Khi phụ nữ vùng cao khởi nghiệp

HỒNG MINH
Vượt lên những khó khăn về định kiến giới, nhiều tấm gương điển hình của phụ nữ vùng dân tộc thiểu số đang truyền cảm hứng về khởi nghiệp và xây dựng thương hiệu bắt nguồn từ văn hoá địa phương…
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Chị Sùng Y Múa tại homestay của mình. (Ảnh: NVCC)
Chị Sùng Y Múa tại homestay của mình. (Ảnh: NVCC)

Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam vừa tổ chức sự kiện truyền thông mang tên “Khát vọng phát triển của phụ nữ và trẻ em dân tộc thiểu số”.

Bên cạnh các thông tin và kết quả bước đầu của Dự án thành phần số tám “Thực hiện bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ và trẻ em” thuộc Chương trình Mục tiêu Quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số giai đoạn 2021-2030, Hội cũng giới thiệu các tấm gương phụ nữ điển hình cả nước như chị Sùng Y Múa, chị Chế Kim Trung, chị Thạch Thị Chal Thi...

Homestay của Y Múa

Đầu thập niên 1990, ở xã Hang Kia (Mai Châu, Hòa Bình) – nơi chị Sùng Y Múa, sinh năm 1984, người dân tộc H’Mông sinh sống, vốn là điểm nóng với việc trồng, vận chuyển, buôn bán cây thuốc phiện. Thu nhập ‘khủng’ nhưng cuộc sống của người dân chìm trong tệ nạn xã hội, nhiều gia đình đã nghèo còn nghèo hơn vì con cái dính vào “cái chết trắng”.

Từ năm 1996, Chính phủ kiên quyết dẹp điểm nóng thuốc phiện nhằm đem lại bình yên cho người dân Hang Kia. Đây là lúc nhiều người dân phải tìm cách xoay sở để kiếm thêm thu nhập, tìm kế sinh nhai khác.

Tốt nghiệp trường trung cấp y tế tỉnh, Y Múa về làm y sĩ sản nhi tại trạm y tế xã Hang Kia và lấy chồng ở đây. Gia đình chồng chị, trải qua nhiều đời, chỉ biết phát nương, làm rẫy, trông chờ vào cây lúa, cây ngô, chưa lúc nào thực sự đủ ăn.

Năm 2012, xã Hang Kia chưa có mô hình homestay. Chứng kiến nhiều du khách nước ngoài đến Mai Châu, chị nghĩ ngay đến phương án vay vốn ngân hàng đầu tư làm du lịch với hy vọng góp phần cùng mọi người trong xã chống lại đói nghèo, tảo hôn và tệ nạn ma túy.

Được hướng dẫn và tư vấn về cách làm du lịch cộng đồng, vợ chồng chị quyết định xây ngôi nhà hai tầng đủ công trình phụ trợ làm homestay Y Múa và cung cấp hai sản phẩm du lịch là khám phá và trải nghiệm.

Với hành trình khám phá, du khách đi bộ lên Thung Mài và sang bản Bước (xã Xăm Khòe) đến độ cao 1.500 m so với mực nước biển, ngắm cảnh đẹp hoang sơ, hùng vĩ của núi rừng. Với hành trình trải nghiệm, du khách được học làm giấy dó, nhuộm vải chàm, tìm hiểu nếp sinh hoạt của người H’Mông…

Ý thức được điểm mạnh là người dân còn lưu giữ những nét văn hóa truyền thống nên Y Múa cố gắng cùng mọi người gìn giữ những nét đẹp của cộng đồng người H’Mông. Nếu du khách có thiện ý giúp người dân, chị giới thiệu và đưa họ đến những gia đình thực sự khó khăn để họ trực tiếp giúp đỡ.

Nhiều đoàn khách nước ngoài lưu trú tại homestay Y Múa cả tuần. Họ dọn vệ sinh môi trường, vẽ tranh tường trang trí cho trường mầm non, dạy tiếng Anh cho trẻ em. Khách trong nước cũng đến xã Hang Kia nhiều hơn, có người đến vài lần trong năm để nghỉ ngơi, tặng quà, khám bệnh miễn phí.

Homestay của Y Múa hiện tạo việc làm ổn định cho nhiều người lao động ở địa phương, quảng bá được cảnh đẹp của quê hương với du khách trong nước và quốc tế. Điều chị vui hơn cả là du lịch cộng đồng đã góp phần giữ gìn và tôn vinh bản sắc văn hóa, từng bước khôi phục và duy trì được các ngành nghề truyền thống.

Mới đây, chị vinh dự là một trong bốn người trong cả nước nhận giải hạng mục “Sống đẹp” của Giải thưởng KOVA nhờ những việc làm nhân văn và có sức lan tỏa trong cộng đồng.

Hoạ sĩ Chế Kim Trung sáng tác nghệ thuật. (Ảnh: NVCC)
Hoạ sĩ Chế Kim Trung sáng tác nghệ thuật. (Ảnh: NVCC)

Nghệ sĩ của người Chăm

Sinh năm 1971, người dân tộc Chăm, tỉnh Ninh Thuận, chị Chế Kim Trung từng là thủ khoa đầu vào trường Đại học Mỹ thuật TP. Hồ Chí Minh. Năm 2013, chị bảo vệ thành công xuất sắc luận văn Thạc sĩ Nghệ thuật thị giác tại Thái Lan với số điểm tối ưu, là Thạc sĩ nghệ thuật đầu tiên và duy nhất của người Chăm cho tới nay.

Chế Kim Trung đang sở hữu “gia tài” mỹ thuật đồ sộ với hàng nghìn tác phẩm đa dạng về đề tài, chất liệu, tông màu, kỹ thuật, phương pháp thể hiện.

Đặc biệt, chị là nghệ sĩ tham gia tích cực và giành nhiều giải thưởng sáng tác, quảng bá tác phẩm văn học, nghệ thuật, báo chí về chủ đề “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”.

Hơn nữa, sống trong không gian văn hóa Chăm với những lễ hội, phong tục tập quán, tín ngưỡng phong phú cùng với cảnh sắc làng quê yên bình là nguồn cảm hứng bất tận cho những sáng tác của chị.

Với tài năng của mình, họa sĩ Chế Kim Trung đã tạo nên con đường nghệ thuật rất riêng mà ở đó mỗi tác phẩm đều mang màu sắc văn hóa Chăm đặc sắc. Hội họa không chỉ giúp chị thỏa mãn niềm đam mê, mà qua những tác phẩm chị muốn gửi gắm tình yêu, niềm tự hào về văn hóa Chăm trong bức tranh văn hóa đa sắc màu của dân tộc Việt Nam.

Với những đóng góp tích cực, họa sĩ Chế Kim Trung vinh dự được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen vì có thành tích xuất sắc trong lĩnh vực bảo tồn và phát triển văn hóa dân tộc (giai đoạn 2004 - 2014), được các cấp, hội ở Trung ương và địa phương trao tặng nhiều bằng khen, giấy khen vì có nhiều thành tích đóng góp cho sự nghiệp giáo dục, tích cực tham gia các hoạt động xã hội.

Bên cạnh công việc sáng tác, giảng dạy mỹ thuật, Chế Kim Trung còn dành thời gian nghiên cứu, sáng tạo những họa tiết hoa văn mới để vẽ trên gốm Chăm Bàu Trúc, đưa những hình tượng về đời sống Chăm vào thổ cẩm dệt Mỹ Nghiệp. Chị còn dùng không gian ngôi nhà của mình mở phòng trưng bày tranh nhằm giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm cũng như quảng bá văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Chăm đến du khách trong và ngoài nước.

Chị Thạch Thị Chal Thi bên sản phẩm mật hoa dừa. (Ảnh: NVCC)
Chị Thạch Thị Chal Thi bên sản phẩm mật hoa dừa. (Ảnh: NVCC)

Khôi phục nghề truyền thống Khmer

Với khát khao làm giàu cho bản thân và quê hương, chị Thạch Thị Chal Thi (sinh năm 1989, người dân tộc Khmer, tỉnh Trà Vinh) đã thành công trên con đường khôi phục nghề thu mật truyền thống của đồng bào Khmer và đưa mật hoa dừa đến thế giới.

Tốt nghiệp Thạc sĩ ngành Công nghệ thực phẩm tại trường Đại học Bách khoa – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, với kiến thức chuyên môn của mình, Chal Thi luôn tìm kiếm, nghiên cứu và phát triển các dòng sản phẩm từ mật hoa dừa.

Ý tưởng sản xuất các sản phẩm từ mật hoa dừa thương hiệu Sokfarm (có nghĩa Nông nghiệp Hạnh phúc) ra đời từ đầu năm 2018, khi dừa khô tại tỉnh Trà Vinh rớt giá thê thảm và nghề thu mật truyền thống từ hoa dừa của đồng bào Khmer đã gần như bị thất truyền. Đây cũng là doanh nghiệp đầu tiên ở Việt Nam chuyên sản xuất các sản phẩm chế biến từ mật hoa dừa với chuỗi sản phẩm an toàn bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

Với những đóng góp của bản thân cho cộng đồng, Chal Thi vinh dự nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ vì có thành tích tiêu biểu trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh giai đoạn 2016-2021, giải thưởng Lương Định Của năm 2021 và Bằng khen của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban dân tộc vì đã có thành tích xuất sắc trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, công nghệ nông nghiệp, bảo vệ môi trường và xây dựng nông thôn mới năm 2022.

Sau bốn năm ra đời, sản phẩm mật hoa dừa của chị Chal Thi đã được người tiêu dùng công nhận là đặc sản Trà Vinh, hiện có mặt tại hơn 30 tỉnh, thành trong nước và đã xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản, Hà Lan.

Mong muốn làm tốt hơn nữa, chị đặt mục tiêu vào năm 2030 Sokfarm sẽ liên kết được ít nhất 1.000 nông hộ trở lên, tạo được việc làm cho hơn 300 dân làng nhờ vào nhà máy sản xuất mật hoa dừa tại Trà Vinh.

Phụ nữ Việt Nam-Lào-Campuchia hợp tác vì phát triển xanh và bền vững

Phụ nữ Việt Nam-Lào-Campuchia hợp tác vì phát triển xanh và bền vững

Ngày 28/9, Diễn đàn 'Phụ nữ Việt Nam-Lào-Campuchia hội nhập, hợp tác vì phát triển xanh và bền vững trong một thế giới có Covid-19' ...

Phụ nữ vừa là mục tiêu, động lực, chủ thể vừa là đối tượng thụ hưởng của sự phát triển bền vững

Phụ nữ vừa là mục tiêu, động lực, chủ thể vừa là đối tượng thụ hưởng của sự phát triển bền vững

Các nước nhận định, tuy đạt được nhiều tiến bộ nhưng việc bảo đảm bình đẳng giới, các quyền của phụ nữ tiếp tục đối ...

Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10 vào thứ mấy? Nguồn gốc và ý nghĩa thật sự của ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10

Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10 vào thứ mấy? Nguồn gốc và ý nghĩa thật sự của ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10

Ngày 20/10 là ngày Phụ nữ Việt Nam, ngày tôn vinh giá trị người phụ nữ và là một trong số những ngày lễ lớn ...

Ngày Phụ nữ Việt Nam: Khơi dậy tình yêu và trách nhiệm với di sản áo dài

Ngày Phụ nữ Việt Nam: Khơi dậy tình yêu và trách nhiệm với di sản áo dài

Tối 18/10, kỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (LHPN) đã tổ chức chương trình nghệ thuật 'Tinh ...

Ngày 20/10: Xinh đẹp và tràn đầy yêu thương là 'vũ khí' của người phụ nữ

Ngày 20/10: Xinh đẹp và tràn đầy yêu thương là 'vũ khí' của người phụ nữ

Không chỉ ngày 20/10, trong bất cứ hoàn cảnh nào thì việc xinh đẹp, tràn đầy tình yêu thương cũng làm cho người phụ nữ ...

Bài viết cùng chủ đề

Góc nhìn Nhân quyền

Đọc thêm

Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường tiếp Bộ trưởng Tài chính Bang Gujarat, Ấn Độ

Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường tiếp Bộ trưởng Tài chính Bang Gujarat, Ấn Độ

Chiều 20/10, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Bộ, Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường đã tiếp Bộ trưởng Tài chính Bang Gujarat Ấn Độ.
Cập nhật bảng giá lăn bánh xe Mitsubishi Attrage tháng 10/2026 mới nhất

Cập nhật bảng giá lăn bánh xe Mitsubishi Attrage tháng 10/2026 mới nhất

Bảng giá lăn bánh xe Mitsubishi Attrage tháng 10/2026 mới nhất tại Hà Nội, TP.HCM và các tỉnh thành trên cả nước sẽ được cập nhật chi tiết ở bài ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven ...
Cận cảnh MG GT và MG ZS Hybrid+ vừa ra mắt tại Việt Nam, giá từ 512 triệu đồng

Cận cảnh MG GT và MG ZS Hybrid+ vừa ra mắt tại Việt Nam, giá từ 512 triệu đồng

MG Việt Nam vừa bổ sung cùng lúc hai mẫu xe mới vào danh mục xe trong nước gồm MG GT và MG ZS Hybrid+, mở rộng lựa chọn ở ...
Về Cà Mau, dự Festival tôm, chạm Đất Mũi, khám phá U Minh Hạ

Về Cà Mau, dự Festival tôm, chạm Đất Mũi, khám phá U Minh Hạ

Sự kiện chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và Festival tôm Cà Mau lần thứ II năm 2026 sẽ diễn ra từ 21-25/11.
Mỹ dốc sức hạ nhiệt giá dầu diesel, 'gõ cửa' Ấn Độ, các nhà máy lọc dầu đang làm mọi thứ có thể

Mỹ dốc sức hạ nhiệt giá dầu diesel, 'gõ cửa' Ấn Độ, các nhà máy lọc dầu đang làm mọi thứ có thể

Chính quyền Mỹ phối hợp với các nhà máy lọc dầu trong nước và quốc tế nhằm tăng sản lượng nhiên liệu khi giá dầu diesel tăng cao.
Bắc Ninh đưa văn hóa hiện diện thường xuyên trong đời sống cộng đồng, gắn trách nhiệm bảo tồn di sản

Bắc Ninh đưa văn hóa hiện diện thường xuyên trong đời sống cộng đồng, gắn trách nhiệm bảo tồn di sản

Thành phố Bắc Ninh yêu cầu tiếp tục rà soát tiến độ thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Văn Miếu – Quốc Tử Giám đẩy mạnh chuyển đổi số du lịch

Văn Miếu – Quốc Tử Giám đẩy mạnh chuyển đổi số du lịch

Chương trình tham quan, trải nghiệm mô hình chuyển đổi số du lịch được tổ chức tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám (Hà Nội),
Giữ sắc chàm giữa mùa vàng Lao Chải (Lào Cai)

Giữ sắc chàm giữa mùa vàng Lao Chải (Lào Cai)

Sắc chàm trên trang phục truyền thống và những công đoạn làm vải lanh được thực hành bởi người dân địa phương tạo nên sức hấp dẫn cho Lễ hội Sắc chàm Lao Chải.
Khách tham quan thích thú trải nghiệm công nghệ đa giác quan tại Triển lãm ‘Điều quý giá’

Khách tham quan thích thú trải nghiệm công nghệ đa giác quan tại Triển lãm ‘Điều quý giá’

Triển lãm đa giác quan ‘Điều quý giá’ qua sự kết hợp nghệ thuật với công nghệ tương tác vừa diễn ra trong 2 ngày 17-18/10 tại Hà Nội.
Đến Ekaterinburg, chạm vào hai châu lục

Đến Ekaterinburg, chạm vào hai châu lục

Có những khoảnh khắc mà chỉ một bước chân thôi, ta đã chạm tới hai châu lục; chỉ một cái xoay người, ta đã cảm nhận được hai nền văn minh.
Đêm nhạc BIGBANG tại Hà Nội: Khi concert mở rộng hành trình tiêu dùng văn hóa

Đêm nhạc BIGBANG tại Hà Nội: Khi concert mở rộng hành trình tiêu dùng văn hóa

Một tuần trước hai đêm diễn của BIGBANG tại Hà Nội, chuyến đi của nhiều khán giả kéo theo nhu cầu di chuyển, lưu trú, ăn uống, trang phục và vật phẩm lưu niệm.
Tái hiện hành trình huyền thoại trên biển qua sách ảnh

Tái hiện hành trình huyền thoại trên biển qua sách ảnh

Nhà xuất bản Thông tấn ra mắt cuốn sách ảnh song ngữ Việt – Anh “Huyền thoại Đường Hồ Chí Minh trên biển”, tập hợp hàng trăm hình ảnh, tư liệu lịch sử.
Khám phá ba biểu tượng trong văn hóa ẩm thực Bỉ

Khám phá ba biểu tượng trong văn hóa ẩm thực Bỉ

Bia, khoai tây chiên và chocolate là ba biểu tượng ẩm thực làm nên sức hút riêng của nước Bỉ. Mỗi món đều mang một câu chuyện và bí quyết chế biến đặc trưng.
Giới thiệu tinh hoa mỹ thuật hiện đại Việt Nam ra thế giới

Giới thiệu tinh hoa mỹ thuật hiện đại Việt Nam ra thế giới

Triển lãm “Vọng Đông Kinh: Nghệ thuật Hiện đại Việt Nam” tại Hong Kong (Trung Quốc) giới thiệu 16 tác phẩm có niên đại từ khoảng năm 1905 đến 1960.
Festival không phải là cuộc hẹn mùa vụ

Festival không phải là cuộc hẹn mùa vụ

Một festival cần vượt ra ngoài khuôn khổ của sự kiện, giúp công chúng hiểu hơn về một vùng đất, tạo nên sức sống lâu dài cho các giá trị văn hóa bản địa.
Mở rộng không gian tri thức số, đưa văn hoá đọc đến từng mái ấm

Mở rộng không gian tri thức số, đưa văn hoá đọc đến từng mái ấm

Không gian tri thức số đặt mục tiêu mở rộng mạng lưới đến 40 xã, phường và hệ thống trường học tại Huế, tạo nền tảng để đưa nguồn tri thức đến cộng đồng.
Đưa âm nhạc Việt đến gần bạn bè quốc tế

Đưa âm nhạc Việt đến gần bạn bè quốc tế

Tại Cuộc thi và Festival Guitar quốc tế Berlin lần thứ 20, âm nhạc Việt Nam hiện diện qua những sáng tác của Giáo sư, Nghệ sĩ Đặng Ngọc Long.
Khánh Hoà nỗ lực bảo vệ di sản Nghệ thuật làm gốm của người Chăm

Khánh Hoà nỗ lực bảo vệ di sản Nghệ thuật làm gốm của người Chăm

UBND tỉnh Khánh Hòa yêu cầu các sở, ngành, địa phương tiếp tục triển khai Chương trình hành động quốc gia về Nghệ thuật làm gốm của người Chăm.
Ca Huế hướng tới danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại

Ca Huế hướng tới danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại

Là loại hình âm nhạc truyền thống đặc sắc, kết tinh giá trị văn hóa và nghệ thuật của vùng đất cố đô, ca Huế đang xây dựng hồ sơ trình UNESCO ghi danh.
Khám phá di sản Hà Nội qua nền tảng số mới

Khám phá di sản Hà Nội qua nền tảng số mới

Nền tảng ‘Hành trình du lịch di sản Hà Nội’ giúp người dân và du khách tiếp cận các di tích tiêu biểu của Thủ đô qua điện thoại thông minh.
Mở hướng bảo tồn tổng thể Di tích quốc gia đặc biệt Đồng Khởi Bến Tre

Mở hướng bảo tồn tổng thể Di tích quốc gia đặc biệt Đồng Khởi Bến Tre

Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Đồng Khởi Bến Tre có phạm vi nghiên cứu 9.000ha, định hướng bảo tồn các địa điểm lịch sử.
Hội thảo Khảo cổ học toàn quốc lần thứ 61 công bố nhiều kết quả nghiên cứu mới

Hội thảo Khảo cổ học toàn quốc lần thứ 61 công bố nhiều kết quả nghiên cứu mới

Viện Khảo cổ học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức Hội thảo “Những phát hiện mới về Khảo cổ học toàn quốc lần thứ 61, năm 2026”.
UNESCO ghi nhận nỗ lực gìn giữ di sản tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ

UNESCO ghi nhận nỗ lực gìn giữ di sản tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ

Văn phòng UNESCO tại Việt Nam trao Bằng khen cho 41 nghệ nhân, người thực hành có đóng góp trong bảo vệ, thực hành và trao truyền di sản thờ Mẫu.
Phiên bản di động