Khâm Thiên - Kí ức người ở lại

Những ngày giữa tháng 12, trong cái se lạnh của tiết trời Hà Nội, tôi gặp ông Nguyễn Văn Cầu - nhân chứng của trận “Điện Biên phủ trên không” 45 năm trước...
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
tin nhap 20171222092646 Tưởng niệm các nạn nhân bị bom Mỹ sát hại ở Khâm Thiên
tin nhap 20171222092646 “Chiến thắng Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không – trí tuệ và bản lĩnh VN”

Ông tiếp tôi trong căn nhà ấm áp, giản dị, treo nhiều tấm ảnh đã cũ ở ngõ Sân Quần, Khâm Thiên. Ngoài 80 tuổi, nhưng ông Cầu vẫn khá minh mẫn. Ánh mắt đượm buồn, ông nói: “Tôi không thể nào quên được những ngày tháng ác liệt ấy”.

Cơn ác mộng

Kí ức như ùa về, ông Cầu kể, đó là ngày 26/12/1972, cái lạnh cắt da cắt thịt, chín giờ tối, ông phải đi trực chiến tại nhà máy in Hà Nội, ở nhà chỉ có vợ và con. Khoảng 22 giờ 45 phút, đèn điện bỗng nhiên vụt tắt, cả bầu trời tối đen như mực. Những tiếng nổ đinh tai nhức óc vang lên, kéo theo những đám cháy lớn. Ông chạy bộ về nhà, trước mắt là cảnh tượng kinh hoàng: cả khu phố Khâm Thiên bị san phẳng…

tin nhap 20171222092646
Ông Nguyễn Văn Cầu mất đi 5 người thân trong trận bom tháng 12/1972.

“Cứ thế, tôi tìm đường về nhà nhưng biết tìm vợ con ở đâu khi nhà cửa chỉ còn là những đống đổ nát? Không thấy vợ con đâu, lòng tôi đau như xát muối khi những tiếng khóc, sự hoảng loạn của kẻ sống tìm người thân cứ rên rỉ bên tai”, ông Cầu xót xa kể lại.

Sau đó, nuôi hy vọng vợ con còn sống, ông lại trở về nhà máy để tiếp tục làm nhiệm vụ trực chiến. Cả đêm ấy, ông như người không hồn, thao thức chỉ mong trời nhanh sáng để về nhà tìm vợ con. Ban đêm, cảnh tượng phố Khâm Thiên ngày ấy đã hoang tàn, ban ngày nhìn sự tàn phá của B52 càng khốc liệt hơn.

Ông Cầu chậm rãi kể: “Dường như khi ấy, tôi không thể khóc được nữa, đau, đau lắm, đứng ở đầu phố có thể nhìn rõ cuối phố. Điều đáng sợ đã đến, dù không muốn tin, nhưng sự thật là hầm trú ẩn chứa gần 50 người, trong đó có vợ và con tôi, em trai tôi, hai đứa cháu của chị gái tôi đều đã chết. Nhiều người không tìm thấy xác, vợ tôi chỉ còn nửa thân…”.

Nói đến đây, ông nấc lên thành tiếng: “Con tôi và nhiều người trong hầm đã bị tan vào đất đá. Trong đời người, còn cú sốc nào lớn hơn, còn nỗi đau nào sâu hơn thế? Một lúc tôi vừa mất vợ, mất con, mất em, mất cháu, nỗi đau chồng chất nỗi đau”.

Lau vội dòng nước mắt chảy trên má, ông Cầu kể tiếp, khi ấy ông như kẻ chết đi sống lại. Những người còn sống sót trong trận mưa bom kinh hoàng ấy hoảng loạn tìm người thân. Người đào, người bới, những niềm hy vọng bị tắt ngấm khi lần lượt xác người được tìm ra hoặc có nhiều người còn không thấy xác.

Hòa trong tiếng máy bay phản lực Mỹ vẫn tiếp tục ném bom xuống ngoại thành Hà Nội là tiếng khóc tập thể. Người chết đau một, người sống đau mười, với ông Cầu, ngày ấy như một cơn ác mộng.

Cùng chung nỗi đau với gia đình ông Cầu, trong cái đêm 26/12/1972 khủng khiếp ấy, toàn bộ sáu khối phố Khâm Thiên gần như bị san bằng, xóa sạch. Gần 2.000 ngôi nhà bị sập, trong đó có tới 534 nhà bị phá hủy hoàn toàn. Gần 300 người bị giết, trong đó chủ yếu là phụ nữ và trẻ em… Để rồi, ngày 26/12 (ngày 21/11 âm lịch) trở thành ngày giỗ chung của hàng trăm gia đình ở phố Khâm Thiên.

Nay, tôi không cầm được lòng khi đọc lại những câu thơ của nhà thơ Lưu Quang Vũ tái hiện lại Khâm Thiên ngày ấy:

“… phố Khâm Thiên ầm ầm

đổ sụp/tiếng người la khủng khiếp xé đêm dài… /… tiếng xẻng cuốc bới người trong gạch vụn/phố đông đúc thành bãi bằng đổ nát”...

Vượt lên bi kịch của chiến tranh

Giữa nhịp sống tấp nập hôm nay có những khoảng lặng đầy thiêng liêng của hồi ức về tháng 12 rực lửa bầu trời Hà Nội năm xưa. Ai đó nói, không thể sống mãi với quá khứ, nhưng có nỗi đau không phải cố chôn sâu là có thể quên. 45 năm đã trôi qua, với cựu chiến binh, cán bộ hưu trí Nguyễn Văn Cầu, mọi chuyện cứ như ngày hôm qua. “Chưa bao giờ tôi bị cú sốc lớn như thế, nhưng tôi hiểu trong chiến tranh luôn có mất mát, đau thương”, ông Cầu tâm niệm.

Đời người với “hỉ, nộ, ái, ố”, vẫn còn đó những cơn ác mộng về mỗi đêm của ông, vẫn còn đó những nỗi đau chưa lành sẹo. Dừng đôi chút, ông Cầu nói: “Biết thế, nhưng tôi thấy mình không thể vật vã, u sầu mãi với nỗi đau mà phải biết nén đau thương. Mình vẫn phải sống, phải vươn lên, phải xây dựng gia đình và nuôi dạy con cái trưởng thành để đền đáp sự hy sinh của những người đã khuất”.

Ông Cầu tâm sự: “Khi ấy, ba đứa con tôi đều còn rất bé, đứa lớn mới hơn chục tuổi, một đứa lên bảy, một đứa khoảng một tuổi. Tôi phải đi một bước nữa để có người trông nom gia đình, dạy dỗ các con để tôi yên tâm công tác. Rồi tôi có thêm hai con với người vợ mới”. Giờ các con ông đều đã trưởng thành và thành đạt ở những lĩnh vực khác nhau, bù đắp phần nào cho những mất mát trong quá khứ. Ông còn khoe đã có bốn đứa chắt rồi…

Trong câu chuyện với tôi, cựu chiến binh, người cán bộ hưu trí ấy vẫn run run khi kể về ngày xưa. “Năm năm, mười năm sau, nếu thế hệ chúng tôi không còn, ai sẽ kể lại quá khứ cho thế hệ trẻ? Tôi chỉ mong thanh niên phải biết ghi nhớ những ngày tháng chiến đấu hào hùng, kiên cường của quân dân ta, phấn đấu học tập để xây dựng quê hương, đất nước”, ông Cầu trăn trở.

Ngày nay, phố Khâm Thiên đã “thay áo mới”, rộn ràng, tấp nập. Nhưng con phố của một thời đạn bom ấy vẫn khắc ghi trong kí ức của những người ở lại – một Khâm Thiên đau thương và dũng cảm. Tôi hiểu, bản hùng ca “Điện Biên Phủ trên không” còn vang mãi và có những trang sử ghi bằng máu và nước mắt như thế... 

tin nhap 20171222092646
"Chuyến đi giữa kí ức và tương lai"

Là đầu đề bài viết của nhà bình luận Massimo Gaggi trên tờ Corriere della Sera (Italy) về chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống ...

tin nhap 20171222092646
Nhà thơ Phạm Tiến Duật và "Những vòng tròn đồng tâm"

Tâm của "Những vòng tròn đồng tâm" ấy, là Trường Sơn chống Mỹ. Trong 14 năm tại ngũ của mình (1965-1977), thi sĩ đã có ...

tin nhap 20171222092646
Trường Sa trong ký ức

Đã gần tròn 20 năm sau ngày bộ đội PK-KQ đặt chân lên quần đảo Trường Sa. Rất nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ ...

Yến Nguyệt

Đọc thêm

Top 5 xe SUV hạng D bán chạy nhất tháng 4/2026: Ford Everest tiếp tục dẫn đầu

Top 5 xe SUV hạng D bán chạy nhất tháng 4/2026: Ford Everest tiếp tục dẫn đầu

Bảng xếp hạng xe SUV hạng D bán chạy nhất tháng 4/2026 tại Việt Nam, Ford Everest tiếp tục dẫn đầu với 641 chiếc bán ra, xếp thứ 2 là ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 23/5/2026: Kim Ngưu tài chính khá tốt

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 23/5/2026: Kim Ngưu tài chính khá tốt

Tử vi hôm nay 23/5/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 23/5 và sáng 24/5: Lịch thi đấu La Liga - Valencia vs Barcelona; V-League - Ninh Bình vs CA TP.HCM

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 23/5 và sáng 24/5: Lịch thi đấu La Liga - Valencia vs Barcelona; V-League - Ninh Bình vs CA TP.HCM

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 23/5 và sáng 24/5: Lịch thi đấu La Liga - Valencia vs Barcelona; DFB Cúp - Munich vs VfB Stuttgart...
Bài tarot hôm nay 23/5: Người ấy có đang nghiêm túc với bạn hay không?

Bài tarot hôm nay 23/5: Người ấy có đang nghiêm túc với bạn hay không?

Hãy chọn một lá bài tarot ở bài viết dưới, bạn sẽ nhận được thông điệp người ấy có đang nghiêm túc với bạn hay không?
Kết quả xổ số hôm nay ngày 22 tháng 5: XSDB, XSTV, XSVL và XSMN 22/5/2026

Kết quả xổ số hôm nay ngày 22 tháng 5: XSDB, XSTV, XSVL và XSMN 22/5/2026

XSMN 22-5, Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 22-5-2025. Kết quả xổ số hôm nay 22-5, được các công ty XSDB, XSTV, XSVL... công bố.
Giá heo hơi hôm nay 22/5: Miền Bắc tăng nhẹ, miền Trung - Tây Nguyên, miền Nam giữ giá, Đồng Nai dẫn đầu cả nước

Giá heo hơi hôm nay 22/5: Miền Bắc tăng nhẹ, miền Trung - Tây Nguyên, miền Nam giữ giá, Đồng Nai dẫn đầu cả nước

Giá heo hơi hôm nay 22/5, miền Bắc tăng nhẹ, miền Trung - Tây Nguyên, miền Nam giữ giá, Đồng Nai vẫn dẫn đầu.
Kỳ thi lớp 10 TP. Hồ Chí Minh năm 2027: Đề xuất chọn tổ hợp làm môn thi thứ 3

Kỳ thi lớp 10 TP. Hồ Chí Minh năm 2027: Đề xuất chọn tổ hợp làm môn thi thứ 3

Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng đề nghị TP. Hồ Chí Minh nghiên cứu chọn môn tổ hợp làm bài thi thứ 3 trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm 2027.
Chi tiết lịch thi tốt nghiệp THPT năm 2026

Chi tiết lịch thi tốt nghiệp THPT năm 2026

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 sẽ diễn ra từ ngày 10 đến 12/6 với các môn thi bắt buộc và tự chọn.
Năng lực số trở thành đòn bẩy trong đổi mới giáo dục

Năng lực số trở thành đòn bẩy trong đổi mới giáo dục

Hội thảo khoa học quốc tế “Năng lực số – Đòn bẩy các cơ sở giáo dục và đào tạo trong kỷ nguyên mới” được tổ chức tại Hà Nội, quy tụ hơn 300 đại ...
Khởi động Samsung Solve For Tomorrow 2026 khu vực phía Nam, hoàn thành chuỗi roadshow 3 miền

Khởi động Samsung Solve For Tomorrow 2026 khu vực phía Nam, hoàn thành chuỗi roadshow 3 miền

Samsung Việt Nam phối hợp cùng NIC tổ chức phát động chương trình Samsung Solve for Tomorrow 2026 tại khu vực phía Nam.
Kỳ thi vào lớp 10 và 'gỡ bỏ' áp lực tuổi 15

Kỳ thi vào lớp 10 và 'gỡ bỏ' áp lực tuổi 15

Giảm áp lực kỳ thi lớp 10 không chỉ dừng lại ở việc bỏ thi, mà cần xây dựng hệ thống dữ liệu học tập chuẩn hóa và minh bạch.
Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tiếp năng lượng cho thế hệ trẻ giai đoạn 2026 - 2028

Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tiếp năng lượng cho thế hệ trẻ giai đoạn 2026 - 2028

Chiều nay (19/5), tại Hà Nội, Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam và Tập đoàn TCP đã ký kết thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2026 - 2028.
Bất ngờ với công dụng chữa bệnh từ hoa và quả thanh long

Bất ngờ với công dụng chữa bệnh từ hoa và quả thanh long

Không chỉ phần quả được ưa chuộng nhờ vị thanh mát, giàu chất xơ, hoa thanh long cũng từng được sử dụng làm thực phẩm, vị thuốc dân gian.
Biến len thành vật liệu hỗ trợ tái tạo xương

Biến len thành vật liệu hỗ trợ tái tạo xương

Keratin chiết xuất từ len cho thấy khả năng hỗ trợ tái tạo mô xương ổn định trong cơ thể sống, mở ra hướng thay thế tiềm năng cho collagen.
Chuyên gia chỉ cách chế biến khoai lang bổ dưỡng nhất cho cơ thể

Chuyên gia chỉ cách chế biến khoai lang bổ dưỡng nhất cho cơ thể

Khoai lang không chỉ có vị ngọt tự nhiên dễ ăn mà còn cung cấp beta-carotene dồi dào - sắc tố thực vật mà cơ thể chuyển hóa thành vitamin A.
Tôn vinh hành trình nhân ái trong Ngày hiến mô, tạng Việt Nam

Tôn vinh hành trình nhân ái trong Ngày hiến mô, tạng Việt Nam

Việc công bố và tổ chức Ngày hưởng ứng Hiến tặng mô, tạng nhằm tăng cường sự quan tâm, chỉ đạo của các cấp lãnh đạo Đảng, Nhà nước, toàn xã hội.
Khám sức khỏe định kỳ miễn phí: Lấy người dân làm trung tâm và bước ngoặt từ 'chữa bệnh' sang 'phòng bệnh'

Khám sức khỏe định kỳ miễn phí: Lấy người dân làm trung tâm và bước ngoặt từ 'chữa bệnh' sang 'phòng bệnh'

Tác động lâu dài của Chỉ thị số 17/CT-TTg sẽ không chỉ dừng ở lĩnh vực y tế mà còn ảnh hưởng rất sâu rộng đến chất lượng nguồn nhân lực.
Mỹ hành động khẩn cấp khi ghi nhận một công dân nhiễm Ebola, Tổng thống Trump lo lắng

Mỹ hành động khẩn cấp khi ghi nhận một công dân nhiễm Ebola, Tổng thống Trump lo lắng

Mỹ ghi nhận ca nhiễm Ebola đầu tiên liên quan đợt bùng phát dịch ở châu Phi.
Phiên bản di động