Khi đồng USD không còn là ‘cây gậy’ quyền lực và 'quái vật' tiềm tàng lớn nhất bắt đầu rùng mình vươn dậy

Hạ Nhi
BRICS là thuật ngữ viết tắt của “Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi”. Thuật ngữ này có thể bắt nguồn từ báo cáo của Goldman Sachs năm 2001 về nền kinh tế của các nước đang phát triển. Ban đầu, phương Tây cho rằng liên minh kinh tế non trẻ này chẳng qua là một màn trình diễn phô trương.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Đồng tiền BRICS mới sẽ ảnh hưởng đến đồng đô la Mỹ như thế nào? Ảnh minh họa. (Nguồn: Nasdaq)
BRICS sẽ ảnh hưởng đến đồng USD như thế nào? Ảnh minh họa. (Nguồn: Nasdaq)

Theo bài viết trên trang National Interest, theo thời gian, khối BRICS đã chuyển đổi từ lý thuyết đơn thuần trong suy nghĩ của những người ở Phố Wall hồi đầu thế kỷ XXI để dần phát triển thành một “con dao tài chính” nhắm vào trung tâm của hệ thống kinh tế do Mỹ dẫn dắt.

"Trái tim đang đập" của nền kinh tế toàn cầu

Mỹ đã giành được vị trí trung tâm thương mại quốc tế vào giữa thế kỷ XX. Sau Thế chiến I, Mỹ trở thành chủ nợ ròng cho phần còn lại của các cường quốc đã kiệt quệ trên thế giới. Một lần nữa, vào cuối Thế chiến II, như Peter Hitchens ghi lại trong cuốn “Chiến thắng giả tạo: Ảo tưởng về Thế chiến II”, Washington đã dành nhiều thời gian để xóa bỏ vị thế thống trị một thời của London trong nền kinh tế thế giới.

Tin liên quan
Mỹ cam kết sát cánh cùng Pháp trong vấn đề Ukraine, Kiev cải thiện tình hình ở mặt trận phía Bắc, gặp khó ở phía Đông Mỹ cam kết sát cánh cùng Pháp trong vấn đề Ukraine, Kiev cải thiện tình hình ở mặt trận phía Bắc, gặp khó ở phía Đông

Từ đó, Mỹ duy trì vị thế thống trị kinh tế liên tục trong suốt thế kỷ XX bằng cách cô lập và kiềm chế đối thủ chính của mình trong Chiến tranh Lạnh là Liên Xô. Bị cô lập về mặt kinh tế với phần còn lại của thế giới, Liên Xô không thể cạnh tranh lâu dài với Mỹ. Hơn nữa, trong thời kỳ này, Mỹ đã bảo đảm được vị trí của đồng USD trở thành đồng tiền dự trữ chính.

Khi dầu mỏ được giao dịch bằng đồng USD, đồng bạc xanh của Mỹ thậm chí càng mạnh hơn trước. Vì Ngân hàng Dự trữ Liên bang (FED) có thể tự in tiền bất cứ khi nào họ cần, điều mà họ luôn làm, Mỹ có thể tự tài trợ cho chính họ theo những cách mà không quốc gia nào trên thế giới có thể làm.

Mỹ là nền kinh tế công nghiệp hóa duy nhất vẫn đứng vững sau Thế chiến II. Khi phần còn lại của thế giới phục hồi, Mỹ đi trước các đối thủ cạnh tranh kinh tế tiềm năng của họ từ 15-20 năm. Tất cả những yếu tố này đã tạo ra một vòng phản hồi tích cực, bảo đảm rằng chừng nào Mỹ vẫn là cường quốc kinh tế thống trị hệ thống toàn cầu, thâm hụt sẽ không thành vấn đề. Mỹ có thể chi tiêu hào phóng như họ muốn. Washington cũng có thể sử dụng vị trí quyền lực thống trị hệ thống tài chính thế giới của họ để tạo ra các vũ khí tài chính có sức tàn phá lớn, chẳng hạn như các biện pháp trừng phạt, nhằm gây tổn hại cho các quốc gia cạnh tranh hay mâu thuẫn với Mỹ.

Cơ quan chính sách đối ngoại của Mỹ đã quen với điều này. Các biện pháp trừng phạt chống lại Venezuela, Iran hay Triều Tiên, đã cho thấy tác dụng. Ý tưởng của Washington là sử dụng đòn bẩy kinh tế để làm nghèo các đối thủ của Mỹ, thay vì mạo hiểm gây chiến trực tiếp với họ.

Lạm dụng vị thế thống trị

Tuy nhiên, tính hiệu quả của các biện pháp trừng phạt theo thời gian đã bị nghi ngờ một cách có cơ sở. Washington cho rằng họ có thể trừng phạt các cường quốc khác, chẳng hạn như Nga.

Mọi thứ chỉ bắt đầu trở nên tồi tệ hơn đối với Nga khi xung đột ở Ukraine bùng phát vào năm 2022. Tuy vậy, điều bất ngờ đã xảy ra. Sau khi cú sốc ban đầu do các lệnh trừng phạt của phương Tây qua đi, nền kinh tế Nga không những sống sót mà còn bắt đầu phát triển mạnh, ngay cả khi phải đối mặt với các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Đồng thời, nền kinh tế Mỹ phải trải qua thời kỳ hỗn loạn của chính họ. Đại dịch COVID-19 và các đợt phong tỏa toàn cầu sau đó đã phá vỡ chuỗi cung ứng mong manh. Hơn nữa, cả chính quyền cựu Tổng thống Trump và Tổng thống đương nhiệm Biden đều tăng chi tiêu ngân sách một cách “vô trách nhiệm”, đầu tiên là để chống lại sự suy thoái kinh tế do các lệnh phong tỏa gây ra, sau đó là để kích thích nền kinh tế đang ốm yếu (nhưng không có tác dụng).

Kết quả là lạm phát tăng vọt và lãi suất cũng vậy. Giá cả trở nên không thể chấp nhận được. Những người Mỹ thuộc tầng lớp trung lưu - trụ cột của nền kinh tế Mỹ - rơi vào tình trạng khó khăn nghiêm trọng.

Nhìn vào những xu hướng này, phần còn lại của thế giới, đặc biệt là các quốc gia ở Nam bán cầu, bắt đầu nghĩ rằng nền kinh tế Mỹ không thể tiếp tục phát triển. Nga và Trung Quốc, cảm thấy bị đe dọa bởi việc Mỹ sẵn sàng sử dụng đòn bẩy kinh tế của họ một cách bừa bãi, đã quyết định biến BRICS thành một thứ gì đó không chỉ là một thuật ngữ viết tắt nghe có vẻ hay ho.

Thách thức nhãn tiền

Các đối thủ phương Tây cho rằng dù điều gì xảy ra, khối BRICS do Trung Quốc và Nga dẫn đầu sẽ không bao giờ có thể thách thức trật tự kinh tế do Mỹ thống trị.

Tuy vậy, nền kinh tế Mỹ có vẻ không còn mạnh như trước đây. Thêm vào đó, nhiều quốc gia khác ở Nam bán cầu lo ngại rằng, đồng USD được vũ khí hóa có thể được sử dụng để chống lại họ và họ đang tìm kiếm giải pháp phòng ngừa điều đó.

Người ta cho rằng có lý do giải thích nguyên nhân tại sao nợ công và thâm hụt ngoài tầm kiểm soát của Mỹ lại quan trọng.

Với mức thâm hụt 1,5 nghìn tỷ USD, nợ công 35 nghìn tỷ USD và 1 nghìn tỷ USD tiền lãi phải trả trong năm nay, nếu đồng USD không còn là đồng tiền dự trữ chính của thế giới và đột nhiên xuất hiện một đối thủ thực sự của đồng bạc xanh, toàn bộ hệ thống tài chính Mỹ sẽ sụp đổ.

Chiến thắng cuối cùng cho Trung Quốc, Nga và rất nhiều đối thủ khác của Mỹ sẽ là làm tê liệt nền kinh tế Mỹ bằng cách xóa bỏ sự thống trị của đồng USD. Một khi đồng USD bị lật đổ, theo thời gian, việc in và chi tiêu đồng tiền của chính Mỹ trong mỗi năm tài chính trở nên bất khả thi.

"Quái vật" tiềm tàng

Theo bài viết, Đô đốc Hải quân Mỹ Mike Mullen có câu nói nổi tiếng rằng nợ công của Mỹ là mối đe dọa an ninh quốc gia lớn nhất mà nước Mỹ phải đối mặt. Ông ấy đã đúng.

Với việc phải gánh khoản nợ công khổng lồ và không ngừng chồng chất thêm trong khi sử dụng vị thế thống trị của đồng USD như một “cây gậy” chống lại các cường quốc khác, Washington đã tạo ra các điều kiện cần để biến khối BRICS nhỏ bé thành một "quái vật" thực sự đối với toàn bộ khu vực trong vài thập kỷ tới.

Khi điều đó xảy ra, cuộc sống ở Mỹ sẽ nhanh chóng trở nên ảm đạm và nước Mỹ từ siêu cường chỉ sau một đêm sẽ trở thành một cường quốc tầm trung đang đến hồi suy vong. Đó là những rủi ro khi khối kinh tế BRICS do Trung Quốc và Nga dẫn đầu đang dần gắn kết với nhau.

Giá vàng hôm nay 20/5/2024: Giá vàng có thể tăng lên mức 2.500 USD/ounce, bắt đầu 'thắt dây an toàn' và 'chạy đua'

Giá vàng hôm nay 20/5/2024: Giá vàng có thể tăng lên mức 2.500 USD/ounce, bắt đầu 'thắt dây an toàn' và 'chạy đua'

Giá vàng hôm nay 20/5/2024 ghi nhận tín hiệu lạc quan, có thể bằng hoặc vượt mức cao nhất mọi thời đại. Chiến lược gia ...

BRICS+ tổng lực 'tấn công' đồng USD - Giấc mơ viển vông hay trò chơi quyền lực?

BRICS+ tổng lực 'tấn công' đồng USD - Giấc mơ viển vông hay trò chơi quyền lực?

Đồng USD cho đến nay vẫn là loại tiền tệ được sử dụng rộng rãi nhất, chiến dịch của BRICS+ nhằm "phế ngôi vua" của ...

Ba Lan sẽ có hành động lớn nhất gần biên giới với Nga và Belarus, chi hơn nửa tỷ USD 'rước' vũ khí tầm xa của Mỹ

Ba Lan sẽ có hành động lớn nhất gần biên giới với Nga và Belarus, chi hơn nửa tỷ USD 'rước' vũ khí tầm xa của Mỹ

Ba Lan có kế hoạch tăng cường giám sát chống thiết bị bay không người lái (UAV) và phòng thủ quân sự trên mặt đất ...

Giá tiêu hôm nay 4/6/2024, tiếp tục tăng ‘siêu’ mạnh, đà đi lên vượt mọi dự báo lạc quan nhất, đâu là động lực?

Giá tiêu hôm nay 4/6/2024, tiếp tục tăng ‘siêu’ mạnh, đà đi lên vượt mọi dự báo lạc quan nhất, đâu là động lực?

Giá tiêu hôm nay 4/6/2024 tại thị trường trong nước tăng “siêu” mạnh ở một số địa phương trọng điểm, giao dịch từ 137.000 - ...

Vòng xoáy bạo lực cùng biến đổi khí hậu 'cuốn sạch' quyền con người ở Sahel, UNHCR kêu gọi khẩn

Vòng xoáy bạo lực cùng biến đổi khí hậu 'cuốn sạch' quyền con người ở Sahel, UNHCR kêu gọi khẩn

Ngày 7/6, Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR) kêu gọi cộng đồng quốc tế hành động ngay lập tức để ngăn ...

Đọc thêm

Đại hội XIV của Đảng: Kỳ vọng phát huy hiệu quả nguồn lực trí thức, văn hoá và tinh thần của người Việt

Đại hội XIV của Đảng: Kỳ vọng phát huy hiệu quả nguồn lực trí thức, văn hoá và tinh thần của người Việt

Ông Phạm Khánh Nam - Tổng Biên tập Tạp chí Hương Việt tại Đức, kỳ vọng Đại hội XIV của Đảng tiếp tục đề ra những định hướng chiến lược ...
Tình hình Iran: Đã dần ổn định? Mỹ ra cảnh báo khẩn cho công dân, Trung Quốc sẵn sàng các biện pháp bảo hộ

Tình hình Iran: Đã dần ổn định? Mỹ ra cảnh báo khẩn cho công dân, Trung Quốc sẵn sàng các biện pháp bảo hộ

Tình hình tại Iran đang dần ổn định và dự kiến sẽ trở lại bình thường trong những ngày tới.
Hà Nội có tân Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo

Hà Nội có tân Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội vừa có quyết định tiếp nhận, bổ nhiệm PGS.TS Nguyễn Văn Hiền giữ chức Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội.
Trước cuộc đàm phán với Washington, Greenland tuyên bố 'chọn Đan Mạch', cùng đoàn kết đối phó tham vọng của Mỹ

Trước cuộc đàm phán với Washington, Greenland tuyên bố 'chọn Đan Mạch', cùng đoàn kết đối phó tham vọng của Mỹ

Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen tuyên bố 'chọn Đan Mạch' trước tham vọng của Mỹ muốn giành quyền kiểm soát vùng lãnh thổ này.
Hòa U23 Syria, U23 UAE gặp U23 Việt Nam ở tứ kết U23 châu Á 2026

Hòa U23 Syria, U23 UAE gặp U23 Việt Nam ở tứ kết U23 châu Á 2026

Cầm hòa U23 Syria ở trận hạ màn vòng bảng, U23 UAE giành vé đi tiếp với ngôi nhì bảng B và sẽ là đối thủ của U23 Việt Nam ...
Khung kiến trúc số Bộ Ngoại giao: Tiếp cận bài bản, tổng thể và dài hạn trong chuyển đổi số của Ngành

Khung kiến trúc số Bộ Ngoại giao: Tiếp cận bài bản, tổng thể và dài hạn trong chuyển đổi số của Ngành

Việc Bộ Ngoại giao ban hành Khung kiến trúc số thể hiện cách tiếp cận bài bản, tổng thể và dài hạn trong triển khai chuyển đổi số của Ngành.
Tổng Giám đốc Tập đoàn Prudential tái khẳng định cam kết đồng hành cùng tăng trưởng bền vững của kinh tế Việt Nam

Tổng Giám đốc Tập đoàn Prudential tái khẳng định cam kết đồng hành cùng tăng trưởng bền vững của kinh tế Việt Nam

Tập đoàn Prudential cam kết dài hạn trong việc đồng hành cùng sự phát triển bền vững của thị trường bảo hiểm Việt Nam.
Chống khai thác IUU: 7 tỉnh, thành phía Nam chung tay phối hợp, nỗ lực gỡ 'thẻ vàng'

Chống khai thác IUU: 7 tỉnh, thành phía Nam chung tay phối hợp, nỗ lực gỡ 'thẻ vàng'

Công tác phòng, chống khai thác IUU tiếp tục được Chính phủ, Bộ Công an và các địa phương xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm.
Giá nông sản hôm nay 13/1/2026: Giá cà phê robusta tăng trở lại, xuất khẩu đối mặt khó khăn; hồ tiêu Việt Nam duy trì vị thế, giá vẫn tốt

Giá nông sản hôm nay 13/1/2026: Giá cà phê robusta tăng trở lại, xuất khẩu đối mặt khó khăn; hồ tiêu Việt Nam duy trì vị thế, giá vẫn tốt

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 13/1/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá ca cao, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong ...
Giá heo hơi hôm nay 13/1: Miền Bắc bùng nổ, miền Nam và Trung - Tây Nguyên đồng loạt tăng

Giá heo hơi hôm nay 13/1: Miền Bắc bùng nổ, miền Nam và Trung - Tây Nguyên đồng loạt tăng

Giá heo hơi hôm nay 13/1, miền Bắc bùng nổ, miền Nam và Trung - Tây Nguyên đồng loạt tăng. Cả nước dao động trong vùng giá 64.000 - 75.000 đồng/kg.
Đại hội XIV của Đảng: Các địa phương hướng tới triển khai thắng lợi các nhiệm vụ then chốt

Đại hội XIV của Đảng: Các địa phương hướng tới triển khai thắng lợi các nhiệm vụ then chốt

Trước thềm Đại hội XIV của Đảng, nhiều địa phương của Việt Nam đã xác định rõ các chiến lược cụ thể để thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ then chốt.
Kinh tế Việt Nam: Truyền thông quốc tế đánh giá cao tương lai tăng trưởng

Kinh tế Việt Nam: Truyền thông quốc tế đánh giá cao tương lai tăng trưởng

Ngày 11/1, trang intellinews.com đăng báo cáo Triển vọng Việt Nam năm 2026.
Việt Nam tỏa sáng tại Giải thưởng Bất động sản châu Á PropertyGuru 2025

Việt Nam tỏa sáng tại Giải thưởng Bất động sản châu Á PropertyGuru 2025

Tại đêm Chung kết Giải thưởng Bất động sản châu Á PropertyGuru lần thứ 20, các chủ đầu tư đến từ Việt Nam đã xuất sắc giành 14 danh hiệu 'Best in Asia'.
Giá nhà cao tạo áp lực, người trẻ chuyển hướng chiến lược

Giá nhà cao tạo áp lực, người trẻ chuyển hướng chiến lược

Giá bất động sản duy trì ở mức cao đang tạo ra sức ép lớn lên khả năng sở hữu nhà của người trẻ.
Thị trường bất động sản năm 2025 mang gam màu sáng

Thị trường bất động sản năm 2025 mang gam màu sáng

Tại VRES 2025 ngày 9/12, chuyên gia nhận định nếu năm 2022 thị trường chao đảo vì lãi suất tăng thì 2025 lại cho thấy gam màu tươi sáng hơn.
Vietnam Land chính thức trở thành đối tác phân phối chiến lược của Charmora City

Vietnam Land chính thức trở thành đối tác phân phối chiến lược của Charmora City

Ngày 10/11, Công ty CP DV Môi Giới Vietnam Land và Naman Realty đã chính thức ký kết trở thành đối tác phân phối dự án Charmora City.
Động lực tăng trưởng của vùng đô thị vệ tinh phía Đông TP. Hồ Chí Minh

Động lực tăng trưởng của vùng đô thị vệ tinh phía Đông TP. Hồ Chí Minh

Thị trường bất động sản giáp ranh phía Đông TP. Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn chuyển động rõ nét.
Tại sao Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ là đòn bẩy đưa Vinhomes Green Paradise trở thành 'đảo tỷ phú'?

Tại sao Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ là đòn bẩy đưa Vinhomes Green Paradise trở thành 'đảo tỷ phú'?

Thị trường bất động sản biển tại TP.HCM đã có sự chuyển dịch mạnh mẽ. Mọi bàn luận đều xoay quanh Cần Giờ - địa phương đang được định hướng trở thành đô thị biển ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 14/1: Đồng USD bật tăng trở lại sau dữ liệu tích cực về CPI

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 14/1: Đồng USD bật tăng trở lại sau dữ liệu tích cực về CPI

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 14/1 cho thấy đồng USD đã tăng giá trở lại sau dữ liệu tích cực về CPI của Mỹ.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/1: Đồng USD sụt giảm do Bộ Tư pháp Mỹ doạ truy tố Chủ tịch Fed

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/1: Đồng USD sụt giảm do Bộ Tư pháp Mỹ doạ truy tố Chủ tịch Fed

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/1 cho thấy đồng USD có xu hướng giảm giá sau khi Bộ Tư pháp Mỹ đe doạ truy tố Chủ tịch Fed.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 8/1: Đồng USD ổn định, diễn biến giá mang tính chiến thuật hơn là xu hướng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 8/1: Đồng USD ổn định, diễn biến giá mang tính chiến thuật hơn là xu hướng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 8/1 cho thấy đồng USD tiếp tục dao động trong phạm vi hẹp.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 7/1: Đồng USD tăng, giới đầu tư chờ tin tốt từ kinh tế Mỹ

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 7/1: Đồng USD tăng, giới đầu tư chờ tin tốt từ kinh tế Mỹ

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 7/1 cho thấy đồng USD tăng nhẹ so với ngày hôm qua.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 6/1: Đồng USD sụt giảm khi dữ liệu kinh tế Mỹ sắp được công bố

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 6/1: Đồng USD sụt giảm khi dữ liệu kinh tế Mỹ sắp được công bố

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 6/1 ghi nhận sự sụt giảm của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 5/1: Đồng USD dao động trong xu thế yếu, nhiều thách thức hơn cơ hội

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 5/1: Đồng USD dao động trong xu thế yếu, nhiều thách thức hơn cơ hội

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 5/1 cho thấy đồng USD đã bước vào năm 2026 với nhiều thách thức.
Phiên bản di động