Khó khăn, thách thức ‘bủa vây’ nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á

Indonesia, nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á, đang đối mặt với một tình hình vô cùng khó khăn bắt nguồn từ giá năng lượng tăng cao. Mặc dù đồng nội tệ đã phục hồi nhẹ nhờ các biện pháp can thiệp tiền tệ, song giới chuyên gia cảnh báo các chính sách vĩ mô hiện tại của chính phủ vẫn đang khiến nhà đầu tư e ngại.

Kinh tế Indonesia giữ chân nhà đầu tư giữa sức ép vĩ mô

Indonesia, nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á, đang đối mặt với một tình hình vô cùng khó khăn bắt nguồn từ giá năng lượng tăng cao. (Nguồn: Global Finance)

Là quốc gia nhập khẩu ròng dầu mỏ, Indonesia chịu ảnh hưởng nặng nề khi giá dầu thô toàn cầu leo thang do xung đột tại Trung Đông. Hậu quả là đồng rupiah liên tục lao dốc, có thời điểm rớt xuống dưới mốc 18.100 rupiah/USD trong tuần này. Tính từ đầu năm, thị trường chứng khoán nước này đã bốc hơi khoảng 1/3 giá trị, lọt vào nhóm có hiệu suất tệ nhất toàn cầu khi giới giao dịch ồ ạt bán tháo tài sản.

Thị trường chỉ được “tạm nghỉ” trong tuần qua khi Ngân hàng trung ương Indonesia (BI) quyết định tăng mạnh lãi suất cơ bản thêm 0,75 điểm phần trăm qua hai đợt điều chỉnh liên tiếp. Dù vậy, tổ chức phân tích BMI thuộc Fitch Solutions đánh giá đồng rupiah hiện vẫn yếu hơn 7% so với tháng 2/2026, đồng thời cảnh báo áp lực mất giá sẽ tiếp diễn buộc BI phải tiếp tục tăng lãi suất.

Nguồn cơn sâu xa của sự tháo chạy dòng vốn nằm ở niềm tin của nhà đầu tư. Trong bối cảnh khát ngoại tệ, chính phủ lại khiến thị trường lo lắng khi siết chặt kiểm soát xuất khẩu, động thái bị chỉ trích giống như là “giữ của cải trong nhà”. Thêm vào đó, việc Quốc hội nước này tìm cách tăng cường giám sát BI đã làm dấy lên những lo ngại về tính độc lập của cơ quan này.

Ngoài ra, chính quyền của Tổng thống Prabowo Subianto cũng đang hứng chịu chỉ trích vì duy trì các chính sách dân túy tốn kém, bao gồm trợ giá nhiên liệu và chương trình bữa ăn học đường trị giá hàng tỷ USD.

Mặt bằng lãi suất cao đang đe dọa trực tiếp đến mục tiêu tăng trưởng kinh tế 8% vào năm 2029 của Tổng thống Prabowo. Tuần qua, Ngân hàng Thế giới (WB) dự báo tăng trưởng của Indonesia sẽ khó vượt mức 5% do gánh nặng chi tiêu công, thấp hơn mục tiêu 5,4% mà chính phủ đề ra cho năm nay.

Khó khăn có thể tiếp tục bủa vây Jakarta khi tổ chức MSCI đang cân nhắc hạ bậc đánh giá rủi ro thị trường của Indonesia do những lo ngại về tính minh bạch sở hữu cổ phần. Nếu điều này xảy ra, một làn sóng tháo chạy vốn mới hoàn toàn có thể bị kích hoạt.

Nhận định về bức tranh hiện tại, tổ chức Capital Economics cho rằng Indonesia cần nhanh chóng chuyển hướng khỏi các chính sách can thiệp quá mức để xây dựng môi trường thân thiện hơn với dòng vốn ngoại.

Chuyên gia kinh tế Deni Friawan từ CSIS (Jakarta) đánh giá chính phủ cần cắt giảm chi tiêu để kiểm soát thâm hụt ngân sách. Niềm tin của nhà đầu tư phải được giành lại bằng hiệu quả và hành động thực tế, chứ không chỉ bằng những lời nói.