Khi lịch sử bước ra từ những trang sách

Hà Anh
Giải thưởng Sách quốc gia năm nay gây ấn tượng đặc biệt khi Giải A được trao cho Lịch sử Việt Nam bằng hình (họa sĩ Trần Đại Thắng, công ty sách Đông A cùng nhiều tác giả) và Lịch sử văn minh thế giới (tác giả Will và Ariel Durant cùng nhiều dịch giả).
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Khi lịch sử bước ra từ những trang sách
"Lịch sử Việt Nam bằng hình" trở nên đặc biệt ở cách tiếp cận là lịch sử được tái hiện bằng hình ảnh. (Nguồn: Đông A)

Một cuốn sách đưa người đọc trở về lịch sử dân tộc bằng hình ảnh sinh động; cuốn kia mở ra bức tranh toàn cảnh về lịch sử văn minh nhân loại. Đặt cạnh nhau, hai công trình tạo nên cuộc đối thoại thú vị giữa lịch sử dân tộc và lịch sử thế giới, giữa ký ức của một quốc gia và hành trình của nhân loại.

Điểm đặc biệt của Lịch sử Việt Nam bằng hình nằm ở cách tiếp cận, tái hiện lịch sử qua hình ảnh. Lâu nay, việc phổ biến lịch sử Việt Nam, nhất là với thế hệ trẻ, gặp khó khăn do khoảng cách giữa tri thức học thuật và trải nghiệm đọc. Nhiều sự kiện, triều đại, nhân vật thường được trình bày bằng ngôn ngữ học thuật khô cứng, khiến lịch sử đôi khi trở thành “môn học phải nhớ” hơn là câu chuyện để khám phá.

Với hệ thống tranh minh họa, bản đồ, tư liệu hình ảnh và cách trình bày hiện đại, cuốn sách mở ra một cách tiếp cận khác. Lịch sử không còn là những dòng niên biểu rời rạc, mà trở thành hành trình thị giác, nơi người đọc có thể “nhìn thấy” quá khứ. Các sự kiện, đời sống qua các triều đại hiện lên sinh động hơn, giúp lịch sử trở nên gần gũi, dễ tiếp nhận và khơi gợi tò mò.

Ở góc nhìn rộng hơn, cuốn sách cho thấy xu hướng đáng khích lệ của ngành xuất bản Việt Nam trong việc đưa lịch sử trở lại với công chúng bằng những hình thức sáng tạo. Khi thế hệ trẻ ngày càng quen với văn hóa hình ảnh của thời đại số, việc kể chuyện lịch sử bằng minh họa, đồ họa hay cách trình bày mới không chỉ là lựa chọn thẩm mỹ mà còn là chiến lược văn hóa, giúp lịch sử bước ra khỏi phạm vi lớp học, trở thành một phần của đời sống đọc.

Nếu Lịch sử Việt Nam bằng hình là hành trình trở về cội nguồn dân tộc, thì Lịch sử văn minh thế giới mở ra bức tranh rộng lớn của nhân loại. Bộ sách gồm 11 phần, 45 cuốn, mỗi phần từ ba đến năm tập, với sự tham gia chuyển ngữ của nhiều dịch giả như Huỳnh Ngọc Chiến, Phan Thanh Lưu, Phạm Viêm Phương, Bùi Thanh Châu, Bùi Xuân Linh và Đỗ Lan.

Được viết trong nhiều thập niên, bộ sách đồ sộ này được xem là một trong những công trình lịch sử - triết học lớn của thế kỷ XX. Không chỉ thuật lại sự kiện, tác phẩm còn lý giải cách các nền văn minh hình thành, phát triển và tương tác với nhau.

Khi lịch sử bước ra từ những trang sách
Bộ sách "Lịch sử văn minh thế giới" do Nhà xuất bản Khoa học xã hội và Viện Giáo dục IRED ấn hành. (Nguồn: IRED)

Việc bộ sách được dịch và xuất bản đầy đủ bằng tiếng Việt mang ý nghĩa đặc biệt. Đây không chỉ là nỗ lực đáng trân trọng của nhóm dịch giả mà còn là đóng góp quan trọng cho đời sống tri thức trong nước. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, việc tiếp cận các công trình học thuật kinh điển giúp mở rộng tầm nhìn, tạo điều kiện để người đọc Việt Nam đặt lịch sử dân tộc trong mối liên hệ với lịch sử nhân loại.

Đặc biệt, việc hai công trình lịch sử được trao giải cao nhất của Giải thưởng Sách quốc gia lần thứ VIII cũng gửi gắm một thông điệp đáng suy ngẫm, đó là lịch sử không chỉ là câu chuyện của quá khứ mà còn là ký ức chung của cộng đồng, là nền tảng để con người hiểu mình đến từ đâu và sẽ đi về đâu.

Sự quan tâm ngày càng lớn đối với các công trình lịch sử, các bộ sách về văn minh hay những tác phẩm tái hiện quá khứ cho thấy văn hóa đọc đang dần trở lại với các giá trị bền vững. Khi quá khứ được kể bằng những cách tiếp cận sinh động hơn, lịch sử có cơ hội đến gần đời sống hiện đại và trở thành nguồn cảm hứng cho việc suy nghĩ về tương lai.

Cuộc gặp gỡ đầy cảm xúc giữa hai nền văn hóa Việt Nam-Slovakia

Tại Cung điện Zichy ở thủ đô Bratislava (Slovakia) những ngày cuối tháng 2, đêm nhạc mang tên Hudobná FantÁzia – Kỳ ảo âm nhạc ...

Đưa văn hóa vào hoạt động đối ngoại và kết nối đối tác tại Brunei Darussalam

Triển khai tư tưởng chỉ đạo của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ ...

Thi sĩ Hy Lạp ra mắt tập thơ 'Bụi bay' tại Việt Nam

Từ ngày 25/2-8/3, nhà thơ Iakovos Theras Karamolegkos có chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam. Điểm nhấn của hành trình này là sự ...

Phát biểu của Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết tại Lễ trao Giải thưởng Sách quốc gia lần thứ VIII

Báo Thế giới và Việt Nam trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính ...

Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII vinh danh nhiều tác phẩm có giá trị văn hóa và học thuật

Tối 8/3, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Hội Xuất bản Việt Nam ...

Đọc thêm

Để khai thác tốt CPTPP, doanh nghiệp Việt không thể chờ thị trường biến động mới tìm đường chuyển hướng

Để khai thác tốt CPTPP, doanh nghiệp Việt không thể chờ thị trường biến động mới tìm đường chuyển hướng

Doanh nghiệp cần chủ động xây dựng cơ cấu thị trường và cấu trúc nguồn cung đa dạng ngay từ khi hoạt động kinh doanh đang thuận lợi.
Để ngoại giao di sản đánh thức nguồn lực văn hóa phát triển

Để ngoại giao di sản đánh thức nguồn lực văn hóa phát triển

Để ngoại giao di sản tạo ra hợp tác thực chất, Việt Nam cần chuyển từ tư duy tổ chức hoạt động quảng bá đơn lẻ sang xây dựng cơ ...
Kinh tế Morocco: Doanh thu du lịch đạt hơn 8,8 tỷ Euro, xuất khẩu nông sản sang EU đạt 2,66 tỷ Euro

Kinh tế Morocco: Doanh thu du lịch đạt hơn 8,8 tỷ Euro, xuất khẩu nông sản sang EU đạt 2,66 tỷ Euro

Dưới đây là một số nét nổi bật của nền kinh tế Morocco trong các lĩnh vực du lịch và xuất khẩu.
Triều Tiên thử tên lửa siêu vượt âm có khả năng cơ động quỹ đạo và tích hợp AI

Triều Tiên thử tên lửa siêu vượt âm có khả năng cơ động quỹ đạo và tích hợp AI

Triều Tiên tiến hành cuộc huấn luyện phóng tên lửa đạn đạo chiến lược tầm trung có khả năng cơ động quỹ đạo và ứng dụng trí tuệ nhân tạo ...
Tổng thống Trump nói Iran 'gần như từ bỏ' ý định phát triển vũ khí hạt nhân

Tổng thống Trump nói Iran 'gần như từ bỏ' ý định phát triển vũ khí hạt nhân

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng, Iran gần như từ bỏ ý định phát triển vũ khí hạt nhân, trong khi Tehran vẫn bảo vệ chương trình hạt nhân ...
Hà Nội trong cuộc đua nhân lực chất lượng cao: Kinh nghiệm quốc tế

Hà Nội trong cuộc đua nhân lực chất lượng cao: Kinh nghiệm quốc tế

Ngày 8/10, Diễn đàn Kinh tế Thủ đô lần thứ III năm 2026 (CEF III) sẽ diễn ra tại Hà Nội, với chủ đề “Động lực tăng trưởng từ nguồn ...
Kinh tế Morocco: Doanh thu du lịch đạt hơn 8,8 tỷ Euro, xuất khẩu nông sản sang EU đạt 2,66 tỷ Euro

Kinh tế Morocco: Doanh thu du lịch đạt hơn 8,8 tỷ Euro, xuất khẩu nông sản sang EU đạt 2,66 tỷ Euro

Dưới đây là một số nét nổi bật của nền kinh tế Morocco trong các lĩnh vực du lịch và xuất khẩu.
Hà Nội nối dài chuỗi vinh danh tại Giải thưởng Du lịch thế giới 2026

Hà Nội nối dài chuỗi vinh danh tại Giải thưởng Du lịch thế giới 2026

Hà Nội giành hai giải thưởng tại World Travel Awards 2026, trong đó có lần thứ năm liên tiếp được vinh danh là điểm đến nghỉ ngắn ngày hàng đầu châu Á.
Ngành du lịch Trung Quốc sôi động nhờ kỳ nghỉ kéo dài

Ngành du lịch Trung Quốc sôi động nhờ kỳ nghỉ kéo dài

Thị trường du lịch dịp Quốc khánh Trung Quốc năm nay sôi động ngay từ đầu khi Tết Trung thu và Quốc khánh chỉ cách nhau 3 ngày làm việc.
Du lịch Việt Nam đón 17,7 triệu khách quốc tế trong 9 tháng đầu năm

Du lịch Việt Nam đón 17,7 triệu khách quốc tế trong 9 tháng đầu năm

9 tháng đầu năm 2026, ngành du lịch Việt Nam đón hơn 17,7 triệu lượt khách quốc tế, tăng 14,5%, nhiều thị trường châu Âu và Đông Nam Á tăng mạnh.
Chiêm ngưỡng hoàng hôn đẹp như tranh vẽ trên núi Thành Đẳng, Quảng Ninh

Chiêm ngưỡng hoàng hôn đẹp như tranh vẽ trên núi Thành Đẳng, Quảng Ninh

Núi Thành Đẳng, được biết đến như 'nóc nhà Uông Bí', là điểm đến lý tưởng cho du khách muốn trải nghiệm du lịch tâm linh và ngắm cảnh hoàng hôn tuyệt đẹp.
Thời thuật toán kể chuyện du lịch

Thời thuật toán kể chuyện du lịch

Trong thông điệp nhân Ngày Du lịch thế giới 2026, Tổng Thư ký UN Tourism nhấn mạnh AI đang ngày càng làm thay đổi cách con người du lịch, làm việc và kết nối.
Để ngoại giao di sản đánh thức nguồn lực văn hóa phát triển

Để ngoại giao di sản đánh thức nguồn lực văn hóa phát triển

Để ngoại giao di sản tạo ra hợp tác thực chất, Việt Nam cần chuyển từ tư duy tổ chức hoạt động quảng bá đơn lẻ sang xây dựng cơ chế hợp tác dài hạn.
Sân khấu Việt Nam đến Paris bằng những cuộc gặp gỡ văn hóa

Sân khấu Việt Nam đến Paris bằng những cuộc gặp gỡ văn hóa

Tuần Sân khấu Việt Nam tại Pháp giới thiệu tới công chúng Pháp và bạn bè quốc tế nhiều loại hình nghệ thuật biểu diễn của Việt Nam.
Đến Ninh Phước, Khánh Hoà, thưởng thức văn hóa Chăm, trải nghiệm nghề gốm, dệt thổ cẩm

Đến Ninh Phước, Khánh Hoà, thưởng thức văn hóa Chăm, trải nghiệm nghề gốm, dệt thổ cẩm

Lễ hội Gốm Chăm Bàu Trúc xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa lần thứ I năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 10-12/10.
Phía sau những khoảnh khắc Áo dài rực rỡ tại London

Phía sau những khoảnh khắc Áo dài rực rỡ tại London

Gần 200 tình nguyện viên và một dự án hoàn toàn phi lợi nhuận. Đó là những gì diễn ra trước khi Áo dài Fashion Week London 2026 chính bước lên runway.
Kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng: Di sản của một nhân cách lớn

Kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng: Di sản của một nhân cách lớn

Kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng là dịp tưởng nhớ một nhà trí thức lớn, đồng thời nhìn lại những giá trị mà cụ để lại cho các thế hệ hôm ...
Bổ sung cơ sở khoa học xây dựng hồ sơ UNESCO về danh nhân Lý Công Uẩn

Bổ sung cơ sở khoa học xây dựng hồ sơ UNESCO về danh nhân Lý Công Uẩn

Di sản gắn với Lý Công Uẩn và vương triều Lý đang được tiếp tục nghiên cứu, hệ thống hóa nhằm làm rõ các giá trị lịch sử, văn hóa trong đời sống đương đại.
Phiên bản di động