ tăng 34% nguy cơ bị đau tim, 67% bị đột quỵ. Trong số 12.000 bệnh nhân này, 40% nam và 24% nữ thường xuyên ngáy khi ngủ.
Ngoài ra, bệnh ngủ ngáy còn dẫn đến nhiều nguy cơ mắc các chứng bệnh khác như suy giảm khả năng tình dục, viêm phế quản mạn tính ở người lớn và khiếm khuyết về trí lực ở trẻ em. Kết quả khảo sát 4.270 người thường ngủ ngáy của các chuyên gia ở Bệnh viện Ansan (Hàn Quốc) cho thấy có 314 người bị viêm phế quản mạn tính, những người ngủ ngáy khoảng 5 đêm/1 tuần có nguy cơ tăng 25% khả năng viêm phế quản mạn tính. Nguy cơ này có thể tăng hơn 68% đối với những người ngáy từ 6-7 đêm/1 tuần. Còn theo nghiên cứu mới đây của Tiến sĩ David Goza đến từ ĐH Louisville (Mỹ), những trẻ quen ngủ ngáy thường có hành vi bất thường và dễ học kém. Không những thế, trẻ còn dễ bị lo lắng, suy nhược thần kinh, hiếu động thái quá và sức tập trung suy giảm. Theo Tiến sĩ Goza, cha mẹ không nên chần chừ đưa con đi khám nếu thấy trẻ ngáy thường xuyên trên 3-4 lần/tuần, kèm theo các triệu chứng như mệt mỏi và học hành sa sút.
Hoàng Minh
(Theo Science, Newsweek, BBC)
Để chống ngáy hiệu quả
Y học ngày nay có nhiều phương pháp chữa ngáy, chẳng hạn như cấy chất làm cứng màn hầu hay sử dụng “tấm nhựa y tế” chống ngáy do Scotland sản xuất, phẫu thuật “gọt” bớt màn hầu, lưỡi gà nếu chúng quá to... Trường hợp ngáy do vấn đề đường hô hấp, cần chữa khỏi các bệnh này. Nếu hẹp sọ, hàm là nguyên nhân, bác sĩ sẽ phẫu thuật để làm rộng phần xương hàm, giúp lưu thông khí. Với những người bị ngáy do béo, điều kiện tiên quyết để khỏi là giảm cân. Còn trong sinh hoạt, có thể cải thiện triệu chứng ngáy bằng cách nằm nghiêng khi ngủ và kê đầu cao cho dễ thở, không uống rượu bia vào buổi tối, không ăn bữa tối quá no, hạn chế ăn trước giờ đi ngủ… Đặc biệt, nếu ngáy rất to ở mọi tư thế nằm ngủ và kèm theo triệu chứng nghẹt thở nhất thời, khiến người ngáy tỉnh giấc với trạng thái mệt mỏi, mức độ này có thể nguy hiểm tới bệnh nhân.
