Khâm Thiên - Kí ức người ở lại

Những ngày giữa tháng 12, trong cái se lạnh của tiết trời Hà Nội, tôi gặp ông Nguyễn Văn Cầu - nhân chứng của trận “Điện Biên phủ trên không” 45 năm trước...
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
tin nhap 20171222092646 Tưởng niệm các nạn nhân bị bom Mỹ sát hại ở Khâm Thiên
tin nhap 20171222092646 “Chiến thắng Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không – trí tuệ và bản lĩnh VN”

Ông tiếp tôi trong căn nhà ấm áp, giản dị, treo nhiều tấm ảnh đã cũ ở ngõ Sân Quần, Khâm Thiên. Ngoài 80 tuổi, nhưng ông Cầu vẫn khá minh mẫn. Ánh mắt đượm buồn, ông nói: “Tôi không thể nào quên được những ngày tháng ác liệt ấy”.

Cơn ác mộng

Kí ức như ùa về, ông Cầu kể, đó là ngày 26/12/1972, cái lạnh cắt da cắt thịt, chín giờ tối, ông phải đi trực chiến tại nhà máy in Hà Nội, ở nhà chỉ có vợ và con. Khoảng 22 giờ 45 phút, đèn điện bỗng nhiên vụt tắt, cả bầu trời tối đen như mực. Những tiếng nổ đinh tai nhức óc vang lên, kéo theo những đám cháy lớn. Ông chạy bộ về nhà, trước mắt là cảnh tượng kinh hoàng: cả khu phố Khâm Thiên bị san phẳng…

tin nhap 20171222092646
Ông Nguyễn Văn Cầu mất đi 5 người thân trong trận bom tháng 12/1972.

“Cứ thế, tôi tìm đường về nhà nhưng biết tìm vợ con ở đâu khi nhà cửa chỉ còn là những đống đổ nát? Không thấy vợ con đâu, lòng tôi đau như xát muối khi những tiếng khóc, sự hoảng loạn của kẻ sống tìm người thân cứ rên rỉ bên tai”, ông Cầu xót xa kể lại.

Sau đó, nuôi hy vọng vợ con còn sống, ông lại trở về nhà máy để tiếp tục làm nhiệm vụ trực chiến. Cả đêm ấy, ông như người không hồn, thao thức chỉ mong trời nhanh sáng để về nhà tìm vợ con. Ban đêm, cảnh tượng phố Khâm Thiên ngày ấy đã hoang tàn, ban ngày nhìn sự tàn phá của B52 càng khốc liệt hơn.

Ông Cầu chậm rãi kể: “Dường như khi ấy, tôi không thể khóc được nữa, đau, đau lắm, đứng ở đầu phố có thể nhìn rõ cuối phố. Điều đáng sợ đã đến, dù không muốn tin, nhưng sự thật là hầm trú ẩn chứa gần 50 người, trong đó có vợ và con tôi, em trai tôi, hai đứa cháu của chị gái tôi đều đã chết. Nhiều người không tìm thấy xác, vợ tôi chỉ còn nửa thân…”.

Nói đến đây, ông nấc lên thành tiếng: “Con tôi và nhiều người trong hầm đã bị tan vào đất đá. Trong đời người, còn cú sốc nào lớn hơn, còn nỗi đau nào sâu hơn thế? Một lúc tôi vừa mất vợ, mất con, mất em, mất cháu, nỗi đau chồng chất nỗi đau”.

Lau vội dòng nước mắt chảy trên má, ông Cầu kể tiếp, khi ấy ông như kẻ chết đi sống lại. Những người còn sống sót trong trận mưa bom kinh hoàng ấy hoảng loạn tìm người thân. Người đào, người bới, những niềm hy vọng bị tắt ngấm khi lần lượt xác người được tìm ra hoặc có nhiều người còn không thấy xác.

Hòa trong tiếng máy bay phản lực Mỹ vẫn tiếp tục ném bom xuống ngoại thành Hà Nội là tiếng khóc tập thể. Người chết đau một, người sống đau mười, với ông Cầu, ngày ấy như một cơn ác mộng.

Cùng chung nỗi đau với gia đình ông Cầu, trong cái đêm 26/12/1972 khủng khiếp ấy, toàn bộ sáu khối phố Khâm Thiên gần như bị san bằng, xóa sạch. Gần 2.000 ngôi nhà bị sập, trong đó có tới 534 nhà bị phá hủy hoàn toàn. Gần 300 người bị giết, trong đó chủ yếu là phụ nữ và trẻ em… Để rồi, ngày 26/12 (ngày 21/11 âm lịch) trở thành ngày giỗ chung của hàng trăm gia đình ở phố Khâm Thiên.

Nay, tôi không cầm được lòng khi đọc lại những câu thơ của nhà thơ Lưu Quang Vũ tái hiện lại Khâm Thiên ngày ấy:

“… phố Khâm Thiên ầm ầm

đổ sụp/tiếng người la khủng khiếp xé đêm dài… /… tiếng xẻng cuốc bới người trong gạch vụn/phố đông đúc thành bãi bằng đổ nát”...

Vượt lên bi kịch của chiến tranh

Giữa nhịp sống tấp nập hôm nay có những khoảng lặng đầy thiêng liêng của hồi ức về tháng 12 rực lửa bầu trời Hà Nội năm xưa. Ai đó nói, không thể sống mãi với quá khứ, nhưng có nỗi đau không phải cố chôn sâu là có thể quên. 45 năm đã trôi qua, với cựu chiến binh, cán bộ hưu trí Nguyễn Văn Cầu, mọi chuyện cứ như ngày hôm qua. “Chưa bao giờ tôi bị cú sốc lớn như thế, nhưng tôi hiểu trong chiến tranh luôn có mất mát, đau thương”, ông Cầu tâm niệm.

Đời người với “hỉ, nộ, ái, ố”, vẫn còn đó những cơn ác mộng về mỗi đêm của ông, vẫn còn đó những nỗi đau chưa lành sẹo. Dừng đôi chút, ông Cầu nói: “Biết thế, nhưng tôi thấy mình không thể vật vã, u sầu mãi với nỗi đau mà phải biết nén đau thương. Mình vẫn phải sống, phải vươn lên, phải xây dựng gia đình và nuôi dạy con cái trưởng thành để đền đáp sự hy sinh của những người đã khuất”.

Ông Cầu tâm sự: “Khi ấy, ba đứa con tôi đều còn rất bé, đứa lớn mới hơn chục tuổi, một đứa lên bảy, một đứa khoảng một tuổi. Tôi phải đi một bước nữa để có người trông nom gia đình, dạy dỗ các con để tôi yên tâm công tác. Rồi tôi có thêm hai con với người vợ mới”. Giờ các con ông đều đã trưởng thành và thành đạt ở những lĩnh vực khác nhau, bù đắp phần nào cho những mất mát trong quá khứ. Ông còn khoe đã có bốn đứa chắt rồi…

Trong câu chuyện với tôi, cựu chiến binh, người cán bộ hưu trí ấy vẫn run run khi kể về ngày xưa. “Năm năm, mười năm sau, nếu thế hệ chúng tôi không còn, ai sẽ kể lại quá khứ cho thế hệ trẻ? Tôi chỉ mong thanh niên phải biết ghi nhớ những ngày tháng chiến đấu hào hùng, kiên cường của quân dân ta, phấn đấu học tập để xây dựng quê hương, đất nước”, ông Cầu trăn trở.

Ngày nay, phố Khâm Thiên đã “thay áo mới”, rộn ràng, tấp nập. Nhưng con phố của một thời đạn bom ấy vẫn khắc ghi trong kí ức của những người ở lại – một Khâm Thiên đau thương và dũng cảm. Tôi hiểu, bản hùng ca “Điện Biên Phủ trên không” còn vang mãi và có những trang sử ghi bằng máu và nước mắt như thế... 

tin nhap 20171222092646
"Chuyến đi giữa kí ức và tương lai"

Là đầu đề bài viết của nhà bình luận Massimo Gaggi trên tờ Corriere della Sera (Italy) về chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống ...

tin nhap 20171222092646
Nhà thơ Phạm Tiến Duật và "Những vòng tròn đồng tâm"

Tâm của "Những vòng tròn đồng tâm" ấy, là Trường Sơn chống Mỹ. Trong 14 năm tại ngũ của mình (1965-1977), thi sĩ đã có ...

tin nhap 20171222092646
Trường Sa trong ký ức

Đã gần tròn 20 năm sau ngày bộ đội PK-KQ đặt chân lên quần đảo Trường Sa. Rất nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ ...

Yến Nguyệt

Đọc thêm

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 3/1/2026: Tuổi Thìn tài chính khó khăn

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 3/1/2026: Tuổi Thìn tài chính khó khăn

Xem tử vi 3/1 - tử vi 12 con giáp hôm nay 3/1/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Lịch âm hôm nay 2025: Xem lịch âm 3/1/2026, Lịch vạn niên ngày 3 tháng 1 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2025: Xem lịch âm 3/1/2026, Lịch vạn niên ngày 3 tháng 1 năm 2026

Lịch âm 3/1. Lịch âm hôm nay 3/1/2026? Âm lịch hôm nay 3/1. Lịch vạn niên 3/1/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Nga đáp trả Ukraine bằng đòn tấn công quy mô lớn, Tổng thống Zelensky tiết lộ một thỏa thuận hòa bình và điều chỉnh nhân sự cấp cao

Nga đáp trả Ukraine bằng đòn tấn công quy mô lớn, Tổng thống Zelensky tiết lộ một thỏa thuận hòa bình và điều chỉnh nhân sự cấp cao

Nga đáp trả Ukraine bằng đòn tấn công quy mô lớn, Tổng thống Zelensky tiết lộ một thỏa thuận hòa bình, điều chỉnh nhân sự cấp cao...
Chậm lại trước khi bấm: Kỹ năng công dân số từ nhà sáng tạo trẻ Nguyễn Văn Bình

Chậm lại trước khi bấm: Kỹ năng công dân số từ nhà sáng tạo trẻ Nguyễn Văn Bình

Bên lề Hội nghị cấp cao LHQ về chống tội phạm mạng, đại diện Gen Z Nguyễn Văn Bình (2003) đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao ...
Giá vàng hôm nay 3/1/2026 hồi phục mạnh mẽ ngay đầu năm mới; Giá bạc lên 100 USD/ounce khi quốc gia này quyết siết chặt xuất khẩu?

Giá vàng hôm nay 3/1/2026 hồi phục mạnh mẽ ngay đầu năm mới; Giá bạc lên 100 USD/ounce khi quốc gia này quyết siết chặt xuất khẩu?

Giá vàng hôm nay 3/1/2026 hồi phục mạnh mẽ ngay đầu năm mới, giá bạc bùng nổ; Lý do một quốc gia quyết siết chặt xuất khẩu bạc?
Iran phản đối gay gắt tuyên bố can thiệp nội bộ của Tổng thống Mỹ

Iran phản đối gay gắt tuyên bố can thiệp nội bộ của Tổng thống Mỹ

Sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố nước này sẽ can thiệp nếu Iran sử dụng vũ lực nhằm vào những người biểu tình ôn hòa, Iran đã ...
Trước thông tin sai lệch về sách giáo khoa môn Lịch sử - Địa lý, Bộ Giáo dục và Đào tạo nói gì?

Trước thông tin sai lệch về sách giáo khoa môn Lịch sử - Địa lý, Bộ Giáo dục và Đào tạo nói gì?

Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định việc cho rằng bộ sách giáo khoa 'Kết nối tri thức với cuộc sống' không dạy hoặc coi nhẹ Quang Trung - phong trào Tây Sơn là ...
Sinh viên Việt Nam dẫn đầu thế giới tại các chương trình quốc tế của Đại học London (Anh)

Sinh viên Việt Nam dẫn đầu thế giới tại các chương trình quốc tế của Đại học London (Anh)

Sinh viên Việt Nam lọt vào nhóm xếp hạng cao nhất toàn cầu ở bậc dự bị Đại học và bậc Cử nhân tại Đại học London (Anh).
'Cú hích' từ các quyết sách lịch sử trong lĩnh vực giáo dục

'Cú hích' từ các quyết sách lịch sử trong lĩnh vực giáo dục

Các quyết sách giáo dục mới của Quốc hội khóa XV đang mở ra cơ hội đột phá cho hệ thống giáo dục Việt Nam, với những chính sách đồng bộ và sâu rộng.
EU tài trợ hơn 50 triệu EUR giúp Việt Nam hiện đại hóa hệ thống đào tạo nghề, phát triển nguồn nhân lực có kỹ năng

EU tài trợ hơn 50 triệu EUR giúp Việt Nam hiện đại hóa hệ thống đào tạo nghề, phát triển nguồn nhân lực có kỹ năng

Chương trình VETVET sẽ góp phần hiện đại hóa hệ thống đào tạo nghề, phát triển nguồn nhân lực có kỹ năng, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của Việt Nam.
Các chính sách giáo dục mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2026

Các chính sách giáo dục mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2026

Nhiều chính sách giáo dục quan trọng sẽ chính thức có hiệu lực từ đầu năm 2026, bao gồm cải cách lương nhà giáo và thay đổi hệ thống văn bằng.
Chính sách tiền lương: Tiếp thêm động lực để nhà giáo yên tâm cống hiến, bền bỉ gieo mầm tri thức

Chính sách tiền lương: Tiếp thêm động lực để nhà giáo yên tâm cống hiến, bền bỉ gieo mầm tri thức

Chính sách tiền lương và phụ cấp mới từ năm 2026 mang lại hy vọng và động lực cho đội ngũ giáo viên, khẳng định vị thế, sứ mệnh của nghề giáo.
Những thực phẩm ăn trước bữa chính hỗ trợ kiểm soát cân nặng và mỡ nội tạng

Những thực phẩm ăn trước bữa chính hỗ trợ kiểm soát cân nặng và mỡ nội tạng

Ăn dưa chuột sống, táo tươi, uống một cốc nước ấm trước bữa chính giúp tạo cảm giác no sớm, hạn chế nạp quá nhiều gây tích mỡ bụng.
Kỳ nghỉ lễ, người có men gan cao nên tuyệt đối tránh xa 3 loại thức uống này

Kỳ nghỉ lễ, người có men gan cao nên tuyệt đối tránh xa 3 loại thức uống này

Theo Giáo sư Arun J. Sanyal, với người đã có men gan tăng, 'không tồn tại khái niệm uống ít là an toàn' khi tiêu thụ rượu bia, nước ngọt.
Bí quyết ăn uống tránh tăng cân dịp nghỉ lễ

Bí quyết ăn uống tránh tăng cân dịp nghỉ lễ

Trong dịp nghỉ lễ, dễ có xu hướng ăn vặt nhiều hơn, do đó uống đủ nước sẽ giúp duy trì cảm giác no, hạn chế thèm ăn.
Nghiên cứu mở ra cơ hội kéo dài độ tuổi sinh sản cho phụ nữ

Nghiên cứu mở ra cơ hội kéo dài độ tuổi sinh sản cho phụ nữ

Các nhà khoa học công bố phát hiện đột phá, mang hy vọng mới cho việc kéo dài tuổi sinh sản của phụ nữ và cơ hộ điều trị hiếm muộn sau tuổi 35.
Thực đơn bữa sáng 7 ngày kết hợp sữa chua Hy Lạp dành cho người bận rộn, cần kiểm soát cân nặng

Thực đơn bữa sáng 7 ngày kết hợp sữa chua Hy Lạp dành cho người bận rộn, cần kiểm soát cân nặng

Sữa chua Hy Lạp cung cấp lượng protein dồi dào cùng nhiều canxi, tốt cho xương khớp, cải thiện tiêu hóa, hỗ trợ giảm cân hiệu quả.
Chế độ ăn nhiều chất béo làm tăng nguy cơ ung thư gan

Chế độ ăn nhiều chất béo làm tăng nguy cơ ung thư gan

Nghiên cứu của MIT công bố trên tạp chí Cell cho thấy chế độ ăn nhiều chất béo làm tế bào gan thoái hóa, từ đó âm thầm làm tăng nguy cơ ung thư gan.
Phiên bản di động