Khâm Thiên - Kí ức người ở lại

Những ngày giữa tháng 12, trong cái se lạnh của tiết trời Hà Nội, tôi gặp ông Nguyễn Văn Cầu - nhân chứng của trận “Điện Biên phủ trên không” 45 năm trước...
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
tin nhap 20171222092646 Tưởng niệm các nạn nhân bị bom Mỹ sát hại ở Khâm Thiên
tin nhap 20171222092646 “Chiến thắng Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không – trí tuệ và bản lĩnh VN”

Ông tiếp tôi trong căn nhà ấm áp, giản dị, treo nhiều tấm ảnh đã cũ ở ngõ Sân Quần, Khâm Thiên. Ngoài 80 tuổi, nhưng ông Cầu vẫn khá minh mẫn. Ánh mắt đượm buồn, ông nói: “Tôi không thể nào quên được những ngày tháng ác liệt ấy”.

Cơn ác mộng

Kí ức như ùa về, ông Cầu kể, đó là ngày 26/12/1972, cái lạnh cắt da cắt thịt, chín giờ tối, ông phải đi trực chiến tại nhà máy in Hà Nội, ở nhà chỉ có vợ và con. Khoảng 22 giờ 45 phút, đèn điện bỗng nhiên vụt tắt, cả bầu trời tối đen như mực. Những tiếng nổ đinh tai nhức óc vang lên, kéo theo những đám cháy lớn. Ông chạy bộ về nhà, trước mắt là cảnh tượng kinh hoàng: cả khu phố Khâm Thiên bị san phẳng…

tin nhap 20171222092646
Ông Nguyễn Văn Cầu mất đi 5 người thân trong trận bom tháng 12/1972.

“Cứ thế, tôi tìm đường về nhà nhưng biết tìm vợ con ở đâu khi nhà cửa chỉ còn là những đống đổ nát? Không thấy vợ con đâu, lòng tôi đau như xát muối khi những tiếng khóc, sự hoảng loạn của kẻ sống tìm người thân cứ rên rỉ bên tai”, ông Cầu xót xa kể lại.

Sau đó, nuôi hy vọng vợ con còn sống, ông lại trở về nhà máy để tiếp tục làm nhiệm vụ trực chiến. Cả đêm ấy, ông như người không hồn, thao thức chỉ mong trời nhanh sáng để về nhà tìm vợ con. Ban đêm, cảnh tượng phố Khâm Thiên ngày ấy đã hoang tàn, ban ngày nhìn sự tàn phá của B52 càng khốc liệt hơn.

Ông Cầu chậm rãi kể: “Dường như khi ấy, tôi không thể khóc được nữa, đau, đau lắm, đứng ở đầu phố có thể nhìn rõ cuối phố. Điều đáng sợ đã đến, dù không muốn tin, nhưng sự thật là hầm trú ẩn chứa gần 50 người, trong đó có vợ và con tôi, em trai tôi, hai đứa cháu của chị gái tôi đều đã chết. Nhiều người không tìm thấy xác, vợ tôi chỉ còn nửa thân…”.

Nói đến đây, ông nấc lên thành tiếng: “Con tôi và nhiều người trong hầm đã bị tan vào đất đá. Trong đời người, còn cú sốc nào lớn hơn, còn nỗi đau nào sâu hơn thế? Một lúc tôi vừa mất vợ, mất con, mất em, mất cháu, nỗi đau chồng chất nỗi đau”.

Lau vội dòng nước mắt chảy trên má, ông Cầu kể tiếp, khi ấy ông như kẻ chết đi sống lại. Những người còn sống sót trong trận mưa bom kinh hoàng ấy hoảng loạn tìm người thân. Người đào, người bới, những niềm hy vọng bị tắt ngấm khi lần lượt xác người được tìm ra hoặc có nhiều người còn không thấy xác.

Hòa trong tiếng máy bay phản lực Mỹ vẫn tiếp tục ném bom xuống ngoại thành Hà Nội là tiếng khóc tập thể. Người chết đau một, người sống đau mười, với ông Cầu, ngày ấy như một cơn ác mộng.

Cùng chung nỗi đau với gia đình ông Cầu, trong cái đêm 26/12/1972 khủng khiếp ấy, toàn bộ sáu khối phố Khâm Thiên gần như bị san bằng, xóa sạch. Gần 2.000 ngôi nhà bị sập, trong đó có tới 534 nhà bị phá hủy hoàn toàn. Gần 300 người bị giết, trong đó chủ yếu là phụ nữ và trẻ em… Để rồi, ngày 26/12 (ngày 21/11 âm lịch) trở thành ngày giỗ chung của hàng trăm gia đình ở phố Khâm Thiên.

Nay, tôi không cầm được lòng khi đọc lại những câu thơ của nhà thơ Lưu Quang Vũ tái hiện lại Khâm Thiên ngày ấy:

“… phố Khâm Thiên ầm ầm

đổ sụp/tiếng người la khủng khiếp xé đêm dài… /… tiếng xẻng cuốc bới người trong gạch vụn/phố đông đúc thành bãi bằng đổ nát”...

Vượt lên bi kịch của chiến tranh

Giữa nhịp sống tấp nập hôm nay có những khoảng lặng đầy thiêng liêng của hồi ức về tháng 12 rực lửa bầu trời Hà Nội năm xưa. Ai đó nói, không thể sống mãi với quá khứ, nhưng có nỗi đau không phải cố chôn sâu là có thể quên. 45 năm đã trôi qua, với cựu chiến binh, cán bộ hưu trí Nguyễn Văn Cầu, mọi chuyện cứ như ngày hôm qua. “Chưa bao giờ tôi bị cú sốc lớn như thế, nhưng tôi hiểu trong chiến tranh luôn có mất mát, đau thương”, ông Cầu tâm niệm.

Đời người với “hỉ, nộ, ái, ố”, vẫn còn đó những cơn ác mộng về mỗi đêm của ông, vẫn còn đó những nỗi đau chưa lành sẹo. Dừng đôi chút, ông Cầu nói: “Biết thế, nhưng tôi thấy mình không thể vật vã, u sầu mãi với nỗi đau mà phải biết nén đau thương. Mình vẫn phải sống, phải vươn lên, phải xây dựng gia đình và nuôi dạy con cái trưởng thành để đền đáp sự hy sinh của những người đã khuất”.

Ông Cầu tâm sự: “Khi ấy, ba đứa con tôi đều còn rất bé, đứa lớn mới hơn chục tuổi, một đứa lên bảy, một đứa khoảng một tuổi. Tôi phải đi một bước nữa để có người trông nom gia đình, dạy dỗ các con để tôi yên tâm công tác. Rồi tôi có thêm hai con với người vợ mới”. Giờ các con ông đều đã trưởng thành và thành đạt ở những lĩnh vực khác nhau, bù đắp phần nào cho những mất mát trong quá khứ. Ông còn khoe đã có bốn đứa chắt rồi…

Trong câu chuyện với tôi, cựu chiến binh, người cán bộ hưu trí ấy vẫn run run khi kể về ngày xưa. “Năm năm, mười năm sau, nếu thế hệ chúng tôi không còn, ai sẽ kể lại quá khứ cho thế hệ trẻ? Tôi chỉ mong thanh niên phải biết ghi nhớ những ngày tháng chiến đấu hào hùng, kiên cường của quân dân ta, phấn đấu học tập để xây dựng quê hương, đất nước”, ông Cầu trăn trở.

Ngày nay, phố Khâm Thiên đã “thay áo mới”, rộn ràng, tấp nập. Nhưng con phố của một thời đạn bom ấy vẫn khắc ghi trong kí ức của những người ở lại – một Khâm Thiên đau thương và dũng cảm. Tôi hiểu, bản hùng ca “Điện Biên Phủ trên không” còn vang mãi và có những trang sử ghi bằng máu và nước mắt như thế... 

tin nhap 20171222092646
"Chuyến đi giữa kí ức và tương lai"

Là đầu đề bài viết của nhà bình luận Massimo Gaggi trên tờ Corriere della Sera (Italy) về chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống ...

tin nhap 20171222092646
Nhà thơ Phạm Tiến Duật và "Những vòng tròn đồng tâm"

Tâm của "Những vòng tròn đồng tâm" ấy, là Trường Sơn chống Mỹ. Trong 14 năm tại ngũ của mình (1965-1977), thi sĩ đã có ...

tin nhap 20171222092646
Trường Sa trong ký ức

Đã gần tròn 20 năm sau ngày bộ đội PK-KQ đặt chân lên quần đảo Trường Sa. Rất nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ ...

Yến Nguyệt

Đọc thêm

Tập trung thực hiện ba khâu đột phá chiến lược, đưa Vĩnh Long phát triển nhanh và bền vững

Tập trung thực hiện ba khâu đột phá chiến lược, đưa Vĩnh Long phát triển nhanh và bền vững

Đại hội XIV của Đảng là sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, quyết định những vấn đề mang tầm chiến lược đối với tương lai và vận ...
Đại hội XIV: Chuyển 'từ bị động sang chủ động' kiểm tra, giám sát, không để xảy ra sai phạm nghiêm trọng

Đại hội XIV: Chuyển 'từ bị động sang chủ động' kiểm tra, giám sát, không để xảy ra sai phạm nghiêm trọng

Theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, cần đổi mới về tư duy trong công tác kiểm tra, giám sát của Đảng. Cụ thể, phải đổi mới ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 23/1: Đồng USD giảm nhẹ, dòng vốn thực sự rời bỏ đồng bạc xanh

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 23/1: Đồng USD giảm nhẹ, dòng vốn thực sự rời bỏ đồng bạc xanh

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 23/1 ghi nhận đà giảm nhẹ do những lo ngại về Greenland trong giới đầu tư dần hạ nhiệt.
Đưa Lai Châu phát triển xanh, nhanh và bền vững, cùng đất nước bước vào kỷ nguyên mới

Đưa Lai Châu phát triển xanh, nhanh và bền vững, cùng đất nước bước vào kỷ nguyên mới

Bí thư Tỉnh uỷ Lai Châu Lê Minh Ngân chia sẻ về mục tiêu đưa Lai Châu phát triển xanh, nhanh và bền vững, cùng đất nước bước vào kỷ ...
Ngành Tài chính vững vàng cùng đất nước bước vào nhiệm kỳ Đại hội Đảng XIV

Ngành Tài chính vững vàng cùng đất nước bước vào nhiệm kỳ Đại hội Đảng XIV

Nhân dịp diễn ra Đại hội XIV của Đảng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng uỷ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng đã trao đổi với ...
Tình hình Ukraine: Đạt nhất trí về bảo đảm an ninh, thỏa thuận hòa bình 'gần như đã sẵn sàng', chuẩn bị đàm phán 3 bên với Nga và Mỹ

Tình hình Ukraine: Đạt nhất trí về bảo đảm an ninh, thỏa thuận hòa bình 'gần như đã sẵn sàng', chuẩn bị đàm phán 3 bên với Nga và Mỹ

Tổng thống Ukraine tiết lộ những dấu hiệu cho thấy khả năng về việc kết thúc cuộc xung đột đã kéo dài 4 năm với Nga có thể trở thành ...
Vinh danh trường học và nhà giáo sáng tạo, truyền cảm hứng tiêu biểu năm 2025

Vinh danh trường học và nhà giáo sáng tạo, truyền cảm hứng tiêu biểu năm 2025

4 nhà giáo và 2 đơn vị giáo dục đã được vinh danh VCEP EduVision Awards - Trường học và nhà giáo sáng tạo, truyền cảm hứng tiêu biểu năm 2025.
Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh công bố phương thức tuyển sinh 2026

Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh công bố phương thức tuyển sinh 2026

Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh sẽ tuyển sinh chủ yếu bằng cách kết hợp nhiều đầu điểm thay vì xét riêng như trước, điểm môn Toán được nhân đôi.
Đào tạo ngoại ngữ không chỉ là dạy ngôn ngữ, mà là mở cánh cửa hội nhập

Đào tạo ngoại ngữ không chỉ là dạy ngôn ngữ, mà là mở cánh cửa hội nhập

Trong kỷ nguyên hội nhập sâu rộng, ngoại ngữ đang trở thành năng lực nền tảng của nguồn nhân lực Việt Nam. Làm thế nào để đào tạo ngoại ngữ gắn với giá trị thực ...
Tọa đàm hướng nghiệp - Sinh viên trước ngưỡng cửa tự lập

Tọa đàm hướng nghiệp - Sinh viên trước ngưỡng cửa tự lập

Là chủ đề của chương trình Toạ đàm hướng nghiệp 'Trường học hay Trường đời' số 9 được tổ chức vào ngày 19/1 tại Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương.
10 tỉnh, thành dẫn đầu cả nước về số giải học sinh giỏi quốc gia

10 tỉnh, thành dẫn đầu cả nước về số giải học sinh giỏi quốc gia

Sau sáp nhập, TP. Hồ Chí Minh, Ninh Bình... là những địa phương dẫn đầu về số lượng giải ở kỳ thi học sinh giỏi quốc gia năm học 2025-2026.
Khởi động cuộc thi video 'Tết cảm ơn': Gieo mầm lòng biết ơn cho sinh viên

Khởi động cuộc thi video 'Tết cảm ơn': Gieo mầm lòng biết ơn cho sinh viên

Cuộc thi sáng tạo video 'Tết cảm ơn' nhằm tôn vinh những giá trị nhân văn, thúc đẩy kỹ năng kể chuyện bằng hình ảnh dành cho sinh viên đã chính thức khởi động.
Ngành y tế sẵn sàng phục vụ Đại hội XIV của Đảng

Ngành y tế sẵn sàng phục vụ Đại hội XIV của Đảng

Để bảo đảm công tác y tế phục vụ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, ngành y tế bố trí nhân lực, trang thiết bị, đáp ứng kịp thời.
Uống matcha chiều muộn ảnh hưởng đến giấc ngủ sâu về đêm và cách phục hồi

Uống matcha chiều muộn ảnh hưởng đến giấc ngủ sâu về đêm và cách phục hồi

Matcha có thể dịu nhẹ hơn cà phê, nhưng khi uống muộn vẫn làm giảm hiệu quả giấc ngủ, khó thư giãn và có thể chứa các chất kích thích khác.
Thói quen vận động giúp giảm nguy cơ tử vong

Thói quen vận động giúp giảm nguy cơ tử vong

Thêm một chuyến đi bộ nhanh kéo dài 5 phút mỗi ngày để cải thiện lối sống ít vận động cũng đủ giúp giảm 10% nguy cơ tử vong nói chung.
Tổng Bí thư Tô Lâm: Chăm sóc sức khỏe nhân dân là nhiệm vụ chính trị trung tâm, xuyên suốt

Tổng Bí thư Tô Lâm: Chăm sóc sức khỏe nhân dân là nhiệm vụ chính trị trung tâm, xuyên suốt

Ngày 17/1, Tổng Bí thư Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo tại Lễ khởi công Dự án Khu phức hợp Y tế - Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi Đại học Y ...
Cần gì thực phẩm chức năng khi đã có 6 loại thức ăn giàu sắt bổ máu này

Cần gì thực phẩm chức năng khi đã có 6 loại thức ăn giàu sắt bổ máu này

Bạn có thể bổ sung sắt thông qua tiết lợn, cải bó xôi, hạt bí… thay cho thực phẩm chức năng có nguy cơ để lại tác dụng phụ.
Bộ Y tế huy động hơn 300 cán bộ y tế phục vụ Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV

Bộ Y tế huy động hơn 300 cán bộ y tế phục vụ Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn chủ trì cuộc họp với các thành viên Hội đồng chuyên môn về việc sẵn sàng phục vụ Đại hội Đảng lần thứ XIV.
Phiên bản di động