Khâm Thiên - Kí ức người ở lại

Những ngày giữa tháng 12, trong cái se lạnh của tiết trời Hà Nội, tôi gặp ông Nguyễn Văn Cầu - nhân chứng của trận “Điện Biên phủ trên không” 45 năm trước...
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
tin nhap 20171222092646 Tưởng niệm các nạn nhân bị bom Mỹ sát hại ở Khâm Thiên
tin nhap 20171222092646 “Chiến thắng Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không – trí tuệ và bản lĩnh VN”

Ông tiếp tôi trong căn nhà ấm áp, giản dị, treo nhiều tấm ảnh đã cũ ở ngõ Sân Quần, Khâm Thiên. Ngoài 80 tuổi, nhưng ông Cầu vẫn khá minh mẫn. Ánh mắt đượm buồn, ông nói: “Tôi không thể nào quên được những ngày tháng ác liệt ấy”.

Cơn ác mộng

Kí ức như ùa về, ông Cầu kể, đó là ngày 26/12/1972, cái lạnh cắt da cắt thịt, chín giờ tối, ông phải đi trực chiến tại nhà máy in Hà Nội, ở nhà chỉ có vợ và con. Khoảng 22 giờ 45 phút, đèn điện bỗng nhiên vụt tắt, cả bầu trời tối đen như mực. Những tiếng nổ đinh tai nhức óc vang lên, kéo theo những đám cháy lớn. Ông chạy bộ về nhà, trước mắt là cảnh tượng kinh hoàng: cả khu phố Khâm Thiên bị san phẳng…

tin nhap 20171222092646
Ông Nguyễn Văn Cầu mất đi 5 người thân trong trận bom tháng 12/1972.

“Cứ thế, tôi tìm đường về nhà nhưng biết tìm vợ con ở đâu khi nhà cửa chỉ còn là những đống đổ nát? Không thấy vợ con đâu, lòng tôi đau như xát muối khi những tiếng khóc, sự hoảng loạn của kẻ sống tìm người thân cứ rên rỉ bên tai”, ông Cầu xót xa kể lại.

Sau đó, nuôi hy vọng vợ con còn sống, ông lại trở về nhà máy để tiếp tục làm nhiệm vụ trực chiến. Cả đêm ấy, ông như người không hồn, thao thức chỉ mong trời nhanh sáng để về nhà tìm vợ con. Ban đêm, cảnh tượng phố Khâm Thiên ngày ấy đã hoang tàn, ban ngày nhìn sự tàn phá của B52 càng khốc liệt hơn.

Ông Cầu chậm rãi kể: “Dường như khi ấy, tôi không thể khóc được nữa, đau, đau lắm, đứng ở đầu phố có thể nhìn rõ cuối phố. Điều đáng sợ đã đến, dù không muốn tin, nhưng sự thật là hầm trú ẩn chứa gần 50 người, trong đó có vợ và con tôi, em trai tôi, hai đứa cháu của chị gái tôi đều đã chết. Nhiều người không tìm thấy xác, vợ tôi chỉ còn nửa thân…”.

Nói đến đây, ông nấc lên thành tiếng: “Con tôi và nhiều người trong hầm đã bị tan vào đất đá. Trong đời người, còn cú sốc nào lớn hơn, còn nỗi đau nào sâu hơn thế? Một lúc tôi vừa mất vợ, mất con, mất em, mất cháu, nỗi đau chồng chất nỗi đau”.

Lau vội dòng nước mắt chảy trên má, ông Cầu kể tiếp, khi ấy ông như kẻ chết đi sống lại. Những người còn sống sót trong trận mưa bom kinh hoàng ấy hoảng loạn tìm người thân. Người đào, người bới, những niềm hy vọng bị tắt ngấm khi lần lượt xác người được tìm ra hoặc có nhiều người còn không thấy xác.

Hòa trong tiếng máy bay phản lực Mỹ vẫn tiếp tục ném bom xuống ngoại thành Hà Nội là tiếng khóc tập thể. Người chết đau một, người sống đau mười, với ông Cầu, ngày ấy như một cơn ác mộng.

Cùng chung nỗi đau với gia đình ông Cầu, trong cái đêm 26/12/1972 khủng khiếp ấy, toàn bộ sáu khối phố Khâm Thiên gần như bị san bằng, xóa sạch. Gần 2.000 ngôi nhà bị sập, trong đó có tới 534 nhà bị phá hủy hoàn toàn. Gần 300 người bị giết, trong đó chủ yếu là phụ nữ và trẻ em… Để rồi, ngày 26/12 (ngày 21/11 âm lịch) trở thành ngày giỗ chung của hàng trăm gia đình ở phố Khâm Thiên.

Nay, tôi không cầm được lòng khi đọc lại những câu thơ của nhà thơ Lưu Quang Vũ tái hiện lại Khâm Thiên ngày ấy:

“… phố Khâm Thiên ầm ầm

đổ sụp/tiếng người la khủng khiếp xé đêm dài… /… tiếng xẻng cuốc bới người trong gạch vụn/phố đông đúc thành bãi bằng đổ nát”...

Vượt lên bi kịch của chiến tranh

Giữa nhịp sống tấp nập hôm nay có những khoảng lặng đầy thiêng liêng của hồi ức về tháng 12 rực lửa bầu trời Hà Nội năm xưa. Ai đó nói, không thể sống mãi với quá khứ, nhưng có nỗi đau không phải cố chôn sâu là có thể quên. 45 năm đã trôi qua, với cựu chiến binh, cán bộ hưu trí Nguyễn Văn Cầu, mọi chuyện cứ như ngày hôm qua. “Chưa bao giờ tôi bị cú sốc lớn như thế, nhưng tôi hiểu trong chiến tranh luôn có mất mát, đau thương”, ông Cầu tâm niệm.

Đời người với “hỉ, nộ, ái, ố”, vẫn còn đó những cơn ác mộng về mỗi đêm của ông, vẫn còn đó những nỗi đau chưa lành sẹo. Dừng đôi chút, ông Cầu nói: “Biết thế, nhưng tôi thấy mình không thể vật vã, u sầu mãi với nỗi đau mà phải biết nén đau thương. Mình vẫn phải sống, phải vươn lên, phải xây dựng gia đình và nuôi dạy con cái trưởng thành để đền đáp sự hy sinh của những người đã khuất”.

Ông Cầu tâm sự: “Khi ấy, ba đứa con tôi đều còn rất bé, đứa lớn mới hơn chục tuổi, một đứa lên bảy, một đứa khoảng một tuổi. Tôi phải đi một bước nữa để có người trông nom gia đình, dạy dỗ các con để tôi yên tâm công tác. Rồi tôi có thêm hai con với người vợ mới”. Giờ các con ông đều đã trưởng thành và thành đạt ở những lĩnh vực khác nhau, bù đắp phần nào cho những mất mát trong quá khứ. Ông còn khoe đã có bốn đứa chắt rồi…

Trong câu chuyện với tôi, cựu chiến binh, người cán bộ hưu trí ấy vẫn run run khi kể về ngày xưa. “Năm năm, mười năm sau, nếu thế hệ chúng tôi không còn, ai sẽ kể lại quá khứ cho thế hệ trẻ? Tôi chỉ mong thanh niên phải biết ghi nhớ những ngày tháng chiến đấu hào hùng, kiên cường của quân dân ta, phấn đấu học tập để xây dựng quê hương, đất nước”, ông Cầu trăn trở.

Ngày nay, phố Khâm Thiên đã “thay áo mới”, rộn ràng, tấp nập. Nhưng con phố của một thời đạn bom ấy vẫn khắc ghi trong kí ức của những người ở lại – một Khâm Thiên đau thương và dũng cảm. Tôi hiểu, bản hùng ca “Điện Biên Phủ trên không” còn vang mãi và có những trang sử ghi bằng máu và nước mắt như thế... 

tin nhap 20171222092646
"Chuyến đi giữa kí ức và tương lai"

Là đầu đề bài viết của nhà bình luận Massimo Gaggi trên tờ Corriere della Sera (Italy) về chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống ...

tin nhap 20171222092646
Nhà thơ Phạm Tiến Duật và "Những vòng tròn đồng tâm"

Tâm của "Những vòng tròn đồng tâm" ấy, là Trường Sơn chống Mỹ. Trong 14 năm tại ngũ của mình (1965-1977), thi sĩ đã có ...

tin nhap 20171222092646
Trường Sa trong ký ức

Đã gần tròn 20 năm sau ngày bộ đội PK-KQ đặt chân lên quần đảo Trường Sa. Rất nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ ...

Yến Nguyệt

Đọc thêm

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 2/7/2026: Tuổi Tỵ cải thiện thu nhập

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 2/7/2026: Tuổi Tỵ cải thiện thu nhập

Xem tử vi 2/7 - tử vi 12 con giáp hôm nay 2/7/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 2/7/2026: Nhân Mã tài chính khởi sắc

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 2/7/2026: Nhân Mã tài chính khởi sắc

Tử vi hôm nay 2/7/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 2/7/2026, Lịch vạn niên ngày 2 tháng 7 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 2/7/2026, Lịch vạn niên ngày 2 tháng 7 năm 2026

Lịch âm 2/7. Lịch âm hôm nay 2/7/2026? Âm lịch hôm nay 2/7. Lịch vạn niên 2/7/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Dự án phim Việt tìm cơ hội kết nối quốc tế tại DANAFF IV

Dự án phim Việt tìm cơ hội kết nối quốc tế tại DANAFF IV

DANAFF IV không chỉ là nơi giới thiệu tác phẩm điện ảnh mà còn trở thành điểm kết nối giữa các nhà làm phim Việt Nam với chuyên gia và ...
Nhà thơ Hữu Thỉnh ra mắt tiểu thuyết ‘Thép dưới cỏ’

Nhà thơ Hữu Thỉnh ra mắt tiểu thuyết ‘Thép dưới cỏ’

Nhà thơ Hữu Thỉnh vừa ra mắt độc giả tiểu thuyết đầu tay có tên ‘Thép dưới cỏ’ viết về sự kiện Tà Mây - Làng Vây của binh chủng ...
Độc lạ món kem tươi kèm... hàu sống và nước tương

Độc lạ món kem tươi kèm... hàu sống và nước tương

Một trạm dừng chân ở tỉnh Iwate (Nhật Bản) gây chú ý với món kem hàu sống rưới nước tương - sự kết hợp khiến nhiều người vừa tò mò ...
Dự báo điểm chuẩn Đại học Kinh tế Quốc dân giảm nhẹ

Dự báo điểm chuẩn Đại học Kinh tế Quốc dân giảm nhẹ

Đại học Kinh tế Quốc dân dự đoán điểm chuẩn 2026 từ 23 đến 28,5, giảm khoảng 0,25 điểm so với năm 2025, tùy ngành.
Học sinh Hà Tĩnh với kỳ tích hai năm liên tiếp dẫn đầu khối A00

Học sinh Hà Tĩnh với kỳ tích hai năm liên tiếp dẫn đầu khối A00

Theo thống kê điểm các tổ hợp xét tuyển đại học, học sinh Hà Tĩnh tiếp tục dẫn đầu cả nước ở tổ hợp A00 (Toán, Vật lý, Hóa học).
Viết cho ngày công bố điểm thi tốt nghiệp THPT

Viết cho ngày công bố điểm thi tốt nghiệp THPT

Có ý kiến cho rằng, một bảng điểm có thể quyết định cánh cửa trước mắt, nhưng không phải thước đo giá trị của một con người vừa bước sang tuổi 18.
Top 10 tỉnh, thành có điểm thi môn Toán tốt nghiệp THPT 2026 cao nhất

Top 10 tỉnh, thành có điểm thi môn Toán tốt nghiệp THPT 2026 cao nhất

10 địa phương có điểm thi tốt nghiệp THPT môn Toán cao nhất trong số 34 tỉnh, thành gồm Ninh Bình, TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội...
5 thủ khoa đạt điểm tuyệt đối 30/30 kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026

5 thủ khoa đạt điểm tuyệt đối 30/30 kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026

Năm 2026, cả nước có 5 thí sinh xuất sắc đạt điểm tuyệt đối 30/30 trong kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Phổ điểm các môn thi tốt nghiệp THPT 2026

Phổ điểm các môn thi tốt nghiệp THPT 2026

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật phổ điểm tất cả các môn thi tốt nghiệp THPT 2026 được Bộ GD&ĐT công bố sáng 1/7.
Đẩy lùi căng thẳng, lo âu nhờ duy trì vận động mỗi ngày

Đẩy lùi căng thẳng, lo âu nhờ duy trì vận động mỗi ngày

Thiền kết hợp đi bộ, hatha yoga tác động trực tiếp đến não bộ, giúp giảm căng thẳng, cải thiện tâm trạng và hạn chế những suy nghĩ tiêu cực.
5 chế độ ăn khoa học giúp phụ nữ trung niên giữ dáng, giảm mỡ

5 chế độ ăn khoa học giúp phụ nữ trung niên giữ dáng, giảm mỡ

Thay vì nhịn ăn, phụ nữ trung niên áp dụng những chế độ ăn cân bằng để giảm mỡ, bảo vệ cơ bắp và cải thiện sức khỏe chuyển hóa.
Nghiên cứu tại Na Uy phát hiện mối liên hệ giữa bú mẹ và nguy cơ ADHD ở trẻ

Nghiên cứu tại Na Uy phát hiện mối liên hệ giữa bú mẹ và nguy cơ ADHD ở trẻ

Một nghiên cứu mới cho thấy trẻ được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời có nguy cơ xuất hiện các triệu chứng của rối loạn tăng động giảm chú ý thấp hơn.
5 cách kết hợp quả bơ để giảm cân và mỡ bụng

5 cách kết hợp quả bơ để giảm cân và mỡ bụng

Ăn bơ cùng thực phẩm giàu protein và chất xơ có thể kéo dài cảm giác no, giảm tích tụ mỡ bụng và cải thiện mỡ máu.
Nhật Bản tiến gần thử nghiệm ghép thận lợn cho người từ năm 2028, mở hy vọng mới cho bệnh nhân suy thận

Nhật Bản tiến gần thử nghiệm ghép thận lợn cho người từ năm 2028, mở hy vọng mới cho bệnh nhân suy thận

Nhật Bản dự kiến thử nghiệm ghép thận lợn đã chỉnh sửa gene cho người từ năm 2028 nhằm mở rộng nguồn tạng hiến cho bệnh nhân suy thận.
Ca mổ đầu tiên tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình

Ca mổ đầu tiên tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình

Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đã thực hiện thành công ca phẫu thuật cứu người đàn ông bị chấn thương cột sống nặng, có nguy cơ liệt hai chân.
Phiên bản di động