Khi lịch sử bước ra từ những trang sách

Hà Anh
Giải thưởng Sách quốc gia năm nay gây ấn tượng đặc biệt khi Giải A được trao cho Lịch sử Việt Nam bằng hình (họa sĩ Trần Đại Thắng, công ty sách Đông A cùng nhiều tác giả) và Lịch sử văn minh thế giới (tác giả Will và Ariel Durant cùng nhiều dịch giả).
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Khi lịch sử bước ra từ những trang sách
"Lịch sử Việt Nam bằng hình" trở nên đặc biệt ở cách tiếp cận là lịch sử được tái hiện bằng hình ảnh. (Nguồn: Đông A)

Một cuốn sách đưa người đọc trở về lịch sử dân tộc bằng hình ảnh sinh động; cuốn kia mở ra bức tranh toàn cảnh về lịch sử văn minh nhân loại. Đặt cạnh nhau, hai công trình tạo nên cuộc đối thoại thú vị giữa lịch sử dân tộc và lịch sử thế giới, giữa ký ức của một quốc gia và hành trình của nhân loại.

Điểm đặc biệt của Lịch sử Việt Nam bằng hình nằm ở cách tiếp cận, tái hiện lịch sử qua hình ảnh. Lâu nay, việc phổ biến lịch sử Việt Nam, nhất là với thế hệ trẻ, gặp khó khăn do khoảng cách giữa tri thức học thuật và trải nghiệm đọc. Nhiều sự kiện, triều đại, nhân vật thường được trình bày bằng ngôn ngữ học thuật khô cứng, khiến lịch sử đôi khi trở thành “môn học phải nhớ” hơn là câu chuyện để khám phá.

Với hệ thống tranh minh họa, bản đồ, tư liệu hình ảnh và cách trình bày hiện đại, cuốn sách mở ra một cách tiếp cận khác. Lịch sử không còn là những dòng niên biểu rời rạc, mà trở thành hành trình thị giác, nơi người đọc có thể “nhìn thấy” quá khứ. Các sự kiện, đời sống qua các triều đại hiện lên sinh động hơn, giúp lịch sử trở nên gần gũi, dễ tiếp nhận và khơi gợi tò mò.

Ở góc nhìn rộng hơn, cuốn sách cho thấy xu hướng đáng khích lệ của ngành xuất bản Việt Nam trong việc đưa lịch sử trở lại với công chúng bằng những hình thức sáng tạo. Khi thế hệ trẻ ngày càng quen với văn hóa hình ảnh của thời đại số, việc kể chuyện lịch sử bằng minh họa, đồ họa hay cách trình bày mới không chỉ là lựa chọn thẩm mỹ mà còn là chiến lược văn hóa, giúp lịch sử bước ra khỏi phạm vi lớp học, trở thành một phần của đời sống đọc.

Nếu Lịch sử Việt Nam bằng hình là hành trình trở về cội nguồn dân tộc, thì Lịch sử văn minh thế giới mở ra bức tranh rộng lớn của nhân loại. Bộ sách gồm 11 phần, 45 cuốn, mỗi phần từ ba đến năm tập, với sự tham gia chuyển ngữ của nhiều dịch giả như Huỳnh Ngọc Chiến, Phan Thanh Lưu, Phạm Viêm Phương, Bùi Thanh Châu, Bùi Xuân Linh và Đỗ Lan.

Được viết trong nhiều thập niên, bộ sách đồ sộ này được xem là một trong những công trình lịch sử - triết học lớn của thế kỷ XX. Không chỉ thuật lại sự kiện, tác phẩm còn lý giải cách các nền văn minh hình thành, phát triển và tương tác với nhau.

Khi lịch sử bước ra từ những trang sách
Bộ sách "Lịch sử văn minh thế giới" do Nhà xuất bản Khoa học xã hội và Viện Giáo dục IRED ấn hành. (Nguồn: IRED)

Việc bộ sách được dịch và xuất bản đầy đủ bằng tiếng Việt mang ý nghĩa đặc biệt. Đây không chỉ là nỗ lực đáng trân trọng của nhóm dịch giả mà còn là đóng góp quan trọng cho đời sống tri thức trong nước. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, việc tiếp cận các công trình học thuật kinh điển giúp mở rộng tầm nhìn, tạo điều kiện để người đọc Việt Nam đặt lịch sử dân tộc trong mối liên hệ với lịch sử nhân loại.

Đặc biệt, việc hai công trình lịch sử được trao giải cao nhất của Giải thưởng Sách quốc gia lần thứ VIII cũng gửi gắm một thông điệp đáng suy ngẫm, đó là lịch sử không chỉ là câu chuyện của quá khứ mà còn là ký ức chung của cộng đồng, là nền tảng để con người hiểu mình đến từ đâu và sẽ đi về đâu.

Sự quan tâm ngày càng lớn đối với các công trình lịch sử, các bộ sách về văn minh hay những tác phẩm tái hiện quá khứ cho thấy văn hóa đọc đang dần trở lại với các giá trị bền vững. Khi quá khứ được kể bằng những cách tiếp cận sinh động hơn, lịch sử có cơ hội đến gần đời sống hiện đại và trở thành nguồn cảm hứng cho việc suy nghĩ về tương lai.

Cuộc gặp gỡ đầy cảm xúc giữa hai nền văn hóa Việt Nam-Slovakia

Tại Cung điện Zichy ở thủ đô Bratislava (Slovakia) những ngày cuối tháng 2, đêm nhạc mang tên Hudobná FantÁzia – Kỳ ảo âm nhạc ...

Đưa văn hóa vào hoạt động đối ngoại và kết nối đối tác tại Brunei Darussalam

Triển khai tư tưởng chỉ đạo của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ ...

Thi sĩ Hy Lạp ra mắt tập thơ 'Bụi bay' tại Việt Nam

Từ ngày 25/2-8/3, nhà thơ Iakovos Theras Karamolegkos có chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam. Điểm nhấn của hành trình này là sự ...

Phát biểu của Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết tại Lễ trao Giải thưởng Sách quốc gia lần thứ VIII

Báo Thế giới và Việt Nam trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính ...

Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII vinh danh nhiều tác phẩm có giá trị văn hóa và học thuật

Tối 8/3, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Hội Xuất bản Việt Nam ...

Đọc thêm

Ngày 2/7/1976: Mốc son chói lọi trong lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh

Ngày 2/7/1976: Mốc son chói lọi trong lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh

Đối với Thành phố Sài Gòn-Gia Định-Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 2/7/1976 mãi mãi là mốc son chói lọi trong tâm khảm mỗi người dân.
Mỹ và Iran kết thúc đàm phán, nhất trí điều gì?

Mỹ và Iran kết thúc đàm phán, nhất trí điều gì?

Việc đàm phán thực thi bản ghi nhớ giữa Tehran và Washington nhằm chấm dứt xung đột Trung Đông đã kết thúc
Kết quả bóng đá Vòng 1/32 World Cup 2026: Đội trưởng Harry Kane lập cú đúp phút cuối, Anh lội ngược dòng ngoạn mục trước CHDC Congo

Kết quả bóng đá Vòng 1/32 World Cup 2026: Đội trưởng Harry Kane lập cú đúp phút cuối, Anh lội ngược dòng ngoạn mục trước CHDC Congo

Kết quả bóng đá cho thấy, siêu sao Harry Kane ghi hai bàn thắng giúp tuyển Anh ngược dòng đánh bại CHDC Congo 2-1 ở Vòng 1/32 FIFA World Cup ...
Ngược dòng ngoạn mục trước Senegal, tuyển Bỉ xác lập cột mốc lịch sử mới

Ngược dòng ngoạn mục trước Senegal, tuyển Bỉ xác lập cột mốc lịch sử mới

Màn lội ngược dòng ngoạn mục trước Senegal ở vòng 1/16 không chỉ đưa đội tuyển Bỉ đi tiếp mà còn biến họ trở thành những người kiến tạo lịch ...
Thắng CHDC Congo, tuyển Anh lập kỳ tích lội ngược dòng sau 6 thập kỷ

Thắng CHDC Congo, tuyển Anh lập kỳ tích lội ngược dòng sau 6 thập kỷ

Đội tuyển Anh đã viết nên trang sử mới khi lội ngược dòng đánh bại CHDC Congo - kỳ tích mà Tam sư chưa từng làm được trong suốt 60 ...
Đại sứ Việt Nam tại Tanzania tham dự Hội chợ Thương mại Quốc tế Dar es Salaam - Sabasaba 2026

Đại sứ Việt Nam tại Tanzania tham dự Hội chợ Thương mại Quốc tế Dar es Salaam - Sabasaba 2026

Đại sứ Việt Nam tại Tanzania Vũ Thanh Huyền tham dự Hội chợ Dar es Salaam 2026, thúc đẩy hợp tác thương mại, đầu tư và kết nối doanh nghiệp ...
Tôn vinh giá trị, lan tỏa thương hiệu và thúc đẩy phát triển du lịch Việt Nam

Tôn vinh giá trị, lan tỏa thương hiệu và thúc đẩy phát triển du lịch Việt Nam

Hiệp hội Du lịch Việt Nam sẽ tổ chức Lễ công bố và trao Giải thưởng VITA Awards 2026 vào ngày 9/7 tại Ninh Bình.
Koh Samui được vinh danh là đảo đẹp nhất châu Á - Thái Bình Dương năm 2026

Koh Samui được vinh danh là đảo đẹp nhất châu Á - Thái Bình Dương năm 2026

Koh Samui dẫn đầu hạng mục Đảo đẹp nhất tại Travel + Leisure Luxury Awards 2026, khẳng định vị thế Thái Lan, điểm đến du lịch hàng đầu thế giới.
Nhiều hoạt động trải nghiệm sống động sẽ diễn ra tại Triển lãm Webtoon Hàn Quốc K-COMICS Origin Vietnam

Nhiều hoạt động trải nghiệm sống động sẽ diễn ra tại Triển lãm Webtoon Hàn Quốc K-COMICS Origin Vietnam

Trung tâm văn hóa Hàn Quốc tại Việt Nam phối hợp tổ chức Triển lãm Webtoon Hàn Quốc (K-COMICS Origin Vietnam) từ ngày 30/6-28/8.
Miss Brand Vienam 2026 đồng hành cùng Năm Du lịch quốc gia Gia Lai 2026

Miss Brand Vienam 2026 đồng hành cùng Năm Du lịch quốc gia Gia Lai 2026

Việc đăng cai Miss Brand Vietnam 2026 - Hoa hậu Thương hiệu Việt Nam 2026 được kỳ vọng sẽ góp phần quảng bá văn hóa, du lịch địa phương.
Việt Nam tăng tốc trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn nhất Đông Nam Á

Việt Nam tăng tốc trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn nhất Đông Nam Á

Tạp chí Fortune (Mỹ) nhận định Việt Nam đang nổi lên như một trong những điểm đến du lịch hấp dẫn nhất Đông Nam Á nhờ tốc độ tăng trưởng khách quốc tế ấn tượng.
Du lịch Hàn Quốc: Những địa điểm đằng sau các khoảnh khắc kinh điển trong K-drama

Du lịch Hàn Quốc: Những địa điểm đằng sau các khoảnh khắc kinh điển trong K-drama

Hàn Quốc tái định hình văn hóa đại chúng toàn cầu thông qua điện ảnh và phim truyền hình, trong đó nhiều tác phẩm được quay ở các địa điểm của Seoul.
Mở rộng kết nối sáng tạo giữa Vương quốc Anh và Việt Nam

Mở rộng kết nối sáng tạo giữa Vương quốc Anh và Việt Nam

Hội đồng Anh mở chương trình tài trợ CTC 2026, hỗ trợ nghệ sĩ Việt Nam hợp tác với đối tác Vương quốc Anh trong nhiều lĩnh vực sáng tạo.
Thanh Hóa khai quật ngôi đền được ví như 'Thành Nhà Hồ thứ hai'

Thanh Hóa khai quật ngôi đền được ví như 'Thành Nhà Hồ thứ hai'

UBND tỉnh Thanh Hóa vừa phê duyệt dự án khai quật khảo cổ tổng thể di tích lịch sử - văn hóa, kiến trúc nghệ thuật đền thờ Nguyễn Văn Nghi.
Tò he Việt Nam: Nặn hình di sản, gửi gắm bản sắc Việt ra thế giới

Tò he Việt Nam: Nặn hình di sản, gửi gắm bản sắc Việt ra thế giới

Giữa guồng quay của công nghệ và đồ chơi hiện đại, tò he, món quà quê mộc mạc làm từ bột nếp, vẫn âm thầm giữ một vị trí đặc biệt trong lòng di sản ...
Hợp tác bảo tàng Pháp - Việt bước sang giai đoạn mới tại Điện Biên Phủ

Hợp tác bảo tàng Pháp - Việt bước sang giai đoạn mới tại Điện Biên Phủ

Từ ngày 15-18/6, đoàn công tác của Bảo tàng Ký ức Chiến tranh Caen (Mémorial de Caen, Pháp) đã có chuyến làm việc tại Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ.
Lan tỏa văn hóa Việt tại miền Tây Bắc nước Pháp

Lan tỏa văn hóa Việt tại miền Tây Bắc nước Pháp

chính quyền thành phố cảng Lorient thuộc vùng Bretagne miền Tây Bắc nước Pháp đã phối hợp với các Hiệp hội tổ chức sự kiện Festival Vietnam lần thứ 4.
Nghệ nhân ở Huế bền bỉ giữ nghề truyền thống

Nghệ nhân ở Huế bền bỉ giữ nghề truyền thống

Nghề truyền thống ở Huế, nơi lưu giữ ký ức và bản sắc văn hóa qua nhiều thế hệ đang đứng trước những đổi thay của đời sống hiện đại.
Phiên bản di động